Banka Muhasebesi

204 soru

Soru 141Soru

Banka Tek Düzen Hesap Planı'na (BTP) göre; bir bankanın 'Gerçeğe Uygun Değer Farkı Kâr veya Zarara Yansıtılan Menkul Değerler' grubunda izlediği hisse senedi veya tahvil gibi kıymetlerin satışından elde edilen kârların kaydedilmesi gereken gelir hesabı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 702 Menkul Değer Satış Kârları

Cevap

Menkul değerlerin satışından doğan kârlar '702 Menkul Değer Satış Kârları' hesabında izlenir.
Banka Tek Düzen Hesap Planı'na göre, bankanın kendi portföyünde bulunan menkul değerlerin satışından elde edilen olumlu farklar (kârlar) '702 Menkul Değer Satış Kârları' hesabının alacağına kaydedilir. Bu hesap, bankanın faiz dışı gelirleri (veya sermaye piyasası işlemleri kârları) grubunda yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin niteliğini analiz etme
İşlem bir menkul değer satışıdır ve maliyetin üzerindeki tutar 'satış kârı' olarak tanımlanır.
Doğru hesap seçimi için gelirin faiz getirisi mi yoksa sermaye kazancı mı olduğu belirlenmelidir.
2
Banka Tek Düzen Hesap Planı'ndaki (BTP) karşılığını bulma
BTP'de satış kârları için 702 nolu hesap kodu belirlenmiştir.
Bankacılıkta faiz gelirleri (700) ile satış kârları (702) farklı hesaplarda izlenerek raporlama netliği sağlanır.

Anahtar Kavram

Banka Muhasebesinde Satış Kârlarının Sınıflandırılması
Tahmini Süre:45s
Soru 142Soru

(A) Bankası, nakit yönetimi planlaması doğrultusunda (B) Bankası nezdindeki vadesiz serbest hesabına 2.000.0002.000.000 TL tutarında kaynak aktarmıştır. Söz konusu tutar, bankanın Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) nezdindeki serbest hesabından mahsup edilerek transfer edilmiştir.

Buna göre, (A) Bankası'nın bu işlem için yapacağı yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 030030 Bankalar 2.000.0002.000.000 TL / Alacak: 020020 T.C. Merkez Bankası 2.000.0002.000.000 TL

Cevap

Doğru kayıt '030 Bankalar' hesabının borçlandırılması ve '020 T.C. Merkez Bankası' hesabının alacaklandırılmasıdır.
Bankanın başka bir bankadaki (B Bankası) hesabı arttığı için '030 Bankalar' hesabı borçlandırılır. Bu tutar bankanın TCMB'deki kendi serbest hesabından çıktığı için '020 T.C. Merkez Bankası' hesabı alacaklandırılır. Her iki hesap da aktif karakterli olduğu için artış borç, azalış alacak tarafında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Artış gösteren varlık hesabını belirleyin
030 Bankalar (B Bankasındaki hesap)
Başka bir bankaya para yatırıldığında bankanın o bankadaki varlığı artar.
2
Azalış gösteren varlık hesabını belirleyin
020 T.C. Merkez Bankası (Serbest Hesap)
Transfer TCMB'deki hesap üzerinden yapıldığı için bu hesaptaki bakiye azalır.
3
Yevmiye kaydını oluşturun
Borç: 030 / Alacak: 020
Aktif karakterli hesaplarda artışlar borca, azalışlar alacağa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Banka Muhasebesinde Bankalararası Mahsup İşlemleri

Daha Fazla Pratik

TCMB nezdindeki serbest hesap ile zorunlu karşılık hesabı arasındaki transfer kayıtlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 143Soru

Banka Tek Düzen Hesap Planı (BTDHPBTDHP) sistematiğinde hesapların sınıflandırılması, kodlama yapısı ve finansal raporlama ilkeleri dikkate alındığında; aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teminat mektupları, kabul kredileri ve ciro taahhütleri gibi gayri nakdi kredi işlemleri; bankanın maruz kaldığı kredi riskini göstermesi amacıyla "Krediler" (15.15. grup) içerisinde aktif bir hesap olarak muhasebeleştirilir.

Cevap

Teminat mektupları ve kabul kredileri gibi gayri nakdi kredi işlemlerinin kredi riskini göstermesi amacıyla "Krediler" (15.15. grup) içerisinde aktif bir hesap olarak kaydedildiğini belirten ifade yanlıştır.
Banka Tek Düzen Hesap Planı uyarınca, gayri nakdi krediler (teminat mektubu, kabul kredisi, akreditif vb.) bilanço içi aktif hesaplarda değil, 44 numaralı "Bilanço Dışı Hesaplar" (Nazım Hesaplar) sınıfında izlenir. Bu işlemler nakit çıkışı gerektirmediği için varlık niteliği taşımazlar ve bilanço büyüklüğünü etkilemezler. Dolayısıyla bu kalemlerin 1515 numaralı Krediler grubunda aktif bir hesap olarak kaydedilmesi yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
BTDHP hesap sınıflarının belirlenmesi
Sınıf 11 (Aktif), Sınıf 22 (Pasif), Sınıf 33 (Gelir/Gider), Sınıf 44 (Nazım/Bilanço Dışı).
Bankacılık hesap planının temel hiyerarşisini anlamak için.
2
Gayri nakdi kredilerin (Teminat mektubu vb.) niteliğinin analizi
Bu işlemler banka için nakit çıkışı gerektirmeyen ancak gelecekte bir yükümlülüğe dönüşme riski taşıyan (risk ağırlığı olan) kalemlerdir.
Bu kalemlerin bilanço içi mi yoksa dışı mı takip edileceğine karar vermek için.
3
Krediler grubunun (15.15. grup) kapsamının incelenmesi
15.15. grup, bankanın mülkiyetinde olan ve nakit olarak kullandırılan (nakdi) kredileri içerir.
Yanlış sınıflamanın nerede yapıldığını saptamak için.
4
Doğru muhasebeleştirme yerinin tespiti
Gayri nakdi krediler, bilanço toplamını etkilememek üzere 44 numaralı sınıf (Nazım Hesaplar) altındaki ilgili gruplarda (4040 - Garanti ve Kefaletler vb.) izlenmelidir.
Bilanço büyüklüğünü suni olarak artırmamak ve muhasebe ilkelerine uygun raporlama yapmak için.

Anahtar Kavram

Banka Tek Düzen Hesap Planı'nda Nazım Hesaplar ve Gayri Nakdi Kredilerin Sınıflandırılması

İpuçları

1
Gayri nakdi kredilerin (teminat mektubu gibi) banka kasasından bir nakit çıkışı gerektirip gerektirmediğini düşünün.
2
Bankacılıkta bilançonun toplamını etkilemeyen, ancak risklerin takibi için kullanılan özel hesap sınıfını hatırlayın.
3
BTDHPBTDHP'de 44 numaralı sınıf Nazım Hesaplar içindir ve teminat mektupları bu sınıfta izlenirken, 1515 numaralı grup sadece nakdi (gerçek) kredileri kapsar.

Daha Fazla Pratik

Banka muhasebesinde Nazım hesapların kendi içindeki 'borçlu' ve 'alacaklı' çalışma mantığını ve karşılıklı hesap isimlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 144Soru

(Z) Bankası, müşterisi olan (B) Anonim Şirketi'nden, vadesinde tahsil edilmek üzere 75.00075.000 TL nominal değerli bir ticari senedi "tahsil cirosu" ile teslim almıştır. Banka, bu tür işlemleri Tekdüzen Hesap Planı uyarınca nazım hesaplarda takip etmektedir. Buna göre, söz konusu senedin bankaya teslim alınması aşamasında yapılacak muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 918 Tahsile Alınan Kıymetler hesabı borçlandırılır, 919 Tahsile Alınan Kıymetler Karşılığı hesabı alacaklandırılır.

Cevap

Bankanın tahsil amacıyla teslim aldığı senetler için '918 Tahsile Alınan Kıymetler' borçlu ve '919 Tahsile Alınan Kıymetler Karşılığı' alacaklı olacak şekilde kayıt yapılmalıdır.
Doğru cevapta belirtilen kayıt, banka muhasebesi standartlarına uygundur. Tahsile alınan senetler bankanın aktifine giren bir varlık değil, nazım hesaplarda izlenmesi gereken bir yükümlülüktür. Tekdüzen hesap planına göre bu işlemde 918 borçlu, 919 ise alacaklı çalışır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirleyin.
Müşteriden tahsil cirosu ile senet alınması, banka için bir mülkiyet değişikliği değil, bir takip ve hizmet yükümlülüğüdür.
Varlık bankaya ait olmadığı için bilanço içi hesaplar kullanılamaz.
2
Kullanılacak hesap grubunu seçin.
İşlem 'Nazım Hesaplar' (9. grup) altında izlenmelidir.
Nazım hesaplar, bankanın mülkiyetinde olmayan ancak takip edilmesi gereken kıymetlerin izlenmesi için tasarlanmıştır.
3
Doğru hesap kodlarını ve borç/alacak yönünü uygulayın.
918 Tahsile Alınan Kıymetler (Borçlu), 919 Tahsile Alınan Kıymetler Karşılığı (Alacaklı) kaydı oluşturulur.
Nazım hesaplarda borçlu hesaplar kıymetin kendisini, alacaklı hesaplar ise bu kıymetin sorumluluğunu/karşılığını temsil eder.

Anahtar Kavram

Banka muhasebesinde nazım hesapların işleyişi ve tahsile alınan kıymetlerin sınıflandırılması.

İpuçları

1
Senet bankanın mülkiyetine mi geçiyor yoksa sadece tahsilat için mi alınıyor?
2
Bankanın kendi varlığı olmayan kalemler hangi hesap grubunda takip edilir?
3
Tahsile alınan kıymetler için 918 ve 919 kodlu hesap çifti kullanılır; ilk giriş kaydında hangisi borçlandırılır?

Daha Fazla Pratik

Bu senedin vadesinde tahsil edilmesi durumunda yapılacak nazım hesap kapanış kaydını ve komisyon gelirinin kaydını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 145Soru

Bankacılık sektöründe uygulanan Tek Düzen Hesap Planı (BTDHPBTDHP), genel muhasebe uygulamalarındaki hiyerarşik yapıdan farklı bir kodlama ve sınıflandırma mantığına sahiptir. Özellikle gelir ve gider hesaplarının takibi için ayrılan sınıflar, genel ticari işletmelerdeki 66 numaralı gruptan farklılaştırılmıştır. Buna göre, bir bankanın kredi işlemlerinden elde ettiği faiz gelirleri ile bankacılık hizmetleri karşılığında tahsil ettiği komisyonların muhasebeleştirildiği hesap sınıfı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 77 - Faiz ve Diğer Faaliyet Gelirleri

Cevap

Faiz ve Diğer Faaliyet Gelirleri (77 numaralı hesap sınıfı)
Bankacılık Tek Düzen Hesap Planı (BTDHPBTDHP) sistematiğinde, genel muhasebeden farklı olarak gelirler 77 numaralı sınıfta, giderler ise 88 numaralı sınıfta takip edilmektedir. Faiz gelirleri ve hizmet komisyonları bankanın temel gelir kalemleri olduğu için bu sınıflandırma altında yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Muhasebe çerçevesini belirleme
Bankalar için geçerli olan Tek Düzen Hesap Planı (BTDHPBTDHP) esas alınmalıdır.
Genel muhasebe (MSUGT) ile banka muhasebesi arasındaki sınıflandırma farkını ayırt etmek için.
2
Hesap sınıflarının işlevlerini analiz etme
66 numaralı sınıfın mevduatları, 77 numaranın gelirleri, 88 numaranın ise giderleri temsil ettiği belirlenir.
BTDHPBTDHP hiyerarşisinde her sınıfın belirli bir ekonomik karakteri (aktif, pasif, gelir, gider) vardır.
3
Soru kökündeki unsurları sınıflarla eşleştirme
Faiz gelirleri ve komisyonlar gelir niteliğinde olduğundan 77 numaralı sınıfa kaydedilmelidir.
Bankanın ana faaliyet hasılatı olan faiz ve ücretlerin doğru finansal raporlanması için.

Anahtar Kavram

Bankalarda Tek Düzen Hesap Planı (BTDHPBTDHP) Sınıflandırması

İpuçları

1
Bankaların kullandığı hesap planında (BTDHP), 6 numaralı grup MSUGT'deki gibi gelirleri değil, mevduatları temsil eder.
2
Bankacılıkta gelir ve giderler yan yana olan iki ayrı sınıf kodunda (7 ve 8) toplanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Banka muhasebesinde Class 6'nın neden pasif karakterli olduğunu ve MSUGT ile temel farklarını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 146Soru

Bir banka, bir müşterisinin talebi üzerine 75.00075.000 EUR tutarındaki vesaik mukabili ithalat bedelini yurt dışına transfer etmiştir. Banka bu işlem için müşterinin vadesiz TL mevduat hesabını kullanmış; döviz satış kuru olarak 11 EUR = 37,2037,20 TRY uygulanmıştır. Banka bu işlem için 2.0002.000 TRY komisyon ve bu komisyon üzerinden %5\%5 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) tahsil etmiştir. Ayrıca, kambiyo satış tutarı üzerinden binde 22 (0,0020,002) oranında kambiyo gider vergisi (BSMV) hesaplanmıştır. Bankalar Tekdüzen Hesap Planı (BTHP) çerçevesinde, bu işleme ilişkin yapılması gereken muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 400 Vadesiz Ticari Mevduat hesabı 2.797.6802.797.680 TRY tutarında borçlandırılmalıdır.

Cevap

Vadesiz Mevduat hesabının döviz bedeli, komisyon ve tüm vergilerin toplamı olan 2.797.6802.797.680 TRY tutarında borçlandırılması gereken seçenek doğrudur.
Banka müşterisine döviz sattığında (veya transfer ettiğinde), müşterinin mevduat hesabından dövizin TRY bedeli ile birlikte bankanın aldığı komisyon ve yasal olarak kesilmesi gereken tüm vergiler tahsil edilir. Yapılan hesaplamada döviz bedeli 2.790.0002.790.000 TRY, komisyon 2.0002.000 TRY ve toplam vergi yükü 5.6805.680 TRY (100100 TRY BSMV + 5.5805.580 TRY Kambiyo Gider Vergisi) olarak bulunmuştur. Bu kalemlerin toplamı olan 2.797.6802.797 .680 TRY, mevduat hesabına borç (çıkış) olarak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Döviz tutarının Türk Lirası karşılığını hesaplayınız.
75.000×37,20=2.790.00075.000 \times 37,20 = 2.790.000 TRY
Müşteriye satılan dövizin banka kayıtlarındaki TRY karşılığını belirlemek için.
2
İşlemle ilgili vergileri hesaplayınız.
Komisyon BSMV: 2.000×0,05=1002.000 \times 0,05 = 100 TRY; Kambiyo Gider Vergisi: 2.790.000×0,002=5.5802.790.000 \times 0,002 = 5.580 TRY; Toplam Vergi: 100+5.580=5.680100 + 5.580 = 5.680 TRY.
Devlete ödenecek olan vergi yükümlülüklerini belirlemek için.
3
Müşterinin hesabından tahsil edilecek toplam tutarı belirleyiniz.
2.790.000+2.000+100+5.580=2.797.6802.790.000 + 2.000 + 100 + 5.580 = 2.797.680 TRY
Mevduat hesabına yapılacak borç kaydının tutarını bulmak için.
4
Bankalar Tekdüzen Hesap Planına uygun yevmiye maddesini kurgulayınız.
Borç: 400 Vadesiz Mevduat (2.797.6802.797.680); Alacak: 291 Kambiyo Pozisyonu (2.790.0002.790.000), 600 Komisyon Gelirleri (2.0002.000), 380 Ödenecek Vergi (5.6805.680).
Banka muhasebe standartlarına göre kaydı tamamlamak için.

Anahtar Kavram

Banka Muhasebesinde Kambiyo Satış İşlemlerinin ve Yasal Kesintilerin Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
İşlemde hem bankanın geliri (komisyon) hem de devletin alacağı (iki farklı vergi türü) bulunmaktadır.
2
BTHP sisteminde 290 ve 291 hesapları sadece dövizin TRY karşılığı tutarında çalıştırılır; diğer maliyetler mevduat hesabına yansıtılır.
3
Kambiyo Gider Vergisi (binde 2) satış tutarı (2.790.0002.790.000 TRY) üzerinden, BSMV ise komisyon (2.0002.000 TRY) üzerinden hesaplanır.

Daha Fazla Pratik

Akreditif açılışında tahsil edilen nakit teminatların yabancı para cinsinden izlenmesi ve değerleme farklarının muhasebeleştirilmesi konusuna çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 147Soru

Banka müşterisi Bay (M)(M), 2020 Şubat 20262026 tarihinde vadesi dolan 150.000150.000 TL tutarındaki vadeli tasarruf mevduatı hesabını kapatmıştır. Hesap için vade sonunda 6.0006.000 TL brüt faiz hesaplanmış olup, bu tutar üzerinden %5\%5 oranında gelir vergisi (stopaj) kesintisi yapılmıştır. Müşteri, anaparanın tamamını nakit olarak tahsil etmiş, net faiz tutarının ise vadesiz tasarruf mevduatı hesabına aktarılmasını talep etmiştir.

Buna göre, bankanın vade sonundaki bu işlemlere ilişkin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: BORÇ: 301 Vadeli Tasarruf Mevduatı 150.000150.000 / BORÇ: 400 Mevduat Faiz Giderleri 6.0006.000 | ALACAK: 100 Kasa 150.000150.000 / ALACAK: 300 Vadesiz Tasarruf Mevduatı 5.7005.700 / ALACAK: 390 Ödenecek Vergi ve Fonlar 300300

Cevap

Banka, vadeli tasarruf mevduatını kapatmak için 301 nolu hesabı 150.000150.000 TL borçlandırır, brüt faiz tutarı olan 6.0006.000 TL'yi 400 nolu gider hesabına borç kaydeder. Ödemeler kısmında ise; nakit ödenen anapara için 100 Kasa 150.000150.000 TL, net faiz için 300 Vadesiz Tasarruf Mevduatı 5.7005.700 TL ve vergi kesintisi için 390 Ödenecek Vergi ve Fonlar 300300 TL alacaklandırılır.
Doğru yevmiye kaydı, bankanın asli borcu olan vadeli mevduatın (301) borç tarafına yazılarak kapatılmasını, katlanılan maliyetin brüt faiz (400) olarak borç kaydedilmesini ve bunların karşılığında gerçekleşen nakit çıkışı (100), hesap transferi (300) ve vergi borcunun (390) alacak tarafında gösterilmesini içermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Faiz ve Vergi Hesaplaması
Brüt Faiz: 6.0006.000 TL, Vergi (%5): 300300 TL, Net Faiz: 5.7005.700 TL
Mevduat işlemlerinde faiz gideri brüt üzerinden hesaplanır ve yasal stopaj kesintisi yapılır.
2
Anapara ve Faiz Giderinin Kaydı
301 Vadeli Tasarruf Mevduatı (B) 150.000150.000 TL, 400 Mevduat Faiz Giderleri (B) 6.0006.000 TL
Vadesi dolan hesabın kapatılması ve döneme ait faiz yükünün giderleştirilmesi gerekir.
3
Ödeme ve Yükümlülüklerin Kaydı
100 Kasa (A) 150.000150.000 TL, 300 Vadesiz Tasarruf Mevduatı (A) 5.7005.700 TL, 390 Ödenecek Vergi (A) 300300 TL
Müşterinin talebi doğrultusunda anapara nakit, net faiz hesaba aktarılır; vergi ise devlete ödenmek üzere emanete alınır.

Anahtar Kavram

Banka Tek Düzen Hesap Planına (BTDHP) göre mevduat vade sonu işlemleri ve faiz tahakkuk/ödeme esasları.

İpuçları

1
Bankalar için mevduat bir borçtur; borç hesapları kapandığında borç (sol) tarafa yazılır.
2
Mevduata yürütülen faiz banka için bir giderdir. Faiz giderleri brüt tutar üzerinden 400 nolu hesap grubunda izlenir.
3
Vergi kesintisi (stopaj), müşteriye ödenecek net tutarı azaltır ancak bankanın toplam giderini değiştirmez; bu tutar 390 nolu hesapta alacaklandırılır.

Daha Fazla Pratik

Vade sonu beklemeksizin hesap kapatılması (vadesinden önce çekim) durumundaki faiz kaybı ve muhasebe kayıtlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 148Soru

Bir mevduat bankasının "Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler" (III.III. Grup) hesabında izlemekte olduğu bir ticari krediye ilişkin veriler şu şekildedir:

- Anapara tutarı: 500.000500.000 TL
- Ayrılan özel karşılık tutarı (%20\%20): 100.000100.000 TL
- "Donuk Alacaklar Faiz Tahakkuk ve Reeskontları" hesabındaki faiz alacağı: 40.00040.000 TL
- Söz konusu faiz alacağı için ayrılan karşılık (%100\%100): 40.00040.000 TL

Banka, ilgili müşteri ile varılan mutabakat sonucunda toplam 520.000520.000 TL tahsil ederek kredi hesabını tasfiye etmiştir. Buna göre, bu tahsilat işlemi sonucunda bankanın "Karşılık İptalleri" ve "Faiz Gelirleri" hesaplarına yapacağı kayıtlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "Karşılık İptalleri" hesabı 100.000100.000 TL, "Faiz Gelirleri" hesabı 20.00020.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Bankanın yapacağı kayıtta "Karşılık İptalleri" hesabı 100.000100.000 TL, "Faiz Gelirleri" hesabı ise 20.00020.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Banka, tahsil ettiği 520.000520.000 TL'nin 500.000500.000 TL'si ile anapara alacağını kapatır. Anapara için daha önce ayrılan 100.000100.000 TL'lik özel karşılık, kredinin tahsil edilmesi nedeniyle '641 Karşılık İptalleri' hesabına gelir kaydedilir. Anaparayı aşan 20.00020.000 TL ise '600 Faiz Gelirleri' hesabına kaydedilir. Donuk alacak faizleri için açılan izleme hesapları (159159 ve 159.01159.01) ise gelir tablosuna yansıtılmadan karşılıklı olarak kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1
Tahsilat tutarının bileşenlerini ayrıştırın.
Toplam tahsilat: 520.000520.000 TL. Anapara: 500.000500.000 TL. Faiz: 520.000500.000=20.000520.000 - 500.000 = 20.000 TL.
Bankacılık uygulamasında tahsil edilen tutarın önce anaparayı kapatması, kalanın ise faiz geliri sayılması esastır.
2
Anapara için ayrılan özel karşılığın iptalini hesaplayın.
Anapara özel karşılığı (151151 nolu hesap): 100.000100.000 TL.
Anapara karşılığı ayrıldığında gider (651651) yazıldığı için, tahsilat durumunda bu karşılık gelir (641641) olarak iptal edilir.
3
Faiz geliri ve donuk alacak reeskontu işlemlerini belirleyin.
Fiilen tahsil edilen faiz 20.00020.000 TL'dir (600 Faiz Gelirleri). Kayıtlı olan 40.00040.000 TL'lik faiz reeskontu (159159) ve karşılığı (159.01159.01) birbirini mahsup ederek kapatılır.
Donuk alacaklara yürütülen faizler tahsil edilene kadar gelir yazılmadığı için, karşılık iptali sırasında gelir tablosuna (641641) yansıtılmaz.

Anahtar Kavram

Donuk alacak tahsilatında anapara karşılık iptali ile faiz tahsilatı arasındaki fark.

İpuçları

1
Tahsil edilen tutarın ne kadarının anapara, ne kadarının faiz olduğunu belirleyerek başlayın.
2
Banka muhasebesinde donuk alacaklar için ayrılan faiz reeskontlarının, anapara karşılıklarından farklı olarak gelir tablosuna başlangıçta yansıtılmadığını hatırlayın.
3
Gelir tablosundaki 'Karşılık İptalleri' hesabına sadece daha önce 'Karşılık Giderleri' olarak kaydedilen tutarların geri dönüşü kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Donuk alacakların gruplar arası transferi ve bu süreçteki faiz tahakkuklarının durdurulması konusunu tekrar edin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 149Soru

Bir banka şubesinde 2828 Aralık tarihinde yapılan efektif deposu sayımında 400400 Avro (EUR\text{EUR}) tutarında bir noksanlık tespit edilmiş ve noksanlığın nedeni o gün belirlenemediği için ilgili tutar kayıtlara 11 Avro = 35,0035,00 TL\text{TL} kuru üzerinden intikal ettirilmiştir. 3131 Aralık dönem sonu tarihinde noksanlığın nedeni halen belirlenememiş ve kasa sorumlusundan tahsilat yapılamamıştır. Dönem sonunda Avro efektif alış kuru 11 Avro = 38,0038,00 TL\text{TL} olarak belirlenmiştir.

Bu bilgilere göre, 3131 Aralık tarihinde yabancı para cinsinden olan kasa noksanlığına ilişkin yapılması gereken değerleme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 290 Muhtelif Borçlular 1.2001.200 TL / Alacak: 641 Kambiyo Karları 1.2001.200 TL

Cevap

Borç: 290 Muhtelif Borçlular 1.2001.200 TL / Alacak: 641 Kambiyo Karları 1.2001.200 TL olan seçenek doğrudur.
Banka muhasebesinde yabancı para (efektif) noksanlıkları, noksanlık tespit edildiğinde cari kur üzerinden 'Muhtelif Borçlular' hesabına borç kaydedilerek takip edilir. Bu hesap yabancı para cinsinden bir alacağı temsil ettiği için dönem sonunda efektif alış kuru üzerinden değerlenmesi zorunludur. Kur 35,0035,00 TL'den 38,0038,00 TL'ye çıktığı için bankanın tahsil edeceği noksanlık tutarının TL karşılığı 1.2001.200 TL artmıştır. Bu artış 'Muhtelif Borçlular' hesabına borç, 'Kambiyo Karları' hesabına alacak olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa noksanlığının ilk kayıt tarihindeki TL değerini hesapla.
400 EUR×35,00 TL/EUR=14.000 TL400 \text{ EUR} \times 35,00 \text{ TL/EUR} = 14.000 \text{ TL}
Noksanlık ilk tespit edildiğinde bu tutar üzerinden Muhtelif Borçlular hesabına borç kaydedilmiştir.
2
Kasa noksanlığının dönem sonu (31 Aralık) tarihindeki TL değerini hesapla.
400 EUR×38,00 TL/EUR=15.200 TL400 \text{ EUR} \times 38,00 \text{ TL/EUR} = 15.200 \text{ TL}
Dönem sonu değerlemesi cari efektif alış kuru üzerinden yapılmalıdır.
3
Değerleme farkını tespit et.
15.200 TL14.000 TL=1.200 TL15.200 \text{ TL} - 14.000 \text{ TL} = 1.200 \text{ TL} (Artış)
Kur artışı bankanın alacağının (noksanlığın) TL karşılığını artırmıştır.
4
Muhasebe kaydını oluştur.
Muhtelif Borçlular hesabı borçlandırılır (1.2001.200 TL), Kambiyo Karları hesabı alacaklandırılır (1.2001.200 TL).
Varlık hesaplarındaki artış borca, ortaya çıkan kâr ise alacağa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Banka muhasebesinde yabancı para cinsinden kasa noksanlıkları dönem sonunda mutlaka değerlemeye tabi tutulur.

Daha Fazla Pratik

Yabancı para kasa fazlalığı durumunda dönem sonu değerlemesinin hangi hesap üzerinden yapıldığını araştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 150Soru

Bir banka, müşterisinin ithalat işlemiyle ilgili olarak yurt dışından gönderilen 40.00040.000 USD tutarındaki vesaikleri (belgeleri) teslim almıştır. Banka, söz konusu belgeleri müşterisine teslim edip bedelini tahsil edene kadar bu işlemi nazım hesaplarda takip edecektir. Bankalar Tekdüzen Hesap Planı (BTHP) uyarınca, bu aşamada yapılacak nazım hesap kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 'Gelen Vesaikler' hesabı borçlandırılır, 'Gelen Vesaikler Karşılığı' hesabı alacaklandırılır.

Cevap

Bankalar Tekdüzen Hesap Planı'na göre, henüz bedeli tahsil edilmemiş vesaiklerin teslim alınması durumunda 'Gelen Vesaikler' hesabı borçlandırılırken, 'Gelen Vesaikler Karşılığı' hesabı alacaklandırılmalıdır.
BTHP uyarınca, vesaik mukabili ithalat işlemlerinde bankaya ulaşan belgeler, bedel tahsil edilip belgeler müşteriye teslim edilene kadar mülkiyeti temsil eden bir değer olarak nazım hesaplarda izlenir. Bu kapsamda 'Gelen Vesaikler' hesabı (Borç) ve 'Gelen Vesaikler Karşılığı' hesabı (Alacak) kullanılarak çift taraflı kayıt yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirlemek
İşlem, bankanın bir yükümlülük altına girmediği ancak takip etmesi gereken bir vesaik teslimidir (Vesaik Mukabili İthalat başlangıcı).
Henüz bir ödeme yapılmadığı için bu işlem bir bilanço kalemi değil, bir nazım hesap kalemidir.
2
İlgili hesap grubunu seçmek
BTHP çerçevesinde 9. grup olan 'Nazım Hesaplar' kullanılmalıdır.
Müşteri adına izlenen değerler ve belgeler nazım hesaplarda takip edilir.
3
Borç ve alacak taraflarını belirlemek
910 Gelen Vesaikler (veya Müşterilerimiz Adına Gelen Vesaikler) hesabı borçlandırılır, 911 Gelen Vesaikler Karşılığı hesabı alacaklandırılır.
Aktif karakterli nazım hesaplar, takip edilen değer arttığında borç tarafında çalışır.

Anahtar Kavram

Banka Muhasebesinde Nazım Hesapların (Grup 9) İşleyişi

İpuçları

1
Banka, henüz para transferi yapmamış veya tahsilat gerçekleştirmemişse, bu tür 'emanet' niteliğindeki belgeleri bilançonun hangi grubunda takip eder?

Daha Fazla Pratik

Vesaik mukabili ithalat bedeli müşteriden tahsil edildiğinde, nazım hesaplardaki bu kaydın nasıl kapatılacağını (ters kayıt) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 151Soru

Bir kamu kurumu, 2121 Kasım 20252025 tarihinde (X)(X) Bankasında 4.000.0004.000.000 TL tutarında, 9292 gün vadeli ve yıllık %36\%36 faiz oranlı bir "Resmi Mevduat" hesabı açtırmıştır (Valör: 2222 Kasım 20252025). Banka, 3131 Aralık 20252025 tarihinde dönem sonu envanter işlemlerini gerçekleştirmektedir. (Yıl 360360 gün olarak dikkate alınacaktır.)

Buna göre, bankanın 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapması gereken faiz tahakkuk kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 740 MEVDUAT FAİZ GİDERLERİ 160.000 (B) / 410 FAİZ GİDER REESKONTLARI 160.000 (A)

Cevap

Bankanın yapması gereken kayıt, 40 günlük kıstelyevm faiz tutarı olan 160.000 TL'nin 740 Mevduat Faiz Giderleri hesabına borç, 410 Faiz Gider Reeskontları hesabına alacak kaydedilmesidir.
Doğru cevap, 22 Kasım - 31 Aralık arasındaki 40 günlük süre için hesaplanan 160.000 TL tutarındaki faizin, 740 Mevduat Faiz Giderleri hesabına borç ve 410 Faiz Gider Reeskontları hesabına alacak yazıldığı kayıttır. Bu işlem, dönemsellik kavramı gereği bankanın o yıla ait faiz yükümlülüğünü finansal tablolarına yansıtmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Faiz işleyecek gün sayısını (kıstelyevm süresi) belirle
40 Gün
Valör 22 Kasım olduğu için Kasım ayından 9 gün (30-22+1), Aralık ayından 31 gün olmak üzere toplam 40 gün faiz tahakkuk edecektir.
2
Brüt faiz tutarını hesapla
160.000 TL
Faiz = (Anapara * Faiz Oranı * Gün) / 36.000 => (4.000.000 * 36 * 40) / 36.000 = 160.000 TL.
3
Banka Tekdüzen Hesap Planı'na (BTDHP) göre muhasebe kaydını oluştur
Borç: 740, Alacak: 410
Banka için mevduat faizi bir giderdir (740). Dönem sonunda henüz ödenmemiş ancak tahakkuk etmiş bu gider '410 Faiz Gider Reeskontları' hesabında izlenir.

Anahtar Kavram

Banka muhasebesinde mevduat faiz tahakkukları kıstelyevm (gün esası) yöntemine göre brüt tutar üzerinden yapılır ve reeskont hesapları kullanılarak dönem giderlerine aktarılır.

Daha Fazla Pratik

Vade sonundaki kapanış kaydında vergi kesintisinin nasıl yapılacağını ve 410 nolu hesabın nasıl kapatılacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 152Soru

Bir banka şubesinin 3131 Aralık tarihindeki mizanında "011 Efektif Deposu" hesabının borç bakiyesi 140.400140.400 TL\text{TL}'dir. Bu bakiyenin 4.5004.500 USD\text{USD} tutarındaki nakit yabancı paradan (banknot) oluştuğu ve yapılan fiziki sayım sonucunun kayıtlarla tam uyumlu olduğu saptanmıştır. Dönem sonu değerlemesinde uygulanacak efektif alış kuru 1 USD=31,801 \text{ USD} = 31,80 TL\text{TL} olarak belirlenmiştir.

Buna göre, bankanın yapması gereken dönem sonu değerleme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 011 Efektif Deposu hesabı 2.7002.700 TL\text{TL} borçlandırılır, 641 Kambiyo Karları hesabı 2.7002.700 TL\text{TL} alacaklandırılır.

Cevap

Dönem sonu değerlemesinde 011 Efektif Deposu hesabı 2.700 TL borçlandırılırken, 641 Kambiyo Karları hesabı 2.700 TL alacaklandırılmalıdır.
Dönem sonu değerlemesi sonucunda efektif mevcudunun TL karşılığı 140.400140.400 TL\text{TL}'den 143.100143.100 TL\text{TL}'ye yükselmiştir. Bu 2.7002.700 TL\text{TL}'lik artış bir kambiyo kârıdır. Banka muhasebe sisteminde nakit yabancı paralar (efektif) '011 Efektif Deposu' hesabında takip edildiği için bu hesap borçlandırılarak varlık artışı kaydedilirken, '641 Kambiyo Karları' hesabı alacaklandırılarak gelir kaydı tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Efektif mevcudunun dönem sonu değerini hesaplayınız.
4.500 USD×31,80 TL/USD=143.100 TL4.500 \text{ USD} \times 31,80 \text{ TL/USD} = 143.100 \text{ TL}
Varlıkların bilanço tarihindeki güncel değerini bulmak için mevcut miktar ile cari kur çarpılır.
2
Kayıtlı değer ile güncel değer arasındaki farkı bulunuz.
143.100 TL140.400 TL=2.700 TL143.100 \text{ TL} - 140.400 \text{ TL} = 2.700 \text{ TL} (Olumlu fark)
Değerleme sonucunda ortaya çıkan kâr veya zarar tutarını belirlemek için fark hesaplanır.
3
Muhasebe kaydını oluşturunuz.
Borç: 011 Efektif Deposu 2.7002.700 / Alacak: 641 Kambiyo Karları 2.7002.700
Banka Tek Düzen Hesap Planı'na göre nakit yabancı para artışları 011 nolu hesaba, oluşan kâr ise 641 nolu hesaba kaydedilir.

Anahtar Kavram

Banka muhasebesinde nakit yabancı paraların (efektif) dönem sonu değerlemesi ve 011 Efektif Deposu hesabının kullanımı.

Daha Fazla Pratik

Efektif alış ve satış işlemlerindeki kur farklarının (arbitraj kârı) muhasebeleştirilmesini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 153Soru

ZZ Bankası, 11 Kasım 20252025 tarihinde nominal değeri 200.000200.000 TL olan, yıllık %18\%18 faiz getirili bir hazine bonosunu "Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Menkul Değerler" grubunda izlemek üzere satın almıştır. 3131 Aralık 20252025 tarihinde bononun borsa rayici (gerçeğe uygun değeri) 208.000208.000 TL olarak belirlenmiştir.

Banka Tek Düzen Hesap Planı (BTP) ve değerleme ilkeleri dikkate alındığında, bankanın dönem sonunda yapacağı muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6.0006.000 TL tutarında faiz geliri tahakkuk ettirilirken, 2.0002.000 TL tutarındaki değer artışı özkaynaklar grubundaki ilgili hesaba kaydedilir.

Cevap

Dönem sonunda 6.0006.000 TL faiz geliri tahakkuk ettirilirken, 2.0002.000 TL değer artışı özkaynaklar grubundaki ilgili hesaba kaydedilir.
Banka Tek Düzen Hesap Planı'na göre, "Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan" grubundaki borçlanma araçları için dönem sonunda iki ayrı işlem yapılır: İlk olarak döneme ait işlemiş faiz tutarı (200.000×%18×2/12=6.000200.000 \times \%18 \times 2/12 = 6.000 TL) hesaplanarak gelir tablosundaki faiz gelirleri hesaplarına kaydedilir. İkinci olarak, bononun faiz eklenmiş güncel tutarı (206.000206.000 TL) ile borsa rayici (208.000208.000 TL) arasındaki 2.0002.000 TL'lik fark, özkaynaklar içerisinde "Menkul Değerler Değerleme Farkları" gibi bir hesapta izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem sonu itibarıyla işlemiş faiz tutarını (kıstelyevm esasına göre) hesaplayın.
200.000×0,18×(2/12)=6.000200.000 \times 0,18 \times (2 / 12) = 6.000 TL
Banka, bonoyu elinde tuttuğu 22 ay (11 Kasım - 3131 Aralık) için faiz geliri hak etmiştir.
2
Bononun faiz dahil defter değerini belirleyin.
200.000+6.000=206.000200.000 + 6.000 = 206.000 TL
Değerleme öncesi bononun maliyeti ile işlemiş faizinin toplamı güncel defter değerini oluşturur.
3
Gerçeğe uygun değer ile defter değerini karşılaştırarak değerleme farkını bulun.
208.000206.000=2.000208.000 - 206.000 = 2.000 TL değer artışı.
Piyasa fiyatı (208.000208.000), faiz eklenmiş defter değerinden (206.000206.000) daha yüksektir.
4
Portföy sınıflandırmasına göre farkın nereye kaydedileceğini belirleyin.
Faiz geliri (6.0006.000 TL) \rightarrow Kâr/Zarar; Değerleme farkı (2.0002.000 TL) \rightarrow Özkaynaklar.
Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan (FVOCI) menkul değerlerde, faiz geliri etkin faiz yöntemiyle gelir tablosuna, değerleme farkları ise özkaynaklara yansıtılır.

Anahtar Kavram

Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Menkul Değerlerin Değerlemesi

İpuçları

1
Dönem sonu işlemlerinde önce kıstelyevm esasına göre işlemiş faizi hesaplamayı unutmayın.
2
Menkul değerin grubuna dikkat edin: 'Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan' olması, değerleme farklarının özkaynaklarda izleneceğini gösterir.
3
22 aylık faiz 6.0006.000 TL'dir. Bononun değeri bu faizle birlikte 206.000206.000 TL'ye çıkar. Piyasa fiyatı olan 208.000208.000 TL ile arasındaki fark değerleme artışıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, menkul değerin 'Alım-Satım Amaçlı' (FVTPL) olarak sınıflandırıldığı durum için çözerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 154Soru

XX Bankası, 11 Kasım 20252025 tarihinde spekülatif amaçlı olmayan, gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan (FVOCI) menkul değerler grubunda izlemek üzere nominal değeri 100.000100.000 USD olan bir Eurobond'u 102.000102.000 USD bedelle peşin olarak satın almıştır. Eurobond yıllık %6\%6 kupon faizli olup faiz ödemeleri altı ayda birdir. Satın alma tarihinde 11 USD = 3030 TL'dir. 3131 Aralık 20252025 tarihinde 11 USD = 3232 TL olup Eurobond'un birikmiş faiz hariç (temiz fiyat) gerçeğe uygun değeri 103.500103.500 USD olarak belirlenmiştir.

Buna göre, bankanın 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapacağı değerleme ve faiz tahakkuku işlemleri sonucunda özkaynaklar altında yer alan "Menkul Değerler Değerleme Farkları" hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 48.00048.000

Cevap

Özkaynaklar altındaki değerleme farkları hesabına kaydedilecek tutar 48.00048.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 48.00048.000 TL, menkul kıymetin USD cinsinden maliyeti ile dönem sonu piyasa değeri arasındaki farkın (1.5001.500 USD), dönem sonu döviz kuru (3232 TL) ile çarpılması sonucu elde edilir. Banka Tek Düzen Hesap Planı (BTP) uygulamalarında, FVOCI grubunda izlenen YP borçlanma araçlarının anaparası üzerindeki kur farkları "Kambiyo Kârları" olarak gelir tablosuna kaydedilirken, kıymetin yabancı para cinsinden değerindeki artış veya azalışlar özkaynaklardaki "Menkul Değerler Değerleme Farkları" hesabında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Faiz tahakkukunu hesapla
100.000×%6×(2/12)=1.000100.000 \times \%6 \times (2/12) = 1.000 USD
Kasım ve Aralık ayları için (2 aylık) faiz getirisi hesaplanmalıdır.
2
Faiz gelirinin TL karşılığını bul
1.000×32=32.0001.000 \times 32 = 32.000 TL
Dönem sonu tahakkuk kaydı güncel kur üzerinden yapılır (700 Menkul Değerlerden Alınan Faizler hesabına).
3
Kur farkı kazancını hesapla (P&L bileşeni)
102.000×(3230)=204.000102.000 \times (32 - 30) = 204.000 TL
BTP kuralları gereği, FVOCI borçlanma araçlarının maliyet bedeli üzerindeki kur farkları 750 Kambiyo Kârları hesabına alınır.
4
USD bazlı değer değişimini belirle
103.500102.000=1.500103.500 - 102.000 = 1.500 USD (Artış)
Piyasa fiyatı ile maliyet bedeli arasındaki fark özkaynaklara konu olan değer değişimini gösterir.
5
Değerleme farkının TL karşılığını hesapla
1.500×32=48.0001.500 \times 32 = 48.000 TL
USD bazlı gerçek değer artışı dönem sonu kuruyla özkaynaklardaki 550 Menkul Değerler Değerleme Farkları hesabına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Banka Tek Düzen Hesap Planı'na (BTP) göre, FVOCI grubundaki yabancı para borçlanma araçlarının kur farkları gelir tablosuna, yabancı para cinsinden gerçeğe uygun değer değişimleri ise özkaynaklara kaydedilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 155Soru

(A)(A) Bankası, 2222 Mart 20262026 tarihinde kısa vadeli likidite fazlasını değerlendirmek amacıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bünyesindeki Bankalararası Para Piyasası'nda (Interbank) 8.000.0008.000.000 TL tutarında gecelik (overnight) plase (depo verme) işlemi gerçekleştirmiştir. Söz konusu tutar bankanın TCMB nezdindeki serbest hesabından mahsup edilerek ilgili piyasaya aktarılmıştır.

Bu işlemin muhasebeleştirilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "040 Para Piyasalarından Alacaklar" hesabı borçlandırılır ve "910 Para Piyasası İşlemleri Alacak Taahhütleri" hesabı borçlandırılır.

Cevap

Bankalararası Para Piyasası'ndaki plase işlemi için "040 Para Piyasalarından Alacaklar" ve "910 Para Piyasası İşlemleri Alacak Taahhütleri" hesapları borçlandırılmalıdır.
Doğru seçenek, banka muhasebesindeki organize para piyasası işlemlerinin hem bilanço içi (040) hem de bilanço dışı (910) hesaplarla izlenmesi gerektiğini doğru bir şekilde ifade etmektedir. TCMB bünyesindeki bu işlemde nakit çıkışı olduğu için TCMB hesabı alacaklandırılırken, doğan alacak hakkı 040 nolu hesapta borç tarafında izlenir. Aynı zamanda işlemin taahhüt niteliği 910 nolu nazım hesapta borç kaydıyla takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlem türünü ve piyasayı analiz et
İşlem TCMB bünyesindeki Interbank piyasasında depo verme (plase) işlemidir.
İşlemin hangi hesap grubunda (030 vs 040) izleneceğini belirlemek için piyasa niteliği kritiktir.
2
Bilanço içi hesap kaydını belirle
040 Para Piyasalarından Alacaklar (+) / 020 T.C. Merkez Bankası (-)
Banka piyasaya para gönderdiği için TCMB'deki serbest hesabı azalır, para piyasası alacakları artar.
3
Bilanço dışı (nazım) hesap kaydını belirle
910 Para Piyasası İşlemleri Alacak Taahhütleri (Borç) kaydı yapılır.
Banka TDHP uyarınca para piyasası işlemleri vadesine kadar nazım hesaplarda izlenmelidir; depo veren banka alacak taahhüdü kaydeder.

Anahtar Kavram

Banka Tek Düzen Hesap Planı'nda Para Piyasası İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

İşlemin vade sonundaki tahsilat ve faiz geliri kaydını yaparak süreci tamamlamayı deneyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 156Soru

Bir mevduat bankası, 1111 Aralık 20252025 tarihinde ticari bir müşterisine 1.000.0001.000.000 TL tutarında, yıllık %36\%36 faiz oranlı ve 9090 gün vadeli bir kredi açmıştır. Faiz tahsilatının vade sonunda yapılacağı bu işlemde, bankanın 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapması gereken dönem sonu faiz tahakkuk kaydında alacaklandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir? (Banka faiz hesaplamalarında 11 yılı 360360 gün olarak kabul etmektedir.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 700700 Faiz Gelirleri hesabı, 20.00020.000 TL

Cevap

700700 Faiz Gelirleri hesabı, 20.00020.000 TL
Banka muhasebesinde krediler üzerinden kazanılan ancak henüz tahsil edilmeyen faizler, yıl sonu envanter işlemlerinde tahakkuk esasına göre kaydedilir. 1111 Aralık'ta açılan kredinin 3131 Aralık'a kadar olan 2020 günlük süresi cari döneme aittir. 1.000.0001.000.000 TL üzerinden yıllık %36\%36 oranla 2020 günlük faiz 20.00020.000 TL olarak hesaplanır. Bu tutar, bankanın geliri olduğu için 700700 Faiz Gelirleri hesabının alacağına kaydedilirken, henüz tahsil edilmediği için 281281 Tahakkuk Eden Faiz Gelirleri hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem sonuna kadar geçen süreyi hesapla
2020 gün
Kredinin açıldığı 1111 Aralık tarihinden dönem sonu olan 3131 Aralık tarihine kadar geçen süre (3111=2031 - 11 = 20) hesaplanır.
2
Kıstelyevm esasına göre dönem sonu faiz tutarını hesapla
20.00020.000 TL
Faiz Formülü: F=Anapara×FaizOranı×Gu¨n36000F = \frac{Anapara \times Faiz Oranı \times Gün}{36000} üzerinden 1.000.000×36×20/36000=20.0001.000.000 \times 36 \times 20 / 36000 = 20.000 TL sonucuna ulaşılır.
3
Banka Tek Düzen Hesap Planı'na göre yevmiye kaydını belirle
281281 (B) / 700700 (A)
Dönemsellik kavramı uyarınca henüz tahsil edilmemiş ancak kazanılmış gelirler 281281 Tahakkuk Eden Faiz Gelirleri hesabına borç, 700700 Faiz Gelirleri hesabına alacak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Banka Muhasebesinde Kıstelyevm Faiz Tahakkuku
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 157Soru

Bir banka, ithalatçı bir müşterisi lehine 200.000200.000 USD tutarında bir akreditif (L/C) açmıştır. Banka, akreditif şartı gereği bedelin %25\%25'ini müşterinin vadesiz döviz tevdiat hesabından bloke ederek teminat olarak almıştır. Akreditifin açıldığı tarihte kur 11 USD = 32,0032,00 TL iken, dönem sonunda banka tarafından yapılan değerleme işlemlerinde kur 11 USD = 34,5034,50 TL olarak belirlenmiştir. Bu bilgilere göre, bankanın dönem sonunda sadece söz konusu akreditif teminatına (bloke mevduat) ilişkin yapması gereken değerleme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 291 Kambiyo İşlemleri Değerleme Hesabı 125.000125.000 TL borçlandırılır; 401 Döviz Tevdiat Hesabı (Bloke Teminatlar) 125.000125.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Bankanın akreditif teminatına ilişkin değerleme kaydı; 291 Kambiyo İşlemleri Değerleme Hesabı'nın 125.000125.000 TL borçlandırılması ve 401 Döviz Tevdiat Hesabı'nın (Bloke Teminatlar) 125.000125.000 TL alacaklandırılması şeklindedir.
Döviz kurunun yükselmesi durumunda bankanın müşterisine olan TL cinsinden borç yükümlülüğü (mevduat) artmaktadır. Banka muhasebe sisteminde bu artış, '401 Döviz Tevdiat Hesabı'nın alacaklandırılması ve bu yükümlülüğü dengeleyen '291 Kambiyo İşlemleri Değerleme Hesabı'nın borçlandırılmasıyla kaydedilir. 50.00050.000 USD teminat için oluşan 125.000125.000 TL'lik fark bu yöntemle muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Akreditif teminat tutarının USD cinsinden hesaplanması
200.000 USD×%25=50.000 USD200.000 \text{ USD} \times \%25 = 50.000 \text{ USD}
Değerleme sadece bilançoda yer alan gerçek hesap (teminat) üzerinden yapılır; akreditifin kalan kısmı nazım hesaplardadır.
2
Dönem sonu kur farkının hesaplanması
34,50 TL32,00 TL=2,50 TL/USD34,50 \text{ TL} - 32,00 \text{ TL} = 2,50 \text{ TL/USD}
Dönem sonu kuru ile açılış kuru arasındaki fark değerleme tutarını belirler.
3
Toplam TL değerleme farkının bulunması
50.000 USD×2,50 TL=125.000 TL50.000 \text{ USD} \times 2,50 \text{ TL} = 125.000 \text{ TL}
Yabancı para birimi başına düşen fark ile toplam döviz tutarı çarpılarak değerleme matrahı bulunur.
4
Banka Tek Düzen Hesap Planı'na göre muhasebe kaydının oluşturulması
Borç: 291 Kambiyo İşlemleri Değerleme Hesabı, Alacak: 401 Döviz Tevdiat Hesabı
Döviz kurundaki artış bankanın yükümlülüğünü artırdığı için 401 nolu hesap alacaklandırılır, denkleştirici hesap olan 291 ise borçlandırılır.

Anahtar Kavram

Banka Muhasebesinde Kambiyo Pozisyonu ve Teminat Değerlemesi

İpuçları

1
Akreditif bedelinin tamamı mı yoksa sadece bankanın kasasına giren/bloke edilen teminat mı bilançoda yer alır?
2
200.000200.000 USD'nin %25\%25 teminatını bulduktan sonra, kur farkı olan 2,502,50 TL ile çarparak değerleme tutarına ulaşın.
3
Bankanın döviz borcu (mevduat) değer kazandığında banka açısından TL bazında bir yükümlülük artışı doğar; pasif hesaplar alacak taraflı çalışır.

Daha Fazla Pratik

Akreditif taahhüdünün kalan kısmının nazım hesaplarda (910/960910/960 nolu hesaplar) nasıl değerleneceğini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 158Soru

Bir banka, bir müşterisinden nakit olarak 10.00010.000 USD (efektif) satın almıştır. Bankalar Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bankanın satın aldığı bu fiziksel yabancı paraların (USD) girişinin kaydedileceği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 011 Efektif Deposu

Cevap

Bankanın satın aldığı fiziksel yabancı paralar 011 Efektif Deposu hesabına kaydedilir.
Banka muhasebesinde, bankanın elinde bulunan fiziksel (nakit) yabancı paralar 'Efektif' olarak adlandırılır ve bu varlıklar Bankalar Tekdüzen Hesap Planı'nda 011 Efektif Deposu hesabında takip edilir. İşlem bir satın alma olduğu için bankanın efektif varlıklarında artış meydana gelmiş ve ilgili hesap borçlandırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle.
Müşteriden nakit yabancı para (efektif) satın alınması.
İşlemin hangi hesap grubuna gireceğini anlamak için varlık türünü belirlemek gerekir.
2
Bankalar Tekdüzen Hesap Planı'ndaki karşılığını bul.
Fiziksel yabancı paralar için kullanılan hesap 011 kodlu hesaptır.
Bankacılık muhasebesinde TL nakit (010) ile yabancı para nakit (011) ayrımı esastır.
3
Yabancı para kaydını oluştur.
011 Efektif Deposu hesabına borç kaydı yapılır.
Varlık hesaplarındaki artışlar borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Banka Muhasebesinde Efektif ve Döviz Ayrımı

İpuçları

1
Bankalarda TL kasası ile yabancı para kasası farklı kodlarla izlenir.
2
Nakit yabancı paraya 'efektif' denir. Hesap planında bu kelimeyi içeren hesabı arayın.

Daha Fazla Pratik

Kambiyo işlemlerinin TL bacağında hangi hesabın (291) kullanıldığını ve kur farklarının (646/656) nasıl kaydedildiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 159Soru

Banka Tek Düzen Hesap Planı ve dönem sonu değerleme esaslarına göre, bir mevduat bankasının kasasında bulunan yabancı paraların (efektiflerin) dönem sonunda değerlenmesinde aşağıdaki kurlardan hangisi esas alınır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: T.C. Merkez Bankası Efektif Alış Kuru

Cevap

Bankaların dönem sonunda kasalarındaki fiziki yabancı paraları (efektifleri) değerlemek için T.C. Merkez Bankası Efektif Alış Kuru'nu kullanmaları gerekir.
Banka Tek Düzen Hesap Planı'na göre bankalar, bilançolarındaki aktif kalemleri değerlerken alış kurlarını kullanırlar. Kasa mevcudu fiziki bir varlık olduğu için bu varlıklar 'efektif' olarak tanımlanır ve T.C. Merkez Bankası Efektif Alış Kuru ile değerlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Varlık türünün belirlenmesi
Kasadaki yabancı paralar 'efektif' olarak sınıflandırılır.
Banka muhasebesinde fiziki nakit yabancı paralar efektif, banka hesaplarındaki kaydi paralar ise döviz olarak adlandırılır.
2
Değerleme kurunun seçilmesi
Efektifler için T.C. Merkez Bankası Efektif Alış Kuru seçilir.
Mevzuat gereği bankalar dönem sonu değerlemelerinde Merkez Bankası kurlarını kullanmak ve fiziki paralar için 'efektif' ibaresini taşıyan kurları esas almak zorundadır.

Anahtar Kavram

Banka Muhasebesinde Efektif ve Döviz Değerleme Esasları

İpuçları

1
Bankaların kasasındaki fiziki yabancı paralara 'efektif' denildiğini hatırlayın.
2
Varlıklar değerlenirken ihtiyatlılık gereği alış kuru mu yoksa satış kuru mu daha düşük (muhafazakar) sonuç verir?
3
Yabancı para varlıkları (efektifler) her zaman T.C. Merkez Bankası'nın ilan ettiği ilgili 'alış' kuru üzerinden değerlenir.

Daha Fazla Pratik

Değerleme sonucunda ortaya çıkan kur farkının hangi hesaba (Kambiyo Karları veya Zararları) kaydedildiğini inceleyin.
Tahmini Süre:45s
Soru 160Soru

Bir banka şubesinin 3131 Aralık tarihindeki kasa sayımı öncesi hazırlanan mizanında "011 Efektif Deposu" hesabının borç bakiyesi 330.000330.000 TL\text{TL}'dir. Yapılan incelemede bu tutarın 10.00010.000 USD\text{USD} (ABD Doları) tutarındaki mevcudu temsil ettiği anlaşılmıştır. Akşam yapılan kasa sayımında ise fiziken 10.25010.250 USD\text{USD} olduğu görülmüştür. Farklılığın nedenlerine ilişkin yapılan araştırmada;

- 150150 USD\text{USD}'lik tutarın bir müşterinin vadesiz döviz tevdiat hesabına yatırdığı ancak muhasebe kaydının sehven unutulduğu,
- 100100 USD\text{USD}'lik tutarın ise nedeninin o an için belirlenemediği tespit edilmiştir.

3131 Aralık tarihinde T.C. Merkez Bankası efektif alış kuru 11 USD=34,20\text{USD} = 34,20 TL\text{TL}'dir.

Bu bilgilere göre, bankanın yıl sonu değerleme ve düzeltme işlemlerinden sonra "011 Efektif Deposu" hesabının mizan bakiyesi kaç TL\text{TL} olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 350.550350.550

Cevap

Banka şubesinin dönem sonu "011 Efektif Deposu" hesabının mizan bakiyesi 350.550350.550 TL\text{TL} olmalıdır.
Banka muhasebesinde "011 Efektif Deposu" hesabı, kasanın fiziki mevcudunu TL karşılığı ile göstermek zorundadır. Soru senaryosunda, başlangıçtaki 10.00010.000 USD'ye ek olarak, bir müşterinin yatırdığı 150150 USD ve nedeni saptanamayan 100100 USD fazlalık mevcuttur. Dolayısıyla kasada toplam 10.25010.250 USD bulunmaktadır. Yıl sonunda tüm efektif mevcutlar güncel efektif alış kuru üzerinden değerlendiği için, 10.250 USD×34,20 TL/USD=350.55010.250 \text{ USD} \times 34,20 \text{ TL/USD} = 350.550 TL tutarı hesabın mizan bakiyesini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Fiziki mevcudun belirlenmesi
10.25010.250 USD\text{USD}
Sayım sonucunda kasada bulunan toplam fiziki miktar, muhasebe kayıtlarının nihai olarak ulaşması gereken tutarı belirler.
2
Unutulan kaydın ve kasa fazlasının muhasebeleştirilmesi
150150 USD+100\text{USD} + 100 USD=250\text{USD} = 250 USD\text{USD} ilave
Müşteri mevduatı ve nedeni belirlenemeyen fazlalık "011 Efektif Deposu" hesabına borç kaydedilerek fiziki durumla kayıtlar eşitlenir.
3
Dönem sonu değerleme oranının uygulanması
10.25010.250 USD×34,20\text{USD} \times 34,20 TL=350.550\text{TL} = 350.550 TL\text{TL}
Banka muhasebe standartlarına göre yabancı para nakit mevcutları (efektifler) dönem sonunda T.C. Merkez Bankası efektif alış kuru üzerinden değerlenerek mizan bakiyesi güncellenir.

Anahtar Kavram

Banka Muhasebesinde Efektif Mevcutların Değerlemesi

İpuçları

1
Mizan bakiyesi, kasada o an bulunan tüm efektiflerin toplamının güncel kurdan değerini göstermelidir.
2
Kasa fazlalıkları ve unutulan mevduat girişleri, kasadaki fiziki USD miktarını artırır. Önce toplam USD miktarını bulun.
3
Kasada toplam 10.25010.250 USD olduğu kesinleştiğine göre, bu miktarı 3131 Aralık tarihindeki efektif alış kuru olan 34,2034,20 ile çarpın.

Daha Fazla Pratik

Kasa noksanlıklarının değerleme sonrasında gider yazılması ve kambiyo zararı ile olan ilişkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
ÖncekiSayfa 8 / 11Sonraki
Banka Muhasebesi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 8 | Examkin