Kanun Yolları

81 soru

Soru 61Soru

İdari Yargılama Usulü Kanunu'na (İYUK) göre, idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarına karşı kural olarak istinaf kanun yoluna başvurulabilir. Ancak konusu belli bir meblağı geçmeyen uyuşmazlıklarda ilk derece mahkemelerince verilen kararlar miktar itibarıyla kesindir. İYUK Ek Madde 1 uyarınca, kanun yollarına başvuru sınırlarının belirlenmesinde kararın verildiği tarihteki parasal sınır esas alınır.

2025 yılı için istinaf kanun yoluna başvuru kesinlik sınırının 40.000 TL, 2026 yılı için ise 65.000 TL olarak uygulandığı varsayıldığında;

Aşağıdaki kararlardan hangisine karşı 2026 yılında Bölge İdare Mahkemesinde istinaf kanun yoluna başvurulması hukuken mümkündür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdare mahkemesince 2026 yılında karara bağlanan, idari eylemden kaynaklanan 68.000 TL'lik maddi zararın tazmini istemiyle açılan tam yargı davasının reddine ilişkin nihai karar

Cevap

İdari eylemden kaynaklanan 68.000 TL'lik maddi zararın tazmini istemiyle açılan tam yargı davasının reddine ilişkin kararın yer aldığı seçenektir.
İstinaf kanun yoluna başvurulabilmesi için, uyuşmazlık konusunun kararın verildiği tarihteki kesinlik sınırını (2026 yılı için 65.000 TL) aşması ve kararın istinafa tabi nihai bir karar olması gerekir. Doğru seçenekte yer alan tam yargı davasında talep edilen ve karara bağlanan tazminat miktarı 68.000 TL olup, 2026 yılı kesinlik sınırını geçmektedir. Bu nedenle karara karşı Bölge İdare Mahkemesine istinaf yoluna gidilebilir. İdare ve vergi mahkemeleri kararları için parasal sınır kuralı, davanın türüne (iptal, tam yargı, vergi) bakılmaksızın aynı şekilde işletilir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki kararların verildiği yıla göre geçerli parasal sınırı tespit et.
Tüm kararlar 2026 yılında verildiği için, uygulanacak kesinlik sınırı davanın açıldığı yıla bakılmaksızın 65.000 TL olarak değerlendirilmelidir.
İYUK Ek Madde 1 uyarınca parasal sınırlarda mahkeme kararının verildiği tarih esas alınır.
2
Kararların niteliğini (nihai karar / ara karar) ve yargılama usulünü kontrol et.
İvedik yargılama usulüne tabi olan ihale kararında istinaf değil doğrudan temyiz yolu geçerlidir. Yürütmenin durdurulması isteminin reddi kararı ise bir ara karardır ve istinafa değil itiraza tabidir. Bu iki seçenek elenir.
İstinaf kanun yolu, kural olarak ilk derece mahkemelerinin nihai kararlarına karşı işletilir ve ivedik yargılamada istisnai olarak istinaf aşaması yoktur.
3
Kalan nihai kararların parasal değerini 65.000 TL sınırı ile karşılaştır.
55.000 TL'lik vergi davası kararı sınırın altındadır (Kesin). Tam 65.000 TL'lik karar sınırı 'geçmediği' için kesindir. 68.000 TL'lik tam yargı davası kararı ise sınırı aştığı için istinafa tabidir.
Kanun metnindeki 'geçmeyen' ifadesi, miktarın istisnasız olarak sınırı aşmasını gerektirir.

Anahtar Kavram

İdari yargıda istinaf kanun yoluna başvuru kesinlik sınırı ve kararın verildiği tarih kuralı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 62Soru

Bölge İdare Mahkemesi dava dairesi tarafından verilen ve temyizi kabil olan bir iptal davası kararı, davacı vekiline 55 Ağustos 20262026 tarihinde tebliğ edilmiştir. İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri uyarınca, söz konusu karara karşı temyiz isteminde bulunulabilecek son gün aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 44 Eylül 20262026

Cevap

44 Eylül 20262026 tarihi temyiz başvurusunun yapılabileceği son gündür.
Temyiz süresi İYUK uyarınca 30 gündür ve tebliğ tarihini izleyen günden itibaren başlar. 5 Ağustos'ta yapılan tebligat için süre 6 Ağustos'ta işlemeye başlar. Ağustos ayı 31 gün olduğu için Ağustos'tan 26 gün, Eylül'den ise 4 gün geçince 30 günlük süre 4 Eylül'de dolar. 4 Eylül tarihi adli tatil (20 Temmuz - 31 Ağustos) kapsamı dışındadır. Kanundaki uzama kuralı sürenin bitişinin adli tatile rastlaması şartına bağlı olduğundan, bu olayda süre uzamaz ve 4 Eylül'de sona erer.

Adım Adım Çözüm

1
Temyiz başvuru süresinin belirlenmesi
3030 gün
İYUK Madde 4646 uyarınca, özel kanunlarda ayrı bir süre belirtilmedikçe Danıştaya temyiz süresi tebliğden itibaren 3030 gündür.
2
Süre bitim tarihinin hesaplanması
44 Eylül 20262026
55 Ağustos tebliğ tarihidir. Süre ertesi gün başlar. Ağustos ayı 3131 gün çektiği için, Ağustos ayı içinde 2626 gün, Eylül ayından ise 44 gün sayılarak 3030 güne ulaşılır.
3
Çalışmaya ara verme (Adli Tatil) kontrolünün yapılması
Süre uzamaz
İYUK Madde 8/38/3 uyarınca sürelerin bitimi adli tatile (2020 Temmuz - 3131 Ağustos) rastlarsa süre uzar. Bu olayda sürenin bitimi olan 44 Eylül adli tatilden sonradır.

Anahtar Kavram

Temyiz süresinin hesaplanması ve adli tatil uzamasının şartları

İpuçları

1
Öncelikle temyiz başvuru süresinin kaç gün olduğunu ve tebliğden sonra ne zaman işlemeye başladığını hatırlayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 63Soru

Danıştay tarafından verilen bir bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesi, dosyanın kendisine gönderilmesinden sonra eski kararında ısrar etmiştir. Bu ısrar kararının temyiz edilmesi neticesinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, mahkemenin ısrar kararını uygun bulmayarak bozmuştur. 25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre, bu aşamadan sonra mahkemenin yapması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari Dava Daireleri Kurulu kararına uymak zorundadır.

Cevap

İdari Dava Daireleri Kurulu kararına uyulması zorunludur.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 4949. maddesinin 44. fıkrasına göre, Danıştay ilgili dava dairesinin bozma kararına karşı ilk derece mahkemesi ısrar edebilir. Ancak bu ısrar kararının temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (veya Vergi Dava Daireleri Kurulu) tarafından verilen kararlar kesindir ve alt mahkeme için bağlayıcıdır. Mahkemenin bu aşamada Kurul kararına uymaktan başka bir seçeneği yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Dava sürecindeki aşamanın tespit edilmesi
Mahkemenin bir kez ısrar ettiği ve bu ısrarın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK) tarafından bozulduğu görülmektedir.
Sürecin hangi aşamada olduğunu belirlemek, uygulanacak kanun maddesini seçmek için gereklidir.
2
25772577 sayılı İYUK Madde 49/449/4 hükmünün uygulanması
Kanun metni açıkça 'Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları kararlarına uyulması zorunludur' demektedir.
Israr kararı üzerine Kurul tarafından verilen kararların hukuki bağlayıcılığını belirlemek gerekir.
3
Mahkemenin seçeneklerinin değerlendirilmesi
Mahkemenin ikinci bir ısrar yetkisi yoktur ve dosya hakkında Kurulun bozma gerekçeleri doğrultusunda karar verilmelidir.
Yargılamanın nihai aşamaya ulaşması ve usul ekonomisi gereği Kurul kararı bağlayıcı kılınmıştır.

Anahtar Kavram

İdari yargıda Danıştay Dava Daireleri Kurulları kararlarının ısrar aşamasındaki kesin bağlayıcılığı.

Daha Fazla Pratik

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyiz edilmesi ve Danıştay'ın bozma kararı sonrası sürecin İYUK 46 ve 49 kapsamında nasıl işlediğini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 64Soru

Danıştay tarafından yapılan bir temyiz incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (sonucunun) hukuka uygun olduğu, ancak kararın dayandığı hukuki gerekçenin hatalı olduğu saptanmıştır.

25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (I˙YUKİYUK) 4949. maddesi uyarınca, bu durumda Danıştay'ın vereceği karar türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kararın sonucu hukuka uygun olduğundan, gerekçesi değiştirilerek onanmasına karar verilir.

Cevap

Danıştay tarafından kararın gerekçesi değiştirilerek onanmasına karar verilir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 4949. maddesinin 22. fıkrasının son cümlesine göre; temyiz edilen kararın sonucu hukuka uygun olup da gerekçesi hatalı bulunan kararlar, gerekçesi değiştirilerek onanır. Bu kural uyarınca, Danıştay alt mahkemenin vardığı sonucu doğru bulursa ancak hukuki dayanağını yanlış bulursa kararı bozmaz, sadece gerekçesini doğru olanla değiştirerek onama kararı verir.

Adım Adım Çözüm

1
Temyiz incelemesinde kararın sonucunun (hüküm fıkrası) doğruluğunu kontrol etme
Kararın sonucunun hukuka uygun olduğu tespit edilmiştir.
Bozma kararı verilebilmesi için kararın sonucunun hatalı olması veya mutlak bir bozma nedeninin varlığı gerekir.
2
Kararın dayandığı hukuki gerekçenin geçerliliğini değerlendirme
Gerekçenin hatalı olduğu saptanmıştır.
Hukuki gerekçe, hükmün dayanağıdır ancak bazen doğru hükme yanlış bir hukuki yoldan ulaşılabilir.
3
İYUK 49. madde hükmünü uygulama
Gerekçesi değiştirilerek onama kararı verilmesi gerektiği sonucuna varılır.
Kanun koyucu, sonucun doğruluğu karşısında sadece gerekçe hatasının yargılamayı uzatmasını engellemek amacıyla bu özel onama türünü öngörmüştür.

Anahtar Kavram

Gerekçe Değiştirerek Onama
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 65Soru

İdari Yargılama Usulü Kanunu (I˙İ YUK) uyarınca, Danıştay'da temyiz incelemesine tabi olan bir bölge idare mahkemesi kararı, 55 Temmuz 20262026 tarihinde tarafa tebliğ edilmiştir. Çalışmaya ara verme (adli tatil) dönemi de göz önünde bulundurulduğunda, bu karara karşı temyiz dilekçesinin verilebileceği son gün aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 77 Eylül 20262026

Cevap

77 Eylül 20262026 tarihi, adli tatil düzenlemesi gereği temyiz başvurusunun yapılabileceği son gündür.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre temyiz süresi kural olarak 3030 gündür. 55 Temmuz 20262026 tarihinde yapılan tebligatta süre normal şartlarda 44 Ağustos 20262026 tarihinde dolmaktadır. Ancak bu tarih, 2020 Temmuz - 3131 Ağustos tarihleri arasındaki adli tatil dönemine denk gelmektedir. Kanun gereği, son günü bu döneme rastlayan süreler tatilin bitimini (3131 Ağustos) izleyen günden itibaren yedi gün uzar. Bu durumda süre Eylül ayının yedinci günü mesai saati bitiminde sona erer.

Adım Adım Çözüm

1
Genel temyiz süresini belirle.
3030 gün.
I˙İ YUK Madde 48/148/1 uyarınca temyiz süresi, özel bir hüküm yoksa kararın tebliğinden itibaren 3030 gündür.
2
Tebliğ tarihinden itibaren süreyi hesapla.
44 Ağustos 20262026.
55 Temmuz'da başlayan 3030 günlük süre, Temmuz ayının 3131 çekmesi nedeniyle Ağustos ayının dördüncü günü sona erer.
3
Son günün çalışmaya ara verme (adli tatil) dönemine rastlayıp rastlamadığını kontrol et.
44 Ağustos tarihi adli tatil içerisindedir.
Adli tatil her yıl 2020 Temmuz'da başlar ve 3131 Ağustos'ta sona erer.
4
Adli tatil uzama kuralını uygula.
77 Eylül 20262026.
I˙İ YUK Madde 8/38/3 uyarınca, son günü adli tatile rastlayan süreler tatilin bittiği günü izleyen günden itibaren 77 gün uzamış sayılır.

Anahtar Kavram

Temyiz süresinin adli tatil (çalışmaya ara verme) nedeniyle uzaması kuralı.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 66Soru

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca, Danıştay ilgili dava dairesinin bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesi tarafından verilen 'ısrar kararı'nın temyiz edilmesi halinde, bu uyuşmazlığı kesin olarak karara bağlayacak olan merci aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulu

Cevap

Direnme (ısrar) kararlarının temyiz incelemesini yaparak uyuşmazlığı kesin olarak karara bağlayan merci Danıştay İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulu'dur.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesine göre, Danıştay'ın bozma kararı üzerine mahkemelerce verilen ısrar kararları, uyuşmazlığın türüne göre Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu veya Vergi Dava Daireleri Kurulu tarafından incelenir. Bu kuralların verdiği kararlar kesindir ve mahkemelerin bu kararlara uyması zorunludur. Dolayısıyla uyuşmazlığı kesin olarak karara bağlayan merci İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulu'dur.

Adım Adım Çözüm

1
Temyiz sonrası bozma sürecini analiz etmek
Danıştay ilgili dairesinin verdiği bozma kararı sonrası dosyanın alt mahkemeye gönderilmesi.
Sürecin ilk aşamasını ve mahkemenin önüne gelen hukuki durumu belirlemek içindir.
2
Alt mahkemenin takdir yetkisini değerlendirmek
Mahkemenin bozma kararına uyma veya eski kararında ısrar etme (direnme) seçeneğine sahip olması.
İYUK m. 49 ve 50 uyarınca mahkemenin hukukiliğini savunduğu kararında direnme hakkı bulunur.
3
Israr kararı sonrası kanun yolu aşamasını saptamak
Israr kararının temyiz edilmesi durumunda dosyanın İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulu'na gitmesi.
Direnme uyuşmazlıklarının çözümü için en üst yargısal kurulun görevlendirilmiş olmasıdır.

Anahtar Kavram

Israr (Direnme) Kararı ve Dava Daireleri Kurulu'nun Bağlayıcılığı

Daha Fazla Pratik

Israr kararı sonrası İdari Dava Daireleri Kurulu'nun verdiği bozma kararlarına karşı mahkemenin tekrar direnip direnip direnemeyeceğini (tekrar ısrar yasağı) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 67Soru

Bir iptal davasında idare mahkemesi heyetine, davanın taraflarından biriyle arasında husumet bulunan ve bu nedenle kanunen davaya bakmaktan yasaklı olan bir hakimin katıldığı tespit edilmiştir. Yapılan temyiz incelemesinde Danıştay, mahkemenin ulaştığı sonucun maddi hukuk bakımından isabetli olduğunu saptamıştır. Bu durumda 25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (I˙İ YUK) uyarınca Danıştay’ın vereceği karar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kararın bozulması

Cevap

Mahkemenin kanuna aykırı teşekkül etmesi mutlak bozma nedeni olduğundan karar bozulmalıdır.
Doğru seçenek olan 'kararın bozulması' ifadesi, 25772577 sayılı I˙İ YUK Madde 49/1b49/1-b uyarınca mahkemenin kanuna aykırı olarak teşekkül etmesinin kesin bir bozma nedeni olmasından kaynaklanır. Kanunen yasaklı bir hakimin heyete katılması, yargılamanın temel usul kurallarına aykırıdır ve bu durumda kararın içeriğinin (sonucunun) hukuka uygun olması bozma kararını engellemez.

Adım Adım Çözüm

1
25772577 sayılı I˙İ YUK'un 49/1b49/1-b maddesini analiz etmek.
Mahkemenin kanuna aykırı olarak teşekkül etmesi, Danıştay için bir bozma nedenidir.
Yargılamanın tarafsızlığı ve kanuni hakim ilkesi gereği heyet yapısındaki hukuka aykırılıklar esastan önce incelenir.
2
I˙İ YUK 49/249/2 maddesindeki istisnayı değerlendirmek.
Gerekçe değiştirerek onama kuralı, sadece gerekçe yanlışlığı ile sınırlıdır.
Kararın sonucunun doğru olması, kararı veren heyetin teşekkülündeki ağır usul hatasını iyileştirmez.
3
Karar türünü belirlemek.
Bozma kararı verilmelidir.
Mutlak bozma nedeninin varlığı halinde mahkeme kararı ortadan kaldırılmalıdır.

Anahtar Kavram

Temyiz Bozma Nedenleri (Mutlak Usul Hataları)

Daha Fazla Pratik

Danıştay'ın bozma kararı sonrası mahkemenin verebileceği 'Israr Kararı' ve bu karara karşı gidilecek olan 'İdari/Vergi Dava Daireleri Kurulu' sürecini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Bozma nedenlerini 'Usul', 'Esas' ve 'Görev/Yetki' olarak kategorize ederek incelemek, bu tür sorularda elemeyi kolaylaştırır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 68Soru

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, ilk derece mahkemesi kararlarına karşı başvurulan istinaf kanun yolunda Bölge İdare Mahkemesinin (BİM) inceleme usulü ve verebileceği kararlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölge İdare Mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmakla birlikte kararda maddi hata tespit ederse, bu hatayı düzelterek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verebilir.

Cevap

Bölge İdare Mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmakla birlikte kararda maddi hata tespit ederse, bu hatayı düzelterek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verebilir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrasına göre, Bölge İdare Mahkemesi yaptığı inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun esastan reddine karar verir. Ancak kararda sadece maddi hatalar (yanlış yazım, hesap hatası vb.) bulunuyorsa ve bu hataların düzeltilmesi mümkünse, mahkeme bu düzeltmeleri yaparak yine başvurunun esastan reddine hükmeder.

Adım Adım Çözüm

1
İstinaf incelemesinin kapsamını belirleyin.
Bölge İdare Mahkemesi, kararı hem maddi olay (esas) hem de hukuka uygunluk yönünden inceler.
İstinaf, ilk derece mahkemesi kararının yerindelik ve hukukilik denetimini yapan bir kanun yoludur.
2
Karar türlerini analiz edin.
Eğer karar hukuka uygunsa 'esastan ret', hukuka aykırıysa 'kaldırma' kararı verilir.
İYUK 45. madde, mahkemenin önündeki seçenekleri bu iki ana eksende belirlemiştir.
3
Maddi hata durumundaki usulü değerlendirin.
Küçük ve düzeltilebilir hatalar için kararın kaldırılıp yeniden yargılama yapılması yerine, hatanın düzeltilip başvurunun reddedilmesi (esastan ret) öngörülmüştür.
Usul ekonomisi ilkesi gereği, sonucu değiştirmeyecek maddi hatalar kararın kaldırılmasını gerektirmez.

Anahtar Kavram

İstinaf İncelemesi Sonucunda Verilen Kararlar ve Maddi Hataların Düzeltilmesi

Daha Fazla Pratik

İstinaf incelemesi sonucunda verilen 'kaldırma' kararı ile Danıştay'ın verdiği 'bozma' kararı arasındaki yetki farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 69Soru

Bir devlet memurunun, hakkında tesis edilen 'devlet memurluğundan çıkarma' cezasına karşı açtığı iptal davasında, Bölge İdare Mahkemesi dava dairesinin istinaf incelemesi sonucunda verdiği karara karşı başvurulabilecek kanun yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştayda temyiz yoluna başvurulabilir.

Cevap

Kamu görevinden çıkarma cezasına ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararlarına karşı Danıştayda temyiz yoluna başvurulabilir.
Doğru seçenek, Danıştayda temyiz yoluna başvurulabileceğini belirten seçenektir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesi, Bölge İdare Mahkemesi dava dairelerinin hangi kararlarına karşı Danıştayda temyiz yoluna gidilebileceğini tahdidi olarak saymıştır. Bu maddenin (c) bendinde 'Kamu görevinden çıkarma cezası sonucunu doğuran işlemler' açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle, kamu görevinden çıkarma davasında BİM tarafından verilen karar kesin olmayıp, 30 günlük süre içinde Danıştayda temyiz edilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Dava konusunun niteliğini tespit edin.
Dava konusu, bir devlet memurunun kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin bir disiplin cezasıdır.
İYUK Madde 46'da hangi tür davaların temyize tabi olduğu konu bazlı olarak listelenmiştir.
2
2577 sayılı İYUK Madde 46'yı inceleyin.
Maddenin (c) bendi, 'Kamu görevinden çıkarma cezası sonucunu doğuran işlemler' hakkında Bölge İdare Mahkemesince verilen kararların temyiz edilebileceğini belirtir.
Kanun koyucu, kamu görevine son verilmesi gibi ağır sonuçları olan işlemlerde yargısal denetimin Danıştay aşamasını da içermesini öngörmüştür.
3
Başvuru merciini ve süresini teyit edin.
Karara karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde Danıştayda temyiz yoluna başvurulmalıdır.
Bölge İdare Mahkemesi dava dairelerinin temyize açık kararları için üst derece mahkemesi Danıştay'dır.

Anahtar Kavram

İYUK Madde 46 Kapsamında Temyiz Edilebilen Kararlar

Daha Fazla Pratik

İYUK 46. maddedeki diğer temyiz edilebilir dava türlerini (örneğin; düzenleyici işlemler, kamulaştırma, ihaleler) tekrar gözden geçirmeniz tavsiye edilir.
Tahmini Süre:50s
Soru 70Soru

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca Danıştay tarafından yapılan temyiz incelemesinde; tarafların temyiz dilekçelerinde bir itiraz olarak ileri sürüp sürmediklerine bakılmaksızın, kamu düzenine ilişkin olduğu gerekçesiyle Danıştayca kendiliğinden (re'sen) incelenmesi ve saptanması halinde "bozma" (reversal) nedeni yapılması gereken durum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahkemenin, görevsiz veya yetkisiz olduğu bir uyuşmazlık hakkında esasa girerek karar vermiş olması

Cevap

Mahkemenin, görevsiz veya yetkisiz olduğu bir uyuşmazlık hakkında esasa girerek karar vermiş olması
İdari yargılama usulünde görev ve yetki kuralları kamu düzenine ilişkindir. 2577 sayılı İYUK'un 49. maddesinin 1. fıkrasında görev ve yetki dışındaki bir uyuşmazlığın karara bağlanması, kararın bozulmasını gerektiren nedenlerin başında sayılmıştır. Kamu düzenine ilişkin bu aykırılıklar, taraflarca temyiz dilekçesinde bir itiraz olarak sunulmasa dahi Danıştay tarafından re'sen (kendiliğinden) tespit edilerek kararın bozulmasına karar verilir.

Adım Adım Çözüm

1
Temyiz incelemesinin kapsamını ve kamu düzeniyle ilişkisini belirle.
Danıştay, temyiz incelemesinde yerel mahkeme kararının hukukilik denetimini yapar. Bazı kurallar kamu düzeninden sayıldığı için taraflar ileri sürmese de incelenir.
Yargılamanın sıhhati için kamu düzeni kuralları re'sen gözetilmelidir.
2
İYUK 49. maddesinde yer alan bozma nedenlerini analiz et.
Maddenin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca 'görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması' açık bir bozma nedenidir.
Yetkisiz veya görevsiz bir mahkemenin karar vermesi usul hukukunun en ağır ihlallerinden biridir.
3
Görev ve yetki kurallarının idari yargıdaki niteliğini değerlendir.
İdari yargıda görev ve yetki kuralları kamu düzenine ilişkindir ve davanın her aşamasında (temyiz dahil) re'sen dikkate alınır.
Doğru mahkemede yargılanma hakkı ve devletin yargı organizasyonu kamu düzenini ilgilendirir.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın kamu düzenine ilişkin görev ve yetki kurallarını temyiz aşamasında re'sen bozma nedeni yapabilmesi.

Daha Fazla Pratik

Israr kararı ve bu kararın Temyiz İnceleme Kurulları tarafından incelenmesi sürecini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 71Soru

Bir idare mahkemesinin temyize tabi kesin bir kararına karşı, davalı idare tarafından süresi içinde Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Danıştay ilgili dairesi yaptığı incelemede, dava konusu işlemin vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklere ilişkin olduğunu ve uyuşmazlığın çözümünde idare mahkemesinin değil, vergi mahkemesinin görevli olduğunu tespit etmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca, Danıştay'ın bu durumda vereceği karar ve izleyeceği usul aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kararı, görev dışında bir işe bakılmış olması sebebiyle bozmak ve yeniden bir karar verilmek üzere dosyayı kararı veren idare mahkemesine göndermek

Cevap

Danıştay'ın görevsizlik nedeniyle kararı bozması ve dosyayı yeniden karar verilmek üzere kararı veren idare mahkemesine göndermesi gerekir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 49. maddesine göre, ilk derece mahkemesinin 'görev ve yetki dışında bir işe bakmış olması' Danıştay nezdinde yapılan temyiz incelemesinde kesin bir bozma sebebidir. İdare ve vergi mahkemeleri arasındaki görev dağılımı mutlak olup kamu düzenindendir. Danıştay, temyiz mercii olarak kararı hukuka aykırı bulduğunda uyuşmazlığın esasına girip kendisi doğrudan yeni bir hüküm (örneğin görevden ret kararı) kuramaz. Kanun gereğince incelenen kararı bozar ve dosyayı yeniden bir karar verilmek üzere kararı veren alt mahkemeye gönderir. Alt mahkeme daha sonra bozma kararı ışığında kendi görevsizlik kararını verecektir.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığın hukuki niteliğini ve görevli mahkemeyi belirlemek
Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklere ilişkin davalar idare mahkemesinin değil, vergi mahkemesinin görev alanına girer.
Uyuşmazlık türüne göre görevli mahkemenin tespiti, ilk derece mahkemesi kararındaki hukuka aykırılığın niteliğini saptamak için zorunludur.
2
Görevsizlik durumunun temyiz incelemesindeki sonucunu tespit etmek
İYUK Madde 49 uyarınca 'Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması' Danıştay açısından mutlak bozma nedenidir.
Görev kuralları kamu düzenindendir ve davanın her aşamasında re'sen dikkate alınarak ihlali halinde kararın bozulmasını gerektirir.
3
Danıştay'ın bozma kararı sonrası izleyeceği kanuni usulü saptamak
Danıştay kararı bozar ve dosyayı doğrudan görevli mahkemeye göndermek veya bizzat yeni bir karar vermek yerine, yeniden işlem tesis edilmesi için kararı veren mahkemeye geri gönderir.
Danıştay bir temyiz merciidir (hukukilik denetimi yapar) ve usul gereği bozulan kararlar, kararı veren ilk derece mahkemesine iade edilir.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Temyiz İncelemesinde Bozma Nedenleri ve Usulü
Soru 72Soru

Bir kamu görevlisinin meslekten çıkarma cezasına karşı açtığı iptal davasında idare mahkemesi işlemi iptal etmiş, davalı idarenin istinaf başvurusu ise Bölge İdare Mahkemesince esastan reddedilmiştir. Davalı idarenin temyiz yoluna başvurması neticesinde dosyayı inceleyen Danıştay ilgili dava dairesi, işlemi hukuka uygun bularak Bölge İdare Mahkemesinin kararını esastan bozmuş ve dosyayı kararı veren mahkemeye göndermiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre, dosyanın kendisine gönderildiği Bölge İdare Mahkemesinin verebileceği kararlar ve izlenecek usul hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölge İdare Mahkemesi kendi kararında ısrar edebilir; bu ısrar kararının temyiz edilmesi hâlinde uyuşmazlık Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca karara bağlanır.

Cevap

Bölge İdare Mahkemesinin kendi kararında ısrar edebileceğini ve bu ısrar kararının temyiz edilmesi hâlinde uyuşmazlığın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca karara bağlanacağını belirten seçenektir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 50. maddesine göre; Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine dosyanın gönderildiği idare mahkemesi, vergi mahkemesi veya bölge idare mahkemesi, bozmaya uyabileceği gibi kendi ilk kararında ısrar da edebilir. Alt mahkeme ilk kararında ısrar ederse ve bu karar taraflarca temyiz edilirse, temyiz incelemesi uyuşmazlığın niteliğine göre Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu veya Vergi Dava Daireleri Kurulu tarafından yapılır. Olay idari bir işlem olduğundan inceleme mercii Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruludur.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki mahkeme türünü ve uyuşmazlık konusunu belirle.
İdari bir işlem olan 'meslekten çıkarma' cezasına ilişkin davada Bölge İdare Mahkemesinin kararı, Danıştay'ın ilgili dava dairesince bozulmuştur.
Yargı yolunun ve uygulanacak kanun maddesinin tespiti için uyuşmazlık niteliği önemlidir.
2
İYUK Madde 50 kapsamındaki 'ısrar (direnme)' kurallarını analiz et.
Danıştay dava dairelerinin bozma kararlarına karşı İdare, Vergi veya Bölge İdare Mahkemelerinin ilk kararlarında ısrar etme yetkisi vardır.
Alt mahkemelerin hangi mercilerin bozma kararlarına uyma zorunluluğu olduğunu bilmek sorunun çözüm merkezidir.
3
Israr kararı verilmesi halinde işletilecek olan temyiz yolunun merciini tespit et.
Israr kararının temyizi halinde inceleme, dava konusuna göre Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu veya Vergi Dava Daireleri Kurulu tarafından yapılır.
Kanun, idare mahkemesi veya idari uyuşmazlıklardaki BİM ısrar kararlarını inceleme görevini İdari Dava Daireleri Kuruluna (İDDK) vermiştir.

Anahtar Kavram

Temyiz Sonrası Israr Kararı ve İDDK'nın Görevi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 73Soru

X Şirketi, bir idari işleme karşı açtığı iptal davasında idare mahkemesince davanın reddi yönünde verilen nihai karara karşı kanuni süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Ancak kararı veren idare mahkemesince istinaf dilekçesi üzerinde yapılan incelemede; dilekçede istinaf konusu edilen kararın ve istinaf nedenlerinin açıkça belirtilmediği tespit edilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre, istinaf dilekçesindeki bu eksiklik üzerine kararı veren mahkemece tesis edilmesi gereken usul işlemi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eksikliklerin tamamlanması için on beş gün süre verilir; bu süre içinde eksiklikler tamamlanmazsa istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verilir.

Cevap

Eksikliklerin tamamlanması için on beş gün süre verilmesi ve aksi hâlde istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verilmesi gerekir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf kanun yolu, temyizin şekil ve usullerine tabidir. Kanun'un temyize ilişkin 48. maddesinin 2. fıkrasında; dilekçelerin 3. madde esaslarına (dilekçenin taşıması gereken zorunlu unsurlar) göre düzenlenmemesi hâlinde, eksikliklerin on beş gün içinde tamamlatılmasına, aksi hâlde isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verileceği açıkça düzenlenmiştir. Olayda dilekçe içeriği eksik olduğundan bu usul işletilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
İstinaf incelemesinde uygulanacak usul kurallarını İYUK üzerinden tespit et.
İYUK Madde 45/2 uyarınca istinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir.
İstinaf dilekçesindeki eksikliklere uygulanacak yaptırımı bulmak için atıf yapılan kanun maddelerine (Madde 48) bakmak gerekir.
2
Temyiz usulünü düzenleyen ve istinafa da kıyasen uygulanan İYUK Madde 48'deki dilekçe şartlarını değerlendir.
İYUK 48/2'ye göre: "Temyiz (istinaf) dilekçelerinin 3 üncü madde esaslarına göre düzenlenmesi gereklidir, düzenlenmemiş ise eksikliklerin onbeş gün içinde tamamlatılmasına, aksi halde temyiz (istinaf) isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verilir."
Dilekçede kararın ve istinaf nedenlerinin açıkça gösterilmemesi İYUK Madde 3 esaslarına aykırılıktır ve yaptırımı Madde 48/2'de açıkça 15 gün ek süre olarak belirlenmiştir.
3
Dilekçe şekil eksikliği ile harç eksikliği sürelerini birbirinden ayır.
Harç eksikliğinde 7 günlük süre uygulanırken, dilekçe içerik/şekil eksikliğinde 15 günlük süre uygulanır.
Adayların harç ve posta giderindeki 7 günlük eksiklik süresi ile madde 3'e aykırılıktaki 15 günlük süreyi karıştırmaması esastır.

Anahtar Kavram

İstinaf Dilekçesindeki Şekil ve İçerik Eksikliklerinin Giderilmesi Usulü (İYUK m. 45/2 delaletiyle m. 48/2)
Soru 74Soru

Bir madencilik şirketi, valilik tarafından il genelinde uygulanmak üzere tesis edilen çevre denetimlerine ilişkin genel düzenleyici işlemin iptali istemiyle idare mahkemesinde dava açmıştır. İdare mahkemesince davanın reddi yönünde verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu, Bölge İdare Mahkemesi tarafından esastan reddedilmiştir. Bölge İdare Mahkemesinin bu nihai kararı, davacı şirket vekiline 1414 Temmuz 20262026 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Buna göre, söz konusu karara karşı başvurulabilecek kanun yolu ve bu kanun yoluna başvuru süresinin son günü aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Temyiz yoluna başvurulabilir; başvuru süresinin son günü 77 Eylül 20262026'dır.

Cevap

Temyiz yoluna başvurulabilir; başvuru süresinin son günü 7 Eylül 2026'dır.
Dava konusu edilen valilik işlemi bir 'genel düzenleyici işlem' olduğundan, Bölge İdare Mahkemesinin bu uyuşmazlık hakkında verdiği kararlar İYUK m. 46/1-c uyarınca temyiz edilebilir niteliktedir. Olağan temyiz süresi kararın tebliğinden itibaren 30 gündür. 14 Temmuz'da tebliğ edilen kararın 30 günlük olağan süresi 13 Ağustos tarihinde dolmaktadır. Ancak bu tarih, idari yargıda çalışmaya ara verme (adli tatil) dönemi olan 20 Temmuz - 31 Ağustos aralığına denk geldiği için, İYUK m. 8/3 amir hükmü gereğince süre, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır. Dolayısıyla temyiz kanun yoluna başvuru süresinin son günü 7 Eylül 2026'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlık konusu işlemin niteliğini ve kararın temyiz edilebilirliğini tespit etmek.
Dava konusu işlem bir 'genel düzenleyici işlem' olduğundan, İYUK m. 46 uyarınca Bölge İdare Mahkemesinin bu kararı Danıştay nezdinde temyiz edilebilir.
Temyiz yolunun açık olup olmadığını ve davanın kesinlik sınırları içinde kalıp kalmadığını belirlemek.
2
Temyiz başvuru süresinin olağan kuralını belirlemek.
İYUK m. 46 gereğince genel yargılama usulünde temyiz süresi, kararın tebliğinden itibaren 3030 gündür.
Kanun yoluna başvuru süresinin yasal temelini saptamak.
3
3030 günlük yasal sürenin son gününü hesaplamak.
Tebliğ tarihi olan 1414 Temmuz 20262026'yı izleyen günden itibaren 3030 gün sayıldığında, sürenin son günü 1313 Ağustos 20262026 olur.
Sürenin tebliği izleyen günden başlaması kuralını (İYUK m. 8) uygulamak.
4
Bulunan son tarihin çalışmaya ara verme (adli tatil) dönemine rastlayıp rastlamadığını kontrol etmek.
1313 Ağustos tarihi, 2020 Temmuz - 3131 Ağustos arasındaki çalışmaya ara verme dönemine rastlamaktadır.
Sürelerin uzamasına ilişkin istisnai kuralın devreye girip girmeyeceğini değerlendirmek.
5
Çalışmaya ara verme sebebiyle uzayan sürenin yeni son gününü tespit etmek.
İYUK m. 8/3 uyarınca süre, ara vermenin sona erdiği günü (3131 Ağustos) izleyen tarihten (11 Eylül) itibaren 77 gün uzamış sayılır. Bu nedenle başvuru için son gün 77 Eylül 20262026 mesai bitimidir.
Yasal uzama kuralını eksiksiz şekilde uygulayarak kesin başvuru tarihini bulmak.

Anahtar Kavram

İdari Yargıda Temyiz Edilebilen Kararlar ve Adli Tatilin Sürelere Etkisi
Soru 75Soru

Bir idare mahkemesince esastan reddedilen bir iptal davasına ilişkin nihai karar, davacıya 1515 Temmuz 20262026 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davacı, bu karara karşı miktar koşulunu sağlayan bir uyuşmazlık kapsamında istinaf kanun yoluna başvurmak istemektedir.
(İdari yargıda çalışmaya ara verme dönemi 2020 Temmuz - 3131 Ağustos tarihleri arasındadır.)

Buna göre, davacının istinaf başvurusunu yapabileceği en son tarih ve süresi geçtikten sonra verilecek dilekçe üzerine tesis edilecek hukuki işlem aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En son tarih 77 Eylül 20262026'dır ve süresinden sonra yapılan başvurularda istinaf isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verilir.

Cevap

Doğru cevap, istinaf başvuru süresinin son gününün 7 Eylül 2026 olduğunu ve süresinden sonra yapılacak başvurularda istinaf isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verileceğini ifade eden seçenektir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre istinaf kanun yoluna başvuru süresi tebliğden itibaren 3030 gündür. 1515 Temmuz'da başlayan bu süre 1414 Ağustos'ta dolmaktadır. Ancak bu tarih çalışmaya ara verme (adli tatil) dönemine denk geldiği için, İYUK m. 88'deki amir hüküm gereği süre, ara vermenin sona erdiği 3131 Ağustos'u izleyen günden itibaren 77 gün uzamış sayılır ve 77 Eylül'de sona erer. Yasal süresi geçirildikten sonra kanun yoluna başvurulması halinde ise, asıl dava esastan karara bağlanmış olduğundan 'davanın reddi' değil, doğrudan başvurunun usulden reddi anlamına gelen 'istinaf isteminin reddi' kararı verilir.

Adım Adım Çözüm

1
İstinaf başvuru süresinin genel kurala göre hesaplanması
1515 Temmuz tarihinde tebliğ edilen karara karşı 3030 günlük istinaf süresi eklenir ve sürenin son gününün 1414 Ağustos olduğu bulunur.
İdari yargıda istinaf başvuru süresi, kararın tebliğinden itibaren 3030 gündür.
2
Çalışmaya ara verme (adli tatil) etkisinin değerlendirilmesi
1414 Ağustos tarihi çalışmaya ara verme dönemine (2020 Temmuz - 3131 Ağustos) rastladığı için, süre ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten (11 Eylül) itibaren 77 gün uzar ve son gün 77 Eylül olur.
İYUK m. 88 uyarınca, kanuni sürelerin son gününün adli tatile rastlaması halinde süreler tatil bitiminden itibaren 77 gün uzamış sayılır.
3
Süresinde yapılmayan başvurunun yaptırımının belirlenmesi
Kanun yolu başvurusunun yasal süresi içinde yapılmaması halinde doğrudan 'istinaf isteminin süre aşımı yönünden reddine' karar verileceği tespit edilir.
Süre aşımı durumunda davanın reddine veya şekil eksikliklerindeki gibi dilekçenin reddine karar verilemez; kanun yolu başvurusu usulden reddedilir.

Anahtar Kavram

Adli tatilde kanun yolu sürelerinin uzaması ve süre aşımının usuli yaptırımı
Soru 76Soru

Bir idari işlemin iptali talebiyle açılan davada ilk derece yargı yerinin verdiği ret kararına karşı yapılan istinaf başvurusu, ilgili bölge idare mahkemesi dairesince esastan reddedilmiştir. Davacı taraf, yargılama sürecinde dosyaya sunduğu rapora itiraz dilekçesinin karşı tarafa tebliğ edilmediğini ve bu durumun adil yargılanma hakkı ile usul kurallarını ihlal ettiğini belirterek nihai kararı temyiz etmiştir. Yüksek mahkeme ilgili dairesince yapılan incelemede; gerçekten de söz konusu dilekçenin idareye tebliğ edilmediği görülmüş ancak dilekçede ileri sürülen argümanların uyuşmazlığın sonucunu veya esasa dair hukuki değerlendirmeyi değiştirecek yeni bir husus barındırmadığı saptanmıştır.

İdari yargıdaki kanun yolları mevzuatına göre, temyiz merciinin bu uyuşmazlıkta tesis etmesi gereken hüküm aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Usul hükümlerinin uygulanmasındaki bu eksiklik kararı etkileyebilecek nitelikte bulunmadığından, temyiz istemi reddedilerek karar onanmalıdır.

Cevap

Usul hükümlerinin uygulanmasındaki bu eksiklik kararı etkileyebilecek nitelikte bulunmadığından, temyiz istemi reddedilerek karar onanmalıdır.
Doğru yanıtı barındıran seçenekte ifade edildiği üzere, idari yargılamada temyiz merciinin bir kararı usul eksikliği nedeniyle bozabilmesi için temel şart, bu hatanın mahkemenin nihai kararını etkileyebilecek ciddiyette olmasıdır. Olayda dilekçenin tebliğ edilmemesi bir usul hatası olmakla birlikte, dilekçe içeriğinin esası değiştirmeyecek nitelikte olduğu saptandığından, bu durum tek başına bir bozma gerekçesi yapılamaz ve kararın onanması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
İdari yargıda temyiz incelemesi sonucunda bozma nedenlerinin yasal dayanağını tespit etme.
İlgili mevzuat uyarınca usul hükümlerinin uygulanmasındaki hataların bozma nedeni olabilmesi için 'kararı etkileyebilecek nitelikte' olması gerekir.
Temyiz mercii, yargılamanın uzamaması ve usul ekonomisi ilkesi gereği, uyuşmazlığın nihai sonucunu değiştirmeyecek nitelikteki önemsiz usul hatalarını tek başına bir bozma sebebi yapmaz.
2
Somut olaydaki usul hatasının (tebligat eksikliği) niteliğini ve sonuca etkisini değerlendirme.
Yüksek mahkeme, tebliğ edilmeyen dilekçenin içeriğinin kararın esasına ve hukuki değerlendirmeye etki etmeyeceğini açıkça saptamıştır.
Etkisiz usul hataları yargılamanın yenilenmesini gerektirecek ağırlıkta bir sakatlık oluşturmaz.
3
Temyiz merciinin vereceği nihai kanun yolu kararını belirleme.
Esasa etkili olmayan bu usul hatası nedeniyle bozma yapılamayacağından, temyiz istemi reddedilerek hükmün onanması gerekir.
Ortada esasa veya kararın sonucuna etki eden geçerli bir hukuka aykırılık ya da nitelikli bir usul hatası bulunmamaktadır.

Anahtar Kavram

Temyiz İncelemesinde Bozma Nedenlerinin Sınırları ve Karara Etkili Usul Hatası Kavramı
Soru 77Soru

Bir idare mahkemesinde görülüp karara bağlanan bir uyuşmazlıkta, taraflardan birinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine dosyayı inceleyen Bölge İdare Mahkemesi dava dairesi, istinaf isteminin reddine karar vermiştir. Aleyhine karar verilen taraf, bu karara karşı Danıştay nezdinde temyiz kanun yoluna başvurmak istemektedir.

Buna göre, dava konusunun aşağıdakilerden hangisi olması durumunda Bölge İdare Mahkemesinin verdiği karar kesin nitelikte olup Danıştayda temyiz edilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir devlet üniversitesinde lisans eğitimi gören öğrencinin, dönem sonu sınavında aldığı nota yaptığı itirazın reddine dair değerlendirme işleminin iptali istemi

Cevap

Bir devlet üniversitesinde lisans eğitimi gören öğrencinin, dönem sonu sınavında aldığı nota yaptığı itirazın reddine dair değerlendirme işleminin iptali istemi
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre, Bölge İdare Mahkemelerinin 'öğrencilerin değerlendirilmesine ilişkin işlemler hariç olmak üzere, yükseköğretim mevzuatının uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar' hakkındaki kararları temyiz edilebilir. Bu kuralın istisna lafzından açıkça anlaşıldığı üzere; öğrencilerin sınav notları, geçme-kalma durumları gibi 'değerlendirilmesine' ilişkin işlemlerde Bölge İdare Mahkemesince verilen kararlar kesindir ve temyiz edilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığın Bölge İdare Mahkemesi aşamasından sonra temyiz edilip edilemeyeceğini belirlemek için İYUK 46. maddesindeki temyize tabi kararlar listesini analiz et.
İYUK 46. maddeye göre; düzenleyici işlemler, memuriyetten çıkarma, imar planları ve 30 gün üzeri ticari faaliyeti engelleme işlemleri temyiz edilebilmektedir.
Temyiz yolunun açık olup olmadığını kanundaki sınırlı sayım (numerus clausus) ilkesine göre tespit etmek zorunludur.
2
Öğrenci işleri ve eğitim-öğretim faaliyetlerine ilişkin istisnai kuralı tespit et.
Kanunda 'öğrencilerin değerlendirilmesine ilişkin işlemler hariç olmak üzere yükseköğretim mevzuatından doğan uyuşmazlıklar' temyiz edilebilir kuralı yer almaktadır.
Sınav notu, geçme-kalma gibi salt 'değerlendirme' niteliğindeki işlemlerde Bölge İdare Mahkemesi kararları istisna kapsamında tutularak kesinleştirilmiştir.

Anahtar Kavram

Bölge İdare Mahkemesi Kararlarının Temyiz Edilebilirliği ve Kesinlik İstisnaları
Soru 78Soru

Bir ilçe belediyesinde memur olarak görev yapan Turgut, hakkında tesis edilen disiplin cezasına karşı idare mahkemesinde iptal davası açmıştır. İdare mahkemesi, yapılan inceleme sonucunda davanın reddine karar vermiştir. Turgut, bu karara karşı Bölge İdare Mahkemesine (BİM) istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bu uyuşmazlık kapsamında Bölge İdare Mahkemesinde yapılacak istinaf incelemesi usulü ve verilebilecek kararlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölge İdare Mahkemesi, idare mahkemesinin kararını maddi veya hukuki yönden hukuka aykırı bulursa kararı kaldırır ve kural olarak uyuşmazlığın esasına girerek davayı yeniden karara bağlar.

Cevap

Bölge İdare Mahkemesinin, hukuka aykırılık bulduğu ilk derece mahkemesi kararını kaldırıp kural olarak işin esasına girerek kendisinin yeniden karar vermesini ifade eden seçenektir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) madde 45 uyarınca, Bölge İdare Mahkemesi ilk derece mahkemesinin kararını hukuka aykırı bulursa kararı 'kaldırır'. Kararın kaldırılmasından sonra, ilk inceleme konularındaki eksiklikler nedeniyle verilen ret kararlarına ilişkin sınırlı gönderme halleri hariç olmak üzere, işin esasına girerek davayı yeniden bizzat karara bağlar. Temyiz merciinden farklı olarak istinaf mercii, hukuka aykırılık tespitinde dosyayı alt mahkemeye kural olarak geri göndermez, uyuşmazlığı esastan çözer.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki mahkeme türü ve kanun yolu tespit edilir.
İdare mahkemesi kararına karşı Bölge İdare Mahkemesine (BİM) istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Kanun yolunun istinaf olması, uygulanacak süreleri ve karar türlerini belirler.
2
İstinaf incelemesindeki usul kuralları ve karar türleri (İYUK madde 45) analiz edilir.
BİM'in kararı hukuka uygun bulması halinde 'esastan ret', hukuka aykırı bulması halinde ise 'kararın kaldırılması' yönünde hüküm kurduğu belirlenir.
İstinaf incelemesinde 'onama' veya 'bozma' kavramları kullanılmaz, BİM kural olarak maddi inceleme yaparak dosyayı kendisi çözer.
3
Seçeneklerdeki iddialar, süre, yürütmenin durdurulması ve inceleme usulü kurallarıyla karşılaştırılır.
Sürenin 30 gün olduğu, yürütmenin kendiliğinden durmayacağı ve ilk incelemede önceliğin görev/yetkide olduğu görülerek yanlış seçenekler elenir.
Doğru hukuki durumun yalnızca BİM'in kararı kaldırıp uyuşmazlığı esastan bizzat çözmesi (kaldırma+esasa girme) olduğu kesinleştirilir.

Anahtar Kavram

Bölge İdare Mahkemesinin İstinaf İncelemesi Karar Türleri
Soru 79Soru

Bir ilçede kafe işleten Bay (A), iş yerinin önündeki altyapı çalışmaları sırasında idarenin ağır hizmet kusuru nedeniyle ekipmanlarının zarar gördüğünü ileri sürmüştür. Bay (A), bu zararın tazmini amacıyla 20 Aralık 2025 tarihinde 55.00055.000 TL talepli tam yargı davası açmıştır. İlgili idare mahkemesi yargılamayı tamamlayarak 18 Mart 2026 tarihinde davanın esastan reddine hükmetmiştir.

(Bilgi: İlgili mevzuat uyarınca istinaf kanun yoluna başvuru için öngörülen kesinlik sınırı 2025 yılı için 44.00044.000 TL, 2026 yılı için ise 66.00066.000 TL olarak uygulanmaktadır.)

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun kanun yollarına ilişkin güncel hükümleri dikkate alındığında, bu mahkeme kararına karşı kanun yoluna başvuru durumu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Davanın açıldığı tarihteki parasal sınır olan 44.000 TL esas alınacağından, dava konusu miktar bu sınırı aştığı için karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

Cevap

İdari yargıda kanun yollarına başvuruda kararın verildiği tarih değil, davanın açıldığı tarihteki parasal sınır uygulanır. Dava açılış tarihinde sınır 44.000 TL olduğundan ve talep (55.000 TL) bu sınırı aştığından karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'na (İYUK) eklenen Ek Madde 1 uyarınca; Bölge İdare Mahkemesi ve Danıştaya yapılacak başvurularda, kararın verildiği tarihteki değil, davanın açıldığı tarihteki parasal sınır esas alınır. Olayda dava 2025 yılında açıldığı için 2025 yılına ait kesinlik sınırı olan 44.000 TL uygulanmalıdır. Davacının talebi 55.000 TL olduğu için bu talep ilgili parasal sınırı aşmaktadır. Dolayısıyla verilen karar miktar itibarıyla kesin nitelikte olmayıp, Bölge İdare Mahkemesinde istinaf incelemesine tabidir.

Adım Adım Çözüm

1
Davanın açılış tarihi ile mahkeme karar tarihini tespit etmek.
Dava tarihi 20 Aralık 2025, karar tarihi ise 18 Mart 2026'dır.
Zaman bakımından hangi yılın parasal sınırının uygulanacağını belirlemek.
2
İYUK Ek Madde 1 hükmünü olaya uygulamak.
İlgili kanun maddesi uyarınca istinaf sınırında 'davanın açıldığı tarih' esas alınır. Dolayısıyla 2025 yılı sınırı olan 44.000 TL geçerlidir.
Parasal sınırların yıllara göre değişmesi halinde güncel usul kuralını saptamak.
3
Dava konusu miktar ile ilgili sınırı karşılaştırmak.
55.000 TL > 44.000 TL olduğundan, mahkeme kararı miktar itibarıyla kesin değildir ve istinaf incelemesine tabidir.
Kararın kesin mi yoksa kanun yoluna tabi mi olduğu sonucuna ulaşmak.

Anahtar Kavram

İdari Yargıda Kanun Yollarına Başvuruda Parasal Sınırların Zaman Bakımından Uygulanması
Soru 80Soru

Bir idare mahkemesi tarafından esastan reddedilen bir iptal davasında nihai karar, davacıya 55 Ağustos tarihinde tebliğ edilmiştir. Davacı, istinaf başvuru süresinin son gününün çalışmaya ara verme (adli tatil) dönemine rastlaması nedeniyle kanunen uzayan sürenin son gününde istinaf dilekçesini mahkemeye sunmuştur. Ancak mahkeme kalemi tarafından yapılan ilk incelemede, dilekçe ekinde istinaf başvuru harcının ve posta giderlerinin hiç yatırılmadığı tespit edilmiştir.

Buna göre, söz konusu eksikliğin giderilmesi usulü ve olası hukuki sonucu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahkeme başkanı veya ilgili hâkim tarafından harç ve giderlerin tamamlanması için yedi günlük kesin süre verilir; bu süre içinde tamamlanmazsa istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verilir.

Cevap

Eksikliğin tamamlanması için yedi günlük kesin süre verilmesi ve eksiklik giderilmezse istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini belirten seçenek doğrudur.
İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) Madde 45'te istinaf kanun yoluna başvuru süresi otuz gün olarak belirlenmiştir. Aynı maddenin 5. fıkrası, istinaf usulünde temyize ilişkin hükümlerin kıyasen uygulanacağını belirtir. Temyizi düzenleyen İYUK Madde 48/6 uyarınca, istinaf dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin eksik ödenmesi hâlinde, kararı veren mahkeme başkanı veya ilgili hâkim tarafından eksikliğin yedi gün içinde tamamlanması istenir. Bu süre içinde harç tamamlanmazsa 'istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına' karar verilir. Olayda çalışmaya ara verme nedeniyle sürenin uzaması kuralına uygun hareket edildiğinden başvuru süresindedir; ancak harç eksikliği nedeniyle 7 günlük ek usul işleminin yapılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Başvuru süresinin geçerliliğini değerlendir.
Sürenin son günü çalışmaya ara verme dönemine rastladığı için başvuru süresi adli tatil bitiminden itibaren 7 gün uzar. Dilekçe uzayan sürenin son gününde verildiği için süre yönünden geçerlidir.
İYUK Madde 8 uyarınca çalışmaya ara verme dönemine rastlayan sürelerin uzaması kuralı kanun yolları için de geçerlidir.
2
Harç eksikliğinin türünü ve uygulanacak usulü belirle.
İstinaf harcı ve posta giderlerinin eksik olması durumu, İYUK Madde 45/5 atfıyla Madde 48 kapsamındadır. Bu durumda mahkeme başkanı veya ilgili hâkim tarafından 7 günlük kesin süre verilir.
Harç eksikliği, dilekçenin şekil eksikliğinden (Madde 3) farklı bir usule tabi olup, 15 günlük değil 7 günlük süre verilmesini gerektirir.
3
Verilen kesin sürede harcın yatırılmamasının yaptırımını tespit et.
7 günlük süre içinde harç yatırılmazsa, 'istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına' karar verilir.
Kanun yolu aşamasında davanın esası değil, doğrudan kanun yolu talebi düştüğü için 'davanın açılmamış sayılması' kararı verilemez.

Anahtar Kavram

İstinaf Kanun Yolunda Harç Eksikliği Usulü ve Adli Tatilin Sürelere Etkisi
ÖncekiSayfa 4 / 5Sonraki