Examkin

Soru

Zorluk: KolaySes Bilgisi

"Ayrılığın ardından, her şeyin bittiğini zannettiği bir anda hayatında yeni bir sayfa açıldı." cümlesinde aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünsüz türemesi
  5. Ünlü daralmasıCevap

Cevap

Cümledeki sözcükler incelendiğinde ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünsüz türemesi örnekleri bulunurken ünlü daralması örneği bulunmamaktadır.
Verilen cümlede "ünlü daralması" (sözcük sonundaki 'a, e' seslerinin 'ı, i, u, ü'ye dönüşmesi) gerçekleşen bir kullanım yoktur. Diğer ses olaylarının tamamı cümlede örneklendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
"Ayrılığın" sözcüğünü incele.
Ayır−ılık→AyrılıkAyır - ılık \rightarrow Ayrılık (Ünlü düşmesi), Ayrılık−ın→Ayrılıg˘ınAyrılık - ın \rightarrow Ayrılığın (Ünsüz yumuşaması).
Kelime türetilirken orta hecedeki dar ünlü düşmüş, ek alırken sonundaki sert ünsüz yumuşamıştır.
2
"Bittiğini" sözcüğünü incele.
Bit−dik→BittikBit - dik \rightarrow Bittik (Ünsüz benzeşmesi), Bittik−ini→Bittig˘iniBittik - ini \rightarrow Bittiğini (Ünsüz yumuşaması).
Sert ünsüzle biten kelimeye gelen ek sertleşmiş, sonrasında ünlüyle başlayan ek gelince yumuşama olmuştur.
3
"Zannettiği" sözcüğünü incele.
Zan+et→ZannetZan + et \rightarrow Zannet (Ünsüz türemesi), Zannet−dik→ZannettikZannet - dik \rightarrow Zannettik (Ünsüz benzeşmesi), Zannettik−i→Zannettig˘iZannettik - i \rightarrow Zannettiği (Ünsüz yumuşaması).
İki kelime birleşirken ünsüz türemiş, ardından gelen eklerde benzeşme ve yumuşama olayları gerçekleşmiştir.

Anahtar Kavram

Ses Olayları (Karma)

İpuçları

1
Sözcüklerin köklerini ve aldıkları ekleri tek tek ayırarak değişimleri gözlemleyin.
2
"Ayır-", "bit-" ve "zan" sözcüklerinin ek aldıklarında hangi harflerini kaybettiklerini veya hangi yeni harflerin eklendiğini bulun.
3
Ünlü daralması genellikle fiillerin sonundaki 'a, e' seslerinin '-yor' ekiyle etkileşimi sonucu oluşur; cümlede '-yor' eki alan bir kelime var mı?

Daha Fazla Pratik

Benzer bir cümlede 'bekliyor' veya 'oynuyor' gibi daralma içeren sözcükler kullanarak daralmanın farkını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Ses olaylarını bulurken önce en belirgin olanlardan (yumuşama ve benzeşme) başlayarak seçenekleri eleyebilir, en sona kalan ve cümlede karşılığı olmayan şıkkı işaretleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru