XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti
819 soru
I. Dünya Savaşı sırasında İtilaf Devletleri arasında imzalanan Sykes-Picot Antlaşması'nda; kutsal mekanları barındırması nedeniyle özel bir konuma sahip olan Kudüs ve çevresinde (Filistin bölgesi) nasıl bir statü uygulanması kararlaştırılmıştır?
İtilaf Devletleri ile Osmanlı Devleti arasında akdedilen Mondros Mütarekesi'nin ardından, stratejik konumu ve zengin yer altı kaynakları sebebiyle İngiltere tarafından işgal edilen ilk Osmanlı toprağı aşağıdakilerden hangisidir?
10 Ağustos 1920 tarihinde İtilaf Devletleri ile Osmanlı Hükûmeti arasında imzalanan Sevr Antlaşması'nı onaylamak üzere toplanan Saltanat Şûrası üyeleri ve antlaşmayı imzalayan heyet hakkında I. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) hukuki ve siyasi kararlar almıştır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi, TBMM'nin Sevr Antlaşması ve bu antlaşmayı kabul edenlere karşı aldığı doğrudan kararlardan biridir?
1917 yılında İngiltere, Fransa ve İtalya arasında imzalanan St. Jean de Maurienne Antlaşması ile İzmir ve Batı Anadolu kıyıları İtalya’ya vadedilmiş; ancak antlaşmanın yürürlüğe girmesi Çarlık Rusyası’nın onay şartına bağlanmıştır. Aynı yıl Rusya’da gerçekleşen Bolşevik İhtilali sonrası yeni Sovyet yönetiminin gizli antlaşmaları geçersiz sayarak savaştan çekilmesi, bu onayın hiçbir zaman verilememesine yol açmıştır.
Bu diplomatik gelişmenin doğurduğu meşruiyet boşluğu, savaş sonrasında aşağıdakilerden hangisine doğrudan zemin hazırlamıştır?
30 Ekim 1918 tarihinde Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması'nın aşağıdaki hükümlerinden hangisi, uluslararası diplomaside ve devletler arası hukukta temel bir prensip olan "karşılıklılık (mütekabiliyet)" ilkesine doğrudan aykırılık teşkil etmektedir?
1914 yılında Avrupa'da büyük çatışmanın başlaması üzerine genel seferberlik ilan eden Bâb-ı Âli, tarafsız kalacağını duyurmasına rağmen uluslararası dengeleri sarsan kararlar almıştır. Akdeniz'de İngiliz donanmasının takibinden kaçan Goeben ve Breslau adlı Alman savaş gemilerinin Çanakkale Boğazı'ndan geçişine izin verilmesi bu sürecin en kritik aşamasını oluşturmuştur.
Bu kriz karşısında Osmanlı Hükûmetinin sergilediği aşağıdaki diplomatik ve askerî tutumlardan hangisi, uluslararası tarafsızlık hukukunun çiğnenmesine ve devletin I. Dünya Savaşı'na fiilen çekilmesine doğrudan zemin hazırlamıştır?
Kafkas Cephesi'nde 1917 Bolşevik İhtilali'nin ardından savaştan çekilme kararı alan Sovyet Rusya ile İttifak Devletleri arasında imzalanan ve Osmanlı Devleti'nin 1878 Berlin Antlaşması'yla kaybettiği Kars, Ardahan ve Batum'u (Elviye-i Selâse) savaşsız geri almasını sağlayan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından Doğu Karadeniz bölgesinde bağımsız bir Rum devleti kurma girişimlerine ve ayrılıkçı çetelerin faaliyetlerine karşı bölge halkının haklarını savunmak amacıyla kurulan, aynı zamanda Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti ile birlikte Erzurum Kongresi'nin toplanmasında doğrudan etkili olan milli cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
San Remo Konferansı'nda hazırlanan barış taslağını inceleyen Osmanlı delegasyonu başkanı Ahmet Tevfik Paşa, metindeki şartların bağımsız bir devlet anlayışıyla bağdaşmadığını belirterek taslağı imzalamayı reddetmiştir.
Bu gelişme üzerine İtilaf Devletleri, hazırlanan ağır barış şartlarını Osmanlı yönetimine zorla kabul ettirmek ve direnişi kırmak amacıyla aşağıdaki adımlardan hangisini atmıştır?
I. Dünya Savaşı'nda Çanakkale Cephesi Kara Muharebeleri (1915) sırasında Gelibolu Yarımadası'ndaki harekât sahaları, komuta kademesinin uyguladığı savunma stratejileri ve muharebelerin gelişimiyle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
I. Dünya Savaşı sırasında Çarlık Rusyası'nın savaşa devam etmesini sağlamak ve İtilaf Devletleri arasındaki bağı güçlendirmek amacıyla 1915 yılında İngiltere, Fransa ve Rusya arasında imzalanan; Boğazlar çevresi, Marmara Denizi kıyıları ve İstanbul'un Rusya'ya verilmesini öngören gizli paylaşım antlaşması aşağıdakilerden hangisidir?
Mütareke Dönemi'nde Osmanlı ordusunun sınır güvenliği ve iç asayişi sağlayacak asgari jandarma kuvveti haricindeki tüm birliklerinin terhis edilmesi, orduya ait cephanelerin teslim alınması ve stratejik ulaşım ağlarının denetim altına alınması kararlaştırılmıştır.
İtilaf Devletlerinin bu uygulamalarla ulaşmak istediği öncelikli hedef aşağıdakilerden hangisidir?
I. Dünya Savaşı'nın başlarında İtilaf Devletleri Osmanlı Devleti'nin tarafsız kalmasını isterken, İttifak Devletleri'nin öncüsü olan Almanya ise Osmanlı Devleti'nin kendi yanında bir an önce savaşa girmesi için yoğun çaba harcamıştır.
Buna göre, Almanya'nın Osmanlı Devleti'ni kendi yanında savaşa çekmek istemesindeki en temel askeri amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Mekke Emiri Şerif Hüseyin'in İngilizlerle iş birliği yaparak başlattığı isyana karşı Medine müdafaasını yürüten; kısıtlı lojistik imkânlara, açlığa ve Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasına rağmen teslim olmayarak direnişini 1919 yılı başlarına kadar sürdüren, 'Çöl Kaplanı' unvanıyla tanınan ve Medine'deki mukaddes emanetlerin güvenle İstanbul'a nakledilmesini sağlayan Osmanlı komutanı aşağıdakilerden hangisidir?
Kurtuluş Savaşı hazırlık döneminde Adana ve çevresinde başlayan Fransız işgalleri ile Ermeni çetelerinin saldırılarına karşı bölge halkının haklarını savunmak amacıyla kurulan milli cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
ABD Başkanı Woodrow Wilson tarafından yayımlanan 14 İlke’nin 12. maddesinde; "Osmanlı İmparatorluğu'nda Türklerin çoğunlukta bulunduğu bölgelere kesin bir egemenlik hakkı tanınmalı, Türk olmayan milletlere de kendi kendilerini yönetme hakkı verilmeli ve Boğazlar bütün milletlerin ticaret gemilerine sürekli açık tutulmalıdır." hükmü yer almıştır.
Bu maddenin içerdiği hükümler ve dönemin şartları dikkate alındığında, Wilson İlkeleri'nin Osmanlı Devleti açısından ortaya çıkardığı sonuçlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
I. Dünya Savaşı'nın başlarında tarafsızlığını ilan eden İtalya'nın; On İki Ada ve Antalya çevresinin kendisine bırakılması vaadiyle İtilaf Devletleri safında savaşa girmesini sağlayan gizli antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
İngiltere ve Fransa'nın Boğazları geçerek Osmanlı başkentini ele geçirme ve savaşı kısa sürede sonlandırma planları Türk ordusunun Çanakkale'deki direnişi karşısında başarısızlığa uğramıştır.
Bu savunma zaferinin I. Dünya Savaşı'nın genel seyrine olan etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
Sevr Antlaşması'nın mali ve ekonomik hükümlerine göre; Osmanlı Devleti'nin tüm gelir kaynakları, yıllık bütçesi, vergi tarifeleri ve borç ödemeleri İngiliz, Fransız ve İtalyan delegelerden oluşan bir "Maliye Komisyonu"nun onayına bağlanmış; ayrıca kapitülasyonların savaşa katılmamış devletlerin vatandaşlarını da kapsayacak biçimde genişletilerek yeniden yürürlüğe konması kararlaştırılmıştır.
Bu hükümler doğrultusunda Osmanlı Devleti'nin durumuyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
I. Dünya Savaşı öncesinde kurulan bloklaşma sürecinde Almanya ve Avusturya-Macaristan ile birlikte Üçlü İttifak (Bağlaşma) grubu içerisinde yer almasına rağmen, savaşın başlamasıyla önce tarafsızlığını ilan eden ve ardından İtilaf Devletleri safına geçen devlet aşağıdakilerden hangisidir?