Examkin

Soru

Zorluk: ZorSes Bilgisi

"Uykusuz geçen gecelerin ardından zihnindeki karmaşa nihayet azaldı. Sabrettiği bu bekleyişin sonunda hissettiği huzur, her şeyin üzerindeydi."

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. Ünlü daralmasıCevap
  2. B
    Ünlü düşmesi
  3. C
    Ünsüz yumuşaması
  4. D
    Ünsüz benzeşmesi
  5. E
    Ünsüz türemesi

Cevap

Metinde ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünsüz türemesi örnekleri bulunurken ünlü daralmasına dair bir kullanım yoktur.
Parçadaki kelimelerin hiçbiri ünlü daralması kuralına (fiilin sonundaki a, e ünlüsünün -yor eki veya bazı istisnai durumlarda daralması) uygun bir yapı içermemektedir. Örneğin 'bekleyiş' kelimesinde bekle- köküne -iş eki gelmiştir ancak kaynaştırma harfi (y) kullanılmış, daralma olmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kelimeleri kök ve eklerine ayırarak ses olaylarını incelemek.
"Uykusuz" (uyu-ku > ünlü düşmesi), "Gecelerin" (geç-e > yumuşama), "Ardından" (art-ı > yumuşama), "Zihnindeki" (zihin-i > ünlü düşmesi) tespit edildi.
Metindeki temel ses olaylarını belirlemek için sözcük yapısına bakmak gerekir.
2
Birleşik eylemlerdeki ve eklerdeki değişimleri kontrol etmek.
"Sabrettiği" (sabır-et-dik-i > ünlü düşmesi, benzeşme, yumuşama) ve "Hissettiği" (his-s-et-dik-i > ünsüz türemesi, benzeşme, yumuşama) tespit edildi.
Zengin ses olayları barındıran bu tür kelimeler, birden fazla kategoriyi doğrulamamızı sağlar.
3
Bulunan ses olaylarını seçeneklerle karşılaştırmak.
B, C, D ve E seçeneklerindeki olaylar metinde mevcuttur; ancak ünlü daralması (a/e > ı/i/u/ü) örneği yoktur.
Hangi ses olayının eksik olduğunu bulmak için eleme yöntemi kullanılır.

Anahtar Kavram

Karmaşık yapılı kelimelerde (bileşik fiiller, türemiş sözcükler) birden fazla ses olayının aynı anda görülebilmesi ve bunların ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru