Kısa Vadeli Banka Kredileri

9 soru

Soru 1Soru

Bir işletme, nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla bir ticari bankadan 11 yıl vadeli, yıllık %15\%15 nominal faizli ve faizi peşin tahsil edilen (iskontolu) 400.000 TL400.000 \text{ TL} tutarında bir kredi kullanmıştır. Banka ayrıca kredi kullandırım aşamasında anapara üzerinden peşin olarak %5\%5 oranında komisyon kesintisi yapmıştır.

Buna göre, işletmenin kullandığı bu kısa vadeli kredinin yıllık efektif (etkin) maliyeti yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 25,00

Cevap

Doğru yanıt 25,00 değerini gösteren seçenektir.
İskontolu (faizi peşin tahsil edilen) kredilerde efektif maliyet hesaplanırken, toplam finansman giderleri (faiz + komisyon vb.) işletmenin eline geçen net kullanılabilir tutara bölünür. Sorudaki nominal anapara 400.000 TL400.000 \text{ TL}'dir. Peşin faiz tutarı 400.000×%15=60.000 TL400.000 \times \%15 = 60.000 \text{ TL}, peşin komisyon tutarı ise 400.000×%5=20.000 TL400.000 \times \%5 = 20.000 \text{ TL}'dir. Toplam maliyet 80.000 TL80.000 \text{ TL} olur. Kesintiler peşin yapıldığı için işletmenin fiilen kullanabildiği net tutar 400.00080.000=320.000 TL400.000 - 80.000 = 320.000 \text{ TL}'dir. Buna göre efektif (etkin) maliyet; 80.000320.000=0,25\frac{80.000}{320.000} = 0,25 (Yani %25\%25) olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Kredi için katlanılacak toplam finansman giderlerini (kesintileri) hesaplayın.
Peşin Faiz = 400.000×0,15=60.000 TL400.000 \times 0,15 = 60.000 \text{ TL}. Peşin Komisyon = 400.000×0,05=20.000 TL400.000 \times 0,05 = 20.000 \text{ TL}. Toplam Kesinti (Maliyet) = 60.000+20.000=80.000 TL60.000 + 20.000 = 80.000 \text{ TL}.
Efektif (etkin) maliyeti bulmak için işletmenin kredi kullanımı dolayısıyla katlandığı tüm peşin giderler belirlenmelidir.
2
İşletmenin fiilen kullanabileceği (eline geçen net) nakit tutarı hesaplayın.
Net Kullanılabilir Tutar = 400.00080.000=320.000 TL400.000 - 80.000 = 320.000 \text{ TL}.
İskontolu kredilerde faiz ve diğer komisyonlar peşin tahsil edildiği için, işletme nominal anapara tutarını değil, kesintiler yapıldıktan sonra kalan net tutarı kullanabilir.
3
Efektif maliyet oranını formüle göre (Toplam Maliyet / Net Kullanılabilir Tutar) hesaplayın.
Efektif Maliyet = 80.000320.000=0,25\frac{80.000}{320.000} = 0,25 (Yani %25,00\%25,00).
Yıllık efektif maliyet oranı, fiilen katlanılan toplam giderin gerçekten yararlanılan net fon tutarına oranlanmasıyla bulunur.

Anahtar Kavram

İskontolu Kredilerde Efektif (Etkin) Maliyet Hesaplaması
Soru 2Soru

Delta A.Ş., hammadde alımlarını finanse etmek için X Bankası'ndan kredi limiti tahsis ettirmiştir. Şirket, bu limit dâhilinde 11 yıl vadeli ve nominal faiz oranı %16\%16 olan 500.000 TL500.000\text{ TL} tutarında bir iskontolu (faizi peşin tahsil edilen) kredi kullanmaya karar vermiştir. Kredi sözleşmesi gereği banka, kredi nominal tutarının %20\%20'sini telafi edici bakiye (vadesiz mevduat blokesi) olarak hesapta tutma şartı getirmiştir.

Vergi, fon ve diğer masraflar ihmal edildiğinde, Delta A.Ş.'nin kullandığı bu kredinin yıllık etkin (efektif) finansman maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %25,00\%25,00

Cevap

Kredinin yıllık etkin maliyeti %25,00\%25,00'tir.
İskontolu ve telafi edici bakiyeli kredilerde yıllık etkin maliyet hesaplanırken, nominal anaparadan hem peşin kesilen faiz hem de bloke edilen tutar (telafi edici bakiye) düşülmelidir. 80.000 TL80.000\text{ TL} faiz ve 100.000 TL100.000\text{ TL} bloke düşüldüğünde işletme 320.000 TL320.000\text{ TL} net fon kullanabilmektedir. Katlanılan maliyet olan 80.000 TL80.000\text{ TL}, kullanılan fona (320.000 TL320.000\text{ TL}) bölündüğünde oran %25\%25 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Kredinin nominal faiz tutarını hesapla.
Faiz = 500.000×0,16=80.000 TL500.000 \times 0,16 = 80.000\text{ TL}
İskontolu kredilerde faiz tutarı baştan kesileceği için net kullanılabilir fonu bulmadan önce kesilecek faizi bilmemiz gerekir.
2
Telafi edici bakiye tutarını hesapla.
Bloke Tutar = 500.000×0,20=100.000 TL500.000 \times 0,20 = 100.000\text{ TL}
Banka, nominal tutarın belirli bir yüzdesini bloke etmektedir, bu tutar işletme tarafından kullanılamaz.
3
İşletmenin eline geçen net kullanılabilir fonu bul.
Kullanılabilir Fon = 500.00080.000100.000=320.000 TL500.000 - 80.000 - 100.000 = 320.000\text{ TL}
Kredi iskontolu olduğundan hem faiz hem de telafi edici bakiye nominal anaparadan düşülür.
4
Yıllık etkin (efektif) maliyeti hesapla.
Etkin Maliyet = 80.000320.000=0,25=%25,00\frac{80.000}{320.000} = 0,25 = \%25,00
Etkin maliyet, ödenen toplam finansman giderinin, işletmenin fiilen kullanabildiği fon tutarına bölünmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

İskontolu ve Telafi Edici Bakiyeli Kredilerde Etkin Maliyet (Efektif Faiz Oranı)

Alternatif Yöntem

Tutar yerine doğrudan oranlar üzerinden de formül kurulabilir: Yıllık Etkin Maliyet = Nominal Faiz Oranı / (1 - Nominal Faiz Oranı - Telafi Edici Bakiye Oranı) formülüyle 0,16 / (1 - 0,16 - 0,20) = 0,16 / 0,64 = %25 bulunur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru

Omega Üretim A.Ş., artan sipariş hacmine bağlı olarak oluşan fon açığını kapatmak için yerel bir banka ile kısa vadeli kredi sözleşmesi imzalamıştır. Sözleşme uyarınca şirkete 800.000800.000 TL tutarında, 11 yıl vadeli ve iskontolu (faizin peşin tahsil edildiği) bir ticari kredi tahsis edilmiştir.

Krediye uygulanan yıllık nominal faiz oranı %18\%18 olarak belirlenmiş olup, banka söz konusu kredi tutarının %10\%10'luk kısmının firma adına açılacak vadesiz mevduat hesabında telafi edici bakiye olarak blokede tutulmasını şart koşmuştur.

Vergi ve diğer yasal kesintiler ihmal edildiğinde, bu kredinin işletmeye sağladığı fonun yıllık etkin (gerçek) maliyet oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %25,00\%25,00

Cevap

Kredinin kullanılabilir net fonu üzerinden hesaplanan yıllık etkin maliyet oranı %25,00\%25,00'tir.
İskontolu kredilerde faiz baştan kesilir ve telafi edici bakiye uygulaması kredinin kullanılabilir kısmını azaltır. 800.000800.000 TL limitli bir kredide %18\%18 üzerinden hesaplanan 144.000144.000 TL faiz ile %10\%10 üzerinden hesaplanan 80.00080.000 TL blokeli tutar çıkarıldığında işletmenin elinde kullanabileceği 576.000576.000 TL net fon kalır. İşletme, fiilen kullandığı bu 576.000576.000 TL'lik fon için 144.000144.000 TL faiz maliyetine katlanmaktadır. Dolayısıyla gerçek (etkin) maliyet oranı 144.000/576.000=0,25144.000 / 576.000 = 0,25 yani %25\%25 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Kredi tutarı üzerinden peşin tahsil edilecek faiz miktarının hesaplanması.
Faiz Tutarı = 800.000×0,18=144.000800.000 \times 0,18 = 144.000 TL
Kredi iskontolu olduğu için nominal faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz tutarı baştan kesilir ve işletmenin eline geçecek net tutarı azaltır.
2
Bankada blokeli kalacak telafi edici bakiye tutarının hesaplanması.
Telafi Edici Bakiye = 800.000×0,10=80.000800.000 \times 0,10 = 80.000 TL
Banka şartı gereği kredi tutarının belirli bir yüzdesi hesaptan çekilemez ve bloke edilir.
3
İşletmenin fiilen kullanabileceği net fon tutarının (payda) bulunması.
Kullanılabilir Fon = 800.000144.00080.000=576.000800.000 - 144.000 - 80.000 = 576.000 TL
Etkin maliyet, kağıt üzerindeki kredi limiti üzerinden değil, firmanın ticari faaliyetlerinde gerçekten kullanabileceği nakit üzerinden hesaplanır.
4
Yıllık etkin maliyet oranının hesaplanması.
Etkin Maliyet = 144.000/576.000=0,25%25,00144.000 / 576.000 = 0,25 \Rightarrow \%25,00
Katlanılan finansman gideri (ödenen faiz), fiilen kullanılan net fona bölünerek gerçek maliyet oranı bulunur.

Anahtar Kavram

İskontolu ve Telafi Edici Bakiyeli Kredilerde Etkin Maliyet

Alternatif Yöntem

Etkin maliyet oranını kredi tutarını (ana parayı) kullanmadan, doğrudan verilen oranlar üzerinden kestirme bir formülle hesaplayabilirsiniz: Etkin Maliyet = Nominal Faiz Oranı / (1 - Nominal Faiz Oranı - Telafi Edici Bakiye Oranı) işlemiyle 0,18/(10,180,10)=0,18/0,72=0,250,18 / (1 - 0,18 - 0,10) = 0,18 / 0,72 = 0,25 (yani %25\%25) sonucuna saniyeler içinde ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru

Kuzey Lojistik A.Ş., kısa vadeli fon ihtiyacını karşılamak amacıyla bir ticari bankadan 11 yıl vadeli ve iskontolu (faizi peşin tahsil edilen) bir kredi kullanmaya karar vermiştir.

Banka, kredi için yıllık %20\%20 nominal faiz oranı belirlemiş ve ayrıca işletmenin kullanacağı kredi nominal tutarının %30\%30'u oranında bir tutarı, bankada vadesiz mevduat hesabında telafi edici bakiye (blokeli tutar) olarak tutmasını şart koşmuştur.

Buna göre, söz konusu iskontolu ve telafi edici bakiyeli kredinin işletmeye olan yıllık etkin (efektif) maliyeti yüzde kaçtır?

*(Not: Vergiler ve diğer masraflar dikkate alınmayacaktır.)*

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4040

Cevap

İşletmeye olan yıllık etkin (efektif) maliyet %40\%40'tır.
İskontolu ve telafi edici bakiyeli kredilerde etkin maliyet (k) hesaplaması şu formülle yapılır:

k=i1ic k = \frac{i}{1 - i - c}

Burada:
ii = Nominal faiz oranı (%20\text{\%}20 veya 0,200,20)
cc = Telafi edici bakiye oranı (%30\text{\%}30 veya 0,300,30)

Verilen değerleri formülde yerine koyduğumuzda:
k=0,2010,200,30=0,200,50=0,40 k = \frac{0,20}{1 - 0,20 - 0,30} = \frac{0,20}{0,50} = 0,40

Bu da kredinin yıllık etkin maliyetinin %40\%40 olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Kredinin kullanılabilir net fon oranını belirleme
10,200,30=0,501 - 0,20 - 0,30 = 0,50
İskontolu kredilerde faiz ve telafi edici bakiye peşin olarak kesildiği için, işletmenin fiilen kullanabileceği oran nominal tutardan bu kesintilerin çıkarılmasıyla bulunur.
2
Etkin maliyeti (efektif faiz oranını) hesaplama
k=0,200,50=0,40    %40k = \frac{0,20}{0,50} = 0,40 \implies \%40
Gerçek maliyet, ödenen nominal faizin işletmenin fiilen eline geçen net fon tutarına bölünmesiyle elde edilir.

Anahtar Kavram

İskontolu ve Telafi Edici Bakiyeli Kredilerde Etkin Maliyet
Soru 5Soru

Bir perakende zinciri, yeni açılacak mağazalarının raflarını doldurmak için gereken stok alımlarını finanse etmek üzere ticari bir banka ile anlaşmıştır. Sözleşmeye göre işletmeye 11 yıl vadeli, yıllık %28\%28 nominal faizli ve faizi kullandırıldığı anda peşin kesilen (iskontolu) bir kredi limiti tahsis edilmiştir. Ayrıca banka, toplam kredi tutarının %16\%16'lık kısmının vadesiz ticari hesapta dokunulmaz (telafi edici) bakiye olarak bulundurulmasını talep etmiştir.

(Vergi, fon ve komisyon kesintileri ihmal edilecektir.)

Buna göre, işletmenin katlanacağı yıllık efektif (etkin) finansman maliyeti yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 50,0

Cevap

Efektif (etkin) finansman maliyeti %50,0 olarak hesaplanır.
İskontolu kredilerde faiz peşin tahsil edildiği ve telafi edici bakiye uygulamasında belirli bir tutar bloke edildiği için işletmenin fiilen kullanabileceği fon miktarı azalır. Kredinin efektif maliyeti, ödenen faiz tutarının (veya oranının) net kullanılabilir fon tutarına (veya oranına) bölünmesiyle bulunur. Nominal faiz oranı %28\%28 ve telafi edici bakiye %16\%16 olduğunda, net kullanılabilir fon oranı 10,280,16=0,561 - 0,28 - 0,16 = 0,56 olur. Gerçek maliyet ise 0,28/0,56=%500,28 / 0,56 = \%50 olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Kredi kullanımında ortaya çıkan kesinti oranlarını belirle.
Nominal faiz peşin ödendiği için %28, telafi edici bakiye ise %16 oranında fonu bloke eder.
İskontolu kredilerde faiz baştan kesilir ve telafi edici bakiye hesaptan çekilemez.
2
İşletmenin fiilen kullanabileceği net fon oranını hesapla.
Kullanılabilir Fon = 1 - 0,28 (Faiz) - 0,16 (Bloke) = 0,56 (Brüt kredinin %56'sı).
Gerçek maliyet, sadece işletmenin cebine giren ve gerçekten kullanabildiği net tutar üzerinden hesaplanmalıdır.
3
Yıllık efektif maliyet oranını hesapla.
Efektif Maliyet = (Kesilen Faiz Oranı) / (Net Kullanılabilir Fon Oranı) = 0,28 / 0,56 = 0,50 yani %50,0.
İşletme fiilen kullanabildiği 56 birimlik fon için 28 birimlik faiz maliyetine katlanmaktadır.

Anahtar Kavram

İskontolu Kredilerde ve Telafi Edici Bakiye Uygulamalarında Efektif Maliyet Analizi
Soru 6Soru

Marmara İmalat Sanayi A.Ş., üretim bandındaki ani kapasite artışını desteklemek üzere yerel bir bankadan 11 yıl vadeli, yıllık %20\%20 nominal faizli ve 400.000400.000 TL tutarında ticari bir kredi kullanmıştır.

Sözleşme gereği, kredi faizi baştan kesilerek (iskontolu olarak) şirketin hesabına net tutar aktarılmıştır. Dosya masrafı, vergi (BSMV, KKDF vb.) ve telafi edici bakiye gibi ek şartlar bulunmamaktadır.

Buna göre, Marmara İmalat Sanayi A.Ş.'nin kullandığı bu kredinin yıllık etkin (efektif) maliyeti yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 25,00

Cevap

İşletmenin eline geçen net fon üzerinden hesaplandığında, kredinin yıllık etkin maliyeti yüzde 25,00'tir.
İskontolu kredilerde faiz anaparadan peşin olarak kesildiği için işletmenin fiilen kullanabildiği net fon miktarı azalır. Kredi tutarı 400.000400.000 TL ve faiz oranı %20\%20 olduğunda, kesilecek faiz 80.00080.000 TL'dir. İşletmenin eline geçen net tutar 320.000320.000 TL olur. Yıllık etkin maliyet, ödenen faizin (80.00080.000 TL) net kullanılabilir fon tutarına (320.000320.000 TL) oranlanmasıyla %25\%25 olarak bulunur. Alternatif olarak, doğrudan 0,2010,20=0,25\frac{0,20}{1 - 0,20} = 0,25 formülü kullanılarak da etkin maliyete ulaşılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kredinin toplam faiz tutarının hesaplanması.
Faiz Tutarı = 400.000×0,20=80.000400.000 \times 0,20 = 80.000 TL
İskontolu kredilerde peşin kesilecek faiz miktarı, brüt kredi tutarı ile nominal faiz oranının çarpımıyla bulunur.
2
İşletmenin eline geçen net kullanılabilir fon tutarının bulunması.
Net Tutar = 400.00080.000=320.000400.000 - 80.000 = 320.000 TL
Faiz baştan tahsil edildiği için, işletme brüt kredinin tamamını değil faiz düşüldükten sonra kalan tutarı kullanabilir.
3
Yıllık etkin (efektif) maliyetin hesaplanması.
Etkin Maliyet = 80.000/320.000=0,2580.000 / 320.000 = 0,25 (Yani %25\%25)
Etkin maliyet, ödenen toplam faizin işletmenin fiilen kullandığı net fon tutarına bölünmesiyle elde edilir.

Anahtar Kavram

İskontolu (Faizi Peşin Alınan) Kredilerde Etkin Maliyet
Soru 7Soru

Zeta İmalat A.Ş., üretim hattını yenilemek amacıyla ihtiyaç duyduğu fonu karşılamak üzere çalıştığı bankadan 11 yıl vadeli, yıllık %25\%25 nominal faiz oranına sahip iskontolu (faizi peşin tahsil edilen) bir ticari kredi kullanmaya karar vermiştir.

Kredi sözleşmesi şartlarına göre;
• Banka, kredi tutarı üzerinden %10\%10 oranında telafi edici bakiyenin (blokaj) vadesiz mevduat hesabında tutulmasını şart koşmuştur.
• Kredi faizi üzerinden %5\%5 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) ile %15\%15 Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) kesintisi yapılacaktır.

Buna göre, işletmenin bu krediyi kullanması durumunda katlanacağı etkin (efektif) yıllık finansman maliyeti yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 50

Cevap

İşletmenin katlanacağı etkin yıllık finansman maliyeti %50'dir.
İskontolu kredilerde efektif maliyet hesaplanırken öncelikle faiz ve vergi yükü bulunur. %25\%25 nominal faiz üzerinden %20\%20 vergi (BSMV+KKDF) hesaplandığında toplam peşin kesinti %30\%30 olur. İşletmenin kullanabileceği net tutar ise kredi anaparasından peşin kesintiler (%30\%30) ve bloke edilen telafi edici bakiye (%10\%10) düşülerek %60\%60 olarak bulunur. Etkin maliyet, finansman yükünün (%30\%30) kullanılabilir net fona (%60\%60) bölünmesiyle %50\%50 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kredi için ödenecek peşin faiz ve toplam vergi (kesinti) oranını hesapla.
Faiz Oranı=%25\text{Faiz Oranı} = \%25. Vergi Oranı=%25×(%5+%15)=%25×0,20=%5\text{Vergi Oranı} = \%25 \times (\%5 + \%15) = \%25 \times 0,20 = \%5. Toplam Pes¸in Kesinti Oranı=%25+%5=%30\text{Toplam Peşin Kesinti Oranı} = \%25 + \%5 = \%30.
İskontolu kredilerde faiz ve faiz üzerinden alınan vergiler kredinin kullandırıldığı anda peşin olarak tahsil edilir.
2
İşletmenin fiilen kullanabileceği net fon oranını hesapla.
Kullanılabilir Net Tutar=Nominal TutarPes¸in KesintilerTelafi Edici Bakiye=%100%30%10=%60\text{Kullanılabilir Net Tutar} = \text{Nominal Tutar} - \text{Peşin Kesintiler} - \text{Telafi Edici Bakiye} = \%100 - \%30 - \%10 = \%60.
Peşin alınan faiz/vergiler ile bankada bloke edilen telafi edici bakiye, işletmenin eline geçen nakit miktarını azaltır.
3
Etkin (efektif) yıllık finansman maliyetini bul.
Etkin Maliyet=Katlanılan Kesinti MaliyetiKullanılabilir Net Tutar=%30%60=0,50%50\text{Etkin Maliyet} = \frac{\text{Katlanılan Kesinti Maliyeti}}{\text{Kullanılabilir Net Tutar}} = \frac{\%30}{\%60} = 0,50 \Rightarrow \%50.
Etkin maliyet, kredi için katlanılan gerçek giderin, işletmenin serbestçe kullanabildiği net fona oranlanmasıdır.

Anahtar Kavram

İskontolu Kredilerde ve Telafi Edici Bakiyede Etkin Maliyet
Soru 8Soru

Yenilikçi Enerji Çözümleri A.Ş., rüzgâr türbini bileşenlerinin ithalatını finanse etmek amacıyla ticari bir bankadan 9090 gün vadeli iskontolu (faizi peşin tahsil edilen) kredi kullanma kararı almıştır. Banka, kredi için yıllık %40\%40 nominal faiz oranı belirlemiş olup faiz tutarı üzerinden %5\%5 BSMV ve %15\%15 KKDF kesintisi peşin olarak tahsil edilecektir. Ayrıca banka, brüt kredi tutarının %8\%8'i oranında bir meblağın kredi vadesi boyunca şirketin vadesiz mevduat hesabında telafi edici bakiye olarak bloke edilmesini şart koşmuştur.

Buna göre, söz konusu kredinin işletmeye yıllık etkin maliyet oranı yüzde kaçtır? (11 yıl =360= 360 gün alınacaktır.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6060

Cevap

Kredinin işletmeye yıllık etkin maliyet oranı %60\%60'tır.
Doğru seçenekte, iskontolu faiz ödemesi, vergi yükü ve telafi edici bakiyenin tümü hesaba katılarak net kullanılabilir fon doğru şekilde bulunmuş ve vadeye uygun biçimde yıllıklandırma yapılmıştır. 100100 TL'lik kredide; 1212 TL faiz ve vergi kesintisi ile 88 TL bloke tutarı düşüldüğünde ele geçen fon 8080 TL'dir. 8080 TL kullanım için katlanılan maliyet 1212 TL olduğundan, 9090 günlük maliyet %15\%15, yıllık etkin maliyet ise %15×4=%60\%15 \times 4 = \%60 olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
100100 TL'lik varsayımsal bir brüt kredi tutarı üzerinden peşin tahsil edilecek faiz ve yasal kesintilerin (toplam giderin) hesaplanması.
Faiz Tutarı =100×0,40×(90/360)=10= 100 \times 0,40 \times (90/360) = 10 TL. Vergi Tutarı =10×(0,05+0,15)=2= 10 \times (0,05 + 0,15) = 2 TL. Toplam Kredi Maliyeti (Kesinti) =10+2=12= 10 + 2 = 12 TL.
İskontolu kredilerde faiz ve bu faiz üzerinden hesaplanan vergiler (BSMV ve KKDF) peşin olarak tahsil edildiği için öncelikle işletmenin katlanacağı toplam gider bulunmalıdır.
2
Telafi edici bakiye (bloke) tutarının belirlenmesi ve net kullanılabilir fonun bulunması.
Telafi Edici Bakiye =100×0,08=8= 100 \times 0,08 = 8 TL. Net Kullanılabilir Fon =100 (Bru¨t)12 (Kesintiler)8 (Bloke)=80= 100 \text{ (Brüt)} - 12 \text{ (Kesintiler)} - 8 \text{ (Bloke)} = 80 TL.
İşletmenin eline geçen ve fiilen kullanabildiği net nakit tutarı bulmak için, brüt krediden peşin ödenen giderler ve bankada kullanılamadan bloke edilen tutar düşülmelidir.
3
Kredinin yıllık etkin maliyet oranının hesaplanması.
Yıllık Etkin Maliyet =(Toplam Gider/Net Kullanılabilir Fon)×(360/Vade)= (\text{Toplam Gider} / \text{Net Kullanılabilir Fon}) \times (360 / \text{Vade}). Oran =(12/80)×(360/90)=0,15×4=0,60= (12 / 80) \times (360 / 90) = 0,15 \times 4 = 0,60 (Yani %60\%60).
Etkin maliyet, fiilen katlanılan giderin fiilen kullanılan fona oranlanması ve kredinin vadesinin bir tam yıla (360360 gün) iblağ edilmesiyle (yıllıklandırılmasıyla) bulunur.

Anahtar Kavram

İskontolu Kredilerde ve Telafi Edici Bakiye Durumunda Etkin Maliyet Hesaplaması
Soru 9Soru

Atlas Yenilenebilir Enerji A.Ş., rüzgâr türbini ihracatı taahhüdüyle ihtiyaç duyduğu hammadde alımını finanse etmek amacıyla bir ticari bankadan kısa vadeli kredi kullanmıştır. (İhracat taahhütlü krediler BSMV ve KKDF'den istisnadır.)

Kredinin temel özellikleri şöyledir:
- Kredi Tutarı: 500.000500.000 TL
- Vade: 9090 gün
- Yıllık Nominal Faiz Oranı: %16\%16
- Faiz Tahsilat Yöntemi: İskontolu (Peşin)
- Telafi Edici Bakiye Şartı: Kredi tutarının %16\%16'sı oranında bir tutarın vadesiz mevduat hesabında blokaj olarak tutulması gerekmektedir.

Bu verilere göre, işletmenin kullandığı kısa vadeli banka kredisinin yıllık efektif (etkin) maliyeti yüzde kaçtır? (1 yıl = 360 gün olarak alınacaktır.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %21,55

Cevap

İşletmenin katlandığı kredinin yıllık efektif maliyeti %21,55'tir.
Kredi ihracat taahhütlü olduğundan BSMV ve KKDF istisnası mevcuttur. İskontolu kredi yapısı gereği hesaplanan faiz tutarı (500.000×500.000 \times %16 \times 90/360 = 20.000 TL) ve telafi edici bakiye (500.000×500.000 \times %16 = 80.000 TL) kullanılabilir fondan baştan kesilir. İşletmenin fiilen kullandığı net fon 400.000400.000 TL'dir. Dönemsel maliyet (20.000/400.00020.000 / 400.000) %5 olarak gerçekleşir. Soruda 'efektif' (bileşik) yıllık maliyet istendiği için bu oran yılda 4 dönem (360/90) üzerinden (1+0,05)41=(1+0,05)^4 - 1 = %21,55 şeklinde yıllıklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kredi için ödenecek 90 günlük faiz (finansman gideri) tutarının hesaplanması.
I=500.000×0,16×90360=20.000I = 500.000 \times 0,16 \times \frac{90}{360} = 20.000 TL.
Kredi iskontolu olduğundan baştan kesilecek peşin faiz tutarını tespit etmek için.
2
Telafi edici bakiye (blokaj) tutarının hesaplanması.
500.000×0,16=80.000500.000 \times 0,16 = 80.000 TL.
Banka sözleşmesi gereği vadesiz hesapta tutulacak ve kullanılamayacak fonu belirlemek için.
3
İşletmenin fiilen eline geçen net kullanılabilir fon tutarının hesaplanması.
500.00020.000 (Faiz)80.000 (Blokaj)=400.000500.000 - 20.000 \text{ (Faiz)} - 80.000 \text{ (Blokaj)} = 400.000 TL.
Maliyet oranının, kâğıt üzerindeki anaparaya değil, işletmenin gerçekte faydalandığı net fona bölünmesi gerektiği için.
4
Dönemsel maliyet oranının ve yıllık efektif maliyetin hesaplanması.
Dönemsel Maliyet (rr) = 20.000400.000=0,05\frac{20.000}{400.000} = 0,05 (%,5\%,5). Yıllık Efektif Maliyet = (1+0,05)41=1,21551=0,2155(1 + 0,05)^4 - 1 = 1,2155 - 1 = 0,2155 (%,21,55\%,21,55).
Bileşik faiz mantığıyla paranın zaman değerini dikkate alan gerçek yıllık maliyeti bulmak için.

Anahtar Kavram

Kısa Vadeli Banka Kredilerinde Etkin Maliyet ve Efektif Yıllıklandırma
Kısa Vadeli Banka Kredileri Alıştırma Soruları — KPSS İşletme | Examkin