İstikrar Programları ve Krizler

$9$ Aralık $1999$ tarihinde başlatılan "Enflasyonla Mücadele Programı" kapsamında uygulanan para ve kur politikası çerçevesinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ($TCMB$) likidite üzerindeki kontrolünü büyük ölçüde sınırlayan ve para arzındaki değişimin doğrudan dış alemden gelen döviz girişlerine endekslenmesine neden olan temel kısıtlama aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde $2000$ yılından itibaren enflasyonu tek haneli rakamlara indirmek amacıyla uygulamaya konulan $9$ Aralık $1999$ İstikrar Programı'nda, beklentileri yönetmek ve fiyat istikrarını sağlamak için temel "nominal çıpa" (nominal anchor) olarak kullanılan iktisadi değişken aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de $1999$ yılı sonunda başlatılan enflasyonla mücadele programının başarısızlığa uğraması ve $2001$ yılı Şubat ayında yaşanan ekonomik krizin ardından, döviz kuru çapasından vazgeçilerek geçilen yeni döviz kuru rejimi aşağıdakilerden hangisidir?

$2001$ yılında yaşanan ekonomik kriz sonrasında yürürlüğe konulan "Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı" (GEGP) kapsamında, kamu finansman dengesini bozan ve bankacılık kesiminde ciddi bir likidite sıkışıklığına yol açan "görev zararları" sorununun çözümü amacıyla atılan temel adım aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de $24$ Ocak $1980$ tarihinde yürürlüğe konulan istikrar tedbirleri ile fiyatların piyasa mekanizması tarafından belirlenmesi ve ekonominin dışa açılması hedeflenmiştir. Bu değişim kapsamında benimsenen temel kalkınma stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde $1994$ yılında yaşanan finansal krizin ardından uygulamaya konulan $5$ Nisan İstikrar Kararları kapsamında, kamu finansman açığını hızla kapatabilmek amacıyla "bir defaya mahsus" (geçici) olarak getirilen vergi aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1968-1972) döneminde sanayileşmenin hızlanmasıyla artan ara malı ve sermaye malı ithalatının yarattığı döviz darboğazını aşmak amacıyla yürürlüğe konulan 10 Ağustos 1970 İstikrar Kararları'nın temel içeriği aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye’de İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı ($1968$-$1972$) döneminde sanayileşme hedefleri doğrultusunda artan ara malı ve sermaye malı ithalatının yarattığı dış ödemeler bilançosu açığını kapatmak amacıyla uygulamaya konulan $10$ Ağustos $1970$ İstikrar Kararları’na ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

$1980$ yılı başlarında Türkiye ekonomisinin içinde bulunduğu ağır döviz darboğazı, karaborsa ve arz yetersizliklerine çözüm üretmek amacıyla yürürlüğe konulan $24$ Ocak İstikrar Kararları, salt bir kısa dönemli istikrar paketi olmanın ötesinde, iktisat politikası setinde köklü bir paradigma değişimini ve yapısal dönüşümü ifade eder. Turgut Özal’ın mimarlığında, $IMF$ ve Dünya Bankası’nın desteğiyle hazırlanan bu program kapsamında hayata geçirilen düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi $24$ Ocak Kararları ile başlayan bu sürecin kapsamı dışında kalmaktadır?

2001 yılında Türkiye ekonomisinde yaşanan derin finansal krizin ardından yürürlüğe konulan 'Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı' (GEGP), sadece kısa vadeli makroekonomik dengeleri değil, aynı zamanda devletin ekonomideki rolünü yeniden tanımlayan kapsamlı bir yapısal reform sürecini başlatmıştır. Programın bankacılık sektörü, kamu maliyesi ve para politikası alanlarındaki temel sütunları ile bu süreçte çıkarılan '15 Günde 15 Yasa' kapsamındaki düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi programın öngördüğü kurumsal dönüşümün içeriği ve hukuki çerçevesi ile çelişmektedir?

$24$ Ocak $1980$ Kararları, Türkiye ekonomisinde ithal ikameci sanayileşme modelinden vazgeçilerek dışa açık, ihracata dayalı bir büyüme stratejisinin benimsendiği yapısal bir dönüşüm sürecini başlatmıştır. Bu kararların ardından, finansal piyasaların denetim altına alınması, sermayenin tabana yayılması ve modern bir borsa altyapısının oluşturulması amacıyla gerçekleştirilen temel kurumsal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de $2000$ yılı Kasım ayında bankacılık sektöründe başlayan likidite sıkışıklığı ile tetiklenen ve $2001$ yılı Şubat ayında "kur çapası" (crawling peg) sisteminin terk edilerek dalgalı kur rejimine geçilmesiyle sonuçlanan kriz sürecinde, kur üzerindeki spekülatif baskının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de $2001$ yılındaki büyük finansal krizin ardından yürürlüğe konulan "Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı" kapsamında, bankacılık sektörünün yeniden yapılandırılması en önemli önceliklerden biri olarak belirlenmiştir. Bu süreçte kamu bankalarının operasyonel olarak rehabilite edilmesi ve politik müdahalelerden arındırılması hedeflenmiştir. Buna göre, söz konusu program döneminde kamu bankalarının yönetim yapısını modernize etmek amacıyla gerçekleştirilen temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'nin enflasyonu düşürmek amacıyla döviz kurunu nominal çıpa olarak belirlediği $1999$ yılı istikrar programında, para arzının içselleşmesine (endojenleşmesine) neden olan 'Net İç Varlıklar ($NİV$) değişiminin sıfırlanması' kuralı, $2000$ yılının sonundaki likidite sıkışıklığı sırasında hangi fonksiyonel çatışmayı ortaya çıkararak krizin derinleşmesine yol açmıştır?

1950’li yılların ortalarından itibaren Türkiye ekonomisinde kronikleşen dış ticaret açıkları, hızla yükselen enflasyon ve döviz rezervlerinin tükenmesi sonucunda Adnan Menderes hükümeti tarafından 4 Ağustos 1958 tarihinde kapsamlı bir istikrar programı ilan edilmiştir. Türkiye’nin IMF ve OEEC (günümüzdeki OECD) ile eşgüdümlü olarak hazırladığı bu program, ekonomide önemli yapısal ve parasal değişiklikler öngörmüştür.

Bu program çerçevesinde hayata geçirilen uygulamalar ve hedeflenen ekonomik dönüşüm süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$9$ Aralık $1999$ tarihinde ilan edilen ve IMF desteğiyle yürütülen İstikrar Programı'nda, enflasyon beklentilerini kontrol altına almak amacıyla döviz kurunun gelecekteki değerlerinin önceden açıklandığı ve $18$ ay sonunda kademeli olarak genişleyen bir banda geçilmesinin öngörüldüğü döviz kuru rejimi aşağıdakilerden hangisidir?

$2001$ yılında yaşanan ekonomik krizin ardından Kemal Derviş liderliğinde hazırlanan ve Türkiye ekonomisinde yapısal bir dönüşümü hedefleyen "Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı" (GEGP) kapsamında, krizin temel nedenlerini ortadan kaldırmak amacıyla birçok radikal düzenleme yapılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı'nın temel stratejileri veya uygulamaları arasında yer almaz?

Turgut Özal’ın teknik mimarlığını yaptığı, IMF ve Dünya Bankası'nın Yapısal Uyumlama Kredileri ($SAL$) desteğiyle yürütülen $24$ Ocak $1980$ Kararları sonrası dönemde; kamu finansman yapısını modernize etmek, vergi tabanını genişletmek ve vergi sistemini çağdaş bir yapıya kavuşturmak amacıyla $1985$ yılında yürürlüğe giren düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

1950'li yılların ortalarından itibaren Türkiye ekonomisinde kronikleşen yüksek enflasyon, dış ticaret açıkları ve döviz rezervlerindeki tükenme gibi yapısal sorunları aşmak amacıyla yürürlüğe konulan 4 Ağustos 1958 İstikrar Kararları kapsamında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiştir?

Türkiye ekonomisinde $1960$’lı yılların sonunda ithal ikameci sanayileşme stratejisinin yarattığı döviz darboğazını aşmak ve dış ödemeler dengesini düzeltmek amacıyla $10$ Ağustos $1970$ tarihinde kapsamlı bir istikrar paketi yürürlüğe konmuştur. Bu paket kapsamında, Türk lirasının dolar karşısındaki değerinin $9$ TL'den $15$ TL'ye çıkarılmasının (devalüasyon) yanı sıra kamu gelirlerini artırmak amacıyla gerçekleştirilen temel vergi düzenlemesi aşağıdakilerden hangisidir?