Examkin

Sermaye Bütçelemesi Süreci ve Aşamaları

7 soru

Soru 1Soru →

Büyük ölçekli bir üretim işletmesinde finansman yöneticisi olarak görev yapan Kaan Bey, işletmenin pazar payını artırmak amacıyla farklı departmanlardan gelen kapasite artırımı ve yeni ürün hattı önerilerini toplamış, ön elemeden geçirerek uygulanabilir nitelikteki potansiyel yatırım projelerini belirlemiştir.

Sermaye bütçelemesi sürecinin standart aşamaları dikkate alındığında, Kaan Bey'in söz konusu projeleri değerleme yöntemlerine (NBD, İVO vb.) tabi tutmadan önce gerçekleştirmesi gereken bir sonraki temel adım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Projelerin ekonomik ömürleri boyunca yaratacağı ilgili nakit giriş ve çıkışlarının (ilk yatırım, faaliyet dönemi ve hurda değer) tahmin edilmesi

Cevap

Projelerin ekonomik ömürleri boyunca yaratacağı ilgili nakit giriş ve çıkışlarının (ilk yatırım, faaliyet dönemi ve hurda değer) tahmin edilmesi.
Sermaye bütçelemesi süreci birbirini izleyen temel aşamalardan oluşur: Proje fikirlerinin oluşturulması, ilgili nakit akışlarının tahmin edilmesi, projelerin değerleme kriterleri (NBD, İVO vb.) ile değerlendirilip seçilmesi, projenin uygulanması ve son olarak sonuçların denetimi. Soru metninde Kaan Bey'in proje fikirlerini toplayıp alternatifleri belirlediği (1. aşama) belirtilmektedir. Değerleme (3. aşama) işlemine geçilebilmesi için öncelikle bu projelerin ilk yatırım tutarlarının, ekonomik ömürleri boyunca sağlayacakları net faaliyet nakit girişlerinin ve proje sonundaki hurda değer/işletme sermayesi dönüşlerinin eksiksiz bir biçimde tahmin edilmesi gerekmektedir. Nakit akışları bilinmeden hiçbir değerleme yöntemi uygulanamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki bağlamdan sermaye bütçelemesi sürecinin hangi aşamasında olunduğunu belirleme.
Yönetici proje önerilerini toplamış ve potansiyel yatırım alternatiflerini belirlemiştir. Bu durum 'Yatırım projelerinin aranması ve bulunması (Fikir yaratma)' aşamasının tamamlandığını gösterir.
Sürecin neresinde olduğumuzu bilmek, bir sonraki adımı doğru tespit etmek için zorunludur.
2
Sermaye bütçelemesi sürecinin standart aşamalarını sırasıyla hatırlama.
Aşamalar sırasıyla: 1- Proje fikirlerinin bulunması, 2- Nakit akışlarının tahmin edilmesi, 3- Projelerin değerlendirilmesi (NBD, İVO vb.), 4- Uygulama, 5- Denetim/Geri besleme.
Soruda sorulan 'bir sonraki adım' dizilimini doğrulamak için teorik çerçevenin bilinmesi gerekir.
3
Birinci aşama (Fikir yaratma) ile üçüncü aşama (Değerleme) arasında yer alan adımı tespit etme.
Değerleme yöntemlerinin (Net Bugünkü Değer, İç Verim Oranı) formüllerinde kullanılacak olan veriler nakit akışlarıdır. Dolayısıyla ikinci adım nakit akışlarının tahmin edilmesidir.
Matematiksel olarak nakit giriş ve çıkışları bilinmeden iskonto işlemleri yapılamaz.

Anahtar Kavram

Sermaye bütçelemesinde aşamaların sırası ve nakit akışı tahmini
Soru 2Soru →

Teknoloji perakendeciliği sektöründe faaliyet gösteren kurumsal bir firma, pazardaki yeni fırsatları değerlendirmek amacıyla mağaza ağını genişletme ve dijital altyapısını yenileme gibi çeşitli potansiyel yatırım fırsatlarını belirleyerek bir proje havuzu oluşturmuştur.

Sermaye bütçelemesi sürecinin aşamaları dikkate alındığında, firmanın belirlenen bu alternatifler arasında doğru kararı verebilmesi ve değerleme kriterlerini (iskontolu veya iskontosuz teknikleri) işletebilmesi için öncelikle aşağıdaki adımlardan hangisini gerçekleştirmesi gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Her bir alternatif için yapılacak başlangıç harcamalarının ve yatırımın faaliyette kalacağı süre boyunca yaratacağı net nakit giriş ve çıkışlarının tahmin edilmesi

Cevap

İşletmenin projeleri değerlendirme aşamasına geçmeden önce, yatırım alternatiflerinin gerektirdiği başlangıç harcamalarını ve yaratacağı net nakit giriş ve çıkışlarını tahmin etmesi gerekmektedir.
Sermaye bütçelemesi süreci birbirini izleyen mantıksal aşamalardan oluşur. İlk aşama olan proje fikirlerinin ve alternatif yatırımların belirlenmesinden hemen sonra, bu projelerin finansal olarak kıyaslanabilmesi için nakit akışlarının (başlangıç yatırım tutarı, faaliyet dönemi nakit giriş/çıkışları ve var ise hurda değeri) tahmin edilmesi zorunludur. Nakit akışları tahmin edilmeden net bugünkü değer veya iç verim oranı gibi hiçbir değerleme tekniği uygulanamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Sermaye bütçelemesi sürecinin standart aşamalarını kronolojik olarak sıralamak.
Süreç sırasıyla; fırsatların (alternatiflerin) belirlenmesi, nakit akışlarının tahmini, projelerin değerlendirilmesi ve seçimi, uygulama ve izleme aşamalarından oluşur.
Hangi aşamada olunduğunu ve bir sonraki zorunlu adımı tespit etmek.
2
Senaryoda işletmenin hangi aşamayı tamamladığını belirlemek.
İşletme 'potansiyel yatırım fırsatlarını belirleyerek proje havuzu oluşturma' yani sürecin birinci aşamasını tamamlamıştır.
Mevcut durumu bilmek, hemen ardından atılması gereken mantıksal adımı bulmayı sağlar.
3
Değerlendirme yöntemlerinin (NBD, İVO vb.) uygulanabilmesi için gereken öncül girdiyi tanımlamak.
Tüm sermaye bütçelemesi değerlendirme tekniklerinin matematiksel olarak çalışabilmesi için yatırıma ait başlangıç maliyeti ve dönemsel net nakit giriş/çıkış verilerine ihtiyaç vardır.
Üçüncü aşamaya geçmeden önce ikinci aşama olan nakit akışları tahmininin yapılmasının neden zorunlu olduğunu temellendirmek.

Anahtar Kavram

Sermaye Bütçelemesi Sürecinin Aşamaları
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 3Soru →

Ulusal çapta faaliyet gösteren bir sağlık grubu, artan talebi karşılamak amacıyla yeni bir onkoloji merkezi kurmayı veya mevcut tesislerini genişletmeyi planlamaktadır. Sermaye bütçelemesi süreci kapsamında yönetim kurulu; alternatif yatırım fikirlerini toplamış, her bir projenin gerektirdiği ilk yatırım tutarlarını ve projelerin ekonomik ömürleri boyunca sağlayacakları net nakit akışlarını (giriş ve çıkışları) tahmin etmiştir.

Buna göre, sermaye bütçelemesi sürecinin standart aşamaları dikkate alındığında hastane yönetiminin bu aşamadan sonra gerçekleştirmesi gereken ilk işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uygun sermaye bütçelemesi teknikleri (Net Bugünkü Değer, İç Verim Oranı vb.) kullanılarak tahmin edilen nakit akışlarının paranın zaman değerine göre analiz edilmesi ve en uygun projenin seçilmesi

Cevap

Sermaye bütçelemesi sürecinde nakit akışları tahmin edildikten sonra, bu akışların Net Bugünkü Değer (NBD) veya İç Verim Oranı (İVO) gibi paranın zaman değerini dikkate alan tekniklerle analiz edilmesi ve firmanın hedeflerine en uygun projenin seçilmesi gerekir.
Sermaye bütçelemesi süreci ardışık adımlardan oluşur. Yönetim kurulu yatırım tekliflerini alıp nakit akışlarını tahmin ettiğine göre, sürecin ilk iki aşaması tamamlanmıştır. Bundan sonraki zorunlu işlem 'Değerlendirme ve Seçim' aşamasıdır. Bu aşamada tahmin edilen nakit akışları, Net Bugünkü Değer (NBD) veya İç Verim Oranı (İVO) gibi paranın zaman değerini dikkate alan bilimsel sermaye bütçelemesi teknikleriyle analiz edilir ve uygun proje seçilir. Doğru ifade bu aşamayı eksiksiz tarif etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sermaye bütçelemesi sürecinin temel aşamalarının sırasını hatırlamak
Süreç şu sırayı izler: 1- Proje fikirlerinin bulunması, 2- Nakit akışlarının tahmini, 3- Değerlendirme ve Seçim, 4- Uygulama (bütçenin onaylanması), 5- İzleme (son denetim).
Soruda sürecin neresinde olunduğunu tespit etmek için standart aşamaların kronolojisinin bilinmesi gerekir.
2
Senaryoda verilen durumda hangi aşamaların tamamlandığını belirlemek
Senaryoda fikirler toplanmış (1. aşama tamam) ve ilk yatırım tutarları ile net nakit akışları tahmin edilmiştir (2. aşama tamam).
Mevcut durumu belirlemek, bir sonraki adımı doğru bulmayı sağlar.
3
İkinci aşamadan sonra gelen adımı mantıksal olarak teşhis etmek
Nakit akışları tahmin edildikten sonra projeler uygun değerlendirme teknikleriyle (NBD, İVO vb.) analiz edilerek seçilmelidir (3. aşama olan 'Değerlendirme ve Seçim').
Yatırımın firmanın değerini artırıp artırmayacağı ancak tahmin edilen nakit akışlarının paranın zaman değerine göre indirgenip analiz edilmesiyle anlaşılır.

Anahtar Kavram

Sermaye Bütçelemesi Aşamaları (Fikir, Tahmin, Değerlendirme/Seçim, Uygulama, Denetim)
Soru 4Soru →

Sermaye bütçelemesi süreci, birbirine ön koşul teşkil eden ardışık aşamalardan oluşan analitik bir karar mekanizmasıdır.

Bir kamu iktisadi teşebbüsü (KİT), hizmet kapasitesini artırmak amacıyla çeşitli teknoloji firmalarından yatırım proje teklifleri toplamış ve ön elemeyi gerçekleştirmiştir. Yatırım komitesi, bu işlemin hemen ardından projelerin ilk yatırım maliyetlerini ve tahmini yıllık brüt satış gelirlerini baz alarak doğrudan Net Bugünkü Değer (NBD) hesaplamalarına geçmiş, en yüksek NBD'ye sahip projeyi onaylayarak tesisin kurulumuna başlamıştır.

Ancak proje faaliyete geçtikten sonra yapılan Sayıştay denetiminde; amortismanların yaratacağı vergi kalkanı etkisinin, net işletme sermayesindeki dönemsel artış ihtiyaçlarının ve yatırım ömrü sonundaki tesis hurda değerinin yıllar itibarıyla modellenmediği, bu projeksiyonlar yapılmadan doğrudan değerlendirme aşamasına geçildiği tespit edilmiştir.

Bu senaryoya göre, kurumun sermaye bütçelemesi sürecinde ihlal ettiği ardışıklık ve yapısal kural aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Proje fikirlerinin oluşturulması aşamasından sonra yapılması zorunlu olan nakit akışlarının belirlenmesi evresinin atlanarak doğrudan projelerin değerlendirilmesi ve seçimine geçilmesi

Cevap

Sermaye bütçelemesi sürecinde 'proje fikirlerinin oluşturulması'ndan hemen sonra gelen 'nakit akışlarının belirlenmesi' aşamasının atlanması ve doğrudan değerlendirmeye geçilmesidir.
Sermaye bütçelemesinde projelerin kabul veya reddine (Değerlendirme ve Seçim aşamasına) geçilmeden önce, yatırıma ait tüm net nakit giriş ve çıkışlarının (vergi kalkanı, amortisman, hurda değer, işletme sermayesi değişimleri dâhil) yıllar itibarıyla belirlenmesi şarttır. Senaryoda kurum, fikirleri topladıktan hemen sonra bu hazırlık aşamasını atlayarak doğrudan NBD hesaplama fazına geçmiştir. Doğru cevap, nakit akışlarının belirlenmesi aşamasının atlanarak sürece zarar verildiğini tam ve eksiksiz olarak ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sermaye bütçelemesinin ardışık 5 temel aşamasını belirle.
1. Fikir üretme, 2. Nakit akışlarını belirleme, 3. Değerlendirme ve seçim, 4. Uygulama, 5. Son denetim.
Senaryodaki atlanan veya eksik yapılan aşamayı tespit edebilmek için standart sürecin bilinmesi gerekir.
2
Senaryoda belirtilen 'vergi kalkanı, net işletme sermayesi ihtiyacı ve hurda değerin yıllar itibarıyla modellenmesi' işlemlerinin hangi aşamaya ait olduğunu tespit et.
Bu unsurların tümü, yatırım dönemi, faaliyet dönemi ve proje sonu net fon hareketlerini oluşturan 'Nakit Akışlarının Tahmin Edilmesi (Belirlenmesi)' aşamasının temel bileşenleridir.
Eksik bırakılan faaliyetlerin hangi ana sürecin parçası olduğu anlaşıldığında, ihlal edilen süreç kuralı ortaya çıkar.
3
Komitenin eylemini standart süreçle karşılaştır.
Komite, 1. aşama olan fikirlerin toplanmasından hemen sonra 3. aşama olan NBD değerlendirmesine geçmiş, ortadaki 2. aşamayı (Nakit Akışlarının Belirlenmesi) bütünüyle atlamıştır.
Böylece hatanın değerlendirme içindeki basit bir formül hatası değil, yapısal bir ardışıklık hatası olduğu kesinleşir.

Anahtar Kavram

Sermaye Bütçelemesi Aşama ve Süreçleri
Soru 5Soru →

Sermaye bütçelemesi süreci, birbirini izleyen mantıksal aşamalardan oluşan bütünleşik bir karar mekanizmasıdır. Kapasite artırımı amacıyla yeni bir üretim tesisi kurmayı planlayan kurumsal bir şirkette, potansiyel yatırım fikirlerinin araştırılması ve teknik açıdan uygun alternatiflerin belirlenmesi aşaması (birinci adım) henüz tamamlanmıştır.

Bu aşamadan hemen sonra, sürecin bilimsel standartlarına göre finansman departmanının atması gereken ikinci adım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yatırımın ekonomik ömrü boyunca yatırımdan doğacak tüm net nakit giriş ve çıkışlarının (maliyet ve faydaların) kapsamlı bir şekilde tahmin edilmesi

Cevap

Sürecin ikinci adımı olan, yatırımın ekonomik ömrü boyunca sağlayacağı net nakit giriş ve çıkışlarının tahmin edilmesidir.
Sermaye bütçelemesi sürecinde, yatırım projeleri belirlendikten sonraki en temel ve ilk analitik adım, bu projelerin gerektirdiği ilk yatırım tutarının ve ekonomik ömürleri boyunca sağlayacakları net nakit giriş ve çıkışlarının objektif olarak tahmin edilmesidir. Vergi sonrası net nakit akışları bilimsel yöntemlerle saptanmadan, hiçbir değerleme tekniği (NBD, İVO, Geri Ödeme Süresi) uygulanamaz ve dolayısıyla proje seçimi yapılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen sürece ait mevcut durumu analiz etmek.
Yatırım projelerinin (fikirlerin) araştırılması ve belirlenmesi olan 1. adımın tamamlandığı saptanmıştır.
Sıradaki adımı bulabilmek için sürecin neresinde olunduğunun netleştirilmesi gerekir.
2
Sermaye bütçelemesi sürecinin standart ardışık adımlarını hatırlamak.
Süreç sırasıyla; Fikirlerin Belirlenmesi -> Nakit Akışlarının Tahmini -> İskonto Oranının Tespiti -> Değerleme (NBD, İVO vb.) -> Uygulama -> Sonradan Denetim (Post-Audit) şeklinde ilerler.
Bilimsel metodoloji, adımların atlanmadan sırasıyla uygulanmasını emreder.
3
Seçenekleri kronolojik sıra ve finansal doğruluk açısından elemek.
Fikir aşamasından hemen sonra, söz konusu yatırımın ne kadar maliyet gerektireceği ve yıllar itibarıyla ne kadar net nakit (fayda) sağlayacağının tahmin edilmesi işlemi gelir.
Nakit akışları niceliksel olarak ortaya konmadan uygun bir iskonto oranı seçilemez ve NBD/İVO gibi tekniklerle değerleme yapılamaz.

Anahtar Kavram

Sermaye Bütçelemesi Süreç Aşamaları ve Nakit Akışlarının Önceliği
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru →

Sermaye bütçelemesi süreci, işletmelerin uzun vadeli varlık yatırımlarını planladıkları ve yönettikleri ardışık aşamalardan oluşan analitik bir karar mekanizmasıdır. Büyük ölçekli bir sanayi işletmesi, üretim hattını modernize etmek amacıyla yeni bir otomasyon sistemi yatırımı yapmayı planlamaktadır. Bu kapsamda yatırım fikri oluşturulmuş; ardından sistemin satın alma maliyeti, kurulum giderleri ile sistemin ekonomik ömrü boyunca sağlayacağı maliyet tasarrufları ve katlanılacak ek bakım giderlerine ilişkin ham veriler toplanmıştır.

Sermaye bütçelemesi sürecinin standart adımları dikkate alındığında, projenin değerlendirilmesi ve seçimi (değerleme yöntemlerinin uygulanması) aşamasına geçilebilmesi için işletmenin KESİN OLARAK tamamlaması gereken bir sonraki işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahmin edilen gelir, gider ve amortisman verilerini kullanarak, projenin ekonomik ömrü boyunca yaratacağı vergi sonrası yıllık net nakit akışlarını hesaplamak

Cevap

İşletmenin tamamlaması gereken bir sonraki işlem, projenin ekonomik ömrü boyunca yaratacağı vergi sonrası yıllık net nakit akışlarını hesaplamaktır.
Sermaye bütçelemesi süreci birbirini izleyen analitik aşamalardan oluşur: 1) Proje fikirlerinin belirlenmesi, 2) Verilerin toplanarak nakit akışlarının tahmin edilmesi, 3) Değerleme yöntemlerinin uygulanması (NBD, İVO vb.), 4) Projenin uygulanması ve 5) Son denetim. Senaryoda yatırım fikri belirlenmiş ve ham veriler toplanmıştır. Değerleme yöntemlerinin matematiksel olarak uygulanabilmesi için bu gelir ve gider kalemlerinin 'vergi sonrası net nakit akışlarına' dönüştürülmesi mutlak bir zorunluluktur. Muhasebe kârı ile nakit akışı aynı kavramlar olmadığı için, değerleme öncesi en kritik adım nakit akışı projeksiyonlarının çıkarılmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sermaye bütçelemesi sürecinin aşamalarını sırasıyla belirle.
Süreç; fikirlerin belirlenmesi, nakit akışlarının tahmini, değerlendirme ve seçim, uygulama, son denetim olmak üzere beş temel adımdan oluşur.
Sorudaki eksik halkanın tespit edilebilmesi için sürecin ardışık yapısının bilinmesi gerekir.
2
Sorudaki senaryonun hangi aşamada olduğunu tespit et.
Senaryoda fikir oluşturulmuş ve maliyet/tasarruf (gelir-gider) verileri toplanmıştır. Yani birinci aşama tamamlanmış, ikinci aşamanın ön hazırlığı yapılmıştır.
Atılması gereken 'bir sonraki kesin adımı' bulmak için mevcut durumun netleştirilmesi şarttır.
3
Değerleme (NBD, İVO) aşamasından önceki zorunlu adımı tanımla.
Toplanan ham muhasebe verilerinin, vergi etkisi ve amortisman gibi gayrinakdi kalemler düzeltilerek 'vergi sonrası net nakit akışlarına' dönüştürülmesi gerekmektedir.
Finansal değerleme yöntemleri muhasebe kârları üzerinden değil, yalnızca net nakit akışları üzerinden hesaplanabilir.

Anahtar Kavram

Sermaye Bütçelemesi Aşamaları ve Nakit Akışı Tahmini
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

Bir kamu iktisadi teşebbüsü (KİT), stratejik bir altyapı yatırımı için sermaye bütçelemesi süreci yürütmektedir. Yatırım komitesi, ilgili departmanlardan gelen kapasite artırımı ve modernizasyon odaklı proje önerilerini toplamış ve ardından bu alternatifleri değerlendirmek üzere derhal Net Bugünkü Değer (NBD) hesaplamalarına geçilmesi talimatını vermiştir. Finansman yöneticisi ise bu talimatın yapısal bir metodoloji hatası içerdiğini, değerleme hesaplamalarından (NBD, İVO vb.) önce mutlaka kritik bir hazırlık aşamasının tamamlanması gerektiğini belirterek sürece itiraz etmiştir.

Buna göre, finansman yöneticisinin eksikliğini vurguladığı ve projelerin değerlendirilmesi aşamasından kesinlikle önce gerçekleştirilmesi gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Projelerin yatırım tutarı, ekonomik ömrü sonundaki hurda değeri ve faaliyet dönemlerindeki vergi sonrası nakit akışlarının tahmin edilmesi

Cevap

Sermaye bütçelemesi sürecinde, projelerin yatırım tutarı ve faaliyet dönemlerindeki vergi sonrası nakit akışlarının tahmin edilmesi aşamasıdır.
Sermaye bütçelemesi süreci birbirini izleyen 5 temel aşamadan oluşur: 1) Proje fikirlerinin belirlenmesi, 2) Nakit akışlarının tahmin edilmesi, 3) Projelerin değerlendirilmesi (NBD, İVO vb.), 4) Seçim ve uygulama, 5) Gözden geçirme. Senaryoda 1. aşamadan doğrudan 3. aşamaya geçilmeye çalışılmıştır. NBD veya İVO gibi iskonto edilmiş nakit akışlarına dayalı değerleme yöntemlerinin uygulanabilmesi için öncelikle projelerin başlangıç yatırım tutarlarının, faaliyet dönemi nakit giriş/çıkışlarının ve hurda değerlerinin tahmin edilmesi matematiksel bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Sermaye bütçelemesi sürecinin standart aşamalarını hatırlama.
1. Fikirlerin oluşturulması, 2. Nakit akışlarının tahmini, 3. Değerlendirme ve seçim, 4. Uygulama, 5. Gözden geçirme.
Soruda hangi aşamanın atlandığını bulmak için sürecin sıralamasını bilmek gerekir.
2
Senaryodaki mevcut durumu analiz etme.
Fikirler toplanmış (1. Aşama) ve doğrudan NBD/İVO hesaplamalarına (3. Aşama) geçilmek istenmiştir.
Atlanan ara aşamayı tespit edebilmek için.
3
Eksik olan 2. Aşamayı (Nakit akışlarının tahmin edilmesi) seçenekler arasında eşleştirme.
Doğru seçenek, projelerin nakit giriş ve çıkışlarının (hurda değer dâhil) tahmin edilmesini ifade eden seçenektir.
NBD ve İVO formüllerinin temel girdisi projelerin gelecekteki nakit akışlarıdır; bu tahminler olmadan değerleme yapılamaz.

Anahtar Kavram

Sermaye Bütçelemesi Sürecinin Aşamaları
Sermaye Bütçelemesi Süreci ve Aşamaları Alıştırma Soruları — KPSS İşletme | Examkin