Bütçe Sistemleri

Sermaye (Yatırım) Bütçesi sisteminde, kamu harcamalarının "cari bütçe" ve "sermaye bütçesi" olarak ikiye ayrılmasıyla oluşan "İkili Bütçe" (Dual Budget) yapısında, yatırım harcamalarının finansmanında borçlanmaya başvurulabilmesinin temel teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Modern bütçe sistemleri içerisinde yer alan ve devletin mali faaliyetlerini ulusal ekonominin bütünüyle ilişkilendiren 'Milli Ekonomi (İktisadi) Bütçesi'nin temel fonksiyonu ve kapsamı düşünüldüğünde; bu bütçe türünü, kamu yatırımlarının ayrı bir hesapta izlendiği 'Sermaye (Yatırım) Bütçesi'nden ayıran temel yapısal fark aşağıdakilerden hangisidir?

Peter Pyhrr tarafından geliştirilen ve bütçeleme sürecinde mevcut programların devamlılığını otomatik olarak kabul etmek yerine, her dönem başında tüm harcama kalemlerinin yeniden sorgulanmasını ve her faaliyetin sıfırdan gerekçelendirilmesini öngören 'Sıfır Tabanlı Bütçe Sistemi'ne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

1949 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde Hoover Komisyonu Raporu ile kamu yönetimine kazandırılan Performans Bütçe Sistemi; bütçeyi sadece bir muhasebe kaydı olmaktan çıkarıp, kaynak tahsisinde faaliyetlerin "birim maliyet" ve "verimlilik" ölçütlerini merkeze alan bir yönetim aracına dönüştürmüştür. Bu sistemin işleyiş mantığı ve analitik araçları değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi Performans Bütçe Sistemi'ni Program Bütçe Sistemi'nden (PPBS) ayıran temel uygulama farklılığıdır?

1949 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde Hoover Komisyonu Raporu ile literatüre giren ve kamu bütçesini bir 'denetim belgesi' olmaktan çıkarıp 'yönetsel bir araç' niteliğine kavuşturan Performans Bütçe Sistemi’nin, ödenek tahsis kararlarında geleneksel bütçelemeden ayrılan en belirgin metodolojik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik bütçe anlayışından farklı olarak, kamu harcamalarının ekonomik etkilerine göre sınıflandırıldığı 'Sermaye (Yatırım) Bütçesi' sisteminde finansman kaynakları ile harcama türleri arasında doğrudan bir bağ kurulmaktadır. Bu bütçe sistemine göre, yatırım harcamalarının uzun vadeli borçlanma ile karşılanmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel (Klasik) Bütçe Sistemi'nde bütçe ödeneklerinin, hizmetlerin niteliğine bakılmaksızın harcama kalemleri (personel, kırtasiye, yolluk vb.) bazında detaylı bir şekilde 'nesne esasına' göre sınıflandırılması, yasama organının 'siyasi' ve 'mali' denetimini en üst düzeye çıkarmayı amaçlar.

Buna göre, söz konusu bütçeleme yaklaşımının kamu mali yönetiminde yarattığı temel 'yönetsel' dezavantaj aşağıdakilerden hangisidir?

Sermaye (yatırım) bütçesi sisteminde, kamu harcamalarının 'cari harcamalar' ve 'yatırım harcamaları' şeklinde ikiye ayrılarak 'İkili Bütçe' (Dual Budget) yapısının oluşturulması öngörülür. Bu sistemde yatırım harcamalarının finansmanının borçlanma ile yapılmasının 'faydalanma ilkesi' (pay-as-you-use) çerçevesinde savunulmasının temel teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu mali yönetiminde rasyonelleşme arayışlarının bir sonucu olarak $1949$ tarihli Hoover Komisyonu Raporu ile önerilen Performans Bütçe Sistemi'nde; bütçe sürecinin girdi odaklı (nesne esaslı) yapıdan faaliyet odaklı yapıya dönüştürülmesinde kullanılan temel yöntemsel araç ve rasyonellik ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel (Klasik) Bütçe Sistemi'nin "girdi odaklı" yapısı ile bütçe hazırlama sürecindeki "artımcılık" (incrementalism) yaklaşımı arasındaki etkileşim dikkate alındığında; bu sistemde kaynakların rasyonel ve etkin kullanımı yerine, ödeneklerin son kuruşuna kadar tüketilmesine yönelik bir "harcama baskısı" (spend-it-or-lose-it) oluşmasına zemin hazırlayan temel kurumsal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Performans Esaslı Program Bütçe Sistemi (PEPB) ilkeleri ve Türkiye'deki uygulama esasları dikkate alındığında, bu sistemin temel bileşenlerinden biri olan "performans göstergeleri" hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kamu mali yönetiminde bütçeleme sürecini sadece ödeneklerin nereye harcandığını gösteren bir çizelge olmaktan çıkarıp, kaynakların ne kadar verimli kullanıldığını ölçen yönetsel bir araca dönüştürmeyi amaçlayan; $1949$ tarihli Hoover Komisyonu Raporu ile önerilen Performans Bütçe Sistemi'nin temel uygulama mantığı aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu kurumlarında bütçe ödeneklerinin bir önceki yılın rakamları temel alınarak belirli oranlarda artırılması (artırımcı yaklaşım) yerine, mevcut tüm faaliyetlerin her dönem yeniden sorgulanmasını öngören Peter Pyhrr imzalı Sıfır Tabanlı Bütçe Sistemi (STBS) hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Peter Pyhrr tarafından 1970'li yıllarda geliştirilen ve kamu kaynaklarının tahsisinde geleneksel "artırımcı" (incremental) yaklaşımı reddeden Sıfır Tabanlı Bütçe Sistemi'nde (STBS), bütçeleme sürecinin işleyişini sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu kesiminde kaynak tahsisi sürecinde; bütçe ödeneklerinin personel maaşı, kira veya kırtasiye alımı gibi harcama kalemleri (girdiler) yerine; 'ulaştırma ağının genişletilmesi', 'anne ve çocuk sağlığının korunması' veya 'mesleki eğitimin niteliğinin artırılması' gibi belirli toplumsal amaçlar ve bu amaçlara hizmet eden faaliyet grupları temelinde yapılandırılması öngörülmektedir. Bu yaklaşım, harcamaların kontrolünden ziyade hizmetlerin planlanmasına ve sonuçlarına odaklanmaktadır.

Buna göre, bütçeleme sürecinde 'kamu parasıyla ne alındığına' değil 'kamu parasıyla ne yapıldığına' odaklanan bu bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde 2021 yılından itibaren tam kapsamlı olarak uygulanan Performans Esaslı Program Bütçe (PEPB) sisteminin mimarisi, hiyerarşik yapısı ve performans ölçümü ilkeleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kamu bütçesinin sadece devletin gelir ve gider tahminlerinden ibaret görülmeyip; bu verilerin milli gelir, toplam tüketim ve toplam yatırım gibi makroekonomik büyüklüklerle ilişkilendirilerek genel bir ekonomik planın parçası olarak ele alındığı bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel (Klasik) Bütçe Sistemi'nde, bütçeleme sürecinin temel amacı kamu harcamalarının hukuka uygunluğunu ve yasama organının yürütme üzerindeki denetimini sağlamaktır. Bu sistemde harcamalar, sunulan hizmetlerin toplumsal amaçlarından ziyade harcama kalemleri (personel, kırtasiye, yakıt vb.) bazında sınıflandırılır.

Buna göre, geleneksel bütçe sisteminin yapısal özellikleri ve kamu mali yönetimindeki yeri dikkate alındığında, bu sistemin işleyişine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

2021 yılı itibarıyla Türk Bütçe Sistemi'nde tam kapsamlı olarak uygulanmaya başlanan Performans Esaslı Program Bütçe (PEPB) yaklaşımında; hizmetlerin etkinliğinin ölçülmesi, hiyerarşik yapı ve performans göstergelerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Devletin bütçe rakamlarını; milli gelir, toplam yatırım ve toplam tüketim gibi makroekonomik büyüklüklerle bir bütün olarak ele alan ve bütçeyi genel ekonominin bir parçası olarak gören bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?