Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSes Bilgisi

Yorgun bir yolcunun adımları, sokağın ıssızlığında yankılanırken göğsünde taşıdığı o eski sancı yeniden uyandı. Kimselere bir şey diyemiyor, uzun süredir beklediği otobüsün geciktiğini fark edince sıkıntıyla iç çekiyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünlü daralması
  5. Ünsüz türemesiCevap

Cevap

Parçada ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünlü daralması örnekleri bulunurken, ünsüz türemesine dair bir örnek yer almamaktadır.
Metin incelendiğinde 'göğüs' kelimesindeki ünlü düşmesi, 'atmak' fiilinden gelen 'adım' kelimesindeki yumuşama, 'geciktik' kelimesindeki benzeşme ve 'demek' fiilindeki daralma açıkça görülmektedir. Ancak kelime kökünde olmadığı halde ek geldiğinde bir ünsüzün ikizleşmesi olan ünsüz türemesi (örnek: zannetmek, sırrı) metinde yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesini tespit etme
Göğsünde (göğüs-ünde)
Kelimenin ikinci hecesindeki dar ünlü, ünlü ile başlayan ek aldığında düşmüştür.
2
Ünsüz yumuşamasını tespit etme
Adımları (at-ım), sokağın (sokak-ın), beklediği (bekledik-i)
Sert ünsüzle biten kelimeler ünlü ile başlayan ek aldığında p, ç, t, k sesleri yumuşamıştır.
3
Ünsüz benzeşmesini (sertleşme) tespit etme
Geciktiğini (gecik-dik-ini)
Sert ünsüzle (k) biten kelimeye gelen yumuşak ünsüzle (d) başlayan ek, sertleşerek 't' sesine dönüşmüştür.
4
Ünlü daralmasını tespit etme
Diyemiyor (de-e-me-yor)
'de-' fiili ve '-me' olumsuzluk eki, '-yor' ekinin etkisiyle daralmıştır.

Anahtar Kavram

Ses olaylarını metin içerisinde doğru analiz edebilme.

Daha Fazla Pratik

Ünlü daralması ve ünsüz türemesi arasındaki farkları pekiştirmek için fiil köklerindeki değişimleri inceleyiniz.
Tahmini Süre:55s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru