Examkin

Temel Haklar ve Ödevler

151 soru

Soru 121Soru →

Jellinek'in "statü kuramı" uyarınca temel haklar; bireyin devlet tarafından dokunulamayacak özel alanını ifade eden negatif statü hakları (koruyucu haklar), bireyin devletten hizmet talep etmesini ifade eden pozitif statü hakları (isteme hakları) ve bireyin devlet yönetimine katılımını ifade eden aktif statü hakları (katılma hakları) olarak üçlü bir ayrıma tabi tutulur. 1982 Anayasası'nda negatif statü hakları "Kişinin Hakları ve Ödevleri" başlığı altında düzenlenmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası'nda "Kişinin Hakları ve Ödevleri" (Negatif Statü Hakları) bölümünde düzenlenen haklardan biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İspat hakkı

Cevap

İspat hakkı, 1982 Anayasası'nın 39. maddesinde "Kişinin Hakları ve Ödevleri" (Negatif Statü Hakları) başlığı altında düzenlenmiştir.
İspat hakkı, 1982 Anayasası'nın 39. maddesinde düzenlenmiştir. Bu madde, hakların sistematik olarak ayrıldığı ikinci kısmın "Kişinin Hakları ve Ödevleri" (Negatif Statü Hakları) bölümünde yer almaktadır. Bu hak, bireyin devletin cezalandırma gücüne karşı sahip olduğu koruyucu bir teminattır.

Adım Adım Çözüm

1
Jellinek'in statü kuramına göre hakların 1982 Anayasası'ndaki sistematiğini analiz etmek
Negatif statü haklarının Anayasa'nın ikinci kısmının birinci bölümünde (Madde 17-40) yer aldığı saptanmıştır.
Soruda istenen hakkın anayasal konumunu belirlemek için bu tasnifi bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki hakların madde numaralarını ve bölümlerini karşılaştırmak
İspat hakkının 39. maddede yer aldığı, diğer hakların ise 41. maddeden sonraki Sosyal ve Ekonomik Haklar bölümünde olduğu görülmüştür.
Benzer isimli ancak farklı statüdeki haklar (mülkiyet vs. toprak mülkiyeti gibi) arasındaki farkı ayırt etmek doğru cevaba ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Jellinek'in Statü Kuramı ve 1982 Anayasası Sistematiği
Tahmini Süre:50s
Soru 122Soru →

1982 Anayasası’nın “Siyasi Haklar ve Ödevler” başlığı altında düzenlenen kamu hizmetine girme, mal bildirimi, vatan hizmeti ve vergi ödevine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mal bildirimi ödevi uyarınca, bildirimlerin hangi aralıklarla tekrarlanacağı ve kapsamı doğrudan 1982 Anayasası metninde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Cevap

Mal bildirimi ödevinin kapsamı ve sürelerinin doğrudan Anayasa metninde düzenlendiğini iddia eden ifade yanlıştır; zira Anayasa bu detayları kanuna bırakmıştır.
1982 Anayasası'nın 71. maddesinde 'Kamu hizmetine girenlerin mal bildiriminde bulunmaları ve bu bildirimlerin tekrarlanma süreleri kanunla düzenlenir' denilmektedir. Yani Anayasa, bildirimlerin kaç yılda bir yapılacağını veya kapsamının ne olacağını bizzat belirlememiş, bu ayrıntıların düzenlenmesini yasama organına (kanuna) bırakmıştır. Bu nedenle ilgili seçenekteki ifade anayasal gerçekle bağdaşmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 70, 71, 72 ve 73. maddelerini içerik yönünden analiz edin.
70. madde liyakat, 71. madde mal bildirimi, 72. madde vatan hizmeti ve 73. madde vergi ödevini düzenler.
Siyasi haklar ve ödevler bölümündeki temel düzenlemelerin kapsamını belirlemek için gereklidir.
2
Mal bildirimi ile ilgili 71. maddenin metnine odaklanın.
Maddede 'Bu bildirimlerin tekrarlanma süreleri kanunla düzenlenir' ifadesi yer almaktadır.
Anayasa'nın hangi konularda doğrudan düzenleme yaptığı, hangi konularda ise kanuna atıf yaptığı (yasama yetkisinin devredilmezliği ve yasallık ilkesi) ayrımını yapmak soruyu çözdürür.

Anahtar Kavram

Anayasal Düzenleme ve Kanuni Düzenleme Ayrımı

İpuçları

1
Anayasa metninde hangi konularda ayrıntıya girildiği, hangilerinde ise 'kanunla düzenlenir' denilerek topun Meclis'e atıldığına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Vatan hizmetinin nasıl yerine getirileceğinin (silahlı kuvvetler veya kamu kesimi) de anayasa tarafından kanuna bırakıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 123Soru →

1982 Anayasası'nın 15. maddesi uyarınca; savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının kısmen veya tamamen durdurulabilmesi ya da Anayasa'da öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilmesi için aşağıdakilerden hangisi anayasal bir zorunluluktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla durumun gerektirdiği ölçüde olması

Cevap

Milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla durumun gerektirdiği ölçüde olması
Anayasa'nın 15. maddesine göre; savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir. Bu ifade, durdurma rejiminin anayasal çerçevesini ve meşruiyet sınırlarını çizer.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 15. maddesinin uygulama şartlarını belirle.
Savaş, seferberlik veya olağanüstü hal gibi istisnai durumların varlığı gereklidir.
Durdurma rejimi ancak bu üç durumda devreye girebilir.
2
Durdurma rejiminde uyulması gereken sınırlayıcı kriterleri analiz et.
Milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ve durumun gerektirdiği ölçüde (ölçülülük) olma şartı tespit edilir.
Anayasa metni bu iki unsuru emredici olarak belirtmiştir.
3
Diğer seçeneklerdeki olağan dönem kriterlerini (Madde 13) ele.
Hakkın özü, demokratik toplum düzeni ve laik Cumhuriyet gibi kavramların durdurma rejimine ait olmadığı doğrulanır.
Olağan dönem sınırlama kriterleri ile olağanüstü dönem durdurma kriterleri arasındaki ayrımı netleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Temel Hakların Durdurulması (Madde 15) Kriterleri

İpuçları

1
Madde 13 (sınırlama) ile Madde 15 (durdurma) arasındaki kriter farklarına odaklanın.
2
Olağanüstü dönemlerde 'hakkın özü' güvencesinin yerini 'çekirdek haklar' güvencesi alır.

Daha Fazla Pratik

Madde 15'te sayılan 'çekirdek haklar' listesini ezberlemek, bu tür soruları çözmede hız kazandıracaktır.
Tahmini Süre:50s
Soru 124Soru →

19821982 Anayasası uyarınca siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin kanuna uygunluğunun denetimi (mali denetim) konusunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mali denetim yetkisi Anayasa Mahkemesine aittir; Anayasa Mahkemesi bu denetim görevini yerine getirirken Sayıştaydan yardım sağlar.

Cevap

Siyasi partilerin mali denetim yetkisi Anayasa Mahkemesine aittir ve Mahkeme bu görevi yerine getirirken Sayıştaydan yardım sağlar.
Doğru ifadeye göre, siyasi partilerin mali denetimi münhasıran Anayasa Mahkemesi tarafından yerine getirilir. Ancak Anayasa Mahkemesi bir yargı organı olduğu ve mali uzmanlığa ihtiyaç duyduğu için Anayasa'nın amir hükmü gereği Sayıştay'ın inceleme ve raporlama desteğinden yararlanır.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın siyasi partilerin denetimine ilişkin 6969. maddesini incelemek.
Siyasi partilerin mali denetiminin Anayasa Mahkemesi tarafından yapılacağı hükmüne ulaşılır.
Anayasal dayanağı tespit etmek.
2
Denetim sürecinde görev alan yardımcı organı belirlemek.
Anayasa Mahkemesi'nin bu denetim sırasında Sayıştay'dan teknik yardım alacağı bilgisine ulaşılır.
Mali denetimin uzmanlık gerektirmesi nedeniyle yüksek mahkemenin destek mekanizmasını anlamak.
3
Anayasa Mahkemesi kararlarının niteliğini değerlendirmek.
Bu denetim sonunda verilen kararların kesin olduğu ve itiraz edilemeyeceği sonucuna varılır.
Denetimin hukuki etkisini teyit etmek.

Anahtar Kavram

Siyasi Partilerin Mali Denetimi

Daha Fazla Pratik

Siyasi partilerin kapatılması davalarında Anayasa Mahkemesi'nin karar yeter sayısını (üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:45s
Soru 125Soru →

1982 Anayasası'na göre, yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan ve Türk uyrukluğunda olmayan gerçek ve tüzel kişilerden maddi yardım alan siyasi partiler hakkında uygulanacak hukuki yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi tarafından partinin temelli kapatılmasına karar verilir.

Cevap

Anayasa Mahkemesi tarafından partinin temelli kapatılmasına karar verilir.
1982 Anayasası'nın 69. maddesinin son fıkrasına göre; yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan ve Türk uyrukluğunda olmayan gerçek ve tüzel kişilerden maddi yardım alan siyasi partiler hakkında Anayasa Mahkemesi tarafından temelli kapatılma kararı verilir. Bu hüküm emredici olup mahkemeye takdir yetkisi tanımaz.

Adım Adım Çözüm

1
Fiilin niteliğini tespit etme
Siyasi partinin yabancı devlet veya kuruluşlardan maddi yardım alması durumu söz konusudur.
Anayasa'da farklı ihlaller için farklı yaptırımlar öngörülmüştür.
2
Anayasa Madde 69 hükmünü uygulama
Anayasa'nın 69. maddesinin 10. fıkrası, yabancı kaynaklardan yardım alan partilerin temelli kapatılacağını hükme bağlamıştır.
Devletin bağımsızlığı ve siyasi hayatın yerliliği ilkesini korumak için en ağır yaptırım öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Siyasi partilerin yabancı kaynaklardan yardım alma yasağı ve mutlak yaptırımı

Daha Fazla Pratik

Siyasi partilerin 'odak olma' kriterlerini ve bu durumdaki yaptırım seçeneklerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 126Soru →

1982 Anayasası’nın 16. maddesinde düzenlenen yabancıların temel hak ve hürriyetlerinin sınırlandırılması rejimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yabancıların temel hak ve hürriyetleri, milletlerarası hukuka uygun olarak, kanunla sınırlanabilir.

Cevap

Yabancıların temel hak ve hürriyetleri, milletlerarası hukuka uygun olarak, kanunla sınırlanabilir.
Anayasa’nın 16. maddesi uyarınca, yabancıların temel hak ve hürriyetlerinin sınırlanabilmesi için iki temel şartın bir arada bulunması gerekir: Sınırlamanın kanunla yapılması ve bu sınırlamanın milletlerarası hukuka uygun olması.

Adım Adım Çözüm

1
Yabancıların hukuki statüsünü belirleyen Anayasa maddesini tespit etme
1982 Anayasası'nın 16. maddesi yabancıların temel hak ve hürriyetlerini düzenler.
Yabancılar için özel bir sınırlama rejimi öngörülüp öngörülmediğini anlamak için ilgili maddeye bakılmalıdır.
2
Sınırlama ölçütlerini analiz etme
Madde 16: 'Temel hak ve hürriyetler, yabancılar için, milletlerarası hukuka uygun olarak, kanunla sınırlanabilir.'
Bu hüküm, yabancıların haklarının sınırlanmasında iki temel şart (kanun ve milletlerarası hukuk) getirmiştir.

Anahtar Kavram

Yabancıların Haklarının Sınırlanması Rejimi (Madde 16)

İpuçları

1
Yabancıların hakları için Anayasa'nın 16. maddesine odaklanın.
2
Sınırlama için hangi hukuki metnin (kanun, kararname vb.) gerektiğine ve hangi dış hukuk kaynağına atıf yapıldığına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Temel hakların kötüye kullanılamaması (Madde 14) ve 2001 değişikliklerinin bu maddedeki yaptırım rejimine etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 127Soru →

1982 Anayasası'nda 2010 yılı anayasa değişikliği ile düzenlenen ve hukuk sistemimizde hak arama hürriyetinin özel bir güvencesini teşkil eden "Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru" müessesesi ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu tüzel kişileri, sadece mülkiyet hakkı veya adil yargılanma hakkı gibi temel haklarının kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuruda bulunabilirler.

Cevap

Kamu tüzel kişilerinin temel hak ihlali iddiasıyla bireysel başvuru yapabileceğini belirten seçenek yanlıştır; çünkü kamu tüzel kişileri başvuru ehliyetine sahip değildir.
Bireysel başvuru ehliyeti açısından en temel kısıtlama, kamu tüzel kişilerinin (belediyeler, köyler, üniversiteler, devlet daireleri vb.) bu yola başvuramamasıdır. Bireysel başvurunun felsefesi, kamu gücünü kullanan devlet aygıtı karşısında bireyi (veya özel hukuk kişisini) korumaktır. Dolayısıyla, kamu gücünü temsil eden yapıların mülkiyet veya adil yargılanma gibi gerekçelerle başvuru yapması mümkün değildir. Bu nedenle kamu tüzel kişilerinin başvurabileceğini iddia eden ifade hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Bireysel başvuru ehliyetine sahip kişilerin belirlenmesi.
Bireysel başvuru ancak gerçek kişiler ve sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlali durumunda özel hukuk tüzel kişileri tarafından yapılabilir.
Anayasa Mahkemesi ve ilgili mevzuat uyarınca kamu tüzel kişileri kamu gücü kullanan taraf oldukları için başvuru yapamazlar.
2
Başvurunun kapsam ve süre şartlarının kontrol edilmesi.
Başvuru süresi nihai karardan itibaren 3030 gündür ve sadece Anayasa ile AİHS ortak koruma alanındaki hakları kapsar.
Başvurunun kabul edilebilirliği için sürelere ve konu bakımından yetkiye uyulması zorunludur.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuru Ehliyeti ve Koşulları

Daha Fazla Pratik

Özel hukuk tüzel kişilerinin (şirket, dernek vb.) sadece tüzel kişiliğe ait haklar (örn. mülkiyet, ifade özgürlüğü) için başvurabileceğini, ancak yaşama hakkı veya işkence yasağı gibi sadece insanlara özgü haklar için başvuramayacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 128Soru →

1982 Anayasası'nın 74. maddesinde düzenlenen "Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı" ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yabancıların dilekçe hakkından yararlanabilmesi, karşılıklılık esasının gözetilmesine ve Türkiye'de ikamet etmelerine bağlıdır.

Cevap

Yabancıların dilekçe hakkından yararlanabilmesi için karşılıklılık esası ve Türkiye'de ikamet etme şartı aranır.
Yabancıların Türkiye'de dilekçe hakkını kullanabilmesi için kendi ülkelerinde de Türk vatandaşlarına benzer hakkın tanınması (karşılıklılık) ve Türkiye'de yerleşik olmaları (ikamet) Anayasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 74. maddesinin kapsamını analiz etme
Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma haklarının siyasi haklar kategorisinde olduğu tespit edilir.
Bu haklar vatandaşların devlet yönetimine katılımını sağlayan aktif statü haklarıdır.
2
Yabancıların haklardan yararlanma şartlarını inceleme
Anayasa'nın 74/1 maddesi uyarınca yabancılar için 'karşılıklılık' ve 'ikamet' şartlarının kümülatif olarak arandığı görülür.
Vatandaş olmayanların bu siyasi hakkı kullanabilmesi belirli sınırlamalara tabi tutulmuştur.
3
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun kurumsal yapısını değerlendirme
Kurumun TBMM Başkanlığına bağlı olduğu ve Başdenetçinin TBMM tarafından 4 yıllığına seçildiği doğrulanır.
2010 anayasa değişikliği ile getirilen bu kurum, yasama denetiminin bir parçası olarak tasarlanmıştır.

Anahtar Kavram

Dilekçe Hakkının Kullanım Şartları ve Kamu Denetçiliği Kurumu
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 129Soru →

1982 Anayasası çerçevesinde, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru (anayasa şikâyeti) yoluna gidilebilmesi için ihlal edildiği iddia edilen hakların kapsamı ve başvuru şartları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bireysel başvuruya konu edilebilecek haklar, hem Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden olmalı hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri kapsamındaki ortak koruma alanında yer almalıdır.

Cevap

Bireysel başvuruya konu edilebilecek haklar, hem Anayasa’da hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokollerinde ortaklaşa korunan haklar olmalıdır.
Bireysel başvuru yolunda hakkın korunabilmesi için o hakkın hem Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda yer alması hem de Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve buna ek protokollerin ortak koruma alanında bulunması şarttır. Bu durum, başvuru kapsamının belirlenmesindeki temel kriterdir.

Adım Adım Çözüm

1
Başvuru konusunu belirle.
İhlal edildiği iddia edilen hak, 'ortak koruma alanı' içinde olmalıdır.
Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru incelemesinde yetkisi bu alanla sınırlandırılmıştır.
2
Başvuru ehliyetini kontrol et.
Gerçek kişiler ve sadece hakları ihlal edilen özel hukuk tüzel kişileri başvurabilir.
Kamu tüzel kişilerinin kamu gücü karşısında birey gibi korunması söz konusu olmadığından başvuru ehliyetleri yoktur.
3
Başvuru usulünü değerlendir.
Tüm idari ve yargısal yollar tüketilmeli ve 30 günlük süreye uyulmalıdır.
Bireysel başvuru ikincil (istisnai) bir hak arama yoludur.

Anahtar Kavram

Ortak Koruma Alanı ve İkincillik İlkesi
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 130Soru →

1982 Anayasası'nın "Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı" başlıklı 74. maddesinde düzenlenen haklar ve Kamu Denetçiliği Kurumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye'de ikamet eden yabancıların dilekçe hakkından yararlanabilmeleri, karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla mümkündür.

Cevap

Türkiye'de ikamet eden yabancıların dilekçe hakkından yararlanabilmeleri, karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla mümkündür.
Doğru olan ifade, yabancıların dilekçe hakkından yararlanabilmesinin karşılıklılık esasına bağlı olduğudur. 1982 Anayasası'nın 74. maddesine göre, Türkiye'de ikamet eden yabancılar, karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla ve dilekçelerinin Türkçe yazılması şartıyla bu haktan yararlanabilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 74. maddesindeki hakların hukuki niteliğini belirle.
Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakları 'Siyasi Haklar ve Ödevler' (Aktif Statü Hakları) grubundadır.
Bu haklar vatandaşların devlet yönetimine katılımını ve idareyi denetlemesini sağlar.
2
Yabancıların bu haklardan yararlanma şartlarını incele.
Yabancılar için 'karşılıklılık esası' (reciprocity) ve 'Türkiye'de ikamet etme' şartları aranır.
Anayasa metni, yabancıların haklarını bu iki kısıtlayıcı şarta bağlamıştır.
3
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun (Ombudsman) kurumsal yapısını teyit et.
Kurum, TBMM Başkanlığına bağlıdır ve Kamu Başdenetçisi Meclis tarafından seçilir.
2010 Anayasa değişikliği ile idarenin yasama organı tarafından denetlenmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

Siyasi Haklar: Dilekçe ve Kamu Denetçiliği

Daha Fazla Pratik

Kamu Başdenetçisi seçimi usulünü ve tur sayılarını tekrar etmek, bu konudaki detay sorular için faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 131Soru →

19821982 Anayasası'nın 1313. maddesinde düzenlenen temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması rejiminde yer alan "hakkın özüne dokunma yasağı", sınırlama yetkisinin sınırını çizen en önemli güvencelerden biridir. Anayasa Mahkemesi içtihatları çerçevesinde, bir sınırlamanın "hakkın özüne dokunması" aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sınırlamanın, hakkın kullanılmasını ciddi surette zorlaştırarak onu anlamsız ve işlevsiz hale getirmesi

Cevap

Sınırlamanın, hakkın kullanılmasını ciddi surette zorlaştırarak onu anlamsız ve işlevsiz hale getirmesi
Doğru cevap, Anayasa Mahkemesi'nin yerleşik içtihatlarında kabul edilen 'hakkın özü' tanımını yansıtmaktadır. Hakkın özü; o hakka getirilen sınırlama sonucunda hakkın kullanılamaz hale gelmesi, işlevini yitirmesi veya anlamının boşaltılması durumunda zedelenmiş sayılır. 19821982 Anayasası'na 20012001 değişikliği ile tekrar eklenen bu ilke, yasama organının sınırlama yetkisinin aşamayacağı nihai sınırı ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Madde 1313 kapsamında 'hakkın özü' kavramını tanımlayın.
Hakkın özü, bir hakka getirilen sınırlama sonucunda o hakkın kullanılmasının anlamsız kalması veya hakkın özgün kimliğini kaybetmesidir.
Anayasal denetimde sınırlamanın ölçüsünü belirlemek için en içteki dokunulamaz alanı tespit etmek gerekir.
2
Anayasa Mahkemesi'nin 'öz' kriterini nasıl uyguladığını analiz edin.
AYM'ye göre, eğer bir sınırlama hakkı kullanılmaz hale getiriyorsa veya etkisini ortadan kaldırıyorsa özüne dokunulmuş sayılır.
Sınırlama hakkı tamamen ortadan kaldıramaz, sadece belirli ölçülerde daraltabilir.
3
Diğer seçeneklerdeki kavramları (Madde 1515, Madde 1616 vb.) eleyin.
Durdurma rejimi (Madde 1515) veya yabancılar rejimi (Madde 1616) Madde 1313'teki genel sınırlama rejiminden farklıdır.
Hukuki kavramlar arasındaki farkları ayırt etmek doğru cevaba ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Hakkın Özüne Dokunma Yasağı

Daha Fazla Pratik

Ölçülülük ilkesinin alt unsurları olan elverişlilik, gereklilik ve orantılılık kriterlerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 132Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen "Türk Vatandaşlığı" ile "Seçme ve Seçilme Hakları"na ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hiçbir Türk, vatana bağlılıkla bağdaşmayan bir eylemde bulunmadıkça vatandaşlıktan çıkarılamaz.

Cevap

Hiçbir Türkün, vatana bağlılıkla bağdaşmayan bir eylemde bulunmadıkça vatandaşlıktan çıkarılamayacağı ifadesi doğrudur.
Doğru ifade, Anayasa'nın 6666. maddesinde yer alan ve Türk vatandaşlığının keyfi olarak geri alınmasını engelleyen 'vatana bağlılıkla bağdaşmayan eylem' şartıdır. Bu hüküm, vatandaşlıktan çıkarma işlemi için somut bir hukuki dayanak arandığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Vatandaşlık hükümlerini değerlendir
Anayasa'nın 6666. maddesine göre vatandaşlıktan çıkarma ancak vatana bağlılıkla bağdaşmayan eylemler halinde ve kanunun gösterdiği şartlarla mümkündür.
Anayasal güvencenin sınırlarını tespit etmek için.
2
Oy kullanma yasaklarını incele
Er/erbaşlar, askerî öğrenciler ve taksirli suçlar dışındaki hükümlüler oy kullanamaz; ancak tutuklular oy kullanabilir.
Seçmen yeterliliğine ilişkin istisnaları doğrulamak için.
3
Hakların niteliğini sınıflandır
Siyasi haklar aktif statü (katılma) haklarıdır.
Hukuki terminolojiyi doğru eşleştirmek için.

Anahtar Kavram

Vatandaşlık ve Seçme-Seçilme Hakkının Anayasal Güvenceleri
Tahmini Süre:50s
Soru 133Soru →

1982 Anayasası’nda düzenlenen bireysel başvuru (anayasa şikâyeti) kurumunun kapsamı, süresi ve başvuru ehliyeti dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bireysel başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır ve başvuru, nihaî kararın tebliğinden veya öğrenilmesinden itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır.

Cevap

Bireysel başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır ve başvuru, nihaî kararın tebliğinden veya öğrenilmesinden itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır.
Bireysel başvuru yapılabilmesi için temel iki usul şartı, başvuru yollarının tüketilmesi ve 30 günlük süre sınırına uyulmasıdır. Bu, kurumun ikincil niteliğinin bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Başvuru ön şartını kontrol et.
İdari ve yargısal yolların (istinaf, temyiz vb.) tamamının tüketilmesi gerekir (ikincillik ilkesi).
Anayasa Mahkemesi doğrudan bir dava mahkemesi değil, hak ihlallerini son aşamada inceleyen bir denetim makamıdır.
2
Başvuru süresini belirle.
Kanun yollarının tüketilmesiyle verilen nihaî kararın öğrenilmesinden itibaren 30 gün.
Hukuki güvenliğin sağlanması ve başvuruların makul sürede yapılması amaçlanır.
3
Başvuru ehliyetini doğrula.
Gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri (kendi haklarıyla sınırlı olarak) başvurabilir; kamu tüzel kişileri başvuramaz.
Kamu gücünü kullanan kurumların, yine kamu gücü tarafından mağdur edildiği iddiası bireysel başvurunun mantığıyla bağdaşmaz.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvurunun İkincilliği ve Şekli Şartları

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuru kapsamındaki haklar ile Anayasa Mahkemesi'nin diğer görev alanlarını (iptal ve itiraz davası) karşılaştıran tabloları inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 134Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan "Siyasi Haklar ve Ödevler" bölümündeki düzenlemeler ışığında; Türk vatandaşlığı ile seçme ve seçilme hakkının kullanılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Taksirli suçlardan hüküm giyenler hariç, ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler seçimlerde oy kullanma hakkına sahip değildir.

Cevap

Anayasa uyarınca ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerden sadece taksirli suçlardan mahkûm olanlar oy kullanma hakkına sahiptir.
1982 Anayasası'nın 67. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler oy kullanamazlar ancak bu kuralın tek istisnası taksirli suçlardan hüküm giymiş olanlardır. Bu kişiler cezaevinde olsalar dahi oy kullanma haklarını korurlar.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 67. maddesindeki oy kullanma yasaklarını incelemek
Silah altındaki er/erbaşlar, askeri öğrenciler ve hükümlülerin oy kullanamayacağı tespit edilir.
Seçme hakkının istisnalarını belirlemek için anayasal çerçeveyi çizmek gerekir.
2
Hükümlülere ilişkin istisnayı analiz etmek
Taksirli suçlardan hüküm giyenlerin bu yasağın dışında bırakıldığı görülür.
Suçun niteliğine (kasıtlı vs taksirli) göre hakkın kullanımının değiştiğini doğrulamak gerekir.
3
Diğer siyasi hak ve güvenceleri değerlendirmek
Vatandaşlıktan çıkarma işlemlerinde yargı yolunun açık olduğu ve seçim kanunu değişikliklerinin 1 yıl geçmeden uygulanamayacağı teyit edilir.
Yanlış seçenekleri eleyerek doğru hukuki bilgiye ulaşılmasını sağlamak içindir.

Anahtar Kavram

Siyasi Hakların Kullanılması ve Seçme Yeterliliği

Daha Fazla Pratik

Vatandaşlıktan çıkarma kararlarının yargısal denetiminde yetkili mahkemenin Danıştay olduğu bilgisini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 135Soru →

1982 Anayasası’nın 14. maddesinde düzenlenen "temel hakların kötüye kullanılamaması" ve 16. maddesinde yer alan "yabancıların durumu" hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, yabancıların haklarının kullanımı ve sınırlandırılması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Temel hak ve hürriyetler, yabancılar için milletlerarası hukuka uygun olarak, ancak kanunla sınırlanabilir.

Cevap

Temel hak ve hürriyetlerin yabancılar için milletlerarası hukuka uygun olarak ve ancak kanunla sınırlanabileceğini belirten ifade doğrudur.
Anayasa'nın 16. maddesi, yabancıların temel hak ve hürriyetlerinin sınırlandırılmasını iki temel şarta bağlamıştır: Sınırlamanın milletlerarası hukuka uygun olması ve sınırlamanın ancak kanunla yapılması. Bu ifade Anayasa'nın açık hükmüyle tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 16. maddesindeki yabancıların durumuna ilişkin özel sınırlama rejimi incelenir.
Maddede yabancıların haklarının 'milletlerarası hukuka uygun olarak' ve 'kanunla' sınırlanabileceği açıkça belirtilmiştir.
Yabancıların hakları vatandaşlara göre daha geniş bir yetkiyle sınırlanabilmektedir.
2
Dilekçe hakkı gibi spesifik hakların yabancılar tarafından kullanım şartları (Madde 74) kontrol edilir.
Dilekçe hakkı için ikamet şartının yanında 'karşılıklılık' (reciprocity) ilkesinin de arandığı görülür.
Siyasi haklar niteliğindeki bu hakların kullanımı uluslararası mütekabiliyet esasına bağlanmıştır.
3
Kötüye kullanma yasağının (Madde 14) kapsamı değerlendirilir.
Bu yasağın özne ayrımı yapmaksızın herkesin Anayasal düzeni koruma yükümlülüğünü yansıttığı teyit edilir.
Anayasal hakların demokratik düzeni yıkmak amacıyla kullanılması herkes için yasaktır.

Anahtar Kavram

Yabancıların Haklarının Sınırlandırılması ve Kötüye Kullanma Yasağı
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 136Soru →

Norm denetimi kapsamında Anayasa Mahkemesinin önüne gelen bir uyuşmazlıkta, olağan dönemde kanunla dernek kurma hürriyetine getirilen yasal bir sınırlamanın iptali talep edilmiştir. Mahkemenin yapacağı incelemede, 1982 Anayasası'nın 13. maddesinde yer alan olağan sınırlama rejimi ölçütleri kümülatif olarak değerlendirilecektir.

Buna göre Anayasa Mahkemesi, söz konusu yasal düzenlemeyi incelerken aşağıdaki sorulardan hangisine yanıt aramaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alınan tedbir, durumun gerektirdiği ölçüde midir ve milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklere uygun mudur?

Cevap

Anayasa Mahkemesi olağan bir yasal sınırlamayı incelerken tedbirin 'durumun gerektirdiği ölçüde' olup olmadığına ve 'milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklere' aykırılık taşıyıp taşımadığına bakmaz; çünkü bu kriterler olağanüstü dönemlerde uygulanan durdurma rejimine aittir.
1982 Anayasası'nın 13. maddesine göre olağan dönemlerde temel hak ve hürriyetler yalnızca kanunla, ilgili maddedeki özel sebeplere bağlı olarak, Anayasa'nın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olmamak şartıyla, hakkın özüne dokunulmadan sınırlandırılabilir. Ancak 'durumun gerektirdiği ölçüde' olma ve 'milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklere aykırı olmama' kriterleri, Anayasa'nın 15. maddesinde düzenlenen savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde uygulanacak hakların durdurulması rejiminin sınırlarıdır. Bu sebeple Anayasa Mahkemesi, 13. madde kapsamında olağan bir denetim yaparken bu soruları sormaz.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası Madde 13 (Sınırlama) ve Madde 15 (Durdurma) rejimlerinin anayasal denetim ölçütlerini tespit etmek.
Madde 13'te kanunilik, özel sebep, hakkın özü, ölçülülük, demokratik/lâik Cumhuriyet gerekleri, söz/ruh uygunluğu vardır. Madde 15'te ise durumun gerektirdiği ölçüde olma, milletlerarası hukuk ve çekirdek haklara dokunmama vardır.
Soru kökünde olağan dönemdeki bir sınırlamanın Madde 13 kapsamında denetlendiği belirtilmiştir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin hangi rejimle (olağan/olağanüstü) eşleştiğini analiz etmek.
Bir seçenekteki kriterlerin Madde 15 kapsamındaki olağanüstü hal durdurma rejimine ait olduğu görülür.
Anayasa Mahkemesi, olağan bir sınırlamada olağanüstü hal kriterlerini aramaz.
3
Madde 15'e ait olan ve Madde 13 incelemesinde sorulmayacak soruyu belirlemek.
Durumun gerektirdiği ölçüde olma ve milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklere uygunluk ifadesini içeren seçenek doğru yanıt olarak bulunur.
Ölçülülük ilkesi (Madde 13) ile durumun gerektirdiği ölçüde olma (Madde 15) kavramları birbirine benzese de hukuken farklı denetim rejimlerine işaret eder.

Anahtar Kavram

Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması Şartları ile Durdurulması Şartları Arasındaki Fark
Soru 137Soru →

Bireylerin devlet yönetimine katılımını ve devlete karşı taşıdıkları sorumlulukları düzenleyen aktif statü hakları, anayasal sistemin temel taşlarından biridir.

Mevcut anayasal düzenlemeler ışığında; kamu hizmetine girme, mal bildirimi, vatan hizmeti ve vergi ödevlerine ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi isabetlidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vatan hizmeti anayasal sistemde hem bir hak hem de bir ödev olarak nitelendirilmiş olup, bu hizmetin Silahlı Kuvvetlerde veya kamu kesiminde ne şekilde yerine getirileceği kanunla düzenlenir.

Cevap

Doğru seçenek, vatan hizmetinin hem bir hak hem de ödev olduğunu ve kamu kesiminde de yerine getirilme şeklinin kanunla düzenleneceğini belirten ifadedir.
Anayasa'nın 72. maddesine göre vatan hizmeti, her Türkün hakkı ve ödevidir. Ayrıca bu hizmetin sadece Silahlı Kuvvetlerde değil, kamu kesiminde de ne şekilde yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağı kanunla düzenlenir. Bu nedenle ilgili ifade, 1982 Anayasası'nın mevcut lafzına tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde yer alan ifadelerin siyasi haklar ve ödevlere ilişkin anayasal hükümlerle (Madde 70, 71, 72, 73) tutarlılığını incele.
Her seçeneğin farklı bir anayasal kuralı (vergi, kamu hizmeti, vatan hizmeti, mal bildirimi) test ettiği görülür.
Soruda anayasal düzenlemelere bütünüyle hakim olunması ve doğru ifadenin bulunması istenmektedir.
2
Yanlış hukuki değerlendirmeleri tespit et ve ele.
Verginin CBK ile düzenlenemeyeceği, kamu hizmetine girmenin pozitif statü değil siyasi hak olduğu, vekillerin mal bildiriminden muaf olmadığı ve yabancıların memur olamayacağı bilgileriyle dört seçenek elenir.
Çeldirici seçenekler hakların niteliği ve istisnaları hakkındaki temel kavram yanılgılarına dayanmaktadır.
3
Kalan ifadenin anayasal doğruluğunu teyit et.
Vatan hizmetinin (Madde 72) hakkı ve ödevi bir arada barındırdığı ve kanuni düzenleme gerektirdiği sonucuna ulaşılır.
Anayasa'nın açık lafzı bu kuralı doğrudan yansıtmaktadır.

Anahtar Kavram

Siyasi Haklar ve Ödevlerin Kapsamı ve Uygulanma Esasları
Soru 138Soru →

Kamu otoritelerinin kural koyucu ve bireysel işlemlerinde uymakla yükümlü olduğu anayasal sınırlar değerlendirildiğinde, Anayasa'nın 10. maddesindeki "Kanun önünde eşitlik" ve 12. maddesindeki "Temel hakların niteliği" ilkelerine ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisi hukuken doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa'nın öngördüğü eşitlik ilkesi mutlak bir eylemli aynılığı değil hukuki eşitliği ifade eder; bu kapsamda malul ve gaziler ile yaşlılar lehine alınacak özel tedbirler eşitlik ilkesini zedeleyen bir imtiyaz olarak değerlendirilemez.

Cevap

Doğru olan ifade, eşitlik ilkesinin mutlak bir eylemli eşitlik olmadığı ve yaşlılar, gaziler gibi dezavantajlı gruplara yönelik pozitif ayrımcılık tedbirlerinin kanun önünde eşitliğe aykırı sayılmayacağını belirten yargıdır.
Anayasa Mahkemesi içtihatları ve 1982 Anayasası'nın 10. maddesi uyarınca kanun önünde eşitlik, eylemli (maddi) bir eşitliği değil, aynı hukuki statüde olanlar arasındaki biçimsel ve hukuki eşitliği korur. Ayrıca madde metninde kadınlar, çocuklar, yaşlılar, engelliler, şehit dul ve yetimleri ile gaziler için alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılamayacağı (pozitif ayrımcılık) açıkça hüküm altına alınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki ifadelerin Anayasa'nın 10. (Eşitlik) ve 12. (Temel Hakların Niteliği) maddelerine ve genel esaslara uygunluğunu analiz et.
Dezavantajlı gruplara özel tedbirlerin eşitliği bozmayacağı kuralının 10. maddedeki pozitif ayrımcılık ilkesinin doğrudan bir yansıması olduğu tespit edilir.
Anayasa sorularında genel ilkelerin (eşitlik) istisnalarının (pozitif ayrımcılık) metindeki karşılığını doğru yorumlamak gerekir.
2
Diğer seçeneklerde yer alan hukuki kurumların (CBK yetki alanı, hakların devredilmezliği, yabancıların hakları ve OHAL rejimi) anayasal sınırlarını kontrol et.
Diğer tüm ifadelerin Anayasa'nın temel hak rejimine (Madde 15 çekirdek haklar, Madde 74 karşılıklılık ilkesi vb.) ve CBK konu sınırlarına açıkça ters düştüğü belirlenir.
Yanlış seçenekler, anayasa hukukunun farklı alt dallarındaki kuralların birbirine karıştırılması üzerine kurgulanmıştır; bu nedenle her bir iddia teker teker çürütülmelidir.

Anahtar Kavram

Temel hakların vazgeçilmezliği ve Kanun önünde eşitlik (Pozitif Ayrımcılık)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 139Soru →

1982 Anayasası’nın "Siyasi Haklar ve Ödevler" bölümünde düzenlenen kamu hizmetine girme ve mal bildirimi konuları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu hizmetine girenlerin mal bildirimlerinin usulü ve tekrarlanma süreleri, idarenin iç işleyişine ilişkin bir konu sayılarak Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile belirlenir.

Cevap

Mal bildirimlerinin usulü ve tekrarlanma sürelerinin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile belirleneceğini ifade eden seçenek yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 'Mal Bildirimi' başlıklı 71. maddesine göre; 'Kamu hizmetine girenlerin mal bildiriminde bulunmaları ve bu bildirimlerin tekrarlanma süreleri kanunla düzenlenir.' Dolayısıyla mal bildirimine ilişkin esaslar idari bir işlemle veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile değil, yasama organının çıkaracağı bir kanunla belirlenmek zorundadır. Ayrıca Anayasa'nın 104. maddesi uyarınca, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile 'Siyasi Haklar ve Ödevler' bölümünde yer alan hiçbir konu düzenlenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki ifadelerin Anayasa'nın Siyasi Haklar ve Ödevler bölümündeki 70. ve 71. maddelere uygunluğunu değerlendir.
Kamu hizmetine girme hakkı, ayırım yasağı, mal bildiriminin kimleri kapsadığı ve hangi hukuki işlemle düzenleneceği kuralları tespit edilir.
Anayasal hakların sınırları ve düzenlenme biçimleri (kanun, yönetmelik, CBK vb.) birbirinden farklı hukuki rejimlere tabidir.
2
Mal bildiriminin düzenlenme usulünü (normlar hiyerarşisi bağlamında) Anayasa'nın 71. maddesi ve 104. maddesi ile karşılaştır.
Mal bildiriminin kanunla düzenleneceği Anayasa'da açıkça yazmaktadır. Ayrıca siyasi haklar olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenemez.
Yürütmenin asli ve türevsel düzenleme yetkilerinin, Anayasa'da münhasıran kanuna bırakılan alanlarda kullanılamayacağı ilkesini uygulamak için.

Anahtar Kavram

Mal Bildiriminin Yasal Dayanağı ve Kamu Hizmetine Girme Şartları
Soru 140Soru →

Bir idare mahkemesinde görülen tam yargı davasında davacı, idarenin anayasal bir yükümlülüğünü yerine getirmeyerek gerekli teşkilatlanmayı sağlamadığını ve tarafına hizmet sunmadığını ileri sürmüştür. Mahkeme ise kararında, uyuşmazlığa konu hakkın devlete aktif hizmet sunma yükümlülüğü yükleyen bir 'pozitif statü hakkı' olduğunu belirtmiş; ancak 1982 Anayasası'nın 65. maddesi uyarınca devletin sosyal ve ekonomik alandaki görevlerini 'mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde' yerine getirmesi kuralına dayanarak davacının talebini reddetmiştir.

Buna göre, mahkeme kararına konu olan ve niteliği gereği devletten olumlu bir edim talep etmeyi içeren bu anayasal hak aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sosyal güvenlik hakkı

Cevap

Sosyal güvenlik hakkı
Doğru yanıt olan sosyal güvenlik hakkı, 1982 Anayasası'nda 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' bölümünde düzenlenmiştir. Bu haklar doktrinde 'pozitif statü hakları' veya 'isteme hakları' olarak adlandırılır çünkü bireyler devletten aktif bir hizmet (hastane, sigorta sistemi, okul vb.) sunmasını talep eder. Ayrıca Anayasa'nın 65. maddesi, devletin sosyal ve ekonomik alandaki görevlerini ancak mali kaynaklarının elverdiği ölçüde yerine getireceğini hüküm altına almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru metnindeki temel kavramları analiz etme
Aranılan hakkın 'pozitif statü hakkı' (isteme hakkı) olduğu ve Anayasa'nın 65. maddesindeki mali kaynaklar ölçüsünde yerine getirilecek bir 'sosyal ve ekonomik hak' olduğu tespit edilmiştir.
Anayasa'daki hakların hangi kategoriye ait olduğunu bulmak, doğru seçeneğe ulaşmanın ön koşuludur.
2
Seçeneklerdeki hakların statülerini Anayasa'nın sistematiğine göre sınıflandırma
Dernek kurma, mülkiyet ve seyahat hürriyeti 'negatif statü'; kamu hizmetine girme 'aktif statü'; sosyal güvenlik ise 'pozitif statü' hakkıdır.
Yanlış kategorideki hakları eleyerek sorunun doğrudan istediği devletten hizmet talep etme hakkını bulmak.
3
Mali kaynaklar sınırına (Madde 65) tabi olan hakkı doğrulama
Sosyal güvenlik hakkının devletin sosyal ve ekonomik ödevleri kapsamında mali kaynakların yeterliliği ölçüsünde sağlanacak haklardan olduğu doğrulanmıştır.
Soruda verilen mahkeme gerekçesiyle seçilen hakkın birebir uyuşup uyuşmadığını kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Temel hak ve hürriyetlerin Jellinek'in üçlü statü kuramına (Negatif, Pozitif, Aktif) göre sınıflandırılması ve devletin sosyal/ekonomik ödevlerinin sınırı (Madde 65).
ÖncekiSayfa 7 / 8Sonraki
Temel Haklar ve Ödevler Alıştırma Soruları — KPSS Hukuk — Sayfa 7 | Examkin