Examkin

Konaklama İşletmeleri Muhasebesi

129 soru

Soru 1Soru →

Yakamoz Butik Otel İşletmesi'nde konaklayan bir turistin, otelin çamaşırhane ünitesinden faydalanarak yıkattığı giysileri için müşteri folyosuna 850850 TL (KDV hariç) tutarında hizmet bedeli kaydedilmiştir. Konaklama işletmelerinde bu tür yardımcı bölümlerden elde edilen gelirlerin muhasebeleştirilmesiyle ilgili olarak, söz konusu brüt hasılatın kaydedileceği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600 Yurtiçi Satışlar

Cevap

Konaklama işletmelerinde çamaşırhane, telefon ve otopark gibi yardımcı bölümlerden elde edilen gelirler işletmenin esas faaliyet konusu dahilinde kabul edildiğinden 600 Yurtiçi Satışlar hesabında izlenir.
Doğru seçenek olan Yurtiçi Satışlar hesabı, konaklama işletmelerinin temel faaliyetleri çerçevesinde sundukları odalar, yiyecek-içecek ve yardımcı bölüm (çamaşırhane, telefon, otopark vb.) hizmetlerinden elde edilen tüm brüt gelirlerin kaydedildiği ana hasılat hesabıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin niteliğinin belirlenmesi
Çamaşırhane geliri yardımcı bölüm faaliyetidir.
Konaklama işletmelerinde hangi bölümlerin ana faaliyet (esas faaliyet) kapsamında olduğu belirlenmelidir.
2
Muhasebe standartlarına göre sınıflandırma yapılması
Yardımcı bölüm gelirleri, konaklama hizmetinin ayrılmaz bir parçası olarak esas faaliyet hasılatı sayılır.
Tekdüzen Hesap Planı ve İhtisas Muhasebesi ilkeleri gereği bu gelirlerin diğer olağan gelirlerle karıştırılmaması gerekir.
3
Uygun hesabın seçilmesi
Hasılat tutarı 600 Yurtiçi Satışlar hesabının alacağına kaydedilir.
İşletmenin sunduğu her türlü mal ve hizmet satışından elde edilen brüt tutarlar bu hesapta toplanır.

Anahtar Kavram

Konaklama İşletmelerinde Esas Faaliyet Hasılatı Kapsamı

İpuçları

1
Otellerde sadece oda satışları değil, müşteriye sunulan diğer ek hizmetler de işletmenin ana faaliyet hasılatıdır.
2
Tekdüzen Hesap Planı'nda esas faaliyet hasılatının toplandığı 600'lü gruplardaki ana hesabı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Yardımcı bölüm gelirlerinin Main Courante (Günlük Müşteri Cetveli) üzerinden genel muhasebe kayıtlarına aktarılma sürecini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru →

Bir konaklama işletmesinin 1616 Mart 20262026 tarihli günlük faaliyetleri sonucunda düzenlenen "Main Courante" (Günlük Müşteri Cetveli) özetinde aşağıdaki veriler yer almaktadır:

Hizmet / İşlem TürüTutar (KDV Hariç)KDV Oranı
Konaklama Hizmetleri12.00012.000 TL%1010
Restoran ve Bar Hizmetleri8.0008.000 TL%2020

Diğer Bilgiler:
- Gün içinde müşterilerden yapılan toplam nakit tahsilat: 10.00010.000 TL
- Rezervasyon aşamasında önceden alınan ve bu dönemde mahsup edilecek avans tutarı: 4.0004.000 TL
- Geri kalan tutarların tamamı kredili (veresiye) satış niteliğindedir.

Buna göre, gün sonunda Main Courante özetine dayanarak yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 100 Kasa hesabı 10.00010.000 TL, 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı 4.0004.000 TL ve 120 Alıcılar hesabı 8.8008.800 TL borçlandırılır; 600 Yurtiçi Satışlar hesabı 20.00020.000 TL ve 391 Hesaplanan KDV hesabı 2.8002.800 TL alacaklandırılır.

Cevap

Gün sonunda yapılacak kayıtta; nakit tahsilat (10.00010.000 TL), mahsup edilen avans (4.0004.000 TL) ve kalan veresiye alacak (8.8008.800 TL) borç tarafa; toplam brüt hasılat (20.00020.000 TL) ve hesaplanan toplam KDV (2.8002.800 TL) alacak tarafa kaydedilmelidir.
Doğru yevmiye kaydı, işletmenin o gün sunduğu hizmetlerin toplam bedelini (20.00020.000 TL) ve bu hizmetler üzerinden hesaplanan vergileri (2.8002.800 TL) alacaklandırarak hasılatı net bir şekilde ortaya koyar. Aynı zamanda, bu hasılatın nasıl finanse edildiğini (nakit, avans mahsubu ve veresiye) borç hesapları aracılığıyla gösterir. Özellikle 340 Alınan Sipariş Avansları hesabının borçlandırılması, işletmenin müşteriye olan borcunun (hizmet yükümlülüğünün) sona erdiğini ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam brüt hasılatı ve KDV tutarlarını hesaplayınız.
Hasılat: 12.000+8.000=20.00012.000 + 8.000 = 20.000 TL. KDV: (12.000×0,10)+(8.000×0,20)=1.200+1.600=2.800(12.000 \times 0,10) + (8.000 \times 0,20) = 1.200 + 1.600 = 2.800 TL.
Main Courante özetindeki departman bazlı gelirlerin ve KDV oranlarının brütleştirilmesi gerekir.
2
Toplam alacak (tahsil edilecek) tutarı belirleyiniz.
Toplam Alacak = Hasılat + KDV = 20.000+2.800=22.80020.000 + 2.800 = 22.800 TL.
Yevmiye kaydının dengesi için alacak tarafının toplamı belirlenmelidir.
3
Tahsilat yöntemlerine göre borç hesaplarını sınıflandırınız.
100 Kasa: 10.00010.000 TL (Nakit). 340 Alınan Sipariş Avansları: 4.0004.000 TL (Mahsup).
Tahsil edilen nakit ve önceden alınan avansların (borç niteliğindeki) kapatılması borç kaydı gerektirir.
4
Kredili satış (veresiye) tutarını (120 Alıcılar) hesaplayınız.
120 Alıcılar = 22.800−(10.000+4.000)=8.80022.800 - (10.000 + 4.000) = 8.800 TL.
Toplam borç ve alacak eşitliğini sağlamak için kalan tutar ticari alacaklara kaydedilir.

Anahtar Kavram

Main Courante Verilerinin Genel Muhasebeye Aktarımı

İpuçları

1
Main Courante özetindeki toplam brüt hasılatı ve toplam KDV'yi ayrı ayrı hesaplayarak işe başlayın.
2
Daha önce alınan avanslar bir borçtur; hizmet verildiğinde bu borç (340 hesabı) borçlandırılarak kapatılır.
3
Yevmiye kaydının borç toplamı ile alacak toplamının eşit olması gerektiğini (22.80022.800 TL) kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Main Courante üzerinden acente komisyonlarının brüt ve net kayıt yöntemlerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 3Soru →

Bir konaklama işletmesinin yiyecek ve içecek bölümünde kullanılmak üzere ana ambardan mutfağa 25.00025.000 TL tutarında gıda malzemesi çıkışı yapılmıştır.

Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu işlemin muhasebeleştirilmesinde borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 740 Hizmet Üretim Maliyeti

Cevap

Gıda malzemelerinin üretim için mutfağa sevk edilmesi durumunda 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabı borçlandırılır.
Konaklama işletmeleri birer hizmet işletmesidir. Yiyecek-içecek bölümünde yemek üretimi için ambardan mutfağa (üretim sahasına) gönderilen malzemeler, hizmet üretim maliyetinin bir parçasıdır. Tekdüzen Hesap Planı gereği hizmet üreten işletmeler maliyetlerini 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabında takip ederler. Bu nedenle işlemde 740 nolu hesap borçlandırılırken, 150 İlk Madde ve Malzeme hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle.
Gıda malzemesinin üretimde (mutfakta) kullanılmak üzere ambardan çıkışı bir maliyet unsurudur.
Konaklama işletmeleri hizmet üreten işletmelerdir ve üretim giderleri 7'li grupta takip edilir.
2
İlgili hesapları tespit et.
Gider/Maliyet tarafında 740 Hizmet Üretim Maliyeti, stok tarafında 150 İlk Madde ve Malzeme hesabı çalışır.
Ambar çıkışları stokta azalış, üretim maliyetinde artış yaratır.
3
Yevmiye kaydının borç tarafını belirle.
Artış gösteren maliyet hesabı olan 740 borçlandırılır.
Gider ve maliyet hesapları borç taraflı çalışır.

Anahtar Kavram

Hizmet işletmelerinde malzeme ambar çıkışlarının muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
İşletmenin bir hizmet ürettiğini ve bu malzemenin üretimin bir parçası olduğunu düşünün.
2
7'li gruptaki maliyet hesapları artış durumunda borç tarafına yazılır.

Daha Fazla Pratik

Bu işlemin alacak tarafındaki hesabı ve dönem sonundaki yansıtma kaydını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 4Soru →

Konaklama işletmeleri; hizmet üretimi ve tüketiminin eş zamanlılığı, stoklanamazlık (dayanıksızlık), emek-yoğun yapı ve departman bazlı uzmanlaşma gibi belirgin özelliklere sahiptir. Bu sektörel dinamikler, işletmenin muhasebe organizasyonunun yapısını, iç kontrol sistemlerini ve finansal raporlama süreçlerini doğrudan şekillendirmektedir.

Buna göre, konaklama işletmelerinin genel özellikleri ve muhasebe organizasyonu süreçleri ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelecekte sunulacak konaklama hizmetleri için rezervasyon aşamasında müşterilerden tahsil edilen depozito ve ön ödemeler, muhasebe organizasyonu içerisinde tahakkuk esası uyarınca doğrudan '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına alacak kaydedilerek operasyonel dönemin brüt satış kârına dahil edilir.

Cevap

Müşterilerden alınan depozito ve avansların doğrudan hasılat olarak kaydedilmesi gerektiğini belirten ifade yanlıştır; bu tutarlar hizmet sunulana kadar avans hesaplarında yükümlülük olarak takip edilmelidir.
Müşterilerden alınan depozito ve avansların doğrudan hasılat (600 Yurtiçi Satışlar) olarak kaydedilmesi, muhasebenin 'Dönemsellik' kavramına ve 'Hasılatın Gerçekleşmesi' ilkesine aykırıdır. Konaklama hizmeti henüz sunulmadığı için bu bedeller işletme üzerinde bir yükümlülük oluşturur ve konaklama tamamlanana kadar '340 Alınan Sipariş Avansları' (veya kısa vadeli benzeri bir borç hesabında) takip edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Konaklama işletmelerinde depozito ve avans ödemelerinin zamanlamasını analiz edin.
Ödemelerin hizmet sunulmadan (rezervasyon veya giriş aşamasında) yapıldığı tespit edildi.
Muhasebenin temel kavramlarından 'Dönemsellik' ve 'Hasılatın Gerçekleşmesi' ilkelerinin uygulanabilmesi için zamanlama kritiktir.
2
Hasılatın gerçekleşme (realization) kriterlerini değerlendirin.
Hasılatın, hizmetin tamamlanması veya önemli ölçüde sunulmasıyla doğduğu belirlendi.
Hizmet sunulmadan alınan bedeller henüz kazanılmamış olup, işletme için bir borç niteliği taşır.
3
Tek Düzen Hesap Planı'ndaki (TDHP) uygun hesap kodlarını eşleştirin.
Alınan depozitoların '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabında izlenmesi gerektiği, doğrudan '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına yazılamayacağı saptandı.
Hatalı kayıt, dönemsellik kavramını ihlal eder ve brüt satış kârının dönemler arasında kaymasına neden olur.
4
Konaklama işletmelerinin diğer karakteristik özelliklerini (Main Courante, USALI, komisyon takibi) gözden geçirin.
Diğer tüm seçeneklerin (B, C, D, E) sektörel standartlara ve genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun olduğu doğrulandı.
Sektörel uzmanlık gerektiren gece kontrolü ve departman bazlı gelir yönetimi gibi unsurlar konaklama muhasebesinin temel taşlarıdır.

Anahtar Kavram

Muhasebenin Temel Kavramları ve Konaklama İşletmelerinde Hasılat Tanıma İlkeleri

İpuçları

1
Muhasebenin temel kavramlarından 'Dönemsellik' ilkesini ve hasılatın ne zaman kazanılmış sayılacağını düşünün.
2
Bir otel işletmesi, daha hizmeti sunmadan (müşteri otele gelmeden) aldığı parayı doğrudan 'satış kârı' olarak yazabilir mi?
3
Depozitolar hizmet sunulana kadar '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabında tutulmalıdır. Bu kuralın ihlali hangi seçenekte yapılmıştır?

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde 'Gece Kontrolü' (Night Audit) sürecinin muhasebe kayıtlarına aktarılma adımlarını ve KDV oranlarının Main Courante üzerindeki ayrımını inceleyin.

Alternatif Yöntem

USALI (Uniform System of Accounts for the Lodging Industry) ve VUK (Vergi Usul Kanunu) arasındaki uyumu düşünerek; bir hizmetin faturasının ne zaman kesilmesi gerektiğini (hizmetin tamamlanması) hatırlayarak da sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 5Soru →

Bir konaklama işletmesinde Ön Büro departmanı tarafından hazırlanan gün sonu "Main Courante" (Günlük Müşteri Çizelgesi) özetine göre, odalar bölümü konaklama hasılatı KDV hariç 10.00010.000 TL olarak tespit edilmiştir. KDV oranı %10\%10'dur ve ilgili tutar henüz tahsil edilmeyip müşteri folyolarına (hesaplarına) borç kaydedilmiştir.

Bu bilgilere göre, odalar bölümü gelirinin tahakkuk kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 120 ALICILAR 11.00011.000 TL / Alacak: 600 YURTİÇİ SATIŞLAR 10.00010.000 TL, 391 HESAPLANAN KDV 1.0001.000 TL

Cevap

Borç: 120 ALICILAR 11.00011.000 TL / Alacak: 600 YURTİÇİ SATIŞLAR 10.00010.000 TL, 391 HESAPLANAN KDV 1.0001.000 TL şeklinde yapılan kayıt doğrudur.
Doğru kayıt, konaklama hizmetinin ana faaliyet geliri olarak 600 Yurtiçi Satışlar hesabında, KDV'nin 391 Hesaplanan KDV hesabında ve tahsil edilmeyen toplam tutarın 120 Alıcılar hesabında gösterilmesini sağlar. Bu, muhasebenin tahakkuk esasına ve dönemsellik kavramına uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Hasılat ve KDV tutarını hesapla.
Hasılat: 10.00010.000 TL, KDV (10.000×0,1010.000 \times 0,10): 1.0001.000 TL, Toplam: 11.00011.000 TL.
Muhasebe kaydında yer alacak sayısal değerlerin tespiti gerekir.
2
Ana faaliyet gelirini ilgili hesaba kaydet.
600 YURTİÇİ SATIŞLAR hesabı 10.00010.000 TL alacaklandırılır.
Konaklama hizmeti otelin ana faaliyetidir ve hasılat esasına göre kaydedilir.
3
Vergi tahakkukunu kaydet.
391 HESAPLANAN KDV hesabı 1.0001.000 TL alacaklandırılır.
Satış üzerinden hesaplanan KDV, devlete ödenecek bir borç niteliği taşıdığından pasif karakterli hesapta izlenir.
4
Müşteriden olan alacağı kaydet.
120 ALICILAR hesabı 11.00011.000 TL borçlandırılır.
Bedel tahsil edilmediği ve müşteri folyosuna (hesabına) kaydedildiği için senetsiz ticari alacak doğmuştur.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde günlük hasılatın 'Main Courante' raporuna dayanarak tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilmesi.

İpuçları

1
Otelin temel işi oda satmaktır; ana faaliyet gelirleri hangi hesap grubunda izlenir?
2
Müşteri folyosuna kaydedilen ancak henüz nakit alınmayan tutarlar işletme için bir alacak doğurur.
3
Satış bedeli üzerinden hesaplanan KDV, vergi dairesine ödenmek üzere işletme tarafından tahsil edilir (391 nolu hesap).

Daha Fazla Pratik

Yardımcı bölümlerin (çamaşırhane, otopark vb.) gelirlerinin muhasebeleştirilmesi ile odalar bölümü arasındaki farkları inceleyin.
Tahmini Süre:50s
Soru 6Soru →

Bir konaklama işletmesi, bir seyahat acentesi aracılığıyla gelen misafirler için 60.00060.000 TL tutarında konaklama hizmeti sunmuş ve faturayı acenteye düzenlemiştir. İşletme, bu tutar üzerinden %2\%2 konaklama vergisi ve %10\%10 KDV hesaplamıştır. Acente ile yapılan sözleşme gereği brüt oda satış tutarı üzerinden %15\%15 komisyon kesintisi yapılacaktır. İşletme, hasılatını brüt yöntemle muhasebeleştirmektedir.

Buna göre, işletmenin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 ALICILAR: 58.20058.200 TL (B), 740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ: 9.0009.000 TL (B) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR: 60.00060.000 TL (A), 391 HESAPLANAN KDV: 7.2007.200 TL (A)

Cevap

İşletme, brüt oda gelirini 600 hesabına, KDV ve Konaklama Vergisini 391 hesabına, acente komisyonunu ise 740 hesabına borç kaydederek aradaki farkı 120 hesabında takip etmelidir.
Doğru yevmiye kaydında 60.00060.000 TL brüt oda geliri 600 Yurtiçi Satışlar hesabında izlenir. Bu tutar üzerinden hesaplanan %2\%2 konaklama vergisi (1.2001.200 TL) ve %10\%10 KDV (6.0006.000 TL) toplamı olan 7.2007.200 TL, 391 Hesaplanan KDV hesabında (alt hesaplarda ayrılarak) gösterilir. Acenteye ödenen %15\%15 komisyon (9.0009.000 TL) ise odalar bölümünün bir faaliyeti olduğu için 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabına borç kaydedilir. Acenteden beklenen net tutar olan 58.20058.200 TL ise 120 Alıcılar hesabına borç yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi hesaplamalarının yapılması
Konaklama Vergisi: 60.000×0,02=1.20060.000 \times 0,02 = 1.200 TL; KDV: 60.000×0,10=6.00060.000 \times 0,10 = 6.000 TL; Toplam Vergi: 7.2007.200 TL.
Konaklama hizmetlerinde hem konaklama vergisi hem de KDV matrah üzerinden ayrı ayrı hesaplanır.
2
Komisyon giderinin hesaplanması
Komisyon: 60.000×0,15=9.00060.000 \times 0,15 = 9.000 TL.
Sözleşme gereği brüt satış üzerinden acenteye ödenecek hizmet bedeli belirlenir.
3
Net alacağın ve yevmiye maddesinin oluşturulması
Net Alacak: 60.000+7.200−9.000=58.20060.000 + 7.200 - 9.000 = 58.200 TL.
İşletme brüt hasılatı gelir, komisyonu gider olarak kaydederek net tutarı acenteden talep eder.

Anahtar Kavram

Brüt Hasılat Esası ve Konaklama Vergisi Uygulaması

İpuçları

1
Türkiye'de konaklama hizmetlerinde oda bedeli üzerinden hem konaklama vergisi hem de KDV hesaplanır.
2
Acente komisyonları genellikle işletme için bir maliyet unsurudur ve hasılat brüt tutar üzerinden kaydedilmelidir.

Daha Fazla Pratik

Konaklama vergisinin KDV matrahına dahil edilip edilmediği durumları ve farklı departmanların (yiyecek-içecek) vergi oranlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 7Soru →

Konaklama işletmelerinin yapısal özellikleri (hizmetin stoklanamazlığı, yüksek sabit maliyetler, emek-yoğun yapı vb.) muhasebe organizasyonunun ve maliyet kontrol sistemlerinin tasarımını doğrudan etkilemektedir.

Buna göre, konaklama işletmelerinin özellikleri ile muhasebe uygulamaları arasındaki ilişki dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Konaklama hizmetinin stoklanamaz (dayanıksız) oluşu sebebiyle, düşük doluluk oranlarının yaşandığı dönemlerde satılamayan boş oda kapasitesine isabet eden sabit maliyetler, maliyet-hasılat eşleştirmesi yapabilmek adına 'Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabında aktifleştirilip yüksek sezon hasılatından düşülmelidir.

Cevap

Konaklama hizmetinin stoklanamazlık özelliği gereği boş oda kapasitesine ait maliyetlerin aktifleştirilebileceğini savunan ifade yanlıştır.
Konaklama işletmelerinde üretilen hizmet 'stoklanamaz' bir nitelik taşır. Otel odası, uçak koltuğu veya sinema bileti gibi hizmetlerde satılamayan kapasiteye ait maliyetler 'atıl kapasite maliyeti' olarak o dönemin kar/zarar tablosunda giderleştirilmelidir. Bu giderlerin 'Gelecek Aylara Ait Giderler' gibi bir varlık hesabına aktarılarak aktifleştirilmesi, muhasebenin ihtiyatlılık ve dönemsellik ilkelerine aykırıdır; çünkü geçmişteki bir boş kapasitenin gelecekte hasılat yaratma potansiyeli yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Hizmetin 'Stoklanamazlık' özelliğini analiz etme.
Hizmet, üretildiği an tüketilen ve bir sonraki döneme fiziksel veya ekonomik olarak devredilemeyen bir değerdir.
Otel odası bugün satılmazsa o gecenin satış geliri potansiyeli tamamen kaybolur.
2
Maliyetlerin dönemle eşleştirilmesi ilkesini uygulama.
Satılamayan kapasiteye isabet eden sabit giderler (amortisman, personel, ısıtma vb.), o dönemin katlanılması zorunlu olan maliyetleridir.
Gelecekte bu boş geçen geceden bir fayda sağlanamayacağı için bu maliyetlerin aktifleştirilmesi 'Varlık' tanımına ve 'Dönemsellik' ilkesine aykırıdır.
3
Yanlış uygulamanın sonucunu değerlendirme.
Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı, sadece gelecekteki bir hasılatla doğrudan ilişkisi olan peşin ödenmiş giderler için kullanılır.
Boş oda kapasitesinin maliyetini aktifleştirmek, işletmenin o dönemki zararını gizlemek ve bilançoyu suni olarak şişirmek anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Hizmet İşletmelerinde Stoklanamazlık ve Dönemsellik İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru →

Konaklama işletmelerinin muhasebe organizasyonu; hizmetin stoklanamazlığı, üretim-tüketim eş zamanlılığı, emek-yoğun yapı ve yüksek sabit maliyetler gibi sektörel dinamikler üzerine kuruludur. Bu yapısal özelliklerin muhasebe uygulamaları ve finansal analizler üzerindeki birleşik etkileri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi sektörel gerçeklere göre doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüksek sabit maliyet yapısı ile hizmetin stoklanamaz oluşu arasındaki ilişki; doluluk oranındaki değişimlerin net kâr üzerinde yarattığı kaldıraç etkisini (faaliyet kaldıracı) ticaret işletmelerine göre çok daha belirgin ve duyarlı kılar.

Cevap

Konaklama işletmelerinde yüksek sabit maliyetler ve stoklanamazlık özelliği, satış hacmindeki (doluluk) değişimlerin net kâr üzerinde güçlü bir kaldıraç etkisi yaratmasına neden olur.
Konaklama işletmelerinde sabit maliyetlerin (amortisman, sigorta, idari personel vb.) toplam maliyet içindeki payı, ticaret işletmelerine göre çok yüksektir. Bu yüksek sabit maliyet yapısı, işletmenin 'faaliyet kaldıracı' (operating leverage) derecesini artırır. Hizmet stoklanamadığı için satış hacmi (doluluk) arttığında toplam sabit maliyet değişmezken, birim başına düşen sabit maliyet payı hızla düşer ve bu da net kârda, satışlardaki artış oranından çok daha büyük bir artış meydana getirir.

Adım Adım Çözüm

1
Maliyet yapısının karakterizasyonu
Konaklama işletmelerinde binalar ve tesisat nedeniyle sabit maliyetler toplam maliyetler içinde büyük yer tutar.
Yüksek sabit maliyet yapısı, işletmenin faaliyet kaldıracı derecesini (DFK) yükseltir.
2
Stoklanamazlık özelliğinin finansal etkisinin analizi
Satılamayan hizmetin (oda) depolanması mümkün değildir; bu da boş kapasite maliyetinin aktifleştirilmesini imkansız kılar.
Hizmet üretiminde mamul stoku (152) oluşmadığı için maliyetler doğrudan 622 Satılan Hizmet Maliyeti veya dönem giderlerine gider.
3
Hasılat ve kâr duyarlılığı sentezi
Başabaş noktası geçildikten sonra ek her oda satışı, birim sabit maliyeti düşürerek kârı hızla yukarı çeker.
Bu durum, konaklama işletmelerinin doluluk oranına olan duyarlılığının temel gerekçesidir.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde 'Faaliyet Kaldıracı' ve 'Maliyet Davranışı' ilişkisi
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 9Soru →

(A) Seyahat Acentesi, bir tur operatörü sıfatıyla organize ettiği "Kültür Turu" için 40 kişilik bir gruptan kişi başı 15.00015.000 TL + %20\%20 KDV tahsil ederek "340 Alınan Sipariş Avansları" hesabına kaydetmiştir. Turun gerçekleştirilmesi sürecinde aşağıdaki işlemler yapılmıştır:

- Konaklama Hizmeti: Bir otelden 280.000280.000 TL + %20\%20 KDV bedelle satın alınmış ve bedeli ödenmiştir.
- Ulaştırma ve Rehberlik: İlgili firmalara 120.000120.000 TL + %20\%20 KDV bedelle ödeme yapılmıştır.
- Acente, söz konusu harcamaları "740 Hizmet Üretim Maliyeti" hesabında izlemiştir.
- Tur tamamlandığında otel, acenteye toplam konaklama bedeli üzerinden %10\%10 oranında bir "kontenjan primi/iskontosu" (ciro primi) sağlamış; acente bu tutar için otele fatura düzenleyerek bedelini tahsil etmiştir. Acente, bu primi maliyetlerini azaltan bir unsur olarak muhasebeleştirmektedir.

Buna göre, tur sonunda acentenin hasılat ve maliyet kayıtlarını yapmasıyla birlikte, "Brüt Esas" ilkesi uyarınca bu tur organizasyonundan elde edilecek "Brüt Satış Kârı" kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 228.000228.000 TL

Cevap

Acentenin bu tur organizasyonundan elde edeceği brüt satış kârı 228.000228.000 TL'dir.
Seyahat acenteleri, tur operatörü olarak hareket ettiklerinde paket tur bedelinin tamamını '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına kaydederler. Tur için katlanılan maliyetler ise '740 Hizmet Üretim Maliyeti' hesabında toplanır. Otelden alınan %10\%10 oranındaki ciro primi (28.00028.000 TL), bir maliyet indirimi niteliği taşıdığı için toplam üretim maliyetini 400.000400.000 TL'den 372.000372.000 TL'ye düşürür. Bu durumda Brüt Satış Kârı; 600.000−372.000=228.000600.000 - 372.000 = 228.000 TL olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Hasılat (Brüt Satışlar) tutarının hesaplanması
40×15.000=600.00040 \times 15.000 = 600.000 TL
Tur operatörleri, organizasyon bedelinin tamamını hasılat olarak kaydederler (Brüt Esas).
2
Başlangıçtaki Hizmet Üretim Maliyetinin belirlenmesi
280.000+120.000=400.000280.000 + 120.000 = 400.000 TL
Otele ve ulaştırma firmalarına ödenen KDV hariç bedeller üretim maliyetini oluşturur.
3
Otelden alınan ciro priminin (iskonto) hesaplanması ve maliyetten düşülmesi
280.000×%10=28.000280.000 \times \%10 = 28.000 TL; Yeni Maliyet: 400.000−28.000=372.000400.000 - 28.000 = 372.000 TL
Ciro primleri, hizmet üretim maliyetini azaltan bir unsur olarak 740 (ve sonuçta 622) hesabı ile ilişkilendirilir.
4
Brüt Satış Kârının hesaplanması
600.000−372.000=228.000600.000 - 372.000 = 228.000 TL
Brüt Satış Kârı = Net Satışlar - Satılan Hizmet Maliyeti formülü uygulanır.

Anahtar Kavram

Tur operatörlüğünde hasılatın brüt esasla (toplam satış bedeli üzerinden) kaydedilmesi ve maliyet düşürücü unsurların (iskonto/prim) maliyet hesaplarıyla ilişkilendirilmesi.

İpuçları

1
Tur operatörlerinin hasılatı, müşteriden tahsil edilen toplam tutardır, sadece komisyon değildir.
2
Otelden alınan iskontolar, tur maliyetini (740 hesabı) doğrudan etkileyen unsurlardır.
3
Brüt Satış Kârı hesaplanırken KDV tutarlarını işleme dahil etmeyin, sadece matrahlar üzerinden gidin.

Daha Fazla Pratik

Tur organizasyonunun iki farklı takvim yılına sarkması durumunda hasılat ve maliyetlerin hangi hesaplarda bekletileceğini (Gelecek Aylara Ait Gelirler/Giderler) araştırınız.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 10Soru →

Gökkuşağı Otel İşletmesi'nin Mart 2026 dönemine ait Main Courante (Günlük Müşteri Cetveli) verileri ve muhasebe kayıtları üzerinde yapılan incelemeler sonucunda aşağıdaki bilgilere ulaşılmıştır:

Hizmet / İşlem TürüVeri DetayıTutarı (TL)
Telefon ve Faks HizmetleriMüşteri folyolarına işlenen tutar (KDV hariç)12.00012.000
Müşteri Çamaşır Yıkama HizmetiMüşteri folyolarına işlenen tutar (KDV hariç)9.5009.500
Kat Hizmetleri Bölümü Tekstilleriİşletme çamaşırhanesinde yıkanma maliyeti5.0005.000
Fırın Birimi ÜretimiRestoran bölümüne verilen ekmeklerin maliyeti3.0003.000
Otopark ve Vale HizmetiToplam tahsilat tutarı (KDV %20 dahil)7.2007.200
SPA Merkezi Kullanımıİşletme içindeki alanın dış firmaya kiralanması (KDV hariç)25.00025.000

Tek Düzen Hesap Planı ve Konaklama İşletmeleri Muhasebesi standartları uyarınca, işletmenin Mart 2026 döneminde "Diğer Yardımcı Bölümler" başlığı altında "600 Yurtiçi Satışlar" hesabına kaydedilmesi gereken toplam net hasılat tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 27.500

Cevap

İşletmenin Diğer Yardımcı Bölümler kapsamında 600 Yurtiçi Satışlar hesabına kaydedeceği toplam net hasılat tutarı 27.50027.500 TL'dir.
Doğru hesaplamada, sadece müşterilere satılan hizmetlerin (Telefon: 12.00012.000 TL, Müşteri Çamaşır: 9.5009.500 TL) ve KDV'den arındırılmış otopark bedelinin (6.0006.000 TL) toplamı olan 27.50027.500 TL esas alınır. İç hizmetlere ait maliyetler ve ana faaliyet dışı kira gelirleri bu toplama dahil edilmez.

Adım Adım Çözüm

1
Hasılat ve maliyet kalemlerinin ayrıştırılması
Hasılat kalemleri: Telefon, Müşteri Çamaşır, Otopark, SPA Kirası. Maliyet kalemleri: Kat Hizmetleri ve Fırın üretimi.
Yardımcı bölüm hasılatı hesaplanırken sadece dışarıya (müşterilere) satılan hizmetler dikkate alınır; iç verimlilik transferleri (maliyetler) hasılat doğurmaz.
2
Brüt tahsilat tutarından KDV'nin ayrıştırılması
Otopark Net Hasılat = 7.200/1,20=6.0007.200 / 1,20 = 6.000 TL.
Muhasebe kayıtlarında '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına vergi hariç net tutar kaydedilir; KDV tutarı '391 Hesaplanan KDV' hesabında izlenir.
3
Esas faaliyet hasılatı ile diğer gelirlerin ayrımı
SPA Kirası (25.00025.000 TL) kapsam dışı bırakılır.
Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümler, işletmenin bizzat yürüttüğü faaliyetlerdir. Bir alanın kiralanması sonucu elde edilen kira geliri '649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar' hesabında takip edilir.
4
Toplam net hasılatın hesaplanması
12.000+9.500+6.000=27.50012.000 + 9.500 + 6.000 = 27.500 TL.
Geçerli olan tüm yardımcı bölüm hizmet satışlarının toplamı alınır.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümler (telefon, çamaşırhane, otopark vb.), otel müşterilerine sunulan ve süreklilik arz eden hizmetlerden oluşur; bu birimlerin yarattığı net satış hasılatı 600 nolu hesapta izlenirken, iç hizmet maliyetleri ve kira gelirleri bu kapsama dahil edilmez.

İpuçları

1
Hangi kalemlerin bizzat otel misafirlerine satılan 'hizmet hasılatı' olduğunu, hangilerinin ise sadece 'maliyet' veya 'kira' olduğunu belirleyin.
2
Otopark bedeli brüt olarak verilmiştir. %20 KDV oranını kullanarak iç yüzde yöntemiyle (Tutarı/1,20Tutarı / 1,20) net tutarı bulun.
3
Konaklama işletmesi bir alanı kiraya verdiğinde, bu bir 'hizmet üretimi' değil, 'varlık kullanımı' geliridir (649 nolu hesap).

Daha Fazla Pratik

Main Courante kayıtlarında 'KDV Tevkifatı' veya farklı KDV oranlarına (örn. %10 ve %20) sahip departmanların bir arada bulunduğu karmaşık senaryoları inceleyin.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 11Soru →

Bir otel işletmesinde yiyecek-içecek üretiminin gerçekleştirildiği ana mutfak birimine ilişkin aylık veriler aşağıdaki gibidir:

KalemTutar / Oran
Ana ambardan mutfağa yapılan gıda malzemesi çıkışı240.000240.000 TL
Ay sonu mutfak sayımında tespit edilen gıda stoku20.00020.000 TL
Restoran birimine ait direkt işçilik giderleri60.00060.000 TL

Mutfağın toplam gıda kullanımı içerisindeki departman payları ise şu şekildedir:
- Restoran: %70\%70
- Bar: %20\%20
- Personel Yemekhanesi: %10\%10

Bu verilere göre, ilgili ay sonunda sadece restoran departmanı için hesaplanması gereken toplam "740 Hizmet Üretim Maliyeti" tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 214.000214.000

Cevap

Restoran departmanı için hesaplanması gereken toplam hizmet üretim maliyeti 214.000214.000 TL'dir.
Doğru cevap hesaplanırken öncelikle mutfakta fiilen kullanılan malzeme miktarı belirlenmiş (240.000−20.000=220.000240.000 - 20.000 = 220.000 TL), ardından bu tutar restoranın payı olan %70\%70 ile çarpılarak restorana ait gıda maliyeti (154.000154.000 TL) bulunmuştur. Son olarak, restorana ait direkt işçilik gideri olan 60.00060.000 TL eklenerek toplam 214.000214.000 TL'ye ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem içinde mutfakta fiilen tüketilen gıda malzemesi bedelini hesaplayınız.
240.000−20.000=220.000240.000 - 20.000 = 220.000 TL
Maliyete sadece üretime sevk edilen ve tüketilen malzemeler dahil edilir; mutfakta kalan stok dönem sonu envanterinde gösterilmelidir.
2
Tüketilen gıda malzemesinin restoran departmanına isabet eden kısmını bulunuz.
220.000×0,70=154.000220.000 \times 0,70 = 154.000 TL
Ana mutfaktaki toplam kullanımın restoran birimi tarafından tüketilen oranı baz alınmalıdır.
3
Restoran birimine ait gıda maliyeti ile direkt işçilik giderlerini toplayınız.
154.000+60.000=214.000154.000 + 60.000 = 214.000 TL
Hizmet üretim maliyeti, ilgili birime ait hem malzeme hem de işçilik gibi direkt giderlerin toplamından oluşur.

Anahtar Kavram

Hizmet üretim maliyeti; üretim birimlerinde tüketilen ilk madde malzemeler, direkt işçilik giderleri ve genel üretim giderlerinin toplamından oluşur. Konaklama işletmelerinde personel yemekleri genellikle genel yönetim gideri olarak sınıflandırılır.

İpuçları

1
Maliyet hesaplanırken sadece 'tüketilen' malzemeleri dikkate almalısınız.
2
Restoran departmanının maliyeti hem gıda malzemesi payını hem de o departmana ait işçilik giderlerini kapsar.
3
Personel yemekhanesi için kullanılan malzeme, otelin 'satılan hizmet' maliyeti değil, genellikle 'genel yönetim gideri'dir.

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde satılan hizmet maliyetinin (622) gelir tablosuna aktarılmadan önce 740 hesapta nasıl toplandığını ve dönem sonunda 741 hesabı aracılığıyla nasıl yansıtıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 12Soru →

Konaklama işletmelerinde sunulan telefon, çamaşırhane, otopark ve sauna gibi yardımcı bölümlerden elde edilen hizmet gelirleri, Tekdüzen Hesap Planı'na göre aşağıdaki hesaplardan hangisinde izlenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600 Yurtiçi Satışlar

Cevap

Yardımcı bölümlerden (telefon, çamaşırhane vb.) elde edilen gelirler işletmenin esas faaliyet hasılatı niteliğinde olduğu için Yurtiçi Satışlar hesabında izlenmelidir.
Konaklama işletmelerinde oda satışı ve yiyecek-içecek satışları gibi telefon, çamaşırhane ve sağlık merkezi gibi bölümlerden elde edilen gelirler de 'Esas Faaliyet Hasılatı' sayılır. Tekdüzen Hesap Planı gereği, bu tür süreklilik arz eden hizmet satışları Yurtiçi Satışlar hesabının ilgili alt hesaplarında izlenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin niteliğini analiz etmek.
Telefon, çamaşırhane gibi hizmetler konaklama işletmesinin ana faaliyet döngüsünün bir parçasıdır.
Konaklama işletmeleri sadece oda satışı değil, konukların ihtiyaç duyduğu ek hizmetleri de sunar.
2
Hasılatın Tekdüzen Hesap Planı'ndaki yerini belirlemek.
Ana faaliyet konusuna giren tüm hizmet satışları '60 Brüt Satışlar' grubunda toplanmalıdır.
Finansal tabloların tutarlılığı için esas faaliyet hasılatı diğer gelirlerden ayrılmalıdır.
3
Doğru hesabı seçmek.
600 Yurtiçi Satışlar hesabı kullanılır (Örn: 600.03 Çamaşırhane Gelirleri).
Yurt içindeki müşterilere sunulan hizmetlerin bedeli bu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde yardımcı departman gelirlerinin esas faaliyet hasılatı olarak kaydedilmesi.

İpuçları

1
Bu bölümler işletmenin ana faaliyetinin bir parçası mıdır yoksa tesadüfi işlemler midir?
2
Otellerde sadece oda ve yemek satışı değil, sunulan tüm rutin hizmetler 'Hasılat' (Satışlar) grubunda toplanır.

Daha Fazla Pratik

Main Courante (Günlük Müşteri Cetveli) kayıtlarında bu gelirlerin KDV oranlarına göre nasıl ayrıştırıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 13Soru →

Konaklama işletmelerinde, müşteriden henüz konaklama hizmeti sunulmadan önce rezervasyon aşamasında tahsil edilen 3.0003.000 TL tutarındaki depozito veya ön ödemelerin, dönemsellik kavramı gereği izlenmesi gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 340 Alınan Sipariş Avansları Hesabı

Cevap

Alınan depozitoların izlenmesi gereken doğru hesap 340 Alınan Sipariş Avansları Hesabı'dır.
Konaklama işletmelerinde henüz gerçekleşmemiş bir hizmet için alınan nakit değerler (depozito/avans), işletme için bir yükümlülük oluşturur. Tek Düzen Hesap Planı'na göre bu tür ön ödemeler, hizmet tamamlanana kadar 340 Alınan Sipariş Avansları Hesabı'nda takip edilir. Hizmet sunulup check-out işlemi yapıldığında bu avans hesabı kapatılarak hasılat hesaplarına aktarılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirleyin.
Müşteriden gelecekteki konaklama hizmeti için nakit tahsilat (depozito) yapılmıştır.
Hizmetin ne zaman sunulacağını anlamak, gelirin hangi dönemde kaydedileceğini belirlemek için kritiktir.
2
Dönemsellik kavramını uygulayın.
Hizmet henüz verilmediği için tutar hasılat (600) olarak kaydedilemez.
Muhasebe ilkelerine göre gelir, hizmetin sunulduğu veya malın teslim edildiği dönemde tahakkuk ettirilmelidir.
3
Tek Düzen Hesap Planı'na (TDHP) göre uygun hesabı seçin.
Depozitolar bir borç/yükümlülük niteliği taşıdığı için 340 Alınan Sipariş Avansları Hesabı kullanılır.
İşletmenin aldığı avanslar, taahhüt edilen iş bitene kadar bu hesapta izlenmek zorundadır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Avans Kayıtları

İpuçları

1
Paranın tahsil edildiği an ile hizmetin sunulacağı anın farklı olduğunu düşünün.
2
Hizmet henüz sunulmadığına göre işletme bu parayı müşterisine karşı bir borç/yükümlülük olarak görmelidir.
3
Gelecekteki teslimatlar için alınan paralar TDHP'de 'Alınan Sipariş Avansları' olarak adlandırılır.

Daha Fazla Pratik

Konaklama sona erdiğinde folyonun kapatılması ve faturanın kesilmesiyle avans hesabının nasıl kapatıldığını inceleyin.
Tahmini Süre:45s
Soru 14Soru →

Konaklama işletmesinde konaklayan bir turistin check-out işlemlerinde kullanılan folyo detayları şu şekildedir:

- Konaklama Hizmet Bedeli: 12.00012.000 TL (KDV hariç, KDV oranı \%10)
- Restoran ve Bar Harcamaları: 3.0003.000 TL (KDV hariç, KDV oranı \%20)

Sözleşme gereği konaklama bedeli seyahat acentesi tarafından "Şehir Hesabı" (City Ledger) kapsamında ödenecek; diğer tüm harcamalar ise müşteri tarafından karşılanacaktır. Müşteri, otele girişte 2.0002.000 TL depozitoyu nakit olarak ödemiş ve bu tutar "340 Alınan Sipariş Avansları" hesabına kaydedilmiştir. Müşteri, geriye kalan borcunu kredi kartı ile kapatarak otelden ayrılmıştır.

Bu bilgilere göre, check-out sırasında yapılacak muhasebe kaydında "120 Alıcılar" ve "108 Diğer Hazır Değerler" hesaplarının borç tarafına yazılacak tutarlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 Alıcılar: 13.20013.200 TL; 108 Diğer Hazır Değerler: 1.6001.600 TL

Cevap

120 Alıcılar hesabına acente payı olan 13.20013.200 TL, 108 Diğer Hazır Değerler hesabına ise müşteri payı olan 1.6001.600 TL borç kaydedilmelidir.
Doğru cevap, acente tarafından karşılanacak brüt konaklama bedelini (13.20013.200 TL) alıcılar hesabına, müşterinin ekstra harcamalarından depozito düşüldükten sonra kalan tutarı (1.6001.600 TL) ise hazır değerler hesabına yansıtmaktadır. Bu işlem, hem vergi mevzuatına hem de taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine tam uyum sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Konaklama ve ekstra harcamaların brüt tutarlarını hesapla.
Konaklama: 12.000×1,10=13.20012.000 \times 1,10 = 13.200 TL; Restoran/Bar: 3.000×1,20=3.6003.000 \times 1,20 = 3.600 TL.
Muhasebe kayıtlarında hasılat ve KDV unsurlarının tam olarak yansıtılması gerekir.
2
Acente (Şehir Hesabı) sorumluluğundaki tutarı belirle.
120 Alıcılar (Acente) = 13.20013.200 TL.
Sözleşme gereği konaklama bedeli ve KDV'si acenteye fatura edilecektir.
3
Müşterinin ödeyeceği net tutarı depozito mahsubu ile hesapla.
Müşteri Payı = 3.6003.600 TL (Ekstralar) - 2.0002.000 TL (Depozito) = 1.6001.600 TL.
Daha önce alınan avans (340), check-out sırasında müşterinin toplam borcundan düşülmelidir.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde folyo ayrıştırma (master/individual folyo) ve avans mahsup işlemleri.

İpuçları

1
Öncelikle her bir hizmet türü için KDV dahil toplam borç tutarlarını hesaplayın.
2
Acentenin sadece konaklama bedelinden sorumlu olduğunu, müşterinin ise ekstralardan sorumlu olduğunu unutmayın.
3
Girişte alınan 2.0002.000 TL'lik tutar, müşterinin kendi payına düşen 3.6003.600 TL'den (KDV dahil restoran harcaması) düşülmelidir.

Daha Fazla Pratik

Check-out sırasında yapılan bu işlemin yevmiye kaydının tamamını (600, 391 ve 340 hesapları da içerecek şekilde) yazarak pratik yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 15Soru →

Lalezar Termal Otel İşletmesi'nde 2026 yılı Mart ayına ait yardımcı bölümlerin (telefon ve çamaşırhane) faaliyet sonuçları ve maliyet verileri aşağıda sunulmuştur:

İşlem DetayıTutar (KDV Hariç)
Konuk folyolarına yansıtılan telefon kullanım bedelleri5.4005.400 TL
Konuk folyolarına yansıtılan kuru temizleme ve çamaşırhane bedelleri7.2007.200 TL
Telefon operatörü tarafından işletmeye fatura edilen aylık kullanım bedeli3.1003.100 TL
Çamaşırhane ünitesinde kullanılan sarf malzemesi ve deterjan giderleri1.8001.800 TL

Buna göre, otel işletmesinin yardımcı bölümlere ait bu işlemleri muhasebeleştirmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi Tekdüzen Hesap Planı (TDHP) ve konaklama muhasebesi standartları açısından doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Müşterilere sunulan telefon ve çamaşırhane hizmetlerinden elde edilen toplam 12.60012.600 TL tutarındaki brüt hasılat, '600 Yurtiçi Satışlar' hesabının ilgili alt hesaplarında izlenmelidir.

Cevap

Yardımcı bölümlerden elde edilen brüt hasılat tutarı olan 12.60012.600 TL'nin '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına kaydedilmesi gerektiğini belirten seçenek doğrudur.
Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümler (telefon, çamaşırhane, otopark, havuz vb.), işletmenin ana faaliyet konusunu destekleyen ve süreklilik gösteren birimlerdir. Bu bölümlerden elde edilen hasılat, 'Brüt Hasılat Esası' uyarınca herhangi bir maliyet düşülmeksizin '600 Yurtiçi Satışlar' hesabında muhasebeleştirilir. Soru verilerine göre 5.400+7.200=12.6005.400 + 7.200 = 12.600 TL tutarındaki hasılat bu hesabın alt hesaplarında takip edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Yardımcı bölüm gelirlerinin brüt tutarının hesaplanması
5.4005.400 TL (Telefon) + 7.2007.200 TL (Çamaşırhane) = 12.60012.600 TL
Muhasebede 'Brüt Hasılat Esası' gereği gelirler, giderlerle netleştirilmeden kaydedilmelidir.
2
Doğru gelir hesabının belirlenmesi
600 Yurtiçi Satışlar
Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümlerden (telefon, otopark, çamaşırhane vb.) elde edilen gelirler, işletmenin temel hizmet üretimi kapsamında '600 Yurtiçi Satışlar' hesabında izlenir.
3
Giderlerin sınıflandırılması
740 Hizmet Üretim Maliyeti
Bu bölümlerde hizmetin üretilmesi için katlanılan maliyetler (operatör faturası, malzeme gideri vb.) '740' hesabının ilgili maliyet yerlerinde takip edilir.

Anahtar Kavram

Konaklama İşletmelerinde Brüt Hasılat Esası ve Yardımcı Bölüm Gelirlerinin Sınıflandırılması

İpuçları

1
Konaklama işletmelerinde telefon ve çamaşırhane gibi hizmetler ana faaliyetle bütünleşiktir.
2
Muhasebede gelir ve giderleri birbirine mahsup ederek net rakamı kaydetmekten kaçının.
3
Giderler 740, gelirler ise 600 nolu hesap grubunda brüt olarak izlenmelidir.

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde farklı KDV oranlarına tabi hizmetlerin (konaklama %10, diğerleri %20) Main Courante üzerinden muhasebeleşme kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 16Soru →

Konaklama işletmelerinde muhasebe organizasyonu, sunulan hizmetlerin niteliğine göre departmanlar bazında kurgulanır. Bu departmanlar, doğrudan gelir getirici olup olmamalarına göre "Esas Faaliyet Bölümleri" ve "Yardımcı Hizmet Bölümleri" olarak ikiye ayrılır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir konaklama işletmesinde "Yardımcı Hizmet Bölümü" olarak sınıflandırılır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teknik Servis ve Bakım

Cevap

Teknik Servis ve Bakım bölümü, doğrudan gelir üretmeyip diğer birimlere destek sağladığı için yardımcı hizmet bölümüdür.
Doğru yanıt olan Teknik Servis ve Bakım bölümü, konaklama işletmelerinde üretim sürecine dolaylı olarak katılan, ancak doğrudan bir hizmet satışı (hasılat) gerçekleştirmeyen birimdir. Bu tür birimler muhasebe organizasyonunda gider merkezi olarak takip edilen yardımcı hizmet bölümleri arasında yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Departmanların fonksiyonlarını analiz etme
Ön Büro, Yiyecek-İçecek ve SPA gibi bölümlerin müşteriye doğrudan satış yaptığı belirlenir.
Konaklama muhasebesinde sınıflama gelir getirici fonksiyona dayanır.
2
Yardımcı bölüm kriterini uygulama
Teknik servisin doğrudan satış yapmadığı, sadece destek verdiği saptanır.
Gelir getirmeyen destek birimleri yardımcı hizmet bölümü olarak kodlanır.

Anahtar Kavram

Konaklama İşletmelerinde Departman Sınıflandırması

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerindeki 'Hizmetin Stoklanamazlığı' özelliğinin muhasebe kayıt süreçlerine (günlük raporlama) etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 17Soru →

Bir konaklama işletmesinin yiyecek ve içecek bölümüne ait dönem içi stok hareketleri aşağıda verilmiştir:

- Dönem başı yiyecek stoku: 15.00015.000 TL
- Dönem içi yiyecek alışları: 65.00065.000 TL
- Dönem sonu yiyecek stoku: 25.00025.000 TL

Buna göre, işletmenin bu dönemdeki satılan yiyecek maliyeti (Satılan Hizmet Maliyeti) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 55.00055.000

Cevap

İşletmenin ilgili dönemdeki satılan yiyecek maliyeti 55.00055.000 TL'dir.
Konaklama işletmelerinde yiyecek maliyeti, dönem başındaki mevcut stok üzerine dönem içinde yapılan alımların eklenmesi ve elde edilen toplam tutardan dönem sonunda kalan fiziksel stokun çıkarılması ile bulunur. Yapılan işlem: 15.00015.000 TL (DB) + 65.00065.000 TL (Alışlar) - 25.00025.000 TL (DS) = 55.00055.000 TL şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kullanılabilir toplam yiyecek miktarını belirlemek için dönem başı stok ile dönem içi alışlar toplanır.
15.000+65.000=80.00015.000 + 65.000 = 80.000 TL
Maliyet hesaplamasına başlarken eldeki tüm yiyecek kaynağının bilinmesi gerekir.
2
Toplam kullanılabilir miktardan dönem sonunda ambarda kalan miktar çıkarılır.
80.000−25.000=55.00080.000 - 25.000 = 55.000 TL
Dönem sonu stoku, henüz tüketilmemiş değeri temsil eder; bu nedenle toplamdan düşülerek tüketilen (satılan) kısım bulunur.

Anahtar Kavram

Yiyecek ve içecek maliyetlerinde 'Dönem Başı Stok + Alışlar - Dönem Sonu Stok' formülünün uygulanması.
Tahmini Süre:45s
Soru 18Soru →

Konaklama işletmelerinde sunulan hizmetlerin (konaklama, yeme-içme, eğlence vb.) her birinin kendi karlılığının ve verimliliğinin ayrı ayrı izlenerek yönetime raporlanması gerekliliği, muhasebe sisteminin aşağıdakilerden hangisine göre organize edilmesini zorunlu kılar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Departman (bölüm) esasına göre

Cevap

Konaklama işletmelerinde muhasebe organizasyonu departman (bölüm) esasına göre kurgulanmalıdır.
Konaklama işletmeleri doğası gereği birden fazla hizmeti aynı anda sunan karmaşık yapılardır. Her bir hizmet biriminin (oda, yiyecek-içecek vb.) işletme genel karlılığına katkısını ölçmek ve verimlilik denetimi yapabilmek için muhasebe organizasyonu departman (bölüm) esasına göre yapılandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Hizmet çeşitliliğini analiz etme
İşletmenin oda, restoran, bar gibi farklı gelir getirici birimlere sahip olduğu saptanır.
Yönetimin her bir birimin başarısını ölçmek için ayrıntılı veriye ihtiyacı vardır.
2
Kar merkezi (Profit Center) yaklaşımını uygulama
Her bir birimin gelir ve giderinin bağımsız olarak takip edilmesi gerektiği sonucuna varılır.
Genel toplam üzerinden yapılan analizler, hangi birimin verimsiz olduğunu göstermez.
3
Organizasyonel yapıyı belirleme
Muhasebe kayıtlarının departman bazlı kodlanması ve izlenmesi gerektiği belirlenir.
Bu yapı, Konaklama İşletmeleri için Tekdüzen Hesap Planı'nın temelini oluşturur.

Anahtar Kavram

Departmanlı Muhasebe Organizasyonu

İpuçları

1
Bir otelde restoranın kar edip etmediğini nasıl anlarsınız?
2
Gelirlerin ve giderlerin gerçekleştikleri yerlere göre gruplandırılması gerektiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde departmanlar arası maliyet dağıtımı ve USALI standartlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 19Soru →

(T) Seyahat Acentesi, bir tur operatörü olarak düzenlediği yurt içi kültür turu kapsamında müşterilerinden toplam 480.000480.000 TL (KDV dahil) tahsilat yapmıştır. Acente, bu turu gerçekleştirebilmek amacıyla konaklama, ulaşım ve rehberlik hizmetleri için diğer işletmelere toplam 420.000420.000 TL (KDV dahil) ödeme yapmıştır. İşletme, seyahat acenteliği hizmetlerine yönelik Katma Değer Vergisi Kanunu'ndaki "özel matrah" uygulamasını tercih etmektedir.

Aşağıdaki tabloda tura ilişkin mali veriler özetlenmiştir:

İşlem KalemiTutar (KDV Dahil)
Müşterilerden Toplam Tahsilat480.000480.000 TL
Tur İçin Yapılan Toplam Harcama420.000420.000 TL

Buna göre, acentenin bu tur satışı sonucunda beyan etmesi gereken Katma Değer Vergisi (KDV) tutarı kaç TL'dir? (KDV oranı %20\%20 olarak dikkate alınacaktır.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10.00010.000 TL

Cevap

Acentenin beyan etmesi gereken KDV tutarı on bin TL'dir.
On bin TL tutarındaki seçenek doğrudur çünkü Katma Değer Vergisi Kanunu uyarınca paket tur hizmeti veren acenteler, satın aldıkları hizmet bedellerini satış bedelinden düşerek kalan fark üzerinden KDV hesaplarlar. Bu örnekte altmış bin TL olan brüt farkın içinden iç yüzde yöntemiyle (60.000/1,2060.000 / 1,20) elli bin TL matrah ve bu matrahın %20\%20'si olan on bin TL vergi tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Turun brüt karını (marjını) hesaplayınız.
480.000−420.000=60.000480.000 - 420.000 = 60.000 TL
Özel matrah uygulamasında vergilendirilecek olan kısım, paket tur bedeli ile bu tur için dışarıdan satın alınan hizmetlerin bedeli arasındaki farktır.
2
Elde edilen farktan iç yüzde yöntemi ile KDV matrahını bulunuz.
60.000/1,20=50.00060.000 / 1,20 = 50.000 TL
Paket tur bedeli ve maliyetler KDV dahil verildiği için aradaki fark da KDV dahil bir tutardır; bu nedenle matraha ulaşmak için tutar 1+vergi oranı1 + \text{vergi oranı} değerine bölünür.
3
Bulunan matrah üzerinden ödenecek KDV tutarını hesaplayınız.
50.000×0,20=10.00050.000 \times 0,20 = 10.000 TL
Matrah üzerinden yasal vergi oranı uygulanarak beyan edilecek KDV tutarına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Seyahat Acentelerinde Özel Matrah Uygulaması

İpuçları

1
Özel matrah uygulamasında sadece acentenin 'hizmet farkı' üzerinden vergi hesaplanacağını hatırlayın.
2
Satış ve maliyet tutarları arasındaki farkın içinde KDV'nin de yer aldığını (iç yüzde) unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Aynı acentenin tur maliyetlerini hangi muhasebe hesabında takip etmesi gerektiğini (740 Hizmet Üretim Maliyeti) araştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 20Soru →

Seyahat acentelerinin ana faaliyet konusu olan aracılık hizmetleri sonucunda konaklama işletmelerinden elde ettikleri komisyon gelirleri, Tek Düzen Hesap Planı'na göre aşağıdaki hesaplardan hangisinde izlenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600 Yurtiçi Satışlar

Cevap

Seyahat acentelerinin aracılık hizmetlerinden elde ettiği komisyon gelirleri ana faaliyet hasılatı niteliğinde olduğundan 600 Yurtiçi Satışlar hesabında izlenir.
Seyahat acentelerinin ve tur operatörlerinin temel kazanç yolu, otel, uçak veya tur hizmetlerine aracılık ederek aldıkları komisyonlardır. Bu kazançlar işletmenin esas faaliyetinden kaynaklandığı için Tek Düzen Hesap Planı'ndaki 60 Brüt Satışlar grubunda yer alan 600 Yurtiçi Satışlar hesabında izlenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
İşletme türünü ve faaliyet konusunu belirleme
İşletme bir seyahat acentesidir ve ana faaliyeti hizmet aracılığı/tur düzenlemedir.
Muhasebe kaydının niteliğini belirlemek için temel faaliyet konusunun saptanması gerekir.
2
Gelirin niteliğini sınıflandırma
Elde edilen komisyon bedeli, işletmenin sunduğu ana hizmetin karşılığıdır (Hizmet Hasılatı).
Ana faaliyetten doğan brüt satışlar ve hizmet bedelleri satış hesap grubunda izlenmelidir.
3
Tek Düzen Hesap Planı'na (TDHP) göre hesap seçimi
Hizmet işletmelerinde ana faaliyetten elde edilen brüt hasılat 600 Yurtiçi Satışlar hesabına kaydedilir.
TDHP gereği brüt satışlar grubunda yer alan bu hesap, yurt içindeki müşterilere satılan mal ve hizmet bedellerini kapsar.

Anahtar Kavram

Hizmet İşletmelerinde Hasılatın Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
İşletmenin ana faaliyetinden elde ettiği brüt gelirlerin hangi grupta toplandığını düşünün.
2
Acentenin 'mal satışı' yapmadığını, 'hizmet satışı/aracılığı' yaptığını ve bunun bedelinin hasılat olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Tur operatörlerinin kendi düzenledikleri turlarda maliyet unsuru olarak kullandıkları hesapları (örneğin 740 Hizmet Üretim Maliyeti) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Sayfa 1 / 7Sonraki
Konaklama İşletmeleri Muhasebesi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe | Examkin