XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti

I. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru ABD Başkanı Woodrow Wilson tarafından ilan edilen 14 İlke'de; galip devletlerin mağlup devletlerden toprak ve savaş tazminatı almayacağı, uluslararası gizli diplomasiye son verileceği ve Osmanlı egemenliğinde yaşayan azınlıklara kendi geleceklerini tayin etme hakkı (self-determinasyon) tanınacağı taahhüt edilmiştir.

Buna göre İtilaf Devletleri'nin, Paris Barış Konferansı'nda (1919) söz konusu ilkeleri kendi emperyalist çıkarları doğrultusunda dönüştürerek Osmanlı topraklarını paylaşmak amacıyla hayata geçirdiği uygulamalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

1919 Paris Barış Konferansı'nda Osmanlı heyeti başkanı Sadrazam Damat Ferit Paşa, İtilaf Devletleri Yüksek Konseyi'ne sunduğu barış muhtırasında; Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girmesinde milletin iradesinin bulunmadığını, sorumluluğun tamamen İttihat ve Terakki yönetimine ait olduğunu savunarak Wilson İlkeleri uyarınca devletin savaş öncesi sınırlarının ve egemenlik haklarının korunmasını talep etmiştir.

İtilaf Devletleri'nin Osmanlı heyetinin bu tezlerini; 'Osmanlı idaresinin egemenliği altındaki farklı milletleri yönetme kabiliyetini yitirdiği ve savaşa girerek yıkıma bizzat yol açtığı' gerekçesiyle kesin bir dille reddetmesi, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

İtilaf Devletleri, I. Dünya Savaşı sürecinde Osmanlı topraklarının paylaşılmasına yönelik olarak kendi aralarında bir dizi gizli mutabakat akdetmişlerdir.

Bu gizli paylaşımlarda yer alan kararlar ve hedef coğrafyalar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu süreçte mutabakata varılan hükümlerden biri değildir?

Milli Mücadele Dönemi'nde faaliyet gösteren zararlı cemiyetler; kendi bağımsız devletlerini kurmayı hedefleyen "azınlık cemiyetleri" ile kurtuluşu büyük bir devletin himayesine girmekte veya saltanata bağlılıkta arayan "milli varlığa düşman (Türk ve Müslümanlarca kurulan) cemiyetler" olmak üzere iki ana kategoride değerlendirilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bağımsız bir devlet kurma amacından ziyade, İngiltere'nin mandaterliği altına girmeyi ve hilafet makamına bağlı kalarak varlığını sürdürmeyi savunan cemiyetler arasında yer alır?

1916 yılında Doğu Anadolu'da 16. Kolordu Komutanlığına atanan ve buradaki askerî başarılarından ötürü 'mirliva' (general) rütbesine yükseltilerek 'Altın Kılıçlı İmtiyaz Madalyası' ile ödüllendirilen Mustafa Kemal Paşa, bölgedeki Rus kuvvetlerine karşı gerçekleştirdiği başarılı taarruz harekâtıyla aşağıdaki şehirlerden hangilerini işgalden kurtarmıştır?

Hicaz Emiri Şerif Hüseyin ile İngiltere'nin Mısır Yüksek Komiseri arasında yapılan ve Osmanlı yönetimine karşı isyan edilmesi karşılığında bağımsız bir Arap devleti kurulmasını vadeden gizli antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

İtilaf Devletleri'nin Osmanlı Devleti'ni fiilen ve hukuken sonlandırma hedefini açıkça ortaya koyan Sevr Antlaşması; toprak paylaşımının yanı sıra devleti iç ve dış tehditlere karşı tamamen savunmasız bırakacak ağır askerî ve mali hükümler içermiştir.

Buna göre, Sevr Antlaşması'nın askerî ve mali hükümleriyle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Mondros Ateşkes Antlaşması'nda yer alan;
- "Hükümet haberleşmesi dışındaki bütün telsiz, telgraf ve kabloların denetimi İtilaf Devletlerine geçecektir."
- "Bütün demir yolları ile Toros tünelleri İtilaf Devletleri tarafından kontrol edilecektir."

hükümleriyle İtilaf Devletlerinin ulaşmak istediği öncelikli amaç aşağıdakilerden hangisidir?

İngiliz generali Charles Townshend ve komutasındaki tümenin Osmanlı ordusuna teslim olmasıyla sonuçlanan Kut'ül Amare Zaferi, aşağıdaki cephelerin hangisinde gerçekleşmiştir?

Paris Barış Konferansı'nda Osmanlı topraklarının paylaşımı konusunda uzlaşamayan müttefik devletler, barış taslağını İtalya'da düzenlenen San Remo Konferansı'nda karara bağlamıştır. Osmanlı tarafında yalnızca Saltanat Şûrası tarafından kabul edilen bu antlaşma metni hiçbir zaman yürürlüğe girememiştir.

Bu antlaşmanın uluslararası hukuk ve Osmanlı anayasal düzeni bakımından 'ölü doğmuş bir antlaşma' olarak kabul edilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

I. Dünya Savaşı sürecinde Harbiye Nezareti tarafından doğrudan taarruz stratejisiyle icra edilen askerî harekâtlar; yalnızca muharebe alanlarıyla sınırlı kalmamış, cephe gerisinin güvenliğini sağlamaya yönelik yasal düzenlemeleri, devletin benimsediği temel fikir akımlarını ve savaşın ilerleyen safhalarındaki diplomatik gelişmeleri doğrudan şekillendirmiştir.

Bu kapsamda Osmanlı Devleti'nin açtığı taarruz cepheleri ve bu cephelerdeki askerî-siyasi gelişmelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Mütareke döneminde İstanbul merkezli kurulan ve Anadolu'da başlayan bağımsızlık hareketine karşı muhalif tutum sergileyen bazı cemiyetlerin faaliyetlerine ilişkin şu bilgiler verilmiştir:

I. Cemiyet-i Müderrisîn'in devamı niteliğinde olup medrese hocaları ve ilmiye sınıfı mensuplarınca kurulmuş; hilafet ve saltanat makamına kayıtsız şartsız bağlılığı kurtuluşun tek çaresi olarak görerek yayımladığı beyannamelerle Kuva-yı Milliye hareketine karşı çıkmıştır.
II. İttihat ve Terakki karşıtı emekli subaylar tarafından kurulmuş; ordu içerisinde ikilik çıkarmaya ve askerî personeli Millî Mücadele saflarına katılmaktan vazgeçirmeye yönelik faaliyetler yürütmüştür.
III. Wilson İlkeleri'nden yararlanarak Doğu Anadolu'da bağımsız bir devlet kurmayı hedeflemiş; Paris Barış Konferansı'nda temsilcisi Şerif Paşa aracılığıyla Ermeni heyeti başkanı Boğos Nubar Paşa ile müşterek bir muhtıra imzalamıştır.

Buna göre, yukarıda özellikleri ve faaliyetleri verilen milli varlığa zararlı cemiyetler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak gruplandırılmıştır?

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda açtığı Kanal Cephesi'nde icra edilen taarruz harekâtlarının lojistik yetersizlikler ve ağır çöl koşulları sebebiyle başarısızlıkla sonuçlanması, bölgedeki Osmanlı birliklerinin Sina Yarımadası'ndan geriye çekilmesine yol açmıştır.

Kanal Harekâtı'nın başarısız olmasının ardından yaşanan bu askerî gelişme, aşağıdakilerden hangisine doğrudan ortam hazırlamıştır?

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndan mağlup ayrılmasının akabinde kurulan direniş örgütleri, genellikle yerel kurtuluşu ve mevcut saltanat/hilafet düzenine bağlı kalarak toprak bütünlüğünü korumayı temel prensip edinmiştir. Ancak Edirne merkezli teşkilatlanan bir cemiyet; Osmanlı Devleti'nin tamamen parçalanması ya da Trakya'nın işgale uğraması halinde, bölgede gerekirse bağımsız bir cumhuriyet yönetimi kurmayı hedeflemiş ve bu amaçla Lüleburgaz ve Edirne kongrelerini düzenlemiştir.

Kuruluş tüzüğünde devlet kurma yetkisini saklı tutarak diğer yararlı cemiyetlerden bu yönüyle ayrılan teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?

I. Dünya Savaşı'nın patlak verdiği ilk günlerde Osmanlı Devleti uluslararası yalnızlıktan kurtulmak amacıyla başlangıçta İtilaf Devletleri nezdinde ittifak girişimlerinde bulunmuştur. Ancak İngiltere ve Fransa, Osmanlı Devleti'nin kendi yanlarında savaşa katılma talebini kabul etmeyerek Osmanlı yönetiminden savaşta tarafsız kalmasını istemiştir.

İtilaf Devletleri'nin, Osmanlı Devleti'nin kendi blokları bünyesinde savaşa girmesini engelleyip tarafsızlığını talep etmelerinde aşağıdakilerden hangisi bir gerekçe olarak gösterilemez?

I. Dünya Savaşı'nın son günlerinde Bulgaristan'ın savaştan çekilmesiyle Osmanlı Devleti ile müttefikleri arasındaki kara bağlantısı kopmuş, İttihat ve Terakki liderlerinin istifası sonrası yeni bir kabine kurulmuştur. Bahriye Nazırı Rauf (Orbay) Bey başkanlığındaki heyeti görevlendirerek 30 Ekim 1918 tarihinde Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasını sağlayan Osmanlı Hükûmeti aşağıdakilerden hangisidir?

I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti, müttefiklerine destek sağlamak amacıyla sınırları dışındaki Galiçya, Romanya ve Makedonya gibi yardım cephelerine birlikler göndermiştir. Doğu Avrupa'da çatışmaların sona ermesiyle bu cephelerdeki kuvvetlerin bir kısmı güneydeki savunma hatlarına sevk edilmiştir.

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalandığı günlerde Mustafa Kemal Paşa'nın Yıldırım Orduları Grup Komutanı olarak görev yaptığı ve Halep'in kuzeyinde kurduğu savunma hattıyla düşman ilerleyişini durdurduğu cephe aşağıdakilerden hangisidir?

Wilson İlkeleri'nin Osmanlı Devleti ile ilgili maddesinde; 'Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelere kesin egemenlik hakkı tanınması, Osmanlı egemenliği altında yaşayan diğer milletlere de kendi gelişimleri için serbest imkânlar sağlanması' esası kabul edilmiştir.

Bu hükmün, Anadolu'da kurulan milli direniş cemiyetlerinin benimsediği hak arama ve savunma yöntemlerine doğrudan yansıması aşağıdakilerden hangisidir?

I. Dünya Savaşı'nın sona ermesinin ardından toplanan Paris Barış Konferansı'nda (1919), savaşı kaybeden Almanya, Avusturya, Bulgaristan ve Macaristan ile imzalanacak barış antlaşmalarının metinleri hazırlanarak karara bağlanmıştır. Buna karşın, aynı konferansta Osmanlı Devleti ile imzalanacak nihai barış antlaşması karara bağlanamamış ve ertelenmiştir.

Paris Barış Konferansı'nda Osmanlı Devleti ile yapılacak barış antlaşmasının gecikmesinde ve sonraya bırakılmasında aşağıdakilerden hangisi temel etken olmuştur?

Çanakkale Deniz Muharebeleri sürecinde Müstahkem Mevki Komutanı olarak Boğaz savunma hatlarının tahkim edilmesini sağlayan, Nusret Mayın Gemisi'nin döşediği mayın hatları ve tabyaların sevk idaresiyle 18 Mart 1915'te İtilaf donanmasının püskürtülmesinde belirleyici rol oynayarak Türk harp tarihine "18 Mart Kahramanı" unvanıyla geçen komutan aşağıdakilerden hangisidir?