Examkin

Soru

Zorluk: ZorSes Bilgisi

Geceleyin ufku kaplayan bulutların arasından süzülen ay ışığı, yüreğimizi serinletiyor. Sessizce ilerlerken hissettiğimiz bu huzur, hayatın tüm keşmekeşini bir anlığına unutturuyor.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünsüz yumuşaması
  2. B
    Ünlü düşmesi
  3. C
    Ünsüz türemesi
  4. D
    Ünsüz benzeşmesi
  5. Ünlü daralmasıCevap

Cevap

Parçadaki hiçbir sözcükte ünlü daralması ses olayı gerçekleşmemiştir.
Ünlü daralması, fiilin sonundaki 'a, e' geniş ünlülerinin '-yor' eki etkisiyle 'ı, i, u, ü' dar ünlülerine dönüşmesidir. Parçada geçen 'serinletiyor' (serinlet-mek) ve 'unutturuyor' (unuttur-mak) fiillerinin gövdeleri sert ünsüzlerle bitmektedir ve aradaki ünlüler sadece yardımcı ünlüdür. Bu nedenle parçada ünlü daralması yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesini kontrol et.
Bulundu: 'ufuk-u > ufku' ve 'ileri-ler > ilerlerken'.
Kelime türetilirken veya çekimlenirken vurgusuz orta hece ünlüsü düşmüştür.
2
Ünsüz yumuşamasını kontrol et.
Bulundu: 'yürek-imiz > yüreğimizi', 'hissetti-dik-imiz > hissettiğimiz', 'anlık-ı > anlığına'.
Sert ünsüzle biten kelimelere ünlüyle başlayan ek geldiğinde p, ç, t, k sesleri b, c, d, g/ğ seslerine dönüşmüştür.
3
Ünsüz benzeşmesini kontrol et.
Bulundu: 'hisset-dik > hissettik' ve 'unut-dur > unuttur'.
Sert ünsüzle biten kelimelere yumuşak ünsüzle başlayan ek geldiğinde ekin başındaki ünsüz sertleşmiştir.
4
Ünsüz türemesini kontrol et.
Bulundu: 'his + etmek > hissetmek'.
Arapça kökenli bazı kelimeler yardımcı fiille birleşirken sondaki ünsüz ikizleşmiştir.
5
Ünlü daralmasını kontrol et.
Bulunamadı.
'serinletiyor' ve 'unutturuyor' fiillerinde '-yor' ekinden önce gelen 'i' ve 'u' sesleri yardımcı ünlüdür; kelime kök/gövdesinde 'a/e' bulunmadığı için daralma söz konusu değildir.

Anahtar Kavram

Türkçedeki temel ses olaylarının (düşme, türeme, benzeşme, yumuşama, daralma) metin üzerinde analizi.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru