Yönetim Fonksiyonları

116 soru

Soru 1Soru

Bir kamu kurumunda, personelin fazla mesai ücretlerinin mevcut yönetmeliklere göre hesaplanıp onaylanması süreci ile kurumun gelecek on yılını şekillendirecek olan "Dijital Dönüşüm Strateji Belgesi"nin hazırlanması süreci karşılaştırıldığında; Herbert Simon’un karar verme yaklaşımı çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Strateji belgesinin hazırlanması, önceden belirlenmiş bir çözüm reçetesi bulunmayan ve yöneticinin yaratıcılığını gerektiren "programlanmamış" bir karar niteliğindedir.

Cevap

Strateji belgesinin hazırlanması, önceden belirlenmiş bir çözüm reçetesi bulunmayan ve yöneticinin yaratıcılığını gerektiren "programlanmamış" bir karar niteliğindedir.
Herbert Simon'a göre, örgütlerde karşılaşılan sorunlar eğer rutin ve tekrarlanabilir nitelikteyse, bunlar 'programlanmış kararlar' ile standart prosedürlere bağlanır. Ancak stratejik planlama, yeni bir politikanın tasarımı veya kriz anları gibi daha önce karşılaşılmamış ve belirsizlik içeren durumlar 'programlanmamış kararlar' gerektirir. Bu tür kararlar, hazır algoritmalarla değil; karar vericinin yargılama gücü, sezgisi ve yaratıcı problem çözme yeteneği ile alınır.

Adım Adım Çözüm

1
Karar türlerini sınıflandır
Herbert Simon kararları yapılandırılma düzeyine göre 'programlanmış' (rutin/tekrarlı) ve 'programlanmamış' (benzersiz/karmaşık) olarak ikiye ayırır.
Soruda verilen iki farklı sürecin (rutin onay vs. stratejik plan) hangi kategoriye girdiğini belirlemek gerekir.
2
Örnekleri kategorilerle eşleştir
Fazla mesai onayı kurala bağlı olduğu için programlanmış; strateji belgesi ise özgün ve karmaşık olduğu için programlanmamış karardır.
Programlanmış kararlar standart prosedürlerle (SOP), programlanmamış kararlar ise sezgi, yargı ve yaratıcılıkla çözülür.
3
Rasyonalite modelini hatırla
Karar vericiler her iki süreçte de 'Sınırlı Rasyonalite' altındaki 'İdari İnsan' (Administrative Man) modeline göre hareket eder.
Simon, klasik teorideki 'İktisadi İnsan' (Homo Economicus) modelini reddeder.

Anahtar Kavram

Karar Verme Türleri (Programlanmış ve Programlanmamış Kararlar)

Daha Fazla Pratik

Karar verme sürecinin aşamalarını (İstihbarat, Tasarım, Seçim) ve Simon'un 'Olgu-Değer' ayrımını tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru

Bir kamu kurumunda, üst yönetim tarafından belirlenen uzun vadeli stratejik amaçların hayata geçirilmesi için orta kademe yöneticiler (daire başkanları, bölge müdürleri vb.) tarafından hazırlanan, kaynakların bölümler arası tahsisini ve koordinasyonunu içeren orta vadeli uygulama planları, yönetim biliminde aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Taktik planlar

Cevap

Taktik planlar, orta kademe yöneticiler tarafından hazırlanan ve stratejik planları uygulama düzeyine yaklaştıran orta vadeli planlardır.
Taktik planlar, kurumun üst yönetimi tarafından çizilen genel stratejik çerçeveyi, ilgili bölümler veya departmanlar düzeyinde uygulanabilir somut adımlara dönüştürme işlevini görür. Orta kademe yöneticiler tarafından hazırlandıkları için stratejik planlar ile operasyonel planlar arasında bir köprü vazifesi üstlenirler.

Adım Adım Çözüm

1
Planı hazırlayan yönetim kademesini belirleyin.
Soruda belirtilen 'orta kademe yöneticiler' (daire başkanları, bölge müdürleri) ifadesi, planın hiyerarşik düzeyini belirler.
Yönetim hiyerarşisinde her kademenin hazırladığı plan türü farklılık gösterir.
2
Planın süresini ve kapsamını analiz edin.
Sorudaki 'orta vadeli' ve 'bölümler arası kaynak tahsisi' ifadeleri taktik planlamanın temel özellikleridir.
Stratejik planlar uzun vadeli ve genelken, operasyonel planlar kısa vadeli ve çok dardır; taktik planlar ise bu ikisi arasında köprü kurar.
3
Kavramsal eşleştirmeyi yapın.
Stratejik amaçların alt birimlere aktarılmasını sağlayan orta düzey faaliyetleri içeren yapı 'taktik planlama'dır.
Yönetim biliminde hiyerarşik planlama sınıflandırması bu üçlü ayrım (stratejik-taktik-operasyonel) üzerine kuruludur.

Anahtar Kavram

Hiyerarşik Planlama Türleri (Stratejik, Taktik, Operasyonel)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 3Soru

Bir kamu kurumu yöneticisi, birimlerin aylık faaliyet raporlarını incelerken her türlü sapmaya müdahale etmek yerine, sadece önceden saptanan performans hedeflerinden %15\%15 ve üzerinde sapma gösteren sonuçları ayrıntılı analize tabi tutmaktadır. Bu sınırın altında kalan küçük farklılıkları ise sistemin doğal işleyişi içinde kabul ederek herhangi bir düzeltici işlem yapmamaktadır.

Yöneticinin denetim faaliyetlerinde zaman ve enerji tasarrufu sağlamak amacıyla benimsediği bu yaklaşım aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İstisnalarla yönetim ilkesinin uygulanması

Cevap

İstisnalarla yönetim ilkesinin uygulanması
İstisnalarla yönetim ilkesi, yöneticilerin rutin ve beklenen sınırlar içindeki faaliyetlerle vakit kaybetmeyip, sadece standartlardan anlamlı ölçüde sapan (istisnai) durumlarla ilgilenmesini ifade eder. Bu yöntem yöneticinin etkinliğini artırır.

Adım Adım Çözüm

1
Yöneticinin denetim stratejisinin analiz edilmesi
Yöneticinin sadece %15\%15 üzerindeki sapmaları gündemine aldığı, altındakileri normal kabul ettiği görülmektedir.
Sorudaki temel uygulama biçimini tanımlayarak kavramsal eşleştirme yapmak gerekir.
2
Yönetim bilimi literatüründeki kavramlarla karşılaştırma
Önemli sapmalara odaklanıp rutin işleri filtreleme stratejisinin 'İstisnalarla Yönetim' (Management by Exception) olduğu belirlenir.
Yöneticinin sınırlı zamanını en kritik sorunlara ayırması bu ilkenin temel amacıdır.

Anahtar Kavram

İstisnalarla Yönetim (Management by Exception)

Daha Fazla Pratik

Denetim sürecindeki 'ileri beslemeli denetim' ve 'geri beslemeli denetim' arasındaki farkları inceleyerek pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 4Soru

Kamu yönetiminde yönetim süreçleri ele alındığında; planlama ve örgütleme ile kurulan "statik" yapının, liderlik ve iletişim kanalları kullanılarak personelin amaçlar doğrultusunda harekete geçirilmesiyle "dinamik" bir hale gelmesi sürecini ifade eden ve Luther Gulick'in POSDCORB formülünde "D" harfi ile temsil edilen fonksiyon aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yöneltme

Cevap

Yöneltme fonksiyonu, planlama ve örgütleme ile kurulan yapıyı liderlik ve motivasyon yoluyla harekete geçiren dinamik aşamadır.
Yöneltme (Directing), yönetim sürecinin yürütme safhasını oluşturur. Planlar yapıldıktan (Planning) ve örgüt yapısı kurulduktan (Organizing) sonra, bu yapının hedeflere ulaşması için çalışanların liderlik, iletişim ve motivasyon yoluyla sevk ve idare edilmesi gerekir. POSDCORB modelindeki 'D' harfi tam olarak bu dinamik süreci temsil etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Yönetim fonksiyonlarının statik ve dinamik ayrımını yapın.
Planlama ve örgütleme 'statik' (hazırlık) aşamalarıyken, yöneltme bu yapıyı 'dinamik' hale getiren (yürütme) aşamadır.
Yöneltme, kağıt üzerindeki planların ve kurulan kadroların fiilen çalışmaya başladığı noktadır.
2
POSDCORB modelindeki kısaltmaları analiz edin.
"D" harfi "Directing" (Yöneltme/Yürütme) kavramını temsil etmektedir.
Luther Gulick, emir-komuta ve personeli yönlendirme sürecini bu başlık altında toplamıştır.
3
Fonksiyonun temel araçlarını (liderlik, motivasyon, iletişim) eşleştirin.
Bu araçların tamamı personeli harekete geçirmek için yöneltme fonksiyonunda kullanılır.
Yöneltme, yöneticinin çalışanlarla doğrudan etkileşime geçtiği beşeri odaklı bir süreçtir.

Anahtar Kavram

Yöneltme (Directing) Fonksiyonu
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 5Soru

James D. Mooney'nin "organizasyonun birinci ilkesi" olarak tanımladığı koordinasyon (eşgüdüm) fonksiyonu, kamu kurumlarında dikey hiyerarşi veya yatay mekanizmalar aracılığıyla gerçekleştirilir. Özellikle hiyerarşik otorite zincirinin yetersiz kaldığı, farklı uzmanlık alanlarına sahip birimlerin ortak bir amaç etrafında toplanması gereken karmaşık projelerde, emir-komuta zinciri dışındaki yöntemler önem kazanmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi koordinasyonun sağlanmasında kullanılan "hiyerarşik (dikey)" bir yöntem olmayıp, doğrudan "yatay (horizontal)" eşgüdümü sağlamaya yönelik bir uygulamadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir bakanlık bünyesinde farklı genel müdürlüklerden gelen temsilcilerin katılımıyla oluşturulan bir proje kurulunun kararlarını oy birliği ile alması

Cevap

Farklı birim temsilcilerinin katılımıyla oluşturulan bir proje kurulunun iş birliği içinde karar alması, yatay eşgüdüm yöntemidir.
Koordinasyon yöntemleri dikey ve yatay olarak ikiye ayrılır. Dikey yöntemler (hiyerarşi, planlar, kurallar) üst-ast ilişkisine dayanırken; yatay yöntemler (kurullar, komiteler, irtibat görevlileri) birimler arası doğrudan iletişime dayanır. Farklı birim temsilcilerinin oluşturduğu kurulda kararların oy birliği veya iş birliği ile alınması, hiyerarşik bir baskı olmaksızın sağlanan tipik bir yatay eşgüdüm örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Dikey ve yatay eşgüdüm yöntemlerini ayırt edin.
Dikey eşgüdüm hiyerarşik otoriteyi (emirler, yönetmelikler, bütçe) kullanırken; yatay eşgüdüm birimler arası kurullar, komiteler ve irtibat görevlilerini kullanır.
Soruda hiyerarşik olmayan, doğrudan yatay yöntemin bulunması istenmektedir.
2
Yöneltme ve koordinasyon farkını analiz edin.
Personeli motive etmek veya emir vermek yöneltmedir; birimlerin çabalarını uyumlaştırmak koordinasyondur.
Seçeneklerdeki kavramsal karışıklığı gidermek için gereklidir.
3
Kurul ve komite yönteminin niteliğini değerlendirin.
Proje kurulu, farklı uzmanlıkların 'karşılıklı uyum' (mutual adjustment) yoluyla eşgüdümünü sağlar.
Hiyerarşik üstünlükten ziyade iş birliğine dayalı yatay bir mekanizmadır.

Anahtar Kavram

Yatay ve Dikey Koordinasyon Mekanizmaları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru

Bir kamu kurumu yöneticisinin, personelin verimliliğini artırmak amacıyla onlara rehberlik etmesi, kurum amaçları doğrultusunda talimatlar vermesi ve örgütsel bağlılığı güçlendirecek liderlik pratiklerini sergilemesi, yönetim biliminde aşağıdaki fonksiyonlardan hangisi ile tanımlanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yöneltme

Cevap

Yöneltme fonksiyonu, yöneticinin çalışanlara talimat vermesi, onları motive etmesi ve liderlik yaparak örgütsel yapıyı harekete geçirmesi sürecidir.
Yöneltme fonksiyonu, örgütlenmiş yapının kurum hedefleri doğrultusunda aktif hale getirilmesini sağlar. Bu aşamada yöneticinin sergilediği liderlik, personeli işe karşı isteklendiren motivasyon ve bilgi akışını sağlayan iletişim süreçleri belirleyicidir. Soruda belirtilen talimat verme ve rehberlik etme faaliyetleri doğrudan bu fonksiyonun kapsamındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yönetim fonksiyonlarının ayrımını yapın.
Planlama ve örgütleme 'statik' (yapısal) aşamaları; yöneltme, koordinasyon ve denetim ise 'dinamik' (işleyiş) aşamaları temsil eder.
Yöneticinin personel üzerindeki doğrudan etkisini saptamak için bu ayrım gereklidir.
2
Soruda verilen eylemleri (rehberlik, talimat, liderlik, motivasyon) gruplandırın.
Bu eylemler, yönetim sürecinde 'beşeri unsuru' (insanı) harekete geçirmeye odaklanmaktadır.
Yöneltme fonksiyonu, Luther Gulick'in POSDCORB modelinde 'Directing' (D) olarak adlandırılır ve temelinde liderlik ve iletişim yatar.

Anahtar Kavram

Yöneltme (Yürütme) Fonksiyonu ve Araçları
Tahmini Süre:50s
Soru 7Soru

Charles Lindblom tarafından geliştirilen ve kamu yönetiminde karar vericilerin sınırlı zaman, bilgi ve kaynaklar nedeniyle tüm alternatifleri değerlendirmek yerine, mevcut durumdan sadece küçük sapmalar (marjinal değişimler) gösteren seçeneklere odaklandığını savunan; rasyonel modelin aksine amaç ve araçların analizinin birbirinden ayrılamayacağını ileri süren karar verme yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Artırımcı Model

Cevap

Artırımcı (İnkremental) Model
Artırımcı (İnkremental) Model, Charles Lindblom tarafından rasyonel-kapsamlı modele bir eleştiri olarak geliştirilmiştir. Lindblom'a göre kamu yöneticileri, bilgi ve zaman kısıtları nedeniyle tüm alternatifleri incelemek yerine, mevcut durumdan sadece küçük farklılıklar gösteren ve ilgili siyasal aktörlerin üzerinde uzlaşabileceği kararları tercih ederler. Bu süreçte amaçlar ve araçlar birbirinden bağımsız analiz edilemez, aksine birbirini etkiler.

Adım Adım Çözüm

1
Anahtar kavramları tanımlayın
Sorudaki 'Charles Lindblom', 'küçük sapmalar', 'marjinal değişimler' ve 'amaç-araç ayrımının yapılamaması' ifadeleri analiz edildi.
Bu kavramlar Lindblom'un karar verme literatüründeki özgün katkılarını işaret eder.
2
Rasyonel model ile karşılaştırın
Rasyonel modelin aksine, bu yaklaşımın pratik sınırlılıklar nedeniyle 'en iyi' yerine 'uzlaşılabilir' olanı aradığı belirlendi.
Lindblom'un yaklaşımı rasyonelliğin mutlaklığını reddeden siyasal bir süreçtir.
3
Modelin adını belirleyin
Mevcut politikalara eklenen küçük parçalarla ilerleme mantığı 'Artırımcı Model' ile eşleşmektedir.
İnkrementalizm, kamu politikası sürecinde radikal değişimlerden kaçınan, sürekliliği esas alan modeldir.

Anahtar Kavram

Artırımcı (İnkremental) Karar Verme Modeli
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru

Afet ve acil durum yönetimi ile görevli bir kamu kurumunda; olası bir afet sonrasında müdahale, lojistik ve haberleşme birimlerinin rollerini netleştirmek ve operasyonel karmaşayı henüz kriz anı gelmeden önlemek amacıyla bir 'Hazırlık Koordinasyon Kurulu' oluşturulmuştur. Bu kurul, her birimin kapasitesini diğer birimlerin ihtiyaçlarıyla uyumlu hale getiren bir 'Entegre Faaliyet Planı' hazırlamıştır.

Yönetim bilimindeki koordinasyon (eşgüdüm) yaklaşımlarına göre, bu uygulama için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kriz anı gelmeden ve uygulama aşamasına geçilmeden önce birimler arası uyum sağlandığı için 'a priori (önleyici) eşgüdüm' niteliğindedir.

Cevap

Hazırlık Koordinasyon Kurulu aracılığıyla kriz öncesinde yapılan bu çalışma, zamanlama açısından 'a priori (önleyici) eşgüdüm' olarak tanımlanır.
Senaryoda afet öncesinde bir kurul aracılığıyla birimlerin planlarının uyumlu hale getirilmesi, sorunlar ortaya çıkmadan (önleyici bir yaklaşımla) yapılan 'a priori' koordinasyonun temel özelliğidir. Bu süreç, birimlerin bir bütün olarak hareket etmesini sağlayarak karmaşayı engellemeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki faaliyetin amacını belirle.
Müdahale, lojistik ve haberleşme birimleri arasındaki uyumu sağlamak (Koordinasyon).
Yönetim fonksiyonlarını birbirinden ayırt etmek için temel amaca bakılmalıdır.
2
Faaliyetin zamanlamasını analiz et.
Kriz anı gelmeden ve uygulama başlamadan önce (A priori).
Koordinasyonun türünü belirlemek için zamanlama (öncesi/sonrası) kritiktir.
3
Kullanılan yöntemi değerlendir.
Koordinasyon Kurulu (Yatay/Kurul yöntemi).
Birimler arası uyumun nasıl sağlandığını anlamak için hiyerarşi dışı mekanizmalar incelenmelidir.

Anahtar Kavram

A Priori (Önleyici) Koordinasyon

Daha Fazla Pratik

Koordinasyonun dikey (hiyerarşik) ve yatay (komite/kurul) yöntemleri arasındaki farkları karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 9Soru

Bir kamu kurumunda, stratejik planlama aşamasında birimlerin yetki ve sorumluluklarının net bir şekilde tanımlanması ve iş akış şemalarının oluşturulmasıyla sağlanan eşgüdüm çabaları uygulama sürecinde yetersiz kalmış; birimler arasında beklenmedik yetki çatışmaları ve görev mükerrerlikleri ortaya çıkmıştır. Bu aksaklıkları gidermek amacıyla üst yönetici, ilgili tüm birim temsilcilerinin katılımıyla geçici bir 'Çözüm ve Koordinasyon Kurulu' oluşturmuştur. Bu kurumsal süreçte başvurulan eşgüdüm türleri ve yöntemleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Planlama aşamasındaki faaliyetler 'a priori' eşgüdüm niteliğindeyken; uygulama sürecinde kurulan kurul, 'a posteriori' eşgüdüm sağlamaya yönelik bir yöntemdir.

Cevap

Planlama aşamasındaki faaliyetler 'a priori' (önleyici) eşgüdüm niteliğindeyken; uygulama sürecinde aksaklıkları gidermek için kurulan kurul, 'a posteriori' (düzeltici) eşgüdüm yöntemidir.
Eşgüdüm literatüründe, henüz işler başlamadan planlar, programlar ve standartlar aracılığıyla sağlanan uyuma 'a priori' (önleyici) eşgüdüm denir. Uygulama aşamasında ortaya çıkan beklenmedik sorunları çözmek için başvurulan haberleşme, toplantı ve kurul gibi yöntemler ise 'a posteriori' (düzeltici) eşgüdüm olarak adlandırılır. Senaryoda planlama aşaması a priori, sonradan kurulan kurul ise a posteriori niteliktedir.

Adım Adım Çözüm

1
Eşgüdümün zamanlamasını analiz et.
Stratejik planlama ve iş akış şemaları henüz uygulama başlamadan yapıldığı için 'a priori' (önceleyici/önleyici) eşgüdümdür.
Eşgüdüm, sorun çıkmadan önce kurallar ve planlarla sağlanıyorsa a priori kategorisine girer.
2
Uygulama sırasındaki müdahaleyi sınıflandır.
Çatışmalar çıktıktan sonra (uygulama sırasında) kurulan kurul, mevcut aksaklığı düzeltmeye yönelik olduğu için 'a posteriori' (sonraki/düzeltici) eşgüdümdür.
Sorunlar ortaya çıktıktan sonra başvurulan yöntemler düzeltici niteliktedir.
3
Kullanılan yöntemi belirle.
Farklı birimlerden temsilcilerin bir araya gelmesi 'Komite ve Kurullar' yöntemidir.
Geçici veya kalıcı kurullar, hiyerarşik kanal dışındaki yatay ve çapraz uyumu sağlar.

Anahtar Kavram

Eşgüdümün zamanlamasına göre (A Priori / A Posteriori) ve yöntemine göre (Hiyerarşi / Kurul) sınıflandırılması.
Soru 10Soru

Bir kamu kurumunda, üç aylık faaliyet raporları incelenirken hedeflenen hizmet kapasitesinin altında kalındığı tespit edilmiştir. Birim amiri, bu durumun personel yetersizliğinden mi yoksa teknolojik altyapı eksikliğinden mi kaynaklandığını belirlemek amacıyla kapsamlı bir inceleme başlatmıştır.

Buna göre, birim amirinin yürüttüğü bu faaliyet denetim sürecinin aşağıdaki aşamalarından hangisi kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Performansın standartlarla karşılaştırılması ve sapmaların analizi

Cevap

Performansın standartlarla karşılaştırılması ve sapmaların analizi aşamasıdır; çünkü birim amiri mevcut farkın nedenlerini belirlemeye çalışmaktadır.
Doğru yanıt olan performansın standartlarla karşılaştırılması ve sapmaların analizi, denetim sürecinin en kritik evresidir. Bu evrede sadece 'ne kadar' fark olduğu değil, bu farkın 'neden' kaynaklandığı (insan unsuru, teknik altyapı, çevresel faktörler vb.) ortaya konur. Senaryoda amirin yaptığı inceleme, tam olarak bu neden-sonuç ilişkisini kurmaya yöneliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki durumun tespit edilmesi
Hizmet kapasitesinin hedefin altında kaldığı saptanmıştır.
Denetim sürecinin ilerleyebilmesi için önce fiili durumun ölçülmüş olması gerekir.
2
Gerçekleşen farkın niteliğinin belirlenmesi
Performans ile standart arasındaki sapma analiz edilmektedir.
Yalnızca farkı bilmek yeterli değildir; doğru müdahaleyi yapabilmek için sapmanın kaynağının (personel mi, teknoloji mi) belirlenmesi gerekir.
3
Aşamanın adlandırılması
Sapmaların analizi ve değerlendirilmesi.
Ölçülen verilerin standartlarla kıyaslanıp yorumlanması denetim sürecinin üçüncü aşamasına karşılık gelir.

Anahtar Kavram

Denetim Sürecinde Sapma Analizi

Daha Fazla Pratik

Denetim sürecindeki 'İstisnalarla Yönetim' ilkesinin bu aşamadaki rolünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru

Bir kamu kurumunda yeni bir hizmet modeline geçiş sürecinde, uygulama aşamasına geçilmeden önce farklı birimlerin görev alanlarının çakışmasını önlemek ve kaynak israfının önüne geçmek amacıyla birim amirlerinin katılımıyla bir 'Hazırlık Komisyonu' oluşturulmuştur. Yapılan bu çalışma, eşgüdümün (koordinasyon) zamanlaması ve yöntemi bakımından aşağıdakilerden hangisiyle nitelendirilebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Önleyici (a priori) koordinasyon - Kurul (komite) yöntemi

Cevap

Uygulama aşamasına geçilmeden önce yapılan hazırlıklar 'önleyici (a priori) koordinasyon' kapsamına girerken; farklı birimlerin temsilcilerinden oluşan bir grubun (komisyon) kullanılması 'kurul (komite) yöntemi' olarak adlandırılır.
Koordinasyon, zamanlamasına göre ikiye ayrılır: İş başlamadan önce yapılan 'önleyici (a priori)' ve iş başladıktan sonra aksaklıkları gideren 'düzeltici (a posteriori)'. Senaryoda uygulama öncesi bir hazırlıktan bahsedildiği için önleyicidir. Ayrıca birim amirlerinden oluşan komisyon, yönetim literatüründe 'kurul veya komite' yöntemi olarak tanımlanan yatay koordinasyon mekanizmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Eylem zamanını analiz etme
Önleyici (a priori) koordinasyon
Senaryoda 'uygulama aşamasına geçilmeden önce' ve 'çakışmaları önlemek amacıyla' ifadeleri geçmektedir.
2
Kullanılan yapıyı/mekanizmayı belirleme
Kurul (Komite) yöntemi
Birim amirlerinin katılımıyla oluşturulan 'Hazırlık Komisyonu' yatay bir koordinasyon aracı olan kurul yöntemidir.

Anahtar Kavram

Koordinasyonun zamanlaması (Önleyici/Düzeltici) ve yöntemleri (Kurul/Hiyerarşi/Kurmay)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 12Soru

Kamu yönetiminde, örgütün beşeri unsurlarını kurumsal amaçlara yönlendirmek amacıyla emir ve talimatların verildiği, personelin güdülendiği ve liderlik vasıflarıyla süreçlerin yönetildiği fonksiyon aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yöneltme

Cevap

Yöneltme fonksiyonu, liderlik, güdüleme ve iletişim tekniklerini kullanarak personeli kurumsal hedeflere doğru harekete geçiren süreçtir.
Yöneltme fonksiyonu, yönetim sürecinin uygulama aşamasıdır. Bu aşamada yönetici, astlarına ne yapmaları gerektiğini bildiren talimatlar verir (emir-kumanda), onları hedeflere ulaşmaları için motive eder ve liderlik yaparak örgütsel iletişimi sağlar. Bu yönüyle beşeri unsuru merkeze alan ve örgütü işleyişe kavuşturan temel fonksiyondur.

Adım Adım Çözüm

1
Yönetim fonksiyonlarının ayrımını analiz etme
Planlama (ne yapılacağı) ve örgütleme (nasıl yapılacağı/yapı) aşamalarının kurumsal bir 'statik' yapı oluşturduğu tespit edilir.
Soruda bahsedilen eylemlerin hangi evreye ait olduğunu anlamak için yönetim döngüsündeki yerini belirlemek gerekir.
2
Beşeri unsuru harekete geçiren faktörleri değerlendirme
Emir-talimat verme, liderlik, motivasyon ve iletişimin 'yöneltme' (yürütme) fonksiyonunun temel araçları olduğu belirlenir.
Yöneltme, Luther Gulick'in POSDCORB modelinde 'D' (Directing) harfi ile temsil edilen ve yapıyı dinamik hale getiren işlevdir.

Anahtar Kavram

Yönetim Sürecinde Yöneltme (Yürütme) Fonksiyonu

Daha Fazla Pratik

Yöneltme fonksiyonunun etkinliğini artıran liderlik kuramlarını ve motivasyon modellerini incelemek bu konunun pekiştirilmesini sağlayacaktır.
Tahmini Süre:50s
Soru 13Soru

Klasik yönetim teorisinin gelişiminde Luther Gulick tarafından sistemleştirilen POSDCORB modelinde, yöneticinin hem üst makamlara karşı sorumluluğunu yerine getirmek hem de örgüt içi denetimi sağlamak amacıyla; kayıt tutma, araştırma ve inceleme faaliyetleri yoluyla bilgi akışını yönetmesini kapsayan fonksiyon aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Raporlama (Reporting)

Cevap

Raporlama (Reporting) fonksiyonu, yöneticinin üst makamları bilgilendirmesi ve örgüt içi bilgi akışını kayıtlar ile yönetmesi sürecidir.
Raporlama fonksiyonu, Luther Gulick'e göre yöneticinin hem üstlerini süreçlerden haberdar etmesi hem de örgüt içinde kayıtlar ve incelemeler yoluyla denetimi sürdürmesi için gerekli bilgi akışını ifade eden spesifik bir işlevdir.

Adım Adım Çözüm

1
POSDCORB modelindeki her bir harfin temsil ettiği fonksiyonu tanımlayın.
P: Planning, O: Organizing, S: Staffing, D: Directing, CO: Coordinating, R: Reporting, B: Budgeting.
Soruda sorulan tanımın hangi kısaltmaya karşılık geldiğini belirlemek için temel modelin bilinmesi gerekir.
2
Soruda verilen 'kayıt tutma, araştırma ve üst makamları bilgilendirme' vurgusunu analiz edin.
Bu faaliyetler doğrudan bilgi toplama ve iletme süreci olan 'R' (Reporting) yani Raporlama ile eşleşmektedir.
Gulick, Fayol'un genel 'Denetim' fonksiyonunu daha spesifik olan Raporlama ve Bütçeleme olarak ikiye ayırmıştır.

Anahtar Kavram

Gulick'in POSDCORB modelinde Raporlama (Reporting) fonksiyonunun kapsamı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 14Soru

Kamu kurumlarında üst düzey yöneticiler tarafından hazırlanan, kurumun bütününe yönelik uzun vadeli amaç ve hedefleri belirleyen en kapsamlı plan türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Stratejik planlar

Cevap

Stratejik planlar
Stratejik planlar, kurumun misyon ve vizyonu doğrultusunda üst yönetim tarafından oluşturulan, tüm örgütü etkileyen ve gelecekteki temel yönelimleri belirleyen uzun vadeli planlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Anahtar kavramları analiz etme
"Üst düzey yönetim", "uzun vade" ve "kurumun bütünü" ifadeleri tespit edildi.
Bu ifadeler planlama hiyerarşisindeki en üst düzeyi işaret eder.
2
Plan türlerini hiyerarşik olarak karşılaştırma
Taktik planların bölümsel, operasyonel planların ise birimsel/günlük olduğu belirlendi.
Hiyerarşide yukarı çıkıldığında planların kapsamı genişler, süresi uzar.
3
Doğru tanımı eşleştirme
Belirtilen özelliklerin tamamen stratejik planlama tanımıyla örtüştüğü görüldü.
Stratejik planlar bir örgütün ne olduğunu, ne yaptığını ve neden yaptığını belirleyen temel kararları içerir.

Anahtar Kavram

Planlama Hiyerarşisi ve Stratejik Planlama

İpuçları

1
Yönetim kademesi yükseldikçe planların süresinin ve kapsamının nasıl değiştiğini düşünün.
2
Bir kurumun 'gelecek 5 yılını' tasarlayan plan türünü hatırlamaya çalışın.

Daha Fazla Pratik

Planlama hiyerarşisindeki diğer düzeylerin (Taktik ve Operasyonel) hazırlayıcılarını ve sürelerini karşılaştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 15Soru

Bir kamu kurumunda görev yapan bir şube müdürü, yıl sonunda ulaşılan hizmet çıktılarını, yılın başında belirlenmiş olan performans hedefleri ile karşılaştırarak aradaki farkları ve sapmaları raporlamıştır. Müdürün gerçekleştirdiği bu işlem, yönetim fonksiyonlarından denetim (kontrol) sürecinin hangi aşamasını ifade etmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Performansın standartlarla karşılaştırılması

Cevap

Gerçekleşen durumun hedeflenen durumla kıyaslanması işlemi 'Performansın standartlarla karşılaştırılması' aşamasıdır.
Denetim süreci, bir kıyaslama ve doğrulama sürecidir. Yöneticinin eldeki fiili verileri (performans ölçümü sonucu) başlangıçta koyduğu kriterlerle (standartlar) yan yana getirmesi ve aradaki farkları görmesi, sürecin üçüncü ve en kritik adımı olan karşılaştırma aşamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Denetim sürecinin adımları gözden geçirilir.
Sıralama: 1. Standartların Belirlenmesi, 2. Performansın Ölçülmesi, 3. Karşılaştırma, 4. Düzeltici Önlem.
Sürecin hangi noktasında olduğumuzu anlamak için genel akışı bilmek gerekir.
2
Sorudaki eylem analiz edilir.
Müdürün 'hizmet çıktılarını' (fiili durum) 'başarı hedefleri' (standartlar) ile 'karşılaştırdığı' görülür.
Sorudaki anahtar kelimeler kıyaslama ve sapma tespitidir.
3
Analiz sonucu uygun aşama ile eşleştirilir.
Fiili durum ve standart arasındaki farkın ortaya konması 'karşılaştırma' aşamasına karşılık gelir.
Denetimin özü olan geri bildirim mekanizması bu aşamada çalışır.

Anahtar Kavram

Denetim Süreci Aşamaları
Soru 16Soru

Bir kamu kurumunda yürütülen 'Dijital Arşivleme ve Belge Yönetim Sistemi' geçiş projesinde, veri giriş hızı için eski manuel sistem verilerine dayalı performans standartları belirlenmiştir. Uygulama sürecinin üçüncü ayında yapılan denetimde; hata oranının hedeflenenin çok altında (sıfıra yakın) olduğu, ancak işlem hızının belirlenen standartların %40\%40 gerisinde kaldığı saptanmıştır. Yapılan teknik analizler, yeni sistemin güvenlik ve doğrulama protokollerinin işlem süresini doğal olarak uzattığını, ancak veri kalitesini maksimize ederek uzun vadede kurumsal hataları engellediğini göstermektedir. Bu senaryoda, denetim sürecinin 'karşılaştırma ve sapma analizi' aşamasından sonra yöneticinin sergilemesi gereken en rasyonel yönetimsel adım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ortaya çıkan sapmanın nedenini analiz ederek, yeni sistemin teknik gereklilikleri ve çıktı kalitesi doğrultusunda performans standartlarını revize etmek.

Cevap

Ortaya çıkan sapmanın nedenini analiz ederek, yeni sistemin teknik gereklilikleri doğrultusunda performans standartlarını revize etmek en uygun adımdır.
Denetim süreci döngüsel bir yapıya sahiptir. Eğer fiili performans ile standartlar arasındaki sapma, standartların hatalı, güncelliğini yitirmiş veya yeni şartlara uyumsuz olmasından kaynaklanıyorsa; düzeltici eylem olarak standartların kendisi revize edilmelidir. Senaryoda yeni sistemin kaliteyi artırdığı ancak hızı doğal olarak sınırladığı belirtildiğinden, standartların bu yeni gerçeğe göre güncellenmesi en rasyonel adımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilerin Analizi
Hızdaki düşüşün personel yetersizliğinden değil, sistemin güvenlik protokollerinden kaynaklandığı anlaşıldı.
Düzeltici eyleme karar vermeden önce sapmanın kaynağını (performans mı, standart mı?) belirlemek gerekir.
2
Standartların Geçerliliğinin Sorgulanması
Eski manuel sistem verilerine dayalı standartların yeni teknolojik yapı için gerçekçi olmadığı saptandı.
Yönetimde 'esneklik' ilkesi gereği, değişen teknolojiye uyum sağlamayan standartlar revize edilmelidir.
3
Düzeltici Önlemin Belirlenmesi
Standartlar, yeni sistemin optimum hızı ve maksimize edilen kalite düzeyi dikkate alınarak yeniden tanımlandı.
Denetim sürecinin son aşamasında sadece 'performansı düzeltmek' değil, gerekiyorsa 'standartları değiştirmek' de rasyonel bir seçenek oluşturur.

Anahtar Kavram

Denetim Sürecinde Standartların Revizyonu ve Geri Besleme Döngüsü

Daha Fazla Pratik

Denetim türleri (ileri beslemeli, eş zamanlı, geri beslemeli) arasındaki farkları içeren senaryo bazlı soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 17Soru

Yönetim bilimi literatüründe planlama, belirli bir mantıksal silsileyi takip eden bir süreç olarak ele alınır. Bu süreçte amaca yönelik temel hedeflerin saptanmasının ardından; planın üzerine inşa edileceği gelecekteki iç ve dış çevresel koşullara (ekonomik veriler, teknolojik öngörüler, yasal kısıtlar vb.) ilişkin kabullerin yapıldığı ve planın 'çerçevesinin' çizildiği aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Planlama varsayımlarının (dayanaklarının) belirlenmesi

Cevap

Planlama varsayımlarının (dayanaklarının) belirlenmesi aşaması, hedeflerin saptanmasından sonra gelen ve gelecekteki çevresel koşulların analiz edildiği süreçtir.
Yönetim literatüründe planlama süreci şu sırayı izler: 1) Hedeflerin saptanması, 2) Planlama varsayımlarının (dayanaklarının) belirlenmesi, 3) Alternatif hareket yollarının belirlenmesi, 4) Alternatiflerin değerlendirilmesi, 5) Seçim, 6) Yardımcı planların yapılması ve 7) Bütçeleme. Soru kökünde tarif edilen 'gelecekteki iç ve dış çevresel koşullara ilişkin kabuller', planlamanın ikinci aşaması olan varsayımların belirlenmesine tekabül eder.

Adım Adım Çözüm

1
Planlama sürecinin başlangıç noktasını hatırla.
Süreç 'Hedeflerin (Amaçların) Saptanması' ile başlar.
Nereye gidileceği bilinmeden yol haritası çizilemez.
2
Hedeflerden sonraki ikinci adımı tanımla.
Planlama Varsayımlarının (Dayanaklarının) Belirlenmesi aşamasına geçilir.
Planın hangi koşullar altında (enflasyon, nüfus, rakip stratejileri vb.) çalışacağı bu aşamada kararlaştırılır.
3
Sonraki aşamaları kontrol et.
Varsayımlar netleştikten sonra alternatif yollar belirlenir, değerlendirilir ve seçim yapılır.
Gerçekçi varsayımlar olmadan üretilen alternatifler kağıt üzerinde kalır.

Anahtar Kavram

Planlama Sürecinin Aşamaları (Koontz ve O'Donnell Yaklaşımı)
Soru 18Soru

Luther Gulick tarafından geliştirilen POSDCORB formülasyonunda "D" (Directing) harfiyle simgelenen yöneltme fonksiyonu; planlanan hedeflere ulaşmak için personelin harekete geçirilmesi sürecini kapsar. Yöneltme, örgütün statik yapısına canlılık kazandıran dinamik bir evre olarak kabul edilmektedir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi, yöneltme fonksiyonunun temel süreçleri arasında yer alan ve çalışanların örgütsel amaçlar doğrultusunda çaba göstermeye ikna edilmesi ile isteklendirilmesini ifade eden unsurdur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Motivasyon (Güdüleme)

Cevap

Motivasyon (Güdüleme)
Yöneltme fonksiyonu, örgütlenmiş olan insan kaynağını eyleme geçiren fonksiyondur. Bu fonksiyonun başarılı olabilmesi için yöneticinin etkili iletişim kurması, liderlik yapması ve personeli örgütsel amaçlara odaklayacak motivasyon araçlarını kullanması gerekir. Bu nedenle 'isteklendirme' vurgusu doğrudan motivasyon seçeneğini doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
POSDCORB modelindeki 'D' (Directing) harfinin kapsamını belirle.
Yöneltme (Directing), personelin liderlik, iletişim ve motivasyon araçlarıyla harekete geçirilmesidir.
Yöneltme, planlama ve örgütleme gibi statik aşamalardan sonra gelen uygulama evresidir.
2
Soruda istenen 'isteklendirme' ve 'ikna etme' kavramlarını yönetim bilimindeki terimlerle eşleştir.
Çalışanların verimliliğini artırmak için psikolojik ve fiziksel olarak harekete geçirilmesi 'motivasyon' kavramına karşılık gelir.
Motivasyon, bireyin davranışını belirli bir amaca doğru yönelten güçtür.

Anahtar Kavram

Yöneltme (Directing) fonksiyonu; liderlik, iletişim ve motivasyon unsurlarından oluşur.

Daha Fazla Pratik

Yöneltme fonksiyonu ile denetim fonksiyonu arasındaki farkları, geri bildirim mekanizmaları üzerinden inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 19Soru

Yönetim fonksiyonları hiyerarşisinde diğer tüm fonksiyonlardan önce gelen ve örgütün 'ne yapması gerektiğini' tayin eden planlama süreci, belirli bir mantıksal sıralama izler. Buna göre, bir yönetim faaliyeti olarak planlama sürecinin ilk ve başlangıç aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Amaç ve hedeflerin saptanması

Cevap

Planlama sürecinin ilk aşaması amaç ve hedeflerin saptanmasıdır.
Planlama sürecinin başlangıç noktası, örgütün gelecekte ulaşmak istediği durumları ifade eden amaç ve hedeflerin belirlenmesidir. Diğer tüm adımlar (alternatiflerin bulunması, seçim yapılması vb.) bu hedefler doğrultusunda şekillenir.

Adım Adım Çözüm

1
Planlama kavramının tanımını ve kapsamını analiz edin.
Planlamanın bir 'geleceği tasarlama' ve 'hedef koyma' süreci olduğu belirlenir.
Sürecin neyle başlayacağını bulmak için tanımındaki öncelikli unsuru saptamak gerekir.
2
Yönetim süreci aşamalarını (POSDCORB veya Fayol silsilesi) gözden geçirin.
İlk adımın her zaman 'neyin başarılmak istendiği' olduğu görülür.
Hedef belirlenmeden ne bir plan yapılabilir ne de bir yapı kurulabilir.

Anahtar Kavram

Planlama Sürecinin Aşamaları
Tahmini Süre:45s
Soru 20Soru

Luther Gulick tarafından geliştirilen ve kamu yönetimi süreçlerini simgeleyen POSDCORB formülasyonunda yer alan "Directing" (Yöneltme) fonksiyonu; örgütün planlama ve örgütleme gibi statik aşamalarını eyleme dönüştüren dinamik bir süreci ifade eder. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yöneltme fonksiyonunun kapsamını ve temel amacını en bütüncül şekilde açıklamaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örgütün beşeri unsurlarını; liderlik, etkili iletişim ve güdüleme araçlarını kullanarak belirlenen amaçlar doğrultusunda harekete geçirme ve onlara kılavuzluk etme sürecidir.

Cevap

Yöneltme fonksiyonu, örgütün insan kaynağını liderlik, iletişim ve motivasyon yoluyla harekete geçiren dinamik bir süreçtir.
Yöneltme (Directing), POSDCORB modelinin 'motor' gücü gibidir. Örgüt planlandıktan ve kadrolar oluşturulduktan sonra, yöneticinin bu yapıyı emirler, talimatlar, liderlik ve motivasyon yoluyla hedeflere doğru yürütmesi sürecini kapsar. Beşeri unsuru merkeze alarak iletişimi sağlar ve örgütü statik bir yapıdan canlı bir organizmaya dönüştürür.

Adım Adım Çözüm

1
POSDCORB modelindeki 'D' harfinin karşılığını belirleme
D harfi 'Directing' yani 'Yöneltme/Yürütme' fonksiyonunu temsil eder.
Fonksiyonun temel tanımını yapabilmek için modeldeki yerini anlamak gerekir.
2
Yöneltme fonksiyonunun statik ve dinamik ayrımındaki yerini analiz etme
Planlama ve örgütleme statik (yapısal) aşamalardır; yöneltme ise bu yapıyı 'çalıştıran' dinamik aşamadır.
Yöneltme, emir-komuta zinciriyle örgütü fiilen işleyişe sokar.
3
Fonksiyonun alt unsurlarını (liderlik, motivasyon, iletişim) birleştiren seçeneği tespit etme
Beşeri unsuru harekete geçiren liderlik ve iletişim vurgusu içeren tanım doğrudur.
Yöneltme sadece emir vermek değil, aynı zamanda personeli hedefe yönelik etkileme sanatıdır.

Anahtar Kavram

Yöneltme (Directing) Fonksiyonu
Sayfa 1 / 6Sonraki
Yönetim Fonksiyonları Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi | Examkin