Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSermaye Bütçelemesi Süreci ve Aşamaları

Sermaye bütçelemesi süreci, birbirine ön koşul teşkil eden ardışık aşamalardan oluşan analitik bir karar mekanizmasıdır.

Bir kamu iktisadi teşebbüsü (KİT), hizmet kapasitesini artırmak amacıyla çeşitli teknoloji firmalarından yatırım proje teklifleri toplamış ve ön elemeyi gerçekleştirmiştir. Yatırım komitesi, bu işlemin hemen ardından projelerin ilk yatırım maliyetlerini ve tahmini yıllık brüt satış gelirlerini baz alarak doğrudan Net Bugünkü Değer (NBD) hesaplamalarına geçmiş, en yüksek NBD'ye sahip projeyi onaylayarak tesisin kurulumuna başlamıştır.

Ancak proje faaliyete geçtikten sonra yapılan Sayıştay denetiminde; amortismanların yaratacağı vergi kalkanı etkisinin, net işletme sermayesindeki dönemsel artış ihtiyaçlarının ve yatırım ömrü sonundaki tesis hurda değerinin yıllar itibarıyla modellenmediği, bu projeksiyonlar yapılmadan doğrudan değerlendirme aşamasına geçildiği tespit edilmiştir.

Bu senaryoya göre, kurumun sermaye bütçelemesi sürecinde ihlal ettiği ardışıklık ve yapısal kural aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Proje fikirlerinin oluşturulması aşamasından sonra yapılması zorunlu olan nakit akışlarının belirlenmesi evresinin atlanarak doğrudan projelerin değerlendirilmesi ve seçimine geçilmesiCevap
  2. B
    Değerlendirme ve seçim aşamasındaki NBD hesaplamalarında, projenin son yılındaki hurda değerinin ve işletme sermayesi geri dönüşünün formülasyona eklenmesinin unutulması
  3. C
    Projelerin değerlendirilmesi ve seçimi evresinde, birbirini dışlayan yatırım kararları için NBD yerine İç Verim Oranı (İVO) yönteminin tercih edilerek çelişkiye düşülmesi
  4. D
    Net işletme sermayesi değişimlerini ifade eden fon akım mantığı ile kasa hareketlerini ifade eden nakit akım mantığının değerlendirme evresinde birbirine karıştırılması
  5. E
    Paranın zaman değerini hesaba katmak amacıyla yapılan değerlendirme aşamasında iskontolu geri ödeme süresi yerine basit geri ödeme süresi kriterinin kullanılması

Cevap

Sermaye bütçelemesi sürecinde 'proje fikirlerinin oluşturulması'ndan hemen sonra gelen 'nakit akışlarının belirlenmesi' aşamasının atlanması ve doğrudan değerlendirmeye geçilmesidir.
Sermaye bütçelemesinde projelerin kabul veya reddine (Değerlendirme ve Seçim aşamasına) geçilmeden önce, yatırıma ait tüm net nakit giriş ve çıkışlarının (vergi kalkanı, amortisman, hurda değer, işletme sermayesi değişimleri dâhil) yıllar itibarıyla belirlenmesi şarttır. Senaryoda kurum, fikirleri topladıktan hemen sonra bu hazırlık aşamasını atlayarak doğrudan NBD hesaplama fazına geçmiştir. Doğru cevap, nakit akışlarının belirlenmesi aşamasının atlanarak sürece zarar verildiğini tam ve eksiksiz olarak ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sermaye bütçelemesinin ardışık 5 temel aşamasını belirle.
1. Fikir üretme, 2. Nakit akışlarını belirleme, 3. Değerlendirme ve seçim, 4. Uygulama, 5. Son denetim.
Senaryodaki atlanan veya eksik yapılan aşamayı tespit edebilmek için standart sürecin bilinmesi gerekir.
2
Senaryoda belirtilen 'vergi kalkanı, net işletme sermayesi ihtiyacı ve hurda değerin yıllar itibarıyla modellenmesi' işlemlerinin hangi aşamaya ait olduğunu tespit et.
Bu unsurların tümü, yatırım dönemi, faaliyet dönemi ve proje sonu net fon hareketlerini oluşturan 'Nakit Akışlarının Tahmin Edilmesi (Belirlenmesi)' aşamasının temel bileşenleridir.
Eksik bırakılan faaliyetlerin hangi ana sürecin parçası olduğu anlaşıldığında, ihlal edilen süreç kuralı ortaya çıkar.
3
Komitenin eylemini standart süreçle karşılaştır.
Komite, 1. aşama olan fikirlerin toplanmasından hemen sonra 3. aşama olan NBD değerlendirmesine geçmiş, ortadaki 2. aşamayı (Nakit Akışlarının Belirlenmesi) bütünüyle atlamıştır.
Böylece hatanın değerlendirme içindeki basit bir formül hatası değil, yapısal bir ardışıklık hatası olduğu kesinleşir.

Anahtar Kavram

Sermaye Bütçelemesi Aşama ve Süreçleri
Bu soruyu puanla

Konular

Sermaye Bütçelemesi Süreci ve Aşamaları

Bu konudan daha fazla soru