Bütçe İlkeleri

Bir kamu kurumu, bölge müdürlükleri arasındaki veri akışını dijitalleştirmek amacıyla bir otomasyon sistemi satın alacaktır. İdare; teknik şartnamede belirtilen tüm performans kriterlerini ve güvenlik standartlarını eksiksiz karşılayan teklifler arasından, en düşük maliyetli olanı tercih ederek kamu kaynaklarını rasyonel bir şekilde kullanmayı hedeflemektedir.

Buna göre, söz konusu kamu kurumunun bu yaklaşımı aşağıdaki bütçe ilkelerinden hangisinin temel mantığını yansıtmaktadır?

$1982$ Anayasası’nın $161$. maddesi ve $5018$ sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri çerçevesinde; Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun süresinde yürürlüğe konulamaması durumunda, bütçenin "yıllık olma" ilkesinin sürekliliğini sağlamak amacıyla başvurulacak hukuki yollarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bütçe hukukunda genellik ilkesi; tüm gelir ve giderlerin bütçede gayrisafi olarak gösterilmesini (gayrisafi usul) ve belirli kamu gelirlerinin belirli kamu giderlerine tahsis edilmemesini (adem-i tahsis) öngörmektedir. $5018$ sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu bu ilkeyi temel bir kural olarak benimsemiş olsa da uygulamada bazı istisnalara yer vermiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $5018$ sayılı Kanun çerçevesinde genellik ilkesinin doğrudan bir istisnasıdır?

Bir kamu idaresi, merkez teşkilatının kırtasiye ihtiyacını karşılamak üzere açtığı ihalede; teknik şartnamede belirtilen kalite ve miktar özelliklerini tam olarak sağlayan teklifler arasından en düşük fiyatı sunan tedarikçi ile anlaşma sağlamıştır. İdarenin, belirlenmiş bir hizmet düzeyini minimum maliyetle elde etmeye yönelik bu rasyonel yaklaşımı aşağıdaki bütçe ilkelerinden hangisi ile doğrudan ilişkilidir?

Bütçe hukukunda bütçe tahminlerinin gerçeğe uygunluğunu denetleyen Doğruluk İlkesi; 'nesnel doğruluk' ve 'öznel doğruluk' olmak üzere iki temel boyuta ayrılmaktadır. Buna göre, Doğruluk İlkesi'nin 'öznel (samimiyet)' boyutu aşağıdakilerden hangisini zorunlu kılmaktadır?

Bütçe kanun teklifinde yer alan ödenek ve gelir tahminlerinin sadece bilimsel ve istatistiksel yöntemlerle hesaplanmış olması yeterli görülmemekte; aynı zamanda bütçeyi hazırlayan siyasi iradenin rakamları kasten saptırmaması ve dürüstlük (bona fide) kuralına uygun davranması beklenmektedir. Bütçe tahminlerinin bu 'öznel' boyutunu ve dürüstlük gerekliliğini ifade eden bütçe ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Bütçe hukukunda 'Önceden İzin (Yasallık) İlkesi', bütçe kanununun hem gelir hem de gider kalemleri üzerindeki otoritesini ifade eder. Ancak bu otoritenin hukuki niteliği, 1982 Anayasası ve 5018 sayılı Kanun çerçevesinde gelirler ve giderler için farklılık göstermektedir.

Buna göre, bütçe kanununun gelir ve giderler üzerindeki hukuki etkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kamu mali yönetiminde bütçe hakkının en temel yansıması olarak kabul edilen 'Önceden İzin (Yasallık) İlkesi', yürütme organının bütçe üzerindeki yetki ve sorumlulukları bakımından aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Bütçe hukukunda bütçe ilkeleri, mali disiplin ve yasama denetiminin etkinliği açısından kritik öneme sahiptir. Bu çerçevede, devletin tüm gelir ve giderlerinin tek bir bütçe belgesi içinde toplanmasını ifade eden 'birlik ilkesi' ile tüm hesapların brüt olarak kaydedilmesini ve hiçbir gelirin belirli bir gidere tahsis edilmemesini öngören 'genellik ilkesi' uygulama ve istisnaları bakımından sıklıkla birbiriyle karıştırılabilmektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi genellik ilkesinin istisnaları arasında yer almayıp doğrudan birlik ilkesinin bir istisnasıdır?

Bir kamu kurumu, kırsal kalkınma hedefleri doğrultusunda inşa edilecek olan bir soğuk hava deposu tesisi için açılan ihalede; teknik şartnamede belirtilen tüm kalite ve güvenlik standartlarını karşılayan teklifler içerisinden kamu maliyetini minimize eden seçeneği tercih ederek sözleşme imzalamıştır. Kamu idaresinin maliyet minimizasyonuna odaklanan bu uygulaması, aşağıdaki bütçe ilkelerinden hangisi ile doğrudan örtüşmektedir?

Kamu mali yönetiminde, bütçe kaynaklarının etkin kullanımı ve mali esnekliğin korunması amacıyla, vergi ve benzeri kamu gelirlerinin bütçe kanununda önceden belirli bir harcama kalemi veya hizmetle doğrudan eşleştirilmemesi, tüm gelirlerin bir 'ortak havuz' içerisinde toplanması esastır.

Buna göre, hükümete değişen ekonomik koşullara göre kaynakları yönlendirme yetkisi veren bu bütçeleme kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri uyarınca kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması esastır. Bir bölge kalkınma idaresi, tarımsal sulama projesi kapsamında yıllık $500.000$ $m^3$ su pompalama kapasitesine sahip bir terfi istasyonu kuracaktır. İdare, teknik şartnameyi karşılayan iki farklı proje teklifini değerlendirmektedir:

- I. Proje: Toplam yatırım ve işletme maliyeti $8.000.000$ TL olup hedeflenen su kapasitesini tam olarak karşılamaktadır.
- II. Proje: Toplam maliyeti $9.500.000$ TL olup hedeflenen su kapasitesinin yanı sıra, idare için öncelikli bir gereklilik olmayan uzaktan izleme ve raporlama modülünü de içermektedir.

İdare, ek modülün maliyeti gerekçelendirmediğini ve temel ihtiyacın daha düşük maliyetle karşılanabileceğini belirleyerek I. Projeyi seçmiştir. İdarenin bu tercihi, bütçe yönetimi açısından aşağıdaki ilkelerden hangisinin bir gereğidir?

$5018$ sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu sistematiğinde, bütçe ödeneklerinin kullanımını disipline eden "giderlerin tahsisi (uzmanlaşma) ilkesi"ne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Klasik Maliye doktrini, bütçe denkliğini her mali yıl için istisnasız bir kural olarak benimsemiş ve bu durumu bir "mali tabu" olarak nitelendirmiştir. Bu anlayışa göre, bütçe denkliği ilkesinin bu denli katı bir şekilde savunulmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Bütçe hukukunda 'Genellik İlkesi'nin iki temel sacayağından biri olan 'Adem-i Tahsis' (Tahsis Etmeme) kuralı uyarınca, devletin elde ettiği kamu gelirleri belirli bir kamu hizmetinin finansmanı için önceden ayrılmayarak bir 'ortak havuz'da (common pool) toplanmaktadır. Buna göre, bütçe uygulamasında 'ortak havuz' yaklaşımının benimsenmesinin temel ekonomik veya mali gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu bütçesinin temel ilkelerinden biri olan tasarruf ilkesi, kamu kaynaklarının israf edilmeden, belirlenen amaçlar doğrultusunda en rasyonel şekilde kullanılmasını hedefler. Bu ilke, kamu mali yönetimi literatüründe 'iktisadilik' kavramı ile de ifade edilmektedir.

Buna göre, bir kamu kurumunun gerçekleştirdiği aşağıdaki işlemlerden hangisi doğrudan iktisadilik ilkesinin bir gereğidir?

Bütçe hukukunda Genellik İlkesi; kamu gelir ve giderlerinin bütçede herhangi bir indirim yapılmadan gösterilmesini ve gelirlerin belirli giderlere önceden bağlanmamasını öngörür.

Buna göre, Genellik İlkesi'nin iki temel sacayağından biri olan "Adem-i Tahsis" (Tahsis Etmeme) kuralı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bütçe hukukunda, yasama organının yürütme organına tanıdığı harcama yetkisinin sınırlarını belirleyen 'giderlerin tahsisi (uzmanlaşma)' ilkesi kapsamında uygulanan aşağıdaki kısıtlamalar mevcuttur:

I. Ödeneklerin bütçe kanununda gösterilen belirli hizmet ve amaçlar dışında kullanılamaması
II. Belirlenen ödenek tutarlarının hiçbir şekilde aşılamaması
III. Ödeneklerin yalnızca ait oldukları mali yılın sonuna kadar geçerli olması

Bu kısıtlamaların uzmanlaşma ilkesinin boyutları (nitelik, nicelik, zaman) ile doğru eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu mali yönetiminde bütçe öngörülerinin oluşturulması aşamasında, verilerin teknik ve istatistiksel olarak tutarlı olmasının yanı sıra bütçeyi hazırlayanların herhangi bir siyasi manipülasyon amacı gütmeden dürüstçe hareket etmesi beklenir. Literatürde 'bona fide' (iyi niyet) kuralı ile ilişkilendirilen bu gerekliliğin ihlal edilmesi, aşağıdaki bütçe ilkelerinden hangisinin 'öznel' boyutuna aykırı bir uygulama olarak kabul edilir?

Bir kamu idaresi, kurum içi veri depolama kapasitesini artırmak amacıyla iki farklı teknolojik çözümü maliyet-fayda analizi çerçevesinde değerlendirmektedir:

İdarenin, hedeflenen kamu hizmeti çıktısını (faydayı) değiştirmeden en düşük maliyetli (girdi) seçeneğe yönelerek Bulut Depolama Hizmeti'ni tercih etmesi aşağıdaki bütçeleme ilkelerinden hangisi ile doğrudan ilişkilidir?