Banka Muhasebesi

$X$ Bankası, $1$ Aralık $2025$ tarihinde nominal değeri $50.000$ USD olan, yıllık $\%12$ faiz getirili ve $6$ ayda bir kupon ödemeli bir devlet tahvilini "İtfa Edilmiş Maliyeti İle Değerlenen Menkul Değerler" portföyünde izlemek amacıyla ihraççı kurumdan satın almıştır. Tahvilin satın alındığı tarihte $1$ USD = $30$ TL iken, $31$ Aralık $2025$ tarihinde $1$ USD = $33$ TL olarak gerçekleşmiştir. Banka, faiz hesaplamalarında $1$ ayı $30$ gün, $1$ yılı ise $360$ gün olarak esas almaktadır.

Buna göre, $31$ Aralık $2025$ tarihinde yapılacak faiz tahakkuk kaydına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir mevduat bankası, ticari bir müşterisi tarafından getirilen ve vadesine $90$ gün kalan $400.000$ TL nominal değerli bir senedi, yıllık $\%30$ faiz ve $\%1$ komisyon oranıyla iştira (satın alma) yoluyla kredilendirilmiştir. Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) oranının $\%5$ olduğu varsayıldığında, bankanın bu işleme ilişkin yapacağı muhasebe kaydında müşterinin vadesiz mevduat hesabına alacak kaydedilecek net tutar kaç TL'dir?

Bir banka, kasasında bulunan ve maliyet değeri $32,00$ $\text{TL/USD}$ olan $15.000$ $\text{USD}$ tutarındaki efektifini (nakit yabancı para), Merkez Bankasındaki serbest hesabına yatırmıştır. İşlemin yapıldığı gün Merkez Bankası döviz alış kuru $32,40$ $\text{TL/USD}$ olarak ilan edilmiştir.

Buna göre, bankanın yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Banka müşterisi Bayan (B), $15$ Ocak $2026$ tarihinde açtırdığı $500.000$ TL tutarındaki vadeli tasarruf mevduat hesabını $15$ Şubat $2026$ tarihinde (vade sonunda) kapatmıştır. Hesaba tahakkuk eden brüt faiz tutarı $20.000$ TL olarak hesaplanmış ve bu tutar üzerinden $\%10$ oranında gelir vergisi (stopaj) kesintisi yapılmıştır. Banka, vade sonunda anapara ve net faiz tutarının tamamını müşterinin vadesiz tasarruf mevduat hesabına aktarmıştır.

Buna göre, bankanın vade sonundaki faiz tahakkuku ve net faiz tutarının mevduat hesabına ilavesine ilişkin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir banka, müşterisinin yurt dışından gelen $10.000$ USD tutarındaki çekini (döviz) $33,50$ TRY kuru üzerinden satın almış ve işlem karşılığı olan tutarı müşteriye Türk Lirası olarak nakit ödemiştir. Bankalar Tekdüzen Hesap Planı (BTHP) çerçevesinde, bu işlemin muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir banka şubesinin $31$ Aralık $2025$ tarihindeki efektif deposu sayım ve değerleme sonuçlarına ilişkin veriler şöyledir:

* Mevcut Miktar: $4.000$ İngiliz Sterlini ($\text{GBP}$)
* Toplam Maliyet Bedeli: $160.000$ $\text{TL}$
* Dönem Sonu $\text{TCMB}$ Efektif Alış Kuru: $1$ $\text{GBP} = 42,50$ $\text{TL}$

Buna göre, bankanın dönem sonunda yapması gereken değerleme kaydında alacaklandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

$(A)$ Bankası, $28$ Mart $2026$ tarihinde likidite ihtiyacını karşılamak amacıyla portföyünde bulunan ve "Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Menkul Değerler" grubunda sınıflandırılan $40.000.000$ TL nominal değerli Devlet Tahvillerini, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ile yapılan Açık Piyasa İşlemleri (Repo) çerçevesinde yıllık $\%36$ basit faiz oranıyla $7$ gün vadeli olarak TCMB'ye devretmiş ve karşılığında $40.000.000$ TL fon sağlamıştır.

Buna göre, bankanın $31$ Mart $2026$ (dönem sonu) tarihi itibarıyla yapması gereken faiz tahakkuk kaydı ve finansal tablo sunumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (İşlemlerde $360$ gün baz alınacak ve BSMV ihmal edilecektir).

(Z) Bankası, ithalatçı bir müşterisi lehine $150.000$ USD tutarında "Vadeli Akreditif" açmış ve bu işlemi ilgili nazım hesaplara kaydetmiştir. İlerleyen süreçte ihracatçı bankasından gelen vesaikler incelenmiş ve vesaike ekli poliçe banka tarafından kabul edilerek imzalanmıştır. Bu işlem sonucunda bankanın gayrinakdi kredi riski "akreditif" niteliğinden çıkarak "kabul kredisi" niteliğine dönüşmüştür.

Buna göre, söz konusu risk dönüşümünün nazım hesaplarda izlenmesi için yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir mevduat bankası, $1$ Aralık $2025$ tarihinde ticari bir müşterisine $400.000$ EUR tutarında, yıllık $\%18$ basit faiz oranlı ve $90$ gün vadeli bir döviz kredisi (YP) kullandırmıştır. Faiz ve anapara tahsilatının vade sonunda yapılacağı kararlaştırılmıştır. Bankanın işlem tarihindeki ve dönem sonundaki kur bilgileri ile diğer veriler aşağıda sunulmuştur:

Banka yönetimi, $31$ Aralık tarihinde yaptığı risk değerlendirmesi sonucunda, söz konusu kredinin anaparası (dönem sonu değerlenmiş tutar üzerinden) için $\%2$ oranında karşılık ayrılmasına karar vermiştir.

Buna göre, bu bilgilere dayanarak bankanın $31.12.2025$ tarihli gelir tablosunda bu krediyle ilgili işlemlerden kaynaklanan net kar/zarar etkisi kaç TL'dir? (Faiz hesaplamalarında $1$ yıl $360$ gün olarak dikkate alınacak; BSMV ve diğer yasal yükümlülükler ihmal edilecektir.)

Bir banka, bir müşterisinin $60.000$ USD tutarındaki vesaik mukabili ithalat bedelini yurt dışındaki ihracatçıya transfer etmek üzere müşteriden ilgili tutarın TRY karşılığını tahsil etmiştir. İşlem tarihinde bankanın uyguladığı döviz satış kuru $34,80$ TRY, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) döviz satış kuru (pozisyon değerleme kuru) ise $34,65$ TRY’dir. Banka ayrıca bu işlem için müşteriden $\%0,5$ oranında komisyonu TRY olarak nakden tahsil etmiştir.

Bankalar Tekdüzen Hesap Planı (BTHP) çerçevesinde, bankanın bu döviz satışı ve pozisyon eşitlemesine ilişkin yapacağı muhasebe kaydında "290 Kambiyo İşlemleri" ve "291 Kambiyo Pozisyonu" hesaplarının kullanımı ile ortaya çıkan kâr/zarar tutarı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Banka müşterisi (A), $300.000$ TL tutarındaki, $32$ gün vadeli ve yıllık $\%45$ faiz oranlı tasarruf mevduat hesabını vade sonunda kapatmış; anapara ve net faiz tutarı müşterinin vadesiz tasarruf mevduat hesabına aktarılmıştır. Mevduat faizleri üzerinden yapılacak gelir vergisi tevkifat (stopaj) oranının $\%5$ olduğu varsayıldığında, bankanın vade sonunda yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir? (Faiz hesaplamalarında $1$ yıl $360$ gün olarak esas alınacaktır.)

Bir mevduat bankasının 'Standart Nitelikli Krediler' hesabında izlediği bir ticari müşterisine ait $500.000$ TL tutarındaki nakdi kredinin anapara ve faiz ödemesinin $115$ gün gecikmesi üzerine söz konusu krediyi 'donuk alacak' olarak sınıflandırmış ve yasal oranlarda özel karşılık ayırmıştır.

Buna göre, kredinin donuk alacaklar grubuna aktarılmasına ve karşılık ayrılmasına ilişkin yapılacak muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir banka, $20$ Kasım $2025$ tarihinde spekülatif amaçlarla (gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan) nominal değeri $300.000$ TL olan bir hazine bonosunu $291.000$ TL bedelle satın almıştır. $31$ Aralık $2025$ tarihinde bononun piyasa değeri (gerçeğe uygun değeri) $294.500$ TL olarak tespit edilmiştir. Buna göre, bankanın yıl sonunda yapması gereken değerleme kaydına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir mevduat bankası, $31$ Aralık tarihinde vadesi henüz gelmemiş Türk Lirası mevduat hesapları için $5.000$ TL tutarında faiz tahakkuku hesaplamıştır. Banka Tek Düzen Hesap Planı'na göre bu tutarın muhasebeleştirilmesi amacıyla yapılacak yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisi alacaklandırılmalıdır?

Tasarruf sahibi olan bir mudinin, bankaya yatırdığı $15.000$ TL tutarındaki nakit parasını herhangi bir vade kısıtı olmaksızın dilediği an geri çekebileceği bir hesapta takip edilmesini istemesi durumunda, Banka Tek Düzen Hesap Planı'na göre banka tarafından alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Bir banka müşterisi, yurt dışı eğitimi için gerekli olan $5.000$ USD tutarındaki dövizi bankasından satın almıştır. Banka, bu işlemin karşılığı olan tutarı müşterinin Türk Lirası vadesiz mevduat hesabından tahsil etmiştir. İşlem tarihindeki banka satış kuru $1$ USD = $34,50$ TRY olarak belirlenmiştir. Bankalar Tekdüzen Hesap Planı (BTHP) uyarınca, bu döviz satışı işleminin Türk Lirası karşılığının kaydedildiği yevmiye maddesinde borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Bir banka şubesinde gün sonunda yapılan efektif deposu sayımında, $100$ $\text{USD}$ (ABD Doları) tutarında bir noksanlık olduğu tespit edilmiştir. Noksanlığın nedeni aynı gün belirlenemediğine göre, bu noksanlığın muhasebeleştirilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir banka şubesi, $31$ Aralık tarihinde yaptığı kasa sayımı sonucunda $10.000$ $\text{USD}$ (ABD Doları) tutarında efektif mevcudu olduğunu tespit etmiştir. Bu efektiflerin banka kayıtlarındaki maliyet değeri $34,50$ $\text{TL/USD}$'dir. Değerleme günü itibarıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından ilan edilen kurlar şu şekildedir:

Buna göre, bankanın dönem sonunda yapacağı değerleme kaydında alacaklandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Banka Tek Düzen Hesap Planı ($BTDHP$) sistematiğinde, bankaların ana faaliyet konuları gereği hesapladıkları faiz tahakkuk ve reeskontlarının muhasebeleştirilmesi ve mali tablolarda sunumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bankacılık muhasebe standartları uyarınca, bir bankanın pasif kalemleri arasında en büyük paya sahip olan ve tasarruf sahiplerine olan borçları temsil eden 'Mevduat' hesapları, Bankacılık Tek Düzen Hesap Planı çerçevesinde hangi ana hesap grubunda takip edilmektedir?