İhtiyati Haciz

123 soru

Alacaklı (A), borçlu (B) aleyhine vadesi geçmiş 100.000 TL tutarındaki senetli alacağı için ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur. Yapılan incelemede borçlunun Türkiye'de yerleşik olduğu, düzenli bir işinin bulunduğu ve herhangi bir mal kaçırma girişiminin somut olarak tespit edilemediği anlaşılmıştır. Bu durumda, İcra ve İflas Kanunu hükümleri uyarınca alacaklının ihtiyati haciz talebi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Borç vadesi gelmiş bir para borcu olduğu ve rehinle temin edilmediği sürece, borçlunun mal kaçırma niyetinin olup olmadığına bakılmaksızın ihtiyati haciz kararı verilebilir.

Borçlunun Türkiye'de muayyen bir ikametgahı bulunduğu ve yerleşik olduğu için vadesi gelmiş olsa dahi ihtiyati haciz talebi reddedilmelidir.

Alacaklı, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlediğini veya kaçma hazırlığında olduğunu ispatlayamadığı sürece talebi kabul edilemez.

Alacak senede bağlı olsa dahi, borçlu taksitlendirme talebinde bulunursa vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz kararı verilmesi kanunen mümkün değildir.

Vadesi gelmiş borçlarda ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın mutlaka bir mahkeme ilamına dayanması ve borçlunun temerrüde düşürülmüş olması şarttır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç vadesi gelmiş bir para borcu olduğu ve rehinle temin edilmediği sürece, borçlunun mal kaçırma niyetinin olup olmadığına bakılmaksızın ihtiyati haciz kararı verilebilir.

Cevap

Borç vadesi gelmiş bir para borcu olduğu ve rehinle temin edilmediği sürece, borçlunun mal kaçırma niyetinin olup olmadığına bakılmaksızın ihtiyati haciz kararı verilebilir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 257. maddesinin 1. fıkrasına göre, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun malları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep edebilir. Bu durumda borçlunun mal kaçırma niyetinin olması veya Türkiye'de yerleşik olmaması gibi ek şartlar aranmaz. Borçlunun vadesi gelmiş borcu ödememiş olması, ihtiyati haciz kararı verilmesi için objektif olarak yeterlidir.

Adım Adım Çözüm

Borcun muacceliyet (vade) durumunun tespiti

Soruda borcun vadesinin geçtiği (vadesi gelmiş) açıkça belirtilmiştir.

Vadesi gelmiş borçlar ile gelmemiş borçlar için aranan ihtiyati haciz şartları farklılık gösterir.

İİK 257/1 uyarınca vadesi gelmiş borçlar için aranan şartların kontrolü

Bu durumda sadece alacağın para borcu olması ve rehinle temin edilmemiş olması şartları aranır.

Vadesi gelmiş borçlarda alacaklı, borçlunun ödeme niyetinden bağımsız olarak alacağını güvence altına alma hakkına sahiptir.

Vadesi gelmemiş borçlar için aranan ek şartların elenmesi

Borçlunun kaçma hazırlığı, mal gizlemesi veya Türkiye'de ikametgahının olmaması gibi şartlar bu olayda aranmaz.

Bu şartlar sadece muaccel olmayan (vadesi gelmemiş) borçlar için alacaklıya tanınan istisnai bir korumanın parçasıdır.

Anahtar Kavram

İhtiyati Hacizde Vade ve Maddi Şartlar Ayrımı

Soru 2Soru →

Alacaklı (A), borçlu (B) aleyhine $750.000$ TL tutarındaki bir alacak iddiasıyla mahkemeden ihtiyati haciz kararı almış ve bu kararı icra dairesi kanalıyla (B)'nin ticari işletmesinde infaz ettirmiştir. Takip safhasında borçlunun itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasında, mahkemece (A)'nın alacaklı olmadığına ve dolayısıyla ihtiyati haczin haksızlığına karar verilmiştir. Bu haksız uygulama sebebiyle ticari itibarı zedelenen ve büyük bir iş kaybına uğrayan (B)'nin açacağı tazminat davası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bu dava alacaklının kusursuz sorumluluğuna dayanır; davanın genel mahkemelerde görülmesi gerekir ve ihtiyati haciz kararını veren mahkemede de açılması mümkündür.

İhtiyati haciz bir icra takip işlemi niteliğinde olduğundan, bu işlemden doğan zararların tazmini talebi ancak

7

günlük hak düşürücü süre içinde İcra Mahkemesine yapılacak bir şikâyet başvurusu ile ileri sürülebilir.

Alacaklının tazminat ödemeye mahkûm edilebilmesi için borçlunun, alacaklının ihtiyati haciz talep ederken kötü niyetli olduğunu veya en azından ağır kusurunun bulunduğunu ispatlaması zorunludur.

Haksız ihtiyati haciz nedeniyle tazminat davası, icra memurunun işlemi sonucunda zarar doğduğu için doğrudan Adalet Bakanlığına karşı açılmalı ve idari yargıda tam yargı davası olarak görülmelidir.

Söz konusu tazminat davası sadece icra takibinin borçlusu tarafından açılabilir; hacizden zarar gören üçüncü kişilerin bu hükme dayanarak tazminat talep etme hakları bulunmamaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu dava alacaklının kusursuz sorumluluğuna dayanır; davanın genel mahkemelerde görülmesi gerekir ve ihtiyati haciz kararını veren mahkemede de açılması mümkündür.

Cevap

Haksız ihtiyati haciz nedeniyle açılacak tazminat davası, alacaklının kusursuz sorumluluğuna dayanır; genel mahkemelerde görülür ve kararı veren mahkemede de açılabilir.

İcra ve İflas Kanunu madde 259'a göre, ihtiyati haciz haksız çıktığında veya hükümsüz kaldığında, alacaklı bu yüzden borçlunun veya üçüncü şahısların uğradıkları bütün zararları tazminle mükelleftir. Bu sorumluluk kusursuz sorumluluktur. Ayrıca aynı maddenin 4. fıkrası uyarınca, bu tazminat davası ihtiyati haciz kararını veren mahkemede de açılabilir. Görevli mahkeme ise davanın niteliği gereği genel mahkemelerdir.

Adım Adım Çözüm

Sorumluluğun hukuki niteliğini belirleme

Kusursuz Sorumluluk

İİK 259 uyarınca, ihtiyati haciz haksız çıktığında alacaklı, kusuru olmasa dahi borçlunun ve üçüncü kişilerin uğradığı zararı tazminle yükümlüdür.

Görevli mahkemeyi tespit etme

Genel Mahkemeler (Asliye Hukuk)

Tazminat davaları genel hükümlere tabi birer alacak davası niteliğinde olduğundan genel mahkemelerin görev alanına girer.

Yetkili mahkemeyi belirleme

Haczi koyan mahkeme veya genel yetkili mahkeme

İİK 259/4 hükmü, davanın ihtiyati haczi koyan mahkemede de açılabileceğini belirterek özel bir yetki kuralı getirmiştir.

Anahtar Kavram

İhtiyati Hacizde Alacaklının Kusursuz Sorumluluğu (İİK m. 259)

Daha Fazla Pratik

İhtiyati hacizde teminat gösterme zorunluluğu ve bu teminatın tazminat davasındaki işlevini inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 3Soru →

Alacaklı (A), borçlu (B) aleyhine ihtiyati haciz talebiyle mahkemeye başvurmuştur. Mahkeme, alacaklının sunduğu belgeleri inceleyerek yaklaşık bir kanaat edinmiş ve borçluya tebligat yapmadan (dinlemeden) ihtiyati haciz kararı vermiştir.

Buna göre, İcra ve İflas Kanunu hükümleri çerçevesinde ihtiyati haciz kararının verilme prosedürü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Karar verilebilmesi için alacaklının alacağını kesin delillerle (tam ispat) ispatlamış olması hukuki bir zorunluluktur.

Mahkeme, ihtiyati haciz talebi hakkında duruşma yapıp yapmamakta ve borçluyu dinleyip dinlememekte takdir yetkisine sahiptir.

İhtiyati haciz kararı verme yetkisi ve görevi münhasıran takibin yapılacağı yerdeki icra mahkemesine aittir.

İhtiyati haciz talebinin mahkemece reddi halinde, alacaklının bu karara karşı istinaf yoluna başvurma hakkı bulunmamaktadır.

İhtiyati haciz kararı, ancak alacağın bir ilama veya ilam niteliğinde belgeye dayanması halinde borçlu dinlenmeden verilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahkeme, ihtiyati haciz talebi hakkında duruşma yapıp yapmamakta ve borçluyu dinleyip dinlememekte takdir yetkisine sahiptir.

Cevap

Mahkemenin duruşma yapıp yapmamakta ve borçluyu dinleyip dinlememekte takdir yetkisine sahip olması doğrudur.

İcra ve İflas Kanunu'nun

258

. maddesine göre mahkeme, ihtiyati haciz talebi hakkında duruşma yapıp yapmamakta serbest bırakılmıştır. Alacaklı, alacağı ve haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller sunduğunda (yaklaşık ispat), mahkeme borçluyu dinlemeden (tebligat yapmadan) ihtiyati haciz kararı verebilir. Bu durum, ihtiyati haczin amacına (borçlunun mal kaçırmasını engellemek) uygun olarak öngörülmüştür.

Adım Adım Çözüm

İhtiyati haciz talebinin incelenmesindeki ispat standardının belirlenmesi.

Yaklaşık ispat (kanaat getirici delil) yeterlidir.

İhtiyati haciz bir geçici hukuki koruma tedbiri olduğundan asıl yargılamadaki tam ispat kuralı burada aranmaz.

Yargılama usulünün (duruşma zorunluluğu) değerlendirilmesi.

Duruşma yapılması mahkemenin takdirindedir.

İcra ve İflas Kanunu

258

. maddesi, borçlunun mal kaçırmasını önlemek amacıyla mahkemeye borçluyu dinlemeden karar verme imkanı tanımıştır.

Karar verici merciin (görevli mahkeme) tespiti.

Görevli merci genel mahkemelerdir.

Uyuşmazlığın esasına bakmaya yetkili olan mahkeme (Asliye Hukuk/Ticaret) ihtiyati haciz taleplerinde de görevlidir.

Anahtar Kavram

İhtiyati haciz yargılamasında duruşma takdiri ve yaklaşık ispat kuralı.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 4Soru →

Alacaklı (A), borçlu (B) aleyhine $2.500.000$ TL tutarındaki bonoya dayalı olarak mahkemeden ihtiyati haciz kararı almış ve bu kararı icra dairesi aracılığıyla infaz ettirerek (B)’nin ticari işletmesindeki araçlara haciz koydurmuştur. Ancak (B) tarafından açılan menfi tespit davası sonucunda, alacaklının vadeden önce ihtiyati haciz yoluna başvurduğu, borçlunun ise henüz temerrüde düşmediği tespit edilerek ihtiyati haciz hükümsüz kalmıştır. Bu haksız uygulama nedeniyle ticari kredibilitesi sarsılan ve iş kaybına uğrayan (B)’nin açacağı tazminat davası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Alacaklının tazminatla sorumlu tutulabilmesi için, ihtiyati haciz talebinde bulunurken kötüniyetli olduğunun veya en azından ağır ihmalinin bulunduğunun davacı borçlu tarafından ispat edilmesi gerekir.

Tazminat davası, ihtiyati haciz kararını veren mahkemede veya alacaklının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir; davanın niteliği gereği görevli mahkeme her hâlde İcra Mahkemesidir.

Alacaklının sorumluluğu kusursuz sorumluluk esasına dayandığı için, alacaklı ihtiyati haciz talebinde bulunurken tamamen haklı olduğuna inansa dahi, haksız çıkan hacizden dolayı oluşan zarardan objektif olarak sorumludur.

Haksız ihtiyati hacizden kaynaklanan tazminat davası, ihtiyati haczin infaz edildiği tarihten itibaren başlayacak olan bir yıllık hak düşürücü süre içinde açılmalıdır.

Borçlunun talep edebileceği tazminatın üst sınırı, alacaklının ihtiyati haciz kararı alırken mahkemeye sunduğu teminat miktarı ile sınırlıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alacaklının sorumluluğu kusursuz sorumluluk esasına dayandığı için, alacaklı ihtiyati haciz talebinde bulunurken tamamen haklı olduğuna inansa dahi, haksız çıkan hacizden dolayı oluşan zarardan objektif olarak sorumludur.

Cevap

Alacaklının sorumluluğu kusursuz sorumluluk esasına dayandığı için, haksız çıkan hacizden dolayı oluşan zarardan objektif olarak sorumludur.

İİK m. 259 uyarınca, ihtiyati haciz koyduran alacaklı, bu haczin haksız çıkması durumunda (borcun olmaması, vadenin gelmemesi vb.) borçlunun veya üçüncü kişilerin uğradığı zarardan kusursuz olarak sorumludur. Alacaklının haklı olduğuna inanması veya kusurlu olmaması sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Adım Adım Çözüm

Hukuki Dayanağın Belirlenmesi

İcra ve İflas Kanunu (İİK) madde 259 incelenir.

İhtiyati haczin haksız çıkması durumunda tazminat sorumluluğu bu maddede özel olarak düzenlenmiştir.

Sorumluluğun Niteliğinin Analizi

Alacaklının sorumluluğu 'kusursuz sorumluluk' (objektif sorumluluk) olarak tespit edilir.

Kanun, alacaklının kusurunu aramaz; haczin haksız çıkması ve zararın oluşması tazminat için yeterlidir.

Görevli Mahkemenin Tespiti

Genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Bu bir tazminat davası olduğu için icra mahkemesinin sınırlı yetkisi dışındadır.

Zamanaşımı Süresinin Belirlenmesi

TBK m. 72'deki 2 yıllık (öğrenme) ve 10 yıllık (olay) süreler uygulanır.

İİK'da özel bir süre öngörülmediği için haksız fiil genel hükümleri devreye girer.

Anahtar Kavram

İhtiyati Hacizde Kusursuz Sorumluluk

İpuçları

İhtiyati haczin haksızlığı tespit edildiğinde alacaklının niyetinin önemli olup olmadığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

İhtiyati haciz kararından sonra takibi tamamlayan merasim sürelerini (İİK m. 264) tekrar edin.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 5Soru →

Para alacaklarını güvence altına almayı amaçlayan ihtiyati haciz kurumu, kural olarak alacağın vadesinin gelmiş olmasına ve rehinle temin edilmemiş bulunmasına dayanır. Ancak $İcra$ $ve$ $İflas$ $Kanunu$ , alacaklının haklarının tehlikede olduğu bazı özel durumlarda vadesi gelmemiş borçlar için de ihtiyati haciz talep edilebilmesine izin vermiştir.

Bu çerçevede, vadesi gelmemiş bir para borcu için ihtiyati haciz kararı verilmesi ve bu kararın hukuki sonuçlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz konulması, borcu sadece haczi koyduran alacaklı ile borçlu arasındaki ilişkide ve takip hukuku bakımından muaccel hale getirir; borçlunun diğer alacaklıları bakımından vadeden önce talep edilebilirlik hakkı tanımaz.

Borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye hazırlanması halinde ihtiyati haciz istenebilmesi için alacağın rehinle temin edilmemiş olması şartı aranmaz.

Borçlunun belirli bir yerleşim yerinin bulunmaması durumu, vadesi gelmemiş borçlarda değil, yalnızca vadesi gelmiş borçlarda ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için öngörülmüş bir şarttır.

Vadesi gelmemiş borç için ihtiyati haciz kararı alan alacaklı, haczi tamamlayan merasim kapsamında takibe geçtiğinde; borçlu, ödeme emrine itiraz ederek borcun henüz muaccel olmadığını yasal bir engel olarak ileri sürebilir.

Borçlunun kaçma veya mal kaçırma şüphesinin bulunması halinde, alacaklı vadesi gelmemiş alacağı için mahkemeden karar almaksızın doğrudan icra dairesine başvurarak haciz talep edebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz konulması, borcu sadece haczi koyduran alacaklı ile borçlu arasındaki ilişkide ve takip hukuku bakımından muaccel hale getirir; borçlunun diğer alacaklıları bakımından vadeden önce talep edilebilirlik hakkı tanımaz.

Cevap

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı ihtiyati haciz kararı verilmesi, borcu sadece haczi koyduran alacaklı ile borçlu arasındaki ilişkide ve takip hukuku bakımından muaccel hale getirir; borçlunun diğer alacaklıları bakımından vadeden önce talep edilebilirlik hakkı tanımaz.

Vadesi gelmemiş bir borç için ihtiyati haciz kararı verildiğinde, kanun bu borcun 'borçluya nispeten muacceliyet kesbedeceğini' belirtir. Bu, sadece haczi isteyen alacaklı ile borçlu arasında ve sadece o takip süreciyle sınırlı bir muacceliyettir. Diğer alacaklılar, borçlunun o alacaklıya borcunun vadesi gelmiş sayılmasından yararlanarak kendi vadesi gelmemiş alacakları için takip başlatamazlar.

Adım Adım Çözüm

Vadesi gelmemiş borçlarda ihtiyati haciz şartlarını belirle

Borçlunun yerleşim yerinin olmaması veya mal kaçırma/kaçma hazırlığı içinde olması durumları

İİK

257/2

'de sayılmıştır.

Genel kural vadenin gelmiş olmasıdır, bu haller özel istisnalardır.

İstisnanın hukuki sonucunu (Muacceliyet) analiz et

Bu hallerde borç 'borçluya nispeten' muaccel sayılır.

Alacaklının haklarını korumak için takip hukukuna özgü bir sonuç doğurulur.

Nispi muacceliyetin sınırlarını değerlendir

Vade sadece o alacaklı için gelmiş sayılır, borçlunun diğer borçları veya diğer alacaklıların hakları etkilenmez.

Maddi hukuk anlamında borcun tamamı muaccel hale gelmez, sadece ihtiyati haczi tamamlayan merasim için gerekli hukuki zemin oluşur.

Anahtar Kavram

Nispi Muacceliyet (

İİK

m.

257/2

)

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 6Soru →

Alacaklı $(A)$ , borçlu $(B)$ aleyhine mahkemeden ihtiyati haciz kararı almış ve bu karar borçlunun gıyabında (yokluğunda) infaz edilmiştir. Borçlu $(B)$ , kendisine tebliğ edilen ihtiyati haciz tutanağı üzerine; alacaklının mahkemeye sunduğu teminatın miktarını düşük bulmuş ve ayrıca kararı veren mahkemenin yer itibarıyla yetkisiz olduğunu iddia etmiştir. Bu durumda borçlu $(B)$ , söz konusu iddialarını aşağıdaki yöntemlerden hangisi ile ileri sürmelidir?

İhtiyati haciz tutanağının kendisine tebliğinden itibaren

7

gün içinde, ihtiyati haciz kararını veren mahkemeye itiraz ederek

İhtiyati haczin infaz edildiği tarihten itibaren

7

gün içinde, icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine şikayette bulunarak

Ödeme emrine itiraz süresi olan

7

gün içinde, icra dairesine dilekçe vererek yetki ve teminat itirazında bulunarak

Kararın infazından itibaren

15

gün içinde, doğrudan Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvurusunda bulunarak

İcra dairesince mallarına haciz konulduğu tarihten itibaren

3

gün içinde, genel mahkemede teminatın iadesi davası açarak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhtiyati haciz tutanağının kendisine tebliğinden itibaren $7$ gün içinde, ihtiyati haciz kararını veren mahkemeye itiraz ederek

Cevap

Borçlu, ihtiyati haciz tutanağının kendisine tebliğinden itibaren

7

gün içinde, kararı veren mahkemeye itiraz etmelidir.

İcra ve İflas Kanunu'nun

265

. maddesine göre; borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haciz kararlarına karşı, haczin infazı sırasında hazır bulunuyorsa infaz tarihinden, hazır bulunmuyorsa tutanağın kendisine tebliğinden itibaren

7

gün içinde kararı veren mahkemeye itiraz edebilir. İtiraz nedenleri tahdidî olarak; mahkemenin yetkisi, ihtiyati haczin dayandığı sebepler ve teminat olarak belirlenmiştir. Senaryoda borçlu hem yetkiye hem de teminata itiraz ettiği için bu usulü izlemelidir.

Adım Adım Çözüm

Borçlunun itiraz nedenlerinin belirlenmesi

Borçlunun itirazları 'yetki' ve 'teminat' konularındadır.

İİK m. 265'e göre borçlu; ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata itiraz edebilir.

İtiraz merciinin ve süresinin tespiti

Süre tebliğden itibaren

7

gün, merci ise kararı veren mahkemedir.

Borçlu gıyabında yapılan hacizlerde süre, haciz tutanağının tebliğinden itibaren başlar ve itiraz kararı veren mahkemeye sunulur.

Anahtar Kavram

İhtiyati Haciz Kararına İtirazın Şartları ve Usulü

Daha Fazla Pratik

İhtiyati haciz kararının infazından sonra alacaklının takibi tamamlamak için uyması gereken 7 günlük süreleri inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 7Soru →

Alacaklı (K), borçlu (L) aleyhine $450.000$ TL tutarındaki bir alacak iddiasıyla mahkemeden ihtiyati haciz kararı almış ve borçlunun ticari işletmesindeki araçlara haciz uygulatmıştır. Ancak, alacaklı tarafından açılan asıl alacak davası mahkemece reddedilmiş ve bu karar kesinleşerek ihtiyati haczin haksızlığı ortaya çıkmıştır. Bu durumda, borçlu (L)'nin uğradığı zararlar nedeniyle açacağı haksız ihtiyati haciz tazminat davası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bu dava genel mahkemelerde (asliye hukuk mahkemesi) açılır ve alacaklının sorumluluğu kusursuz sorumluluk esasına dayanır.

Tazminat davası, ihtiyati haciz kararını infaz eden icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesinde açılmalıdır.

Borçlunun tazminata hak kazanabilmesi için alacaklının ihtiyati haciz talebinde kusurlu veya kötü niyetli olduğunu ispat etmesi zorunludur.

Söz konusu tazminat davası, asıl alacak davasının reddine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmalıdır.

İhtiyati haciz nedeniyle doğrudan zarar görmüş olsa dahi, üçüncü kişilerin bu tazminat davasını açma hakkı bulunmamaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu dava genel mahkemelerde (asliye hukuk mahkemesi) açılır ve alacaklının sorumluluğu kusursuz sorumluluk esasına dayanır.

Cevap

Haksız ihtiyati haciz nedeniyle açılacak tazminat davası asliye hukuk mahkemesinde açılır ve alacaklının sorumluluğu kusursuz sorumluluk niteliğindedir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 259. maddesine göre, ihtiyati haciz yaptıran alacaklı, haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğradıkları bütün zararlardan sorumludur. Bu sorumluluk kusursuz sorumluluktur (tehlike sorumluluğu). Dava, genel mahkemelerde (asliye hukuk) açılmalı ve alacaklıya karşı yöneltilmelidir. Alacaklı mahkemeden karar alırken bu risk için genellikle bir teminat yatırmaktadır.

Adım Adım Çözüm

İhtiyati haczin haksızlığının tespit edilmesi

Alacak davasının reddedilmesi veya takibin iptal edilmesiyle haczin haksızlığı sabit olur.

Tazminat davasının açılabilmesi için öncelikle ihtiyati haczin haksız bir zemine dayandığının ortaya çıkması gerekir.

Görevli mahkemenin belirlenmesi

Dava, genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde açılır.

İcra mahkemesinin bu tür geniş kapsamlı ve maddi hukuk araştırması gerektiren tazminat davalarına bakma yetkisi yoktur.

Sorumluluk esasının uygulanması

Alacaklının kusuru aranmaksızın, haksız haciz ile zarar arasındaki illiyet bağı kurulursa tazminata hükmedilir.

İİK m. 259'da düzenlenen bu sorumluluk, alacaklının hak arama hürriyetini kullanırken karşı tarafın uğrayabileceği riskleri üstlendiği bir kusursuz sorumluluk halidir.

Anahtar Kavram

Haksız İhtiyati Haciz Sorumluluğu

İpuçları

İhtiyati haciz haksız çıktığında alacaklının sorumluluğu için kusur aranıp aranmadığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İhtiyati hacizde teminat gösterme zorunluluğu ve istisnalarını inceleyerek tazminatın nasıl güvence altına alındığını pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 8Soru →

İcra ve İflas Hukuku'nda ihtiyati haciz, alacaklının para alacağını güvence altına almak için başvurduğu geçici bir koruma önlemidir. Bu kurumun uygulanmasıyla ortaya çıkan istihkak iddiaları ve ihtiyati haczin hukuki etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İhtiyati haciz, icra edildiği tarihten itibaren alacaklı lehine zamanaşımını keser; ancak alacaklıya haczedilen mallar üzerinde diğer alacaklılara karşı bir rüçhan (öncelik) hakkı sağlamaz.

İhtiyati haciz, uyuşmazlık konusu olan bir taşınırın mülkiyetini korumak amacıyla başvurulan ve malın aynına ilişkin hakları güvence altına alan bir tedbir türüdür.

İhtiyati haciz safhasında üçüncü bir kişinin istihkak iddiasında bulunması halinde, istihkak davası açmak için tanınan süreler ancak ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmesinden itibaren işlemeye başlar.

İhtiyati haciz kararı üzerine yapılan haciz işlemi, alacaklıya borçluya ait malların satışını isteme yetkisini kendiliğinden ve derhal bahşeder.

İhtiyati haciz geçici bir önlem olduğu için, borçlu takibe itiraz ettiği anda ihtiyati haciz kendiliğinden kalkar ve mallar üzerindeki tasarruf kısıtlaması sona erer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhtiyati haciz, icra edildiği tarihten itibaren alacaklı lehine zamanaşımını keser; ancak alacaklıya haczedilen mallar üzerinde diğer alacaklılara karşı bir rüçhan (öncelik) hakkı sağlamaz.

Cevap

İhtiyati haczin zamanaşımını kestiği ancak rüçhan hakkı sağlamadığı ifadesi doğrudur.

İhtiyati haciz, İcra ve İflas Kanunu madde 268 uyarınca alacaklıya bir rüçhan hakkı (öncelik hakkı) tanımaz; ancak haciz işlemi yapıldığı andan itibaren zamanaşımını kesen bir hukuki etki doğurur. Diğer alacaklılara karşı bir öncelik sağlamaz, sadece satış bedelinden pay alırken sıraya girme hakkı verir.

Adım Adım Çözüm

İhtiyati haczin maddi hukuk etkisini değerlendir.

İhtiyati haciz, icra (infaz) edildiği andan itibaren alacaklı lehine zamanaşımını keser.

Alacaklının alacağını tahsil etmek için resmi bir girişimde bulunması zamanaşımını durduran/kesen bir işlemdir.

İhtiyati haczin takip hukuku etkisini (rüçhan hakkı) analiz et.

İİK 268 uyarınca ihtiyati haciz alacaklıya rüçhan (öncelik) hakkı vermez, sadece sıraya girme hakkı tanır.

Hacizler arasındaki öncelik sırası rüçhan hakkına değil, haciz tarihlerine göre belirlenir ve ihtiyati haciz kesinleşene kadar bu hak mahfuz tutulur.

İstihkak iddiası ve diğer etkileri kontrol et.

İhtiyati haciz aşamasında istihkak prosedürü genel hükümlere göre yürütülür ve derhal başlar.

Üçüncü kişilerin haklarının korunması için takibin kesinleşmesi şartı aranmaz.

Anahtar Kavram

İhtiyati Haczin Hukuki Sonuçları ve Rüçhan Hakkı Yokluğu

Daha Fazla Pratik

İhtiyati haczi tamamlayan merasim sürelerini (İİK 264) ve bu sürelerin kaçırılmasının sonuçlarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 9Soru →

Alacaklı $(A)$ , borçlu $(B)$ firmasından olan ve vadesi $10$ Şubat $2026$ tarihinde dolmuş bulunan $1.200.000$ TL tutarındaki, rehinle temin edilmemiş para alacağını tahsil edememesi üzerine mahkemeye başvurarak ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur.

İcra ve İflas Kanunu hükümleri uyarınca, söz konusu vadesi gelmiş alacak için ihtiyati haciz kararı verilebilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Alacağın vadesinin gelmiş olması ve rehinle temin edilmemiş olması, ihtiyati haciz kararı verilmesi için yeterlidir; ayrıca borçlunun kaçma veya mal kaçırma şüphesinin bulunması aranmaz.

Alacak vadesi gelmiş olsa bile, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için borçlunun Türkiye'de belirli bir ikametgahının bulunmaması şarttır.

Vadesi dolmuş alacaklarda ihtiyati haciz istenebilmesi için borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla kaçması veya kaçmaya hazırlanması zorunludur.

İcra mahkemesi, alacak vadesi gelmiş olsa dahi borçlunun malvarlığını gizlediğine dair somut delil sunulmadıkça ihtiyati haciz kararı veremez.

Alacağın rehinle temin edilmemiş olması şartı sadece vadesi henüz gelmemiş alacaklar için geçerli olup, vadesi gelmiş alacaklarda rehinli mallar için de ihtiyati haciz istenebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alacağın vadesinin gelmiş olması ve rehinle temin edilmemiş olması, ihtiyati haciz kararı verilmesi için yeterlidir; ayrıca borçlunun kaçma veya mal kaçırma şüphesinin bulunması aranmaz.

Cevap

Alacağın vadesinin gelmiş ve rehinle temin edilmemiş olması durumunda, borçlunun kaçma veya mal kaçırma şüphesi gibi ek şartlar aranmaksızın ihtiyati haciz kararı verilebilir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 257. maddesinin 1. fıkrasına göre, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısı, ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Bu durumda borçlunun kaçması, mal kaçırması veya ikametgahının bulunmaması gibi vadesi gelmemiş borçlara özgü (İİK m. 257/2) ek şartların varlığı aranmaz. Olayda alacak muaccel olduğu için rehinle temin edilmemiş olması karar verilmesi için yeterlidir.

Adım Adım Çözüm

Alacağın niteliği ve vadesi kontrol edilir.

Alacak

1.200.000

TL tutarında bir para borcudur ve

10

Şubat

2026

itibarıyla vadesi gelmiştir.

İhtiyati haciz sadece para veya teminat alacakları için istenebilir.

Alacağın teminat durumu incelenir.

Alacak herhangi bir rehinle teminat altına alınmamıştır.

İİK m. 257 uyarınca alacağın rehinle temin edilmemiş olması ihtiyati haczin temel şartıdır.

İİK m. 257/1 (vadesi gelmiş borçlar) ile m. 257/2 (vadesi gelmemiş borçlar) arasındaki fark uygulanır.

Vadesi gelmiş borçlarda sadece 'para borcu olması', 'muaccel olması' ve 'rehinle temin edilmemiş olması' yeterlidir.

Borçlunun kaçması veya mal kaçırması gibi subjektif şartlar sadece vadesi gelmemiş alacaklar için aranır.

Anahtar Kavram

Vadesi Gelmiş Borçlarda İhtiyati Haciz Şartları

Daha Fazla Pratik

İhtiyati haciz kararından sonra alacaklının takibe devam etmesi gereken 7 günlük 'tamamlayan merasim' sürelerini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 10Soru →

Alacaklının, para borcunu güvence altına almak amacıyla talep ettiği ihtiyati haciz kararına ilişkin mahkemenin uygulayacağı karar prosedürü ve ispat ölçütüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İhtiyati haciz kararı, hukuki dinlenilme hakkı gereğince ancak borçlu duruşmaya çağrılıp savunması alındıktan sonra verilebilir.

İhtiyati haciz talebinin kabulü için alacaklının iddiasını hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde tam ispatla kanıtlaması zorunludur.

Mahkeme, ihtiyati haciz talebi hakkında duruşma yapmadan karar verebilir ve alacaklının yaklaşık ispat sunması yeterlidir.

Dava açıldıktan sonra ihtiyati haciz kararı, ihtiyati tedbir kurallarında olduğu gibi münhasıran davanın görüldüğü mahkemeden istenmelidir.

İhtiyati haciz kararı verme yetkisi ve görevi, esas takibin başlatılacağı yerdeki icra mahkemesine aittir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahkeme, ihtiyati haciz talebi hakkında duruşma yapmadan karar verebilir ve alacaklının yaklaşık ispat sunması yeterlidir.

Cevap

Mahkeme, ihtiyati haciz talebi hakkında duruşma yapmadan karar verebilir ve alacaklının yaklaşık ispat sunması yeterlidir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 258. maddesine göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklının alacağının varlığına ve haciz sebeplerine dair mahkemede bir kanaat uyandırması (yaklaşık ispat) yeterlidir. Mahkeme, bu kararı verirken duruşma yapmak zorunda değildir; dosya üzerinden inceleme yaparak kararını kurabilir.

Adım Adım Çözüm

Talebin Mahkemeye İletilmesi

Alacaklı, alacağının varlığını ve haciz sebeplerini içeren talebiyle mahkemeye başvurur.

İhtiyati haciz süreci kural olarak alacaklının talebiyle başlar.

İspat Ölçütünün İncelenmesi

Mahkeme, alacaklının sunduğu delillerin yaklaşık ispat (kanaat uyandırma) düzeyinde olup olmadığını kontrol eder.

İhtiyati haciz geçici bir hukuki koruma olduğundan, asıl davadaki gibi tam ispat (kesin kanıt) aranmaz.

Karar Verme Usulü

Mahkeme, borçluyu dinlemeden ve duruşma açmadan dosya üzerinden kararını verir.

İİK m. 258, ihtiyati haczin amacına uygun olarak mahkemeye duruşmasız karar verme yetkisi tanımıştır.

Anahtar Kavram

İhtiyati haciz kararında yaklaşık ispat ve duruşmasız yargılama ilkesi

Daha Fazla Pratik

İhtiyati haciz kararının infazı için alacaklının kararı aldığı tarihten itibaren kaç gün içinde icra dairesine başvurması gerektiğini İİK m. 261 çerçevesinde inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 11Soru →

Alacaklı (A), borçlu (B) aleyhine İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesinde açmış olduğu alacak davası derdest iken, borçlunun malvarlığını kaçırmak üzere hazırlıklar yaptığını tespit etmiştir.

İcra ve İflas Kanunu hükümleri uyarınca, (A)'nın bu aşamada başvuracağı ihtiyati haciz talebi ve mahkemenin karar prosedürü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İhtiyati haciz kararı, davanın derdest olduğu mahkemeden talep edilir ve mahkeme, yaklaşık ispatı yeterli bularak duruşma yapmaksızın da bu kararı verebilir.

İhtiyati haciz talebi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki ihtiyati tedbir kurallarına tabi olduğundan, davanın açıldığı mahkeme dışında borçlunun malvarlığının bulunduğu yer mahkemesinden de talep edilebilir.

Mahkeme, ihtiyati haciz kararı verebilmek için alacaklıdan alacağın varlığına dair tam ispat (kesin delil) sunmasını beklemek ve her durumda borçlunun savunmasını almak zorundadır.

Para alacaklarını güvence altına alan bu işlem bir takip hukuku kurumu olduğundan, dava açılmış olsa dahi karar verme yetkisi yalnızca borçlunun yerleşim yerindeki İcra Mahkemesine aittir.

Dava açıldıktan sonra ihtiyati haciz istenemez; alacaklı ancak davanın sonuçlanmasını bekleyerek ilamlı icra takibi yapabilir veya ihtiyati tedbir talep edebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhtiyati haciz kararı, davanın derdest olduğu mahkemeden talep edilir ve mahkeme, yaklaşık ispatı yeterli bularak duruşma yapmaksızın da bu kararı verebilir.

Cevap

İhtiyati haciz kararının, davanın derdest olduğu mahkemeden talep edilebileceği, mahkemenin yaklaşık ispatı yeterli bularak duruşma yapmaksızın karar verebileceği ifade edilen seçenek doğrudur.

İİK m. 258 uyarınca ihtiyati haciz kararı vermeye 50. maddeye göre yetkili mahkeme yetkilidir; ancak dava açıldıktan sonra bu yetki davanın görüldüğü mahkemeye aittir. Karar verilirken alacaklının alacağının varlığına dair makbul delillerle yaklaşık ispat sunması yeterlidir. Ayrıca mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir, yani duruşma yapmadan evrak üzerinden karar verebilir.

Adım Adım Çözüm

Derdest davanın etkisini belirleme

Dava açıldıktan sonra ihtiyati haciz yetkisi davanın görüldüğü mahkemeye geçer.

Usul ekonomisi ve uyuşmazlığın esasına hakim olan mahkemenin koruma kararını vermesi kuralı gereğidir.

İspat ölçüsünü değerlendirme

İİK m. 258 uyarınca 'yaklaşık ispat' yeterli kabul edilir.

İhtiyati haczin geçici ve hızlı bir koruma olması, tam ispatın asıl davada aranacak olması nedeniyle düşük ispat eşiği öngörülmüştür.

Yargılama usulünü inceleme

Mahkeme borçluyu dinleyip dinlememekte serbesttir (duruşmasız karar verilebilir).

Haciz kararı verilmeden önce borçlunun haberdar edilmesi, mal kaçırma riskini artıracağı için kanun mahkemeye bu takdir yetkisini tanımıştır.

Anahtar Kavram

İhtiyati haciz karar prosedüründe görevli mahkeme genel mahkemelerdir ve yaklaşık ispat kuralı geçerlidir.

Soru 12Soru →

Alacaklı (A), borçlu (B) ile devam eden bir davası sırasında mahkeme huzurunda sulh olmuş ve bu sulh sözleşmesi mahkeme tutanağına geçirilmiştir. Alacaklı, daha sonra bu sulh tutanağına dayanarak mahkemeden ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İcra ve İflas Kanunu hükümleri uyarınca, bu talep karşısında mahkemenin teminat konusundaki yetkisi ve uygulamasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya dayandığı için mahkeme, teminat alınıp alınmamasını takdir eder.

Mahkeme huzurunda yapılan sulh bir mahkeme ilamı hükmünde olduğundan, mahkemenin teminat isteme yetkisi bulunmamaktadır.

İhtiyati haciz taleplerinde alacağın niteliğine bakılmaksızın, borçlunun olası zararları için alacağın en az %15'i oranında teminat yatırılması zorunludur.

Alacak bir mahkeme ilamına dayanmadığı sürece, mahkemenin teminat almaksızın ihtiyati haciz kararı vermesi hukuken mümkün değildir.

Teminatın gerekip gerekmediğine ihtiyati haciz kararını veren mahkeme değil, kararı uygulayacak olan icra dairesi karar verir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya dayandığı için mahkeme, teminat alınıp alınmamasını takdir eder.

Cevap

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya dayandığı için mahkeme, teminat alınıp alınmamasını takdir eder.

İhtiyati haciz isteyen alacaklı, kural olarak borçlunun veya üçüncü şahısların uğrayabileceği zararlara karşı teminat vermelidir. İİK m. 259 uyarınca, alacak bir ilama (mahkeme kararına) dayanıyorsa teminat aranmaz. Ancak olaydaki gibi mahkeme huzurunda yapılan sulh gibi 'ilam mahiyetindeki' belgeler söz konusu olduğunda, mahkeme teminat isteyip istememe konusunda takdir yetkisine sahiptir.

Adım Adım Çözüm

Belgenin hukuki niteliğinin tespiti

Mahkeme huzurunda yapılan sulh, İcra ve İflas Kanunu'nun 38. maddesi uyarınca 'ilam mahiyetindeki vesikalar' arasında sayılır.

Sözleşmenin bir mahkeme tutanağına geçirilmiş olması onu adi bir belgeden ayırarak ilam benzeri bir güç kazandırır.

Teminat kuralının uygulanması

İcra ve İflas Kanunu'nun 259. maddesine göre, alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz; ancak ilam mahiyetinde bir vesikaya dayanıyorsa mahkeme teminatın gerekip gerekmediğini takdir eder.

Kanun koyucu, ilam niteliğindeki belgelerin kesinliğinin bir mahkeme kararı (ilam) kadar mutlak olmadığını kabul ederek hakime takdir yetkisi tanımıştır.

Anahtar Kavram

İhtiyati hacizde teminat muafiyeti ve ilam mahiyetindeki belgelerin bu konudaki statüsü.

Alternatif Yöntem

Soruda bahsedilen belgenin İİK m. 38 kapsamındaki belgelerden (ilam mahiyetindeki vesikalar) olduğunu hatırlamak ve m. 259'daki 'takdir eder' ifadesini bu kategori ile eşleştirmek en hızlı çözümdür.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 13Soru →

İcra ve İflas Kanunu uyarınca, haksız ihtiyati haciz nedeniyle zarara uğrayan borçlunun veya üçüncü kişilerin açacağı tazminat davası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Alacaklı, haksız ihtiyati haciz nedeniyle doğan zararlardan kusuru olmasa bile sorumludur.

Tazminat davasının karara bağlanacağı görevli mahkeme İcra Mahkemesi'dir.

Alacaklının tazminatla sorumlu tutulabilmesi için haksız ihtiyati haciz talebinde kusurlu olduğunun ispatlanması şarttır.

Bu dava, ihtiyati haciz işleminin yapıldığı tarihten itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmalıdır.

Tazminat sorumluluğu doğrudan icra dairesine ve dolayısıyla Adalet Bakanlığına aittir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alacaklı, haksız ihtiyati haciz nedeniyle doğan zararlardan kusuru olmasa bile sorumludur.

Cevap

Alacaklının haksız ihtiyati haciz nedeniyle doğan zararlardan kusuru olmasa bile sorumlu olması doğrudur.

İcra ve İflas Kanunu'nun 259. maddesi gereğince, ihtiyati haciz koyduran alacaklı haksız çıktığı takdirde, bu yüzden uğranılan zararlardan sorumludur. Bu sorumluluk hukuki niteliği itibarıyla bir kusursuz sorumluluk halidir; dolayısıyla alacaklının kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın tazminata hükmedilir.

Adım Adım Çözüm

Sorumluluk türünü belirle

Alacaklının sorumluluğu objektif (kusursuz) sorumluluktur.

İcra ve İflas Kanunu madde 259, alacaklının haksız çıkması durumunda zarardan sorumlu olacağını belirtirken kusur şartı aramamıştır.

Görevli mahkemeyi ve tarafı tespit et

Dava genel mahkemelerde alacaklıya karşı açılır.

Tazminat talepleri geniş bir yargılama gerektirdiğinden icra mahkemesinde değil, asliye hukuk mahkemesinde görülür.

Anahtar Kavram

Haksız ihtiyati haciz tazminatı, alacaklının kusuruna dayanmayan bir objektif sorumluluk türüdür.

Daha Fazla Pratik

İhtiyati hacizde alacaklının haksız çıkması durumuna nelerin (örneğin takibin iptali, davanın reddi) sebebiyet verdiğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 14Soru →

Alacaklı (A), borçlu (B) aleyhine genel mahkemeden ihtiyati haciz kararı almış ve bu karar (B)'nin yokluğunda icra dairesi aracılığıyla infaz edilmiştir. (B), mahkemenin yetkisiz olduğunu ve alacaklının gösterdiği teminatın hukuken yetersiz olduğunu ileri sürerek karara itiraz etmek istemektedir.

İcra ve İflas Kanunu uyarınca borçlu (B), bu itirazlarını kararın infazından veya tebliğinden itibaren kaç gün içinde ve hangi mercie yapmalıdır?

7 gün içinde kararı veren mahkemeye

7 gün içinde icra mahkemesine

7 gün içinde takibin yapıldığı icra dairesine

15 gün içinde bölge adliye mahkemesine

Süresiz olarak icra mahkemesine şikayet yoluyla

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 7 gün içinde kararı veren mahkemeye

Cevap

Borçlu, itirazlarını 7 gün içinde kararı veren mahkemeye yapmalıdır.

İcra ve İflas Kanunu'nun 265. maddesine göre, borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren 7 gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

Adım Adım Çözüm

Başvurunun niteliğini belirlemek

Borçlu, kararın içeriğine (yetki, teminat, sebepler) karşı çıktığı için bu bir 'ihtiyati haciz kararına itiraz'dır.

İİK m. 265'teki yasal tanıma uygunluk.

Kanuni süreyi ve mercii tespit etmek

İtiraz süresi 7 gün, yetkili merci ise kararı veren mahkemedir.

İhtiyati haciz kararı mahkeme tarafından verildiği için, bu kararı gözden geçirme yetkisi yine kararı veren mahkemeye aittir.

Anahtar Kavram

İhtiyati haciz kararına itirazın mercii ve süresi

Daha Fazla Pratik

İhtiyati haciz kararına itiraz üzerine mahkemenin verdiği karara karşı istinaf yolunun açık olup olmadığını ve bu başvurunun icrayı durdurup durdurmadığını inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 15Soru →

Alacaklı, borçlunun mal kaçırma hazırlığında olduğunu öğrenerek mahkemeden ihtiyati haciz kararı almış ve bu kararı $02.03.2026$ tarihinde borçlunun huzurunda icra dairesi aracılığıyla infaz ettirmiştir. Bu aşamada henüz bir icra takibi başlatılmamış veya alacak davası açılmamış durumdadır.

İcra ve İflas Kanunu uyarınca, alacaklının koydurduğu ihtiyati haczin hükümsüz kalmaması için uyması gereken tamamlayıcı merasim süresi ve bu sürenin başlangıcı aşağıdakilerden hangisidir?

Haczin tatbik edildiği tarihten itibaren

3

gün içinde takip talebinde bulunmalı veya dava açmalıdır.

Haczin tatbik edildiği tarihten itibaren

7

gün içinde takip talebinde bulunmalı veya dava açmalıdır.

Haczin tatbikinden itibaren

7

gün içinde sadece icra mahkemesinde itirazın kaldırılması davası açmalıdır.

Haczin tatbik edildiği tarihten itibaren

10

gün içinde takip talebinde bulunmalı veya dava açmalıdır.

Haciz tutanağının borçluya tebliğinden itibaren

15

gün içinde takip talebinde bulunmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Haczin tatbik edildiği tarihten itibaren $7$ gün içinde takip talebinde bulunmalı veya dava açmalıdır.

Cevap

Alacaklı, ihtiyati haczin tatbik edildiği (uygulandığı) tarihten itibaren

7

gün içerisinde ya icra takibi başlatmalı ya da alacak davası açmalıdır.

İhtiyati haczi tamamlayan merasime ilişkin İİK madde

264

uyarınca; dava açılmadan veya takip talebinde bulunulmadan önce ihtiyati haciz yaptıran alacaklı, haczin tatbikinden (uygulanmasından) itibaren

7

gün içinde takip talebinde bulunmaya veya dava açmaya mecburdur. Olayda haciz borçlunun huzurunda

02.03 .2026

tarihinde uygulandığı için süre bu tarihten itibaren başlar.

Adım Adım Çözüm

Başlangıç olayını belirleme

İhtiyati haciz

02.03.2026

tarihinde borçlunun huzurunda uygulanmıştır.

Sürenin başlangıcı, haciz borçlunun huzurunda yapılmışsa haczin tatbik edildiği tarihtir.

Kanuni süreyi tespit etme

İcra ve İflas Kanunu madde

264

uyarınca süre

7

gündür.

İhtiyati haczi tamamlayan merasim süreleri hak düşürücü nitelikte olup

7

gün olarak belirlenmiştir.

Gereken işlemleri belirleme

Takip talebinde bulunmak (icra takibi başlatmak) veya dava açmak.

Alacaklı, alacağını asıl bir hukuki sürece bağlamak zorundadır.

Sonucu değerlendirme

Bu süreler içinde işlem yapılmazsa ihtiyati haciz kendiliğinden hükümsüz kalır.

Tamamlayıcı merasimlerin amacı, geçici bir önlem olan ihtiyati haczin sonsuza dek sürmesini engellemektir.

Anahtar Kavram

İhtiyati Haczi Tamamlayan Merasim Süreleri

Daha Fazla Pratik

Borçlu ödeme emrine itiraz ederse, alacaklının bu itirazın kendisine tebliğinden itibaren yine 7 gün içinde itirazın iptali veya kaldırılması yoluna gitmesi gerektiğini unutmayın.

Alternatif Yöntem

Eğer alacaklı daha önce dava açmış olsaydı, hükmün tebliğinden itibaren 1 ay içinde takip talebinde bulunması gerekecekti. Bu ayrım merasim sürelerini anlamada yardımcı olabilir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 16Soru →

Alacaklı, borçlu aleyhine mahkemeden aldığı ihtiyati haciz kararını $04.05.2026$ tarihinde icra dairesine sunarak infazını talep etmiştir. İcra dairesi tarafından $06.05.2026$ tarihinde alacaklının gıyabında borçlunun taşınır malları üzerine ihtiyati haciz uygulanmıştır. Söz konusu ihtiyati haciz tutanağı alacaklıya $11.05.2026$ tarihinde tebliğ edilmiştir.

Buna göre, alacaklının ihtiyati haczin hükümsüz kalmasını önlemek amacıyla esas takibe geçmek veya dava açmak için uyması gereken yasal süre ve bu sürenin son günü aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

7

gün -

18.05.2026

7

gün -

13.05.2026

15

gün -

26.05.2026

3

gün -

14.05.2026

7

gün -

11.05.2026

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $7$ gün - $18.05.2026$

Cevap

Alacaklının ihtiyati haczi tamamlamak için uyması gereken süre

7

gündür ve bu süre tutanağın tebliğ edildiği

11.05.2026

tarihini takip eden günden başlayarak

18.05.2026

tarihinde sona erer.

İcra ve İflas Kanunu'nun 264. maddesine göre, ihtiyati haciz yaptıran alacaklı, haciz sırasında hazır bulunmuyor ise tutanağın kendisine tebliğinden itibaren

7

gün içinde icra takibine başlamalı veya dava açmalıdır. Olayda tebliğ

11.05 .2026

tarihinde yapıldığı için süre

18.05 .2026

tarihinde sona ermektedir.

Adım Adım Çözüm

Sürenin başlangıç tarihini belirleme

11.05.2026

İİK m. 264 uyarınca, ihtiyati haciz alacaklının yokluğunda yapılmışsa, tamamlayıcı merasim süresi haciz tutanağının tebliğinden itibaren başlar.

Kanuni süreyi tespit etme

7

gün

İhtiyati hacizden sonra esas takibe geçmek veya dava açmak için öngörülen hak düşürücü süre 7 gündür.

Sürenin son gününü hesaplama

18.05.2026

11

Mayıs tarihine

7

gün eklendiğinde ulaşılan tarihtir (

11+7=18

Anahtar Kavram

İhtiyati Haczi Tamamlayan Merasim Süreleri

Daha Fazla Pratik

İhtiyati haciz kararı verildikten sonra bu kararın infazının kaç gün içinde istenmesi gerektiğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 17Soru →

İcra ve İflas Kanunu uyarınca, alacaklı tarafından haksız yere uygulanan bir ihtiyati haciz nedeniyle borçlunun veya üçüncü kişilerin uğradığı zararların tazmini için açılacak olan tazminat davasında, alacaklının hukuki sorumluluğunun niteliğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Alacaklının herhangi bir kusuru bulunmasa dahi ortaya çıkan zarardan sorumlu tutulduğu bir kusursuz sorumluluk halidir.

Tazminat davasının görüleceği görevli merci, ihtiyati haciz kararını uygulayan icra dairesinin bağlı olduğu İcra Mahkemesidir.

Alacaklının tazminatla sorumlu tutulabilmesi için ihtiyati haciz talebinde bulunurken borçluya zarar verme kastıyla hareket ettiğinin ispatı şarttır.

Bu tazminat davası, ihtiyati haciz kararının uygulanmasından itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içinde açılmalıdır.

İhtiyati haciz kararı mahkeme ilamına dayanılarak alınmışsa, alacaklının haksızlık nedeniyle tazminat sorumluluğu kendiliğinden ortadan kalkar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alacaklının herhangi bir kusuru bulunmasa dahi ortaya çıkan zarardan sorumlu tutulduğu bir kusursuz sorumluluk halidir.

Cevap

Alacaklının herhangi bir kusuru olmasa dahi zarardan sorumlu tutulduğu kusursuz sorumluluk halidir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 259. maddesine göre, ihtiyati haciz isteyen alacaklı haksız çıkarsa borçlunun veya üçüncü kişilerin bu yüzden uğradıkları tüm zararlardan sorumludur. Bu sorumluluk türü hukuk öğretisinde ve yargı kararlarında 'kusursuz sorumluluk' (tehlike sorumluluğuna yakın bir tür) olarak kabul edilir; yani alacaklı elinden gelen tüm dikkati göstermiş olsa bile, eğer haciz haksızsa zararı ödemek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

İhtiyati haczin haksızlığı durumundaki sorumluluk rejimini belirle.

İİK m. 259/4 uyarınca haksız ihtiyati haciz bir kusursuz sorumluluk halidir.

Alacaklının, haksız bir koruma tedbiriyle başkasına verdiği zararı kusuru olmasa da tazmin etmesi amaçlanır.

Görevli mahkeme ve şartları kontrol et.

Dava genel mahkemelerde açılır ve kusur/kötü niyet aranmaz.

İcra mahkemeleri sadece sınırlı inceleme yapar, tazminat davası ise genel hükümlere göre yargılama gerektirir.

Anahtar Kavram

Haksız ihtiyati haciz tazminat davasında alacaklının kusursuz sorumluluğu

Tahmini Süre:45s

Soru 18Soru →

Alacaklı (A), borçlu (B) aleyhine başlatmak istediği takip öncesinde, noterlikçe re'sen düzenlenmiş ve kayıtsız şartsız para borcu ikrarını içeren bir senede dayanarak mahkemeden ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur. İcra ve İflas Kanunu hükümleri uyarınca, mahkemenin bu talebe ilişkin teminat hususundaki yetki ve sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Alacağın ilam mahiyetinde bir vesikaya dayanması sebebiyle, ihtiyati haciz kararı verilirken teminat aranıp aranmayacağı hususu mahkemenin takdirindedir.

İlam mahiyetindeki belgeler ilamlarla aynı hukuki sonucu doğurduğu için mahkeme hiçbir şekilde teminat gösterilmesini isteyemez.

İcra ve İflas Kanunu'na göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için her durumda alacak tutarının en az

\%15

oranında nakdi teminat yatırılması emredici bir kuraldır.

Noterlikçe re'sen düzenlenen senetler adi belge hükmünde sayıldığından, mahkeme mutlaka borçlunun ve üçüncü şahısların uğrayabileceği zarara karşı teminat almalıdır.

Teminat gösterilmesi zorunluluğu sadece vadesi gelmemiş borçlar için geçerli olup vadesi gelmiş borçlara dayalı ihtiyati haciz taleplerinde belge niteliğine bakılmaksızın teminat aranmaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alacağın ilam mahiyetinde bir vesikaya dayanması sebebiyle, ihtiyati haciz kararı verilirken teminat aranıp aranmayacağı hususu mahkemenin takdirindedir.

Cevap

Alacağın ilam mahiyetinde bir vesikaya dayanması sebebiyle mahkemenin teminat konusunda takdir yetkisine sahip olduğu seçenek doğrudur.

İcra ve İflas Kanunu madde

259

uyarınca asıl kural, ihtiyati haciz isteyen alacaklının borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlara karşı teminat göstermesidir. Ancak aynı maddenin ikinci fıkrasında bu kuralın iki istisnası vardır: Alacak bir ilama dayanıyorsa teminat hiç aranmaz; alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya (örneğin İİK

38

'deki belgeler) dayanıyorsa teminat aranıp aranmayacağı hakimin takdirine bırakılmıştır. Sorudaki noter senedi ilam mahiyetinde bir vesika olduğundan mahkeme takdir yetkisini kullanır.

Adım Adım Çözüm

Dayanak belgenin hukuki niteliğini belirle.

Noterlikçe re'sen düzenlenen ve kayıtsız şartsız para borcu ikrarı içeren senet, İİK m.

38

uyarınca 'ilam mahiyetinde belge'dir.

İhtiyati hacizde teminat kuralının istisnaları belgenin türüne göre değişir.

İİK madde 259/2 hükmünü uygula.

Alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz; ancak ilam mahiyetinde bir vesikaya dayanıyorsa mahkeme teminat aranıp aranmayacağını takdir eder.

Kanun koyucu ilam mahiyetindeki belgeleri, kesin hüküm gücü taşıyan ilamlardan ayırarak hakime esneklik tanımıştır.

Sonucu seçeneklerle karşılaştır.

Mahkemenin takdir yetkisine vurgu yapan ifade doğru cevaptır.

Diğer seçenekler ya belgeyi yanlış nitelendirmekte ya da takdir yetkisini emredici yasak veya zorunlulukla karıştırmaktadır.

Anahtar Kavram

İhtiyati haciz talebinde, alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya dayanıyorsa teminat gösterilmesi zorunlu değildir, ancak aranıp aranmayacağı mahkemenin takdirindedir.

Soru 19Soru →

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre, vadesi henüz gelmemiş bir para borcu için ihtiyati haciz kararı verilebilmesi aşağıdaki şartlardan hangisinin varlığına bağlıdır?

Borçlunun muayyen bir yerleşim yerinin bulunmaması

Alacağın rehinle temin edilmemiş olması

Borçlunun iflasa tabi şahıslardan olması

Borcun vadesinin gelmiş ve ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmiş olması

Alacaklının elinde borçlu aleyhine alınmış kesin bir aciz vesikası bulunması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borçlunun muayyen bir yerleşim yerinin bulunmaması

Cevap

Vadesi gelmemiş borçlarda ihtiyati haciz istenebilmesi için borçlunun muayyen bir yerleşim yerinin bulunmaması şartı gerçekleşmelidir.

İcra ve İflas Kanunu m. 257/2 uyarınca, vadesi gelmemiş bir para borcu için ancak borçlunun muayyen bir yerleşim yerinin bulunmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemesi/kaçırması durumlarında ihtiyati haciz kararı verilebilir. Bu nedenle yerleşim yerinin bulunmaması durumunda ihtiyati haciz istenebilir.

Adım Adım Çözüm

İhtiyati haciz talebinde alacağın vadesinin durumunu belirlemek.

Soruda alacağın vadesinin henüz gelmediği belirtilmiştir.

Vadesi gelmiş ve gelmemiş borçlar için kanunda aranan şartlar farklıdır.

İcra ve İflas Kanunu'nun 257. maddesinin 2. fıkrasındaki özel şartları hatırlamak.

Vadesi gelmemiş borçlarda; borçlunun yerleşim yerinin olmaması veya mal kaçırma/hazırlanma niyetinin olması gerekir.

Alacaklının haklarını korumak amacıyla borç muaccel olmadan önce bu istisnai durumlarda haciz imkanı tanınmıştır.

Kanuni şartı seçeneklerle karşılaştırarak doğruyu tespit etmek.

Borçlunun muayyen bir yerleşim yerinin bulunmaması seçeneği İİK 257/2-1 ile tam uyumludur.

Diğer seçenekler ya genel şartlardır ya da konuyla ilgisiz usul kurallarıdır.

Anahtar Kavram

Vadesi gelmemiş borçlarda ihtiyati haczin istisnai şartları (İİK m. 257/2)

Tahmini Süre:45s

Soru 20Soru →

(K) İnşaat A.Ş., borçlu (L) Ltd. Şti. aleyhine bir para alacağı için asliye ticaret mahkemesinden ihtiyati haciz kararı almıştır. Bu karar, borçlu şirket yetkililerinin gıyabında $02.03.2026$ tarihinde icra memuru tarafından infaz edilmiş; borçlu şirkete ise haciz tutanağı $05.03.2026$ tarihinde tebliğ edilmiştir. Borçlu şirket, mahkemenin yetkisiz olduğunu ve alacaklının sunduğu delillerin ihtiyati haciz için yetersiz olduğunu ileri sürerek bu karara karşı koymak istemektedir.

Buna göre borçlu şirket, bu itirazlarını en geç hangi tarihe kadar ve hangi mercie yapmalıdır?

12.03.2026

mesai saati bitimine kadar kararı veren mahkemeye

09.03.2026

mesai saati bitimine kadar icra mahkemesine

12.03.2026

mesai saati bitimine kadar icra dairesine

12.03.2026

mesai saati bitimine kadar icra mahkemesine

09.03.2026

mesai saati bitimine kadar kararı veren mahkemeye

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $12.03.2026$ mesai saati bitimine kadar kararı veren mahkemeye

Cevap

Borçlu, haciz tutanağının kendisine tebliğ edildiği

05.03 .2026

tarihinden itibaren

7

gün içinde (yani en geç

12.03 .2026

tarihine kadar) kararı veren mahkemeye itiraz etmelidir.

İcra ve İflas Kanunu'nun

265

. maddesine göre; ihtiyati haciz kararı borçlunun yokluğunda uygulanmışsa, borçlu haciz tutanağının kendisine tebliğinden itibaren

7

gün içinde kararı veren mahkemeye itiraz edebilir. Olayda tebliğ tarihi

05.03 .2026

olduğu için

7

günlük süre

12.03 .2026

tarihinde sona ermektedir.

Adım Adım Çözüm

İtiraz süresinin başlangıcını belirleme

05.03.2026

İİK m. 265 uyarınca, ihtiyati haciz borçlunun gıyabında (yokluğunda) yapılmışsa, itiraz süresi haciz tutanağının borçluya tebliğinden itibaren başlar.

Yasal itiraz süresini uygulama

7

gün

İhtiyati haciz kararına itiraz süresi, İİK m. 265'te kesin olarak

7

gün olarak belirlenmiştir.

İtiraz merciini tespit etme

Kararı veren mahkeme

İhtiyati haciz kararına karşı mahkemenin yetkisine, teminata ve haciz sebeplerine ilişkin itirazlar kararı veren mahkemeye yöneltilir.

Anahtar Kavram

İhtiyati Haciz Kararına İtiraz Usulü (İİK m. 265)

Daha Fazla Pratik

İhtiyati haciz kararına itiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yolunun açık olduğunu ve bu başvurunun icrayı durdurmadığını hatırlayınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Sayfa 1 / 7Sonraki

İhtiyati Haciz

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik