Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSes Bilgisi

Vaktin nasıl geçtiğini anlamadan saatlerce yürüdü. Alnında biriken ter damlaları, yorgunluğunu iyice hissettiriyordu. Şehrin karmaşasından uzaklaşmak ona çok iyi gelmişti.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. Ünlü daralmasıCevap
  5. E
    Ünsüz türemesi

Cevap

Metinde ünlü daralması olayına örnek bir kullanım bulunmamaktadır.
Verilen metinde ünlü daralmasına (fiil sonundaki -a, -e sesinin -ı, -i, -u, -ü sesine dönüşmesi) dair herhangi bir örnek bulunmamaktadır. Diğer tüm ses olayları metindeki çeşitli kelimelerde gözlemlenebilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki kelimeleri eklerine ve köklerine ayırarak ses olaylarını kontrol edin.
Ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, benzeşme ve türeme tespit edildi.
Kelime yapısındaki değişimleri görmek için kök-ek analizi gereklidir.
2
'Vaktin', 'alnında' ve 'şehrin' kelimelerini inceleyin.
Vakit-in > vaktin, alın-ı > alnı, şehir-in > şehrin şeklinde orta hece ünlülerinin düştüğü görülür.
İkinci hecesinde dar ünlü bulunan bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında bu ünlüler düşer.
3
'Geçtiğini' ve 'yorgunluğunu' kelimelerini inceleyin.
Geç-dik-i > geçtiği (k > ğ) ve yorgunluk-u > yorgunluğu (k > ğ) değişimleri ünsüz yumuşamasıdır.
Sert ünsüzle biten kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında p, ç, t, k sesleri b, c, d, g/ğ seslerine dönüşür.
4
'Geçtiğini', 'hissettiriyordu' ve 'gelmişti' kelimelerini inceleyin.
Geç-dik > geçtik, et-dir > ettir ve gelmiş-di > gelmişti örneklerinde eklerin başındaki yumuşak ünsüzlerin sertleştiği görülür.
Sert ünsüzle biten bir kelimeye yumuşak ünsüzle başlayan bir ek gelirse ekin başındaki ünsüz sertleşir.
5
'Hissettiriyordu' kelimesinin kök ve yardımcı fiil birleşimine bakın.
His + etmek birleşiminde 's' sesinin türediği (hissetmek) görülür.
Bazı tek heceli kelimeler etmek/olmak ile birleşirken sondaki ünsüz ikizleşir.

Anahtar Kavram

Ses Bilgisi (Karma Ses Olayları)
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru