Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSes Bilgisi

Günün ağarmasıyla sokağın sessizliğini bozan tek ses, belediye ekiplerinin yürüttüğü hummalı çalışmaydı. Görevlilerin birbirine seslenişi rüzgârla birleşirken mahalleli bu hareketliliğin nedenini merakla bekliyordu.

Bu parçada aşağıdakilerden hangisine örnek gösterilebilecek bir ses olayı yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünlü daralması
  3. C
    Ünsüz yumuşaması
  4. D
    Ünsüz benzeşmesi
  5. Ünsüz türemesiCevap

Cevap

Metinde ünsüz türemesine örnek olabilecek bir kullanım bulunmamaktadır.
Metinde yer alan ses olayları incelendiğinde; 'birbirine' sözcüğünde ünlü düşmesi, 'bekliyordu' sözcüğünde ünlü daralması, 'ağarmasıyla', 'sokağın' ve 'hareketliliğin' sözcüklerinde ünsüz yumuşaması, 'yürüttüğü' sözcüğünde ise hem ünsüz benzeşmesi hem de yumuşama olduğu görülür. Ancak metinde ünsüz türemesine (örneğin: şıkkı, reddetmek, hissetmek gibi) örnek oluşturabilecek bir kullanım yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Ünsüz yumuşamasını tespit etme
ağarmasıyla (ak-ar), sokağın (sokak-ın), sessizliğini (sessizlik-ini), yürüttüğü (yürüt-dük-ü), hareketliliğin (hareketlilik-in) kelimeleri belirlendi.
Kelime sonundaki sert ünsüzlerin ünlüyle başlayan ek aldığında yumuşaması kuralıdır.
2
Ünsüz benzeşmesini tespit etme
yürüttüğü (yürüt-dük -> yürüttük) kelimesi belirlendi.
Sert ünsüzle biten kelimenin yanına gelen yumuşak ünsüzün sertleşmesi kuralıdır.
3
Ünlü düşmesini tespit etme
birbirine (biri + biri -> birbiri) kelimesi belirlendi.
İki kelime birleşirken veya ek alırken gerçekleşen ses kaybıdır.
4
Ünlü daralmasını tespit etme
bekliyordu (bekle-yor -> bekliyor) kelimesi belirlendi.
-a/-e ile biten fiilin yanına -yor eki geldiğinde geniş ünlünün daralması kuralıdır.
5
Ünsüz türemesini kontrol etme
Örnek bulunamadı.
Metinde 'af, zan, ret, hak' gibi köklerde veya yardımcı fiille birleşen kelimelerde türeme yoktur.

Anahtar Kavram

Ses Bilgisi (Karma Ses Olayları)

Daha Fazla Pratik

Bir sözcükte birden fazla ses olayı olabileceğini (örneğin 'yürüttüğü' kelimesindeki benzeşme ve yumuşama gibi) unutmamak için karma ses bilgisi soruları çözmeye devam edin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru