Konaklama İşletmeleri Muhasebesi

129 soru

Soru 41Soru

Bir konaklama işletmesinde konaklayan müşterinin ayrılış (check-out) işlemleri sırasında hazırlanan folyo (müşteri hesabı) bilgileri şu şekildedir:

İşlem TürüTutar (KDV Dahil)KDV Oranı
Konaklama Bedeli9.9009.900 TL%10\%10
Ekstra (Restoran/Bar) Harcamaları3.6003.600 TL%20\%20
Alınan Depozito/Avans (Banka Yoluyla)4.0004.000 TL-

Müşteri, konaklama sonunda toplam borcundan daha önce ödediği avans tutarı mahsup edildikten sonra kalan bakiyeyi kredi kartı ile ödeyerek otelden ayrılmıştır.

Buna göre, işletmenin yapacağı check-out ve hasılat kaydına ilişkin yevmiye maddesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI: 4.0004.000 TL (Borç), 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER: 9.5009.500 TL (Borç), 600 YURTİÇİ SATIŞLAR: 12.00012.000 TL (Alacak), 391 HESAPLANAN KDV: 1.5001.500 TL (Alacak)

Cevap

Konaklama ve restoran hizmetlerinin KDV hariç tutarlarının toplamı olan 12.00012.000 TL hasılat (600), toplam KDV olan 1.5001.500 TL hesaplanan KDV (391) olarak alacaklandırılırken; önceden alınan 4.0004.000 TL avansın mahsubu (340) ve kalan 9.5009.500 TL'lik kredi kartı tahsilatı (108) borçlandırılmalıdır.
Doğru yanıt olan yevmiye maddesi, konaklama hizmeti için %10\%10 (9.0009.000 TL matrah + 900900 TL KDV) ve restoran hizmeti için %20\%20 (3.0003.000 TL matrah + 600600 TL KDV) hesaplamalarını tam olarak yansıtır. Toplam hasılat 12.00012.000 TL, toplam KDV 1.5001.500 TL'dir. Alınan avansın borç tarafında kapatılması (340) ve kredi kartı ile yapılan tahsilatın likit bir değer olarak (108) kaydedilmesi muhasebe ilkelerine tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Hizmetlerin KDV hariç bedellerini ve KDV tutarlarını hesaplayın.
Konaklama: 9.900/1,10=9.0009.900 / 1,10 = 9.000 TL (Matrah), 900900 TL (KDV). Restoran: 3.600/1,20=3.0003.600 / 1,20 = 3.000 TL (Matrah), 600600 TL (KDV).
Hasılat ve KDV hesaplarının doğru tutarlarla kaydedilmesi gerekir.
2
Toplam folio borcunu ve tahsil edilecek net tutarı belirleyin.
Toplam Borç: 9.900+3.600=13.5009.900 + 3.600 = 13.500 TL. Tahsil Edilecek: 13.5004.000=9.50013.500 - 4.000 = 9.500 TL.
Müşterinin önceden ödediği avansın toplam borçtan düşülmesi gerekir.
3
Muhasebe kaydını Tek Düzen Hesap Planı'na göre oluşturun.
Borçlu hesaplar: 340 (4.0004.000) ve 108 (9.5009.500); Alacaklı hesaplar: 600 (12.00012.000) ve 391 (1.5001.500).
Konaklama işletmelerinde kredi kartı tahsilatları 108, avans mahsupları 340 nolu hesapta takip edilir.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde hasılatın brüt esasa göre, KDV oranları ayrıştırılarak ve avans mahsubuyla birlikte kaydedilmesi.

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde Master Folio ve Guest Folio arasındaki mahsup işlemlerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 42Soru

Güneş Otel İşletmesi, bir seyahat acentesi aracılığıyla gelen bir turist grubuna konaklama hizmeti sunmuş ve faturayı acenteye düzenlemiştir. İşlemle ilgili bilgiler şöyledir:

* Konaklama hizmet bedeli (KDV ve Konaklama Vergisi hariç): 80.00080.000 TL
* Acente komisyon oranı: %15\%15
* Konaklama Vergisi oranı: %2\%2
* KDV oranı: %10\%10

İşletme, acente komisyon tutarını ilgili bölümün hizmet maliyeti içinde takip etmektedir. Buna göre, bu konaklama hizmetinin muhasebeleştirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "120 Alıcılar" hesabına 77.60077.600 TL borç kaydedilir.

Cevap

"120 Alıcılar" hesabına 77.60077.600 TL borç kaydedilir.
Doğru yanıt olan alacak tutarı, konaklama bedeline yasal vergiler eklendikten sonra, acenteye ödenecek komisyonun mahsup edilmesiyle elde edilen tutarı temsil eder. Mevzuat gereği Konaklama Vergisi (80.000×%2=1.60080.000 \times \%2 = 1.600 TL) ve KDV (80.000×%10=8.00080.000 \times \%10 = 8.000 TL) hizmet bedeli üzerinden hesaplanır. Toplam fatura tutarı 89.60089.600 TL olurken, %15\%15 komisyon (12.00012.000 TL) bu tutardan düşüldüğünde acente cari hesabına (120 Alıcılar) 77.60077.600 TL borç kaydedilmesi muhasebe standartlarına uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Konaklama hasılatının ve vergilerin hesaplanması
Hasılat: 80.00080.000 TL; Konaklama Vergisi: 80.000×0,02=1.60080.000 \times 0,02 = 1.600 TL; KDV: 80.000×0,10=8.00080.000 \times 0,10 = 8.000 TL.
Hasılat, brüt tutar üzerinden kaydedilmeli; vergiler ise mevzuat gereği KDV hariç bedel üzerinden hesaplanmalıdır.
2
Acente komisyonunun hesaplanması
Komisyon: 80.000×0,15=12.00080.000 \times 0,15 = 12.000 TL.
Komisyon, aksi belirtilmedikçe net hizmet bedeli üzerinden hesaplanır ve maliyet olarak kaydedilir.
3
Net alacak tutarının belirlenmesi
Alacak: (80.000+1.600+8.000)12.000=77.600(80.000 + 1.600 + 8.000) - 12.000 = 77.600 TL.
İşletmenin acenteden tahsil edeceği tutar; toplam fatura bedelinden komisyonun mahsup edilmesiyle bulunur.
4
Yevmiye kaydının oluşturulması
120 Alıcılar (B) 77.60077.600; 740 Hiz. Ür. Mal. (B) 12.00012.000; 600 Yurtiçi Satışlar (A) 80.00080.000; 391 Hes. KDV (A) 8.0008.000; 391 Hes. Kon. Verg. (A) 1.6001.600.
Tüm hesapların TDHP ve sektör uygulamalarına göre doğru borç/alacak tarafına kaydedilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Konaklama İşletmelerinde Brüt Hasılat ve Vergi Matrahı Hesaplaması

İpuçları

1
Konaklama vergisi ve KDV matrahlarının aynı tutar olup olmadığını kontrol edin.
2
Acenteye ödenecek komisyonun bir gider/maliyet kalemi mi yoksa hasılat indirimi mi olduğunu belirleyin.

Daha Fazla Pratik

Konaklama vergisinin iade/iptal durumlarındaki muhasebe kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 43Soru

Konaklama işletmesine giriş yapan bir müşterinin, konaklama süresince alacağı hizmetlere mahsuben ön büroya peşin olarak ödediği 3.5003.500 TL tutarındaki depozito (avans), genel muhasebe sistemine aktarılırken aşağıdaki hesaplardan hangisinin alacağına kaydedilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 340340 Alınan Sipariş Avansları

Cevap

Müşteriden alınan depozito tutarı '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabının alacağına kaydedilmelidir.
Konaklama işletmelerinde müşterinin giriş (check-in) aşamasında veya rezervasyon sırasında ödediği depozito tutarları, işletme için bir borç yükümlülüğü temsil eder. Bu tür işlemler, Tek Düzen Hesap Planı gereği hizmet sunulana kadar '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabının alacak tarafında izlenmelidir. Hizmet sunulup fatura kesildiğinde bu avans tutarı ilgili alacak hesabından mahsup edilerek kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Müşterinin ödediği tutar, henüz sunulmamış bir hizmet için yapılan bir ön ödemedir (avans/depozito).
Konaklama işletmelerinde hizmet sunulmadan önce alınan bedeller hukuken ve muhasebe açısından bir borç yükümlülüğüdür.
2
Muhasebe ilkelerine göre uygun hesabı seç
Tek Düzen Hesap Planı'na göre ticari amaçla alınan avanslar '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabında izlenir.
Dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları gereği, gelir ancak hizmet sunulduğunda (check-out aşamasında) kaydedilir.
3
Yevmiye kaydını oluştur
Kasa hesabı borçlandırılırken (100100), Alınan Sipariş Avansları hesabı (340340) alacaklandırılır.
İşletmeye nakit girişi olmuş ve karşılığında bir kısa vadeli yabancı kaynak (borç) artışı yaşanmıştır.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde alınan depozitoların (avansların) muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Müşteriden alınan depozito, işletme için bir gelir mi yoksa bir yükümlülük müdür?
2
Henüz tamamlanmamış bir hizmet için alınan paralar 'Avans' niteliğindedir.

Daha Fazla Pratik

Müşterinin çıkış (check-out) aşamasında bu avansın nasıl kapatıldığına dair bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 44Soru

Ihlamur Termal Oteli'nde konaklayan bir müşteri, otelin sunduğu telefon hizmetinden 400400 TL ve kuru temizleme hizmetinden 1.2001.200 TL tutarında (KDV hariç) faydalanmıştır. Söz konusu tutarlar müşteri hesabına (folyosuna) borç kaydedilmiştir. (KDV oranı: %20\%20)

Bu bilgilere göre, yardımcı bölümlerden sağlanan bu hasılatın muhasebe kaydında alacaklandırılacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600 Yurtiçi Satışlar: 1.6001.600 TL ve 391 Hesaplanan KDV: 320320 TL

Cevap

Yardımcı bölümlerden elde edilen toplam 1.6001.600 TL tutarındaki hasılat 600 Yurtiçi Satışlar hesabına, hesaplanan 320320 TL tutarındaki KDV ise 391 Hesaplanan KDV hesabına alacak kaydedilmelidir.
Konaklama işletmelerinde asıl faaliyet konusunu destekleyen telefon, çamaşırhane, SPA gibi ünitelerden sağlanan gelirler süreklilik arz eder ve işletmenin ana hasılat kaynağını oluşturur. Tek Düzen Hesap Planı çerçevesinde bu tür ana faaliyet gelirleri 600 Yurtiçi Satışlar hesabında, bunlara ilişkin vergiler ise 391 Hesaplanan KDV hesabında alacak tarafta izlenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Yardımcı bölüm hasılatlarının toplam matrahını hesaplayınız.
400400 TL (Telefon) + 1.2001.200 TL (Kuru Temizleme) = 1.6001.600 TL toplam matrah.
KDV hesaplaması ve hasılat kaydı için vergisiz toplam tutarın belirlenmesi gerekir.
2
Hizmet bedelleri üzerinden ödenecek KDV tutarını hesaplayınız.
1.600×0,20=3201.600 \times 0,20 = 320 TL Hesaplanan KDV.
Hizmet teslimlerinde hesaplanan KDV'nin ayrı bir hesapta takip edilmesi yasal zorunluluktur.
3
Gelir ve KDV unsurlarını ilgili hesaplara alacak kaydediniz.
600 Yurtiçi Satışlar hesabı 1.6001.600 TL, 391 Hesaplanan KDV hesabı 320320 TL alacaklandırılır.
Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümlerin sunduğu hizmetler ana faaliyet kapsamında değerlendirildiği için hasılat 600 nolu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde telefon, laundry, SPA gibi yardımcı bölümlerden elde edilen gelirler, işletmenin ana faaliyet hasılatının bir parçasıdır ve 600 Yurtiçi Satışlar hesabının alt hesaplarında takip edilir.

İpuçları

1
Otelin asli işi konaklama ve yeme-içme olsa da, sunduğu telefon ve temizlik gibi hizmetler de ana operasyonel hasılat sayılır.
2
Tek Düzen Hesap Planı'nda brüt satışlar grubundaki ana gelir hesabı olan 600 nolu hesabı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Yardımcı bölümlerin giderlerinin (örneğin çamaşırhane deterjanı veya telefon hattı maliyeti) hangi maliyet hesaplarında (740) takip edildiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 45Soru

Yakamoz Otel İşletmesi, (A) Seyahat Acentesi aracılığıyla gelen konuklarına konaklama hizmeti sunmuş ve karşılığında 80.00080.000 TL + %10\%10 KDV tutarında fatura düzenlemiştir. Acente, sözleşme gereği konaklama bedeli (KDV hariç tutar) üzerinden %15\%15 komisyon hesaplamış ve bu komisyon tutarına %20\%20 KDV ekleyerek kendi hizmet faturasını otele göndermiştir. Acente, komisyon ve komisyon KDV'sini düştükten sonra kalan tutarı otelin banka hesabına havale etmiştir.

Buna göre, "Hasılatın Brüt Esasta Kaydedilmesi" ilkesi gereği konaklama işletmesinin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102 BANKALAR: 73.60073.600 (B), 760 PAZ. SAT. DAĞ. GİD.: 12.00012.000 (B), 191 İNDİRİLECEK KDV: 2.4002.400 (B) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR: 80.00080.000 (A), 391 HESAPLANAN KDV: 8.0008.000 (A)

Cevap

Konaklama işletmesi hasılatı brüt tutar (80.00080.000 TL) üzerinden 600 nolu hesaba, acente komisyonunu (12.00012.000 TL) ise pazarlama gideri olarak 760 nolu hesaba kaydetmelidir.
Doğru yevmiye maddesinde konaklama hasılatı brüt bedeli olan 80.00080.000 TL üzerinden 600 Yurtiçi Satışlar hesabına, KDV'si ise 391 Hesaplanan KDV hesabına alacak kaydedilir. Acentenin gönderdiği hizmet bedeli (komisyon) ise bir pazarlama faaliyeti sonucu doğduğu için 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri hesabına borç kaydedilir. Komisyon faturası üzerindeki KDV ise 191 İndirilecek KDV hesabında takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Konaklama hizmet bedeli ve KDV tutarını hesaplayınız.
Hizmet Bedeli: 80.00080.000 TL, KDV (%10\%10): 8.0008.000 TL, Toplam Alacak: 88.00088.000 TL.
Otel tarafından düzenlenen faturanın brüt ve KDV tutarlarının belirlenmesi gerekir.
2
Acente komisyonu ve bu komisyona ait KDV tutarını hesaplayınız.
Komisyon: 80.000×0,15=12.00080.000 \times 0,15 = 12.000 TL, Komisyon KDV (%20\%20): 12.000×0,20=2.40012.000 \times 0,20 = 2.400 TL, Toplam Borç: 14.40014.400 TL.
Acentenin sunduğu aracılık hizmeti otel için bir pazarlama gideridir ve KDV'si indirilebilir niteliktedir.
3
Net tahsilat tutarını hesaplayınız.
Net Tahsilat: 88.00014.400=73.60088.000 - 14.400 = 73.600 TL.
Acente kendi payını kestikten sonra kalan tutarı bankaya göndermiştir.
4
Yevmiye kaydını oluşturunuz.
102 Bankalar (B) 73.60073.600, 760 Paz. Gid. (B) 12.00012.000, 191 İnd. KDV (B) 2.4002.400 / 600 Yurtiçi Satışlar (A) 80.00080.000, 391 Hes. KDV (A) 8.0008.000.
Muhasebenin brüt esas ilkesi uyarınca hasılat ve giderlerin netleştirilmeden kaydedilmesi zorunludur.

Anahtar Kavram

Brüt Hasılat Esası

Daha Fazla Pratik

Tur operatörlerinin hazırladıkları paket turlarda kullandıkları 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabı ve maliyet bileşenlerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 46Soru

Kardelen Dağ Oteli'nde konaklayan bir müşteri, işletmenin yardımcı bölümlerinden olan mini-bar hizmetinden 800800 TL ve telefon hizmetinden 300300 TL (KDV hariç) yararlanmıştır. Söz konusu hizmet bedelleri müşterinin hesabına (folyosuna) borç kaydedilmiştir. (KDV oranı %20\%20 olarak dikkate alınacaktır.)

Bu işleme ait doğru yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 ALICILAR hesabı 1.3201.320 TL borçlu; 600 YURTİÇİ SATIŞLAR hesabı 1.1001.100 TL alacaklı, 391 HESAPLANAN KDV hesabı 220220 TL alacaklı

Cevap

Yardımcı bölüm gelirleri 600 Yurtiçi Satışlar hesabının alacağına, hesaplanan KDV ile birlikte kaydedilirken; toplam tutar 120 Alıcılar hesabının borcuna kaydedilir.
Doğru yevmiye kaydı, toplam tutarın (hasılat + KDV) müşterinin folyosunu temsil eden 120 Alıcılar hesabının borcuna; hizmet bedellerinin 600 Yurtiçi Satışlar hesabının alacağına ve KDV tutarının 391 Hesaplanan KDV hesabının alacağına yazılmasını gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Net hasılat tutarını hesaplayınız.
800 TL (Mini-bar)+300 TL (Telefon)=1.100 TL800 \text{ TL (Mini-bar)} + 300 \text{ TL (Telefon)} = 1.100 \text{ TL}
Yardımcı bölümlerden elde edilen brüt satış hasılatını belirlemek için.
2
Hasılat üzerinden ödenecek KDV tutarını hesaplayınız.
1.100 TL×0,20=220 TL1.100 \text{ TL} \times 0,20 = 220 \text{ TL}
Hizmet satışı üzerinden devlete beyan edilecek KDV'yi belirlemek için.
3
Müşteriden tahsil edilecek toplam tutarı (folyo borcunu) belirleyiniz.
1.100 TL+220 TL=1.320 TL1.100 \text{ TL} + 220 \text{ TL} = 1.320 \text{ TL}
Cari hesaba borç kaydedilecek toplam bedeli bulmak için.
4
Tekdüzen Hesap Planı'na göre hesapları sınıflandırınız.
Borçlu: 120 Alıcılar (1.3201.320), Alacaklı: 600 Yurtiçi Satışlar (1.1001.100), Alacaklı: 391 Hesaplanan KDV (220220)
Yardımcı bölüm gelirleri ana faaliyet kapsamında olduğu için 600 Yurtiçi Satışlar hesabı kullanılır.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde telefon, çamaşırhane ve mini-bar gibi bölümlerin gelirleri, işletmenin sunduğu temel hizmetlerin bir parçası olarak '600 Yurtiçi Satışlar' hesabında izlenmelidir.

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümlerin maliyetlerinin (örneğin telefon maliyeti) 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabının hangi alt bölümlerinde izleneceğini araştırınız.

Alternatif Yöntem

Hesaplama sırasında toplam tutarı bulmak için tek tek KDV eklemek yerine, toplam hasılatı (1.1001.100) doğrudan 1,201,20 katsayısıyla çarparak Alıcılar hesabı tutarına (1.3201.320) ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 47Soru

Bir konaklama işletmesinin yiyecek ve içecek departmanında, ilgili dönem içerisinde mutfak ambarından üretim birimlerine (restoran ve bar) toplam 85.00085.000 TL tutarında gıda ve içecek malzemesi sevkiyatı yapılmıştır. Dönem sonu maliyet çalışmaları ve analizleri sonucunda aşağıdaki veriler tespit edilmiştir:

İşlem DetayıTutar (TL)
Mutfak personelinin yemek maliyeti (Genel Yönetim Gideri)6.0006.000
Tanıtım amacıyla acente yetkililerine sunulan ikramların maliyeti4.0004.000
Depolama hatası nedeniyle bozulan ve imha edilen malzeme maliyeti2.5002.500

Bu verilere göre, dönemsel kâr veya zarar tespiti öncesinde, doğrudan müşterilere sunulan yeme-içme hizmetinin karşılığı olarak "740 Hizmet Üretim Maliyeti" hesabında kalması gereken net tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 72.500

Cevap

Dönem sonunda 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabında kalması gereken net tutar 72.500 TL'dir.
Doğru sonuç, başlangıçta 740 nolu hesaba borç kaydedilen 85.00085.000 TL'lik toplam tutardan; genel yönetim gideri sayılan personel yemek maliyetinin (6.0006.000 TL), pazarlama gideri sayılan tanıtım ikramlarının (4.0004.000 TL) ve olağandışı bir unsur olan zayiatın (2.5002.500 TL) düşülmesiyle elde edilen 72.50072.500 TL'dir. Bu işlemle 740 nolu hesap, sadece müşteriye satılan hizmetin maliyetini yansıtacak hale getirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam ambar çıkış tutarını belirle.
85.00085.000 TL
Mutfaktan yapılan tüm sevkiyat başlangıçta üretim sürecine giren toplam değeri temsil eder.
2
Hizmet üretimi ile doğrudan ilgili olmayan (farklı fonksiyonlara aktarılacak) unsurları topla.
6.0006.000 (Personel) + 4.0004.000 (Pazarlama) + 2.5002.500 (Zayiat) = 12.50012.500 TL
Bu kalemler doğrudan müşteriye satılan hizmetin maliyeti değil; yönetim, pazarlama veya olağandışı zarar niteliğindedir.
3
Toplam çıkıştan üretim dışı unsurları çıkararak net 740 hesabını bul.
85.00012.500=72.50085.000 - 12.500 = 72.500 TL
Müşterilere sunulan hizmetin gerçek maliyetine ulaşmak için düzeltme kayıtları yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Hizmet üretim maliyetinin (740) arındırılması ve fonksiyonel gider (760, 770, 689) ayrımı.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda bu tutarların muhasebe kayıtlarını (770/760/689 Borçlu, 740 Alacaklı şeklinde) inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 48Soru

Zümrüt Palas Otel İşletmesi'nin Mart 2026 dönemi sonu verilerine göre yardımcı bölümlerde gerçekleşen faaliyetler aşağıda tabloda sunulmuştur:

Hizmet TürüMüşterilere Sunulan (Hasılat)İşletme İçi Birimlere Sunulan (Maliyet)
Telefon ve İnternet2.5002.500 TL400400 TL
Çamaşırhane ve Kuru Temizleme6.0006.000 TL3.5003.500 TL
Otopark ve Vale Hizmetleri1.5001.500 TL200200 TL

İşletmede KDV oranı %20\%20 olup, yukarıdaki tutarlara KDV dahil değildir. İşletme içi birimlere sunulan hizmetler, ilgili bölümlerin (Odalar, Yiyecek-İçecek vb.) faaliyetlerini sürdürebilmesi için çamaşırhane gibi bölümlerce sağlanan destek hizmetlerini ifade etmektedir.

Buna göre, yardımcı bölümlerin gelirlerinin muhasebeleştirilmesi ve dahili hizmetlerin değerlendirilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600 Yurtiçi Satışlar hesabı 10.00010.000 TL alacaklandırılırken, işletme içi sunulan hizmetler hasılat olarak kaydedilmeyip maliyet transferi olarak işlem görür.

Cevap

Yardımcı bölümlerden dış müşterilere sağlanan 10.00010.000 TL tutarındaki hizmet bedeli 600 Yurtiçi Satışlar hesabına kaydedilmeli, işletme içi sunulan hizmetler ise hasılat olarak değerlendirilmemelidir.
Doğru ifade, müşterilere sunulan hizmet bedellerinin (10.00010.000 TL) 600 Yurtiçi Satışlar hesabında izlenmesi gerektiğini ve işletme içi birimlere verilen hizmetlerin hasılat değil maliyet dağıtımı olduğunu belirtmektedir. Konaklama işletmelerinde telefon, çamaşırhane gibi bölümler 'yardımcı' statüsünde olsa da, sundukları hizmetler esas faaliyetin bir parçasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Müşterilere sunulan (dışsal) hasılatın toplanması
2.500(Telefon)+6.000(C\camas\cırhane)+1.500(Otopark)=10.0002.500 (Telefon) + 6.000 (Çamaşırhane) + 1.500 (Otopark) = 10.000 TL
Sadece işletme dışına sunulan hizmetler hasılat (satış) olarak kabul edilir.
2
İşletme içi sunulan hizmetlerin niteliğinin belirlenmesi
400+3.500+200=4.100400 + 3.500 + 200 = 4.100 TL (Dahili Maliyet Transferi)
Bölümlerin birbirine verdiği hizmetler, giderlerin ilgili fonksiyonel bölümlere (örneğin Odalar Bölümü Giderleri) aktarılması işlemidir; hasılat doğurmaz.
3
KDV hesaplaması (Bilgi amaçlı)
10.000×0,20=2.00010.000 \times 0,20 = 2.000 TL
Hesaplanan KDV, hasılattan ayrı olarak 391 hesabında takip edilir.
4
Muhasebe kaydı mantığının kurulması
600 Yurtiçi Satışlar (Alacaklı): 10.00010.000 TL; 391 Hesaplanan KDV (Alacaklı): 2.0002.000 TL; 120/100 (Borçlu): 12.00012.000 TL
Tek Düzen Hesap Planı'na uygun hasılat kaydı bu şekilde gerçekleştirilir.

Anahtar Kavram

Hasılatın Brüt Esası ve Dahili Hizmetlerin Mahiyeti
Soru 49Soru

Konaklama işletmelerinde, gün içerisinde müşterilere sunulan hizmetlerin (oda, yiyecek, içecek vb.) ve yapılan tahsilatların her bir müşteri folyosundan aktarılarak oda numaralarına göre topluca gösterildiği, ön büro ile genel muhasebe arasındaki veri akışını sağlayan günlük kontrol çizelgesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Main Courante (Günlük Müşteri Çizelgesi)

Cevap

Main Courante (Günlük Müşteri Çizelgesi), ön büro ile genel muhasebe arasındaki veri akışını ve kontrolünü sağlayan günlük özet çizelgesidir.
Doğru cevap olan 'Main Courante (Günlük Müşteri Çizelgesi)', işletmedeki tüm oda ve ekstra gelirleri ile tahsilatları oda oda gösteren ve genel muhasebeye veri sağlayan temel köprü belgesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Ön büroda gerçekleşen tüm günlük işlemlerin (konaklama, ekstralar, tahsilatlar) kaynağını belirleyin.
Bu veriler bireysel müşteri folyolarında toplanır.
Her müşterinin harcaması önce kendi hesabına işlenir.
2
Bireysel verilerin oda numarası bazında birleştirilerek tek bir tabloya aktarılma sürecini tanımlayın.
Bu birleştirme işlemi sonucunda Main Courante (Günlük Müşteri Çizelgesi) oluşur.
Genel muhasebeye günlük tek bir yevmiye kaydı atılabilmesi için bu özet çizelgeye ihtiyaç duyulur.

Anahtar Kavram

Main Courante, konaklama işletmelerinde ön büro departmanı tarafından tutulan ve günlük hasılat ile tahsilatın topluca görüldüğü bir ara kontrol belgesidir.

İpuçları

1
Bu çizelge, 'Günlük Müşteri Cetveli' olarak da bilinir ve her günün sonunda hazırlanır.
2
Ön bürodaki bireysel folyolardaki rakamların genel muhasebedeki 600600 Yurtiçi Satışlar gibi hesaplara aktarılmasını sağlayan araçtır.

Daha Fazla Pratik

Main Courante üzerindeki verilerin yevmiye defterine nasıl kaydedildiğini ve KDV ayrımının nasıl yapıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 50Soru

Bir konaklama işletmesinde konaklayan bir misafirin konaklama bedeli seyahat acentesi tarafından üstlenilmiş ve bu tutar 'Master Folio' (Grup/Acente Folyosu) hesabına kaydedilmiştir. Misafirin şahsi harcamaları için açılan 'Guest Folio' (Müşteri Folyosu) hesabında konaklama süresince gerçekleşen işlemler şu şekildedir:

Hizmet TürüMatrah (TLTL)KDVKDV Oranı
Restoran (Yiyecek-İçecek)3.0003.000%10\%10
Kuru Temizleme ve Servis1.0001.000%20\%20

Misafir otele girişinde 1.5001.500 TLTL tutarında nakit avansı (depozito) ön büroya teslim etmiş ve bu tutar ilgili hesaba kaydedilmiştir. Misafir ayrılış (check-out) işlemlerinde bakiye tutarı nakit olarak ödemiştir.

Buna göre, misafirin ayrılış işlemleri sırasında 'Guest Folio' hesabının kapatılmasına ve hasılatın kaydedilmesine ilişkin yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ------------------- / -------------------
100 KASA 3.000
340 ALINAN SİP. AVANSLARI 1.500
600 YURTİÇİ SATIŞLAR 4.000
391 HESAPLANAN KDV 500
------------------- / -------------------

Cevap

100 Kasa ve 340 Alınan Sipariş Avansları hesaplarının borçlu, 600 Yurtiçi Satışlar ve 391 Hesaplanan KDV hesaplarının alacaklı olduğu kayıt doğrudur.
Doğru kayıt, misafirin ödemesi gereken toplam 4.5004.500 TLTL tutarından daha önce ödediği 1.5001.500 TLTL avansın düşülerek kalan 3.0003.000 TLTL'nin nakit tahsil edildiğini gösteren kayıttır. Bu süreçte 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı borçlandırılarak kapatılır, 600 Yurtiçi Satışlar hesabına net tutar (4.0004.000) ve 391 Hesaplanan KDV hesabına toplam vergi (500500) kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
KDV tutarlarını hizmet türlerine göre ayrı ayrı hesaplayın.
Restoran için 3.000×0,10=3003.000 \times 0,10 = 300 TLTL; Servis için 1.000×0,20=2001.000 \times 0,20 = 200 TLTL. Toplam KDV = 500500 TLTL.
Konaklama işletmelerinde farklı departmanların hizmetleri farklı KDV oranlarına tabi olabilir.
2
Müşteri folyosundaki toplam borç tutarını belirleyin.
Matrah (4.0004.000 TLTL) + KDV (500500 TLTL) = 4.5004.500 TLTL.
Müşterinin ödemesi gereken toplam tutar brüt hizmet bedelidir.
3
Mevcut avans tutarını toplam borçtan düşerek nakit tahsilatı hesaplayın.
4.5004.500 TLTL - 1.5001.500 TLTL (Avans) = 3.0003.000 TLTL (Nakit tahsilat).
Girişte alınan depozito (340) hizmet bedeline mahsup edilir.
4
Tek Düzen Hesap Planı'na göre yevmiye kaydını oluşturun.
Borç tarafına 100 Kasa (3.0003.000) ve 340 Avans (1.5001.500); Alacak tarafına 600 Satış (4.0004.000) ve 391 KDV (500500).
Gelir gerçekleştiğinde avans hesabı borçlandırılarak kapatılır ve gelir hesabı alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Ön büro işlemlerinde müşteri folyosu kapatılırken daha önce alınan avansların (340) mahsup edilmesi ve departman bazlı farklı KDV oranlarının doğru ayrıştırılması esastır.
Soru 51Soru

Gökkuşağı Turizm İşletmesi (Seyahat Acentesi), 2026 yılı Mart ayında gerçekleştirdiği faaliyetlerle ilgili aşağıdaki bilgilere sahiptir:

İşlem TürüAçıklamaTutar
Paket Tur SatışıMüşterilerden tahsil edilen toplam bedel (KDV dahil)540.000540.000 TL
Tur MaliyetiKonaklama ve ulaşım için ödenen bedel (KDV dahil)420.000420.000 TL
İptal GeliriBir müşteriden tahsil edilen 'cayma tazminatı' (KDV hariç)15.00015.000 TL

İşletme, paket tur satışlarında Katma Değer Vergisi Kanunu uyarınca "Özel Matrah Şekli"ni uygulamaktadır. Cayma tazminatı ise işletme tarafından ana faaliyet geliri olarak değerlendirilmektedir.

Verilen bilgilere ve KDV mevzuatına göre, acente işletmesinin bu işlemler sonucunda kaydetmesi gereken "600 Yurtiçi Satışlar" ve "391 Hesaplanan KDV" tutarları aşağıdakilerden hangisidir? (KDV oranı %20\%20 olarak dikkate alınacaktır.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600 Yurtiçi Satışlar: 535.000535.000 TL; 391 Hesaplanan KDV: 20.00020.000 TL

Cevap

600 Yurtiçi Satışlar hesabı 535.000535.000 TL, 391 Hesaplanan KDV hesabı ise 20.00020.000 TL olarak kaydedilmelidir.
Doğru yanıt, özel matrah kurallarına göre turun alış bedeli (420.000420.000) ile satış bedeli (540.000540.000) arasındaki 120.000120.000 TL'lik farkın %20\%20 KDV içerecek şekilde brüt hasılata eklenmesini (100.000100.000 TL net marj + 20.00020.000 TL KDV) ve KDV'ye tabi olmayan 15.00015.000 TL'lik tazminatın hasılata doğrudan dahil edilmesini içeren seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Paket tur için özel matraha esas teşkil eden brüt kâr marjının hesaplanması
540.000420.000=120.000540.000 - 420.000 = 120.000 TL (KDV Dahil Marj)
Özel matrah uygulamasında KDV, sadece satış bedeli ile alış bedeli arasındaki fark üzerinden hesaplanır.
2
Özel matrah üzerinden Hesaplanan KDV'nin ayrıştırılması
120.000/1,20=100.000120.000 / 1,20 = 100.000 TL (Vergisiz Marj); 100.000×0,20=20.000100.000 \times 0,20 = 20.000 TL (KDV)
Marjın içindeki KDV, iç yüzde yöntemiyle hesaplanarak 391 hesaba kaydedilir.
3
Paket turdan elde edilen toplam hasılatın (600) hesaplanması
420.000420.000 (Maliyet) + 100.000100.000 (Net Marj) = 520.000520.000 TL
Brüt hasılat, maliyet unsurları ile vergisiz kâr marjının toplamından oluşur.
4
Cayma tazminatının vergi ve hasılat açısından değerlendirilmesi
Tazminat için KDV hesaplanmaz (0 TL). Hasılat tutarı 15.00015.000 TL olarak eklenir.
KDV Kanunu'na göre tazminatlar bir teslim veya hizmetin karşılığı olmadığından KDV'nin konusuna girmez.
5
Toplam tutarların birleştirilmesi
Toplam 600: 520.000+15.000=535.000520.000 + 15.000 = 535.000 TL; Toplam 391: 20.00020.000 TL
İki farklı işlemden gelen hasılat ve KDV tutarları toplanarak nihai kayıt tutarları bulunur.

Anahtar Kavram

Seyahat acentelerinde 'Özel Matrah Şekli' uygulanırken, KDV sadece acente marjı üzerinden hesaplanır; ancak muhasebe kayıtlarında brüt satış ilkesi gereği toplam hizmet bedeli (KDV hariç) hasılat olarak gösterilir.

İpuçları

1
Özel matrah uygulamasında, acentenin başkalarından satın aldığı konaklama/ulaşım hizmetlerinin KDV'sini indirim konusu yapamadığını, ancak satışta sadece marj üzerinden KDV hesapladığını unutmayın.
2
Cezai şart ve cayma tazminatı gibi ödemeler, karşılığında bir hizmet sunulmadığı sürece KDV'ye tabi değildir; ancak işletme için bir gelir (hasılat) unsurudur.
3
Önce 540.000540.000 ile 420.000420.000 arasındaki farktan KDV'yi çekin, sonra kalan net marjı turun maliyetine ekleyerek tur hasılatını bulun; en son tazminatı ekleyin.

Daha Fazla Pratik

Tur operatörlerinin yurt dışı turlarında, yurt dışındaki hizmetler için KDV hesaplanıp hesaplanmayacağını (tam istisna) araştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 52Soru

Bir otel işletmesinde konaklayan bir misafire sunulan otopark ve vale hizmeti karşılığında 600600 TL + %20\%20 KDV tutarında bir bedel tahakkuk ettirilmiş ve bu tutar misafirin hesabına (folyosuna) borç kaydedilmiştir. Otel işletmesinin bu yardımcı bölüm faaliyetiyle ilgili yapacağı muhasebe kaydı ve hasılat sınıflandırması hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hizmet bedeli, işletmenin ana faaliyet geliri kabul edilerek "600 Yurtiçi Satışlar" hesabının ilgili alt hesabına alacak kaydedilir.

Cevap

Hizmet bedelinin işletmenin ana faaliyet geliri kabul edilerek "600 Yurtiçi Satışlar" hesabının ilgili alt hesabına alacak kaydedilmesi gerektiğini belirten seçenek doğrudur.
Doğru ifadeye göre, otopark ve benzeri yardımcı bölüm gelirleri işletmenin ana faaliyetlerinin bir parçası olarak kabul edilir. Tek Düzen Hesap Planı uyarınca, işletmenin esas faaliyet konusuyla ilgili sunulan tüm hizmetlerden elde edilen hasılat "600 Yurtiçi Satışlar" hesabında izlenmelidir. Bu durumda tahakkuk eden bedelin bu hesaba alacak kaydedilmesi muhasebe standartlarına uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz edin.
Sunulan hizmet (otopark ve vale), bir konaklama işletmesinin yardımcı bölüm faaliyetidir.
Yardımcı bölümler, konaklama ve yeme-içme dışında misafirlere sunulan destekleyici hizmet birimleridir.
2
Hasılatın hangi hesap grubunda sınıflandırılacağını belirleyin.
Hasılat, ana faaliyet geliri olarak "600 Yurtiçi Satışlar" hesabında izlenmelidir.
Konaklama işletmelerinde bu birimler (telefon, çamaşırhane, otopark vb.) işletmenin esas faaliyet döngüsü içindedir.
3
KDV ve toplam borç tutarını hesaplayarak yevmiye maddesini kurgulayın.
Hizmet Bedeli: 600600 TL (600 Alacak), KDV (600×0,20600 \times 0,20): 120120 TL (391 Alacak), Toplam: 720720 TL (120 Alıcılar/Folyo Borç).
Tahakkuk esası gereği gelir ve ilgili vergi, hizmetin sunulduğu anda kaydedilir.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde yardımcı departman gelirlerinin (telefon, otopark, çamaşırhane vb.) ana faaliyet hasılatı olarak Tek Düzen Hesap Planı'nda 600 Yurtiçi Satışlar hesabında takip edilmesi.

İpuçları

1
Otellerde misafire sunulan telefon, çamaşırhane veya otopark gibi hizmetlerin ana faaliyetten bağımsız olup olmadığını düşünün.
2
Yardımcı bölüm gelirleri süreklilik arz eden gelirlerdir. Hangi hesap grubu esas faaliyet gelirlerini temsil eder?
3
Tek Düzen Hesap Planı'na göre, otelin sunduğu tüm hizmetlerden elde edilen satışlar 600'lü hesaplarda izlenir, 649 faaliyet dışı gelirler içindir.

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümlere ait giderlerin (maliyetlerin) hangi 7'li grupta izlendiğini inceleyerek (740 Hizmet Üretim Maliyeti) gelir-gider eşleşmesini pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 53Soru

Bir konaklama işletmesinin yiyecek ve içecek departmanında, Haziran ayı sonunda yapılan envanter sayımları ve stok hareketlerinin analizi sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

KalemTutar (TL)
Dönem Başı Mutfak Ambarı Mevcudu115.000115.000
Dönem İçi Yiyecek ve İçecek Alımları540.000540.000
Dönem Sonu Mutfak Ambarı Mevcudu135.000135.000
İşletme Personeline Sunulan Yemekler45.00045.000
Müşterilere Ücretsiz Sunulan İkramlar (Tanıtım)15.00015.000
Ambar Su Baskını Nedeniyle Bozulan (Zayiat) Stok20.00020.000

Bu verilere göre, işletmenin Haziran ayı içerisinde "740 Hizmet Üretim Maliyeti" hesabına borç kaydedilmesi gereken net tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 440.000440.000

Cevap

İşletmenin 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabına kaydedilmesi gereken tutar 440.000440.000 TL'dir.
Doğru cevap olan tutar, işletmenin ambardan çıkan toplam stok değerinden (520.000520.000 TL), üretimle doğrudan ilgisi olmayan ve başka gider hesaplarında takip edilmesi gereken personel yemeklerini (45.00045.000 TL), pazarlama amaçlı ikramları (15.00015.000 TL) ve olağandışı nitelikteki su baskını zayiatını (20.00020.000 TL) düşerek hesaplanır. Bu hesaplama sonucunda gerçek hizmet üretim maliyeti olan 440.000440.000 TL'ye ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam ambar çıkış tutarını hesapla
115.000+540.000135.000=520.000115.000 + 540.000 - 135.000 = 520.000 TL
Dönem başı stok ve alışlar toplamından dönem sonu stok çıkarılarak ambardan çıkan toplam değer bulunur.
2
Üretim dışı amaçlarla kullanılan stok tutarlarını belirle
45.00045.000 (Personel) + 15.00015.000 (Tanıtım) + 20.00020.000 (Zayiat) = 80.00080.000 TL
Bu kalemler doğrudan hizmet üretimi (satışa sunulan yemek üretimi) ile ilgili olmayan çıkışlardır.
3
Net Hizmet Üretim Maliyetine ulaş
520.00080.000=440.000520.000 - 80.000 = 440.000 TL
Toplam çıkıştan 770 (Personel), 760 (Tanıtım) ve 689 (Zayiat) nolu hesaplara aktarılması gereken tutarlar çıkarılarak üretim maliyeti netleştirilir.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde yiyecek-içecek maliyetlerinin (740) netleştirilmesi ve farklı amaçlı stok çıkışlarının (personel, pazarlama, zayiat) ayrıştırılması.

İpuçları

1
Öncelikle mutfaktan çıkan toplam hammadde değerini (Stok Hareket Denklemi ile) hesaplayın.
2
Toplam çıkış içindeki 770 Genel Yönetim Giderleri ve 760 Pazarlama Giderleri kalemlerini ayırın.
3
Su baskını nedeniyle oluşan kaybın bir üretim maliyeti değil, 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zarar olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Farklı departmanlar (örneğin restoran ve bar) arasındaki malzeme transferlerinin maliyet kaydını inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 54Soru

Bir konaklama işletmesinin 1717 Mart 20262026 tarihli 'Main Courante' (Günlük Müşteri Cetveli) özet bilgileri ve gün sonu işlemlerine ilişkin veriler şu şekildedir:

Hizmet TürüTutar (KDV Hariç)KDV Oranı
Konaklama Bedelleri50.00050.000 TL%10\%10
Yiyecek ve İçecek Gelirleri20.00020.000 TL%20\%20
Diğer Ekstra Hizmetler (Laundry vb.)5.0005.000 TL%20\%20

İşletme ile ilgili diğer bilgiler şöyledir:
- Toplam hasılatın 40.00040.000 TL'lik kısmı acenteler tarafından karşılanacak 'Master Folio'lara, kalan kısmı ise misafirlerin şahsi 'Guest Folio'larına işlenmiştir.
- Gün içerisinde konaklayan misafirlerin daha önceden (rezervasyon aşamasında) ödedikleri 15.00015.000 TL tutarındaki avansın hasılata mahsup edilmesine karar verilmiştir.

Buna göre, gün sonunda yapılacak günlük satış tahakkuk kaydında '120 Alıcılar' (veya 120 Müşteriler) hesabının borç tarafına kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 70.000

Cevap

Yapılacak yevmiye kaydında 120 Alıcılar hesabının borç tarafına kaydedilecek tutar 70.00070.000 TL'dir.
Toplam brüt hasılat hesaplanırken konaklama bedeline %10\%10 KDV (5.0005.000 TL), yiyecek-içecek ve diğer hizmet bedellerine ise %20\%20 KDV (5.0005.000 TL) eklenerek 85.00085.000 TL toplam borç tutarına ulaşılır. Bu tutardan, önceden alınan 15.00015.000 TL avans mahsup edildiğinde, gün sonu kaydında 120 Alıcılar hesabına borç kaydedilecek net tutar 70.00070.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
KDV dahil toplam hasılatın (Brüt Hasılat) hesaplanması
Konaklama: 50.000×1,10=55.00050.000 \times 1,10 = 55.000 TL; Ekstralar: (20.000+5.000)×1,20=30.000(20.000 + 5.000) \times 1,20 = 30.000 TL. Toplam Brüt = 85.00085.000 TL.
Muhasebe kaydında misafirlerin veya acentelerin toplam borcu, vergiler dahil tutar üzerinden hesaplanır.
2
Önceden alınan avansın mahsup edilmesi
85.00015.000=70.00085.000 - 15.000 = 70.000 TL.
Daha önce tahsil edilen ve 340 Alınan Sipariş Avansları hesabında bekletilen tutar, hizmet gerçekleştiğinde toplam borçtan düşülür.
3
Kayıt tutarının belirlenmesi
120 Alıcılar (B): 70.00070.000 TL.
Yevmiye kaydında borç tarafı; nakit tahsilat, kredi kartı tahsilatı ve kalan 'veresiye/kredili' tutar (120) şeklinde dağıtılır. Bu soruda tahsilat bilgisi verilmediği için mahsup sonrası kalan tüm bakiye 120 hesabına aktarılır.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde gün sonu hasılat kaydı yapılırken farklı KDV oranlarının ayrıştırılması ve alınan avansların (340) dönem hasılatı ile eşleştirilerek mahsup edilmesi zorunludur.
Soru 55Soru

Bir konaklama işletmesinde 4 gece konaklayan bir misafirin ayrılış (check-out) işlemleri sırasında hazırlanan "Müşteri Folyosu" (Guest Folio) bilgileri aşağıda verilmiştir:

Hizmet/İşlem TürüTutar (KDV Hariç)KDV Oranı
Konaklama Bedeli8.0008.000 TL%10\%10
Oda Servisi ve Minibar Harcamaları2.5002.500 TL%20\%20
Rezervasyon Aşamasında Alınan Avans4.0004.000 TL-

Misafir, folyosunda görünen kalan borcun tamamını kredi kartı ile ödeyerek hesabı kapatmıştır. Bu bilgilere göre, işletmenin check-out sırasında yapacağı muhasebe kaydında "108 Diğer Hazır Değerler" hesabına borç kaydedilecek tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 7.8007.800 TL

Cevap

7.8007.800 TL tutarındaki seçenek doğrudur.
Doğru yanıt olan tutar, konaklama hizmeti (%10 KDV ile 8.8008.800 TL) ve oda servisi harcamalarının (%20 KDV ile 3.0003.000 TL) toplamından, önceden alınan 4.0004.000 TL avansın düşülmesi sonucu elde edilir. Muhasebe kaydında "108 Diğer Hazır Değerler" hesabı, check-out sırasında kredi kartıyla yapılan net tahsilatı (7.8007.800 TL) temsil eder. Bu işlemde "340 Alınan Sipariş Avansları" borçlandırılarak kapatılırken, "600 Yurtiçi Satışlar" ve "391 Hesaplanan KDV" alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Hizmetlerin KDV dahil toplam tutarlarını hesapla.
Konaklama: 8.000×1,10=8.8008.000 \times 1,10 = 8.800 TL; Ekstralar: 2.500×1,20=3.0002.500 \times 1,20 = 3.000 TL.
Müşteri folyosunda brüt hasılat ve KDV'nin toplamı olan nihai borç tutarı takip edilmelidir.
2
Toplam folyo borç tutarını bul.
8.800+3.000=11.8008.800 + 3.000 = 11.800 TL.
Müşterinin otelde aldığı tüm hizmetlerin vergi dahil toplam bedelini belirlemek için.
3
Alınan avansı toplam borçtan mahsup et.
11.8004.000=7.80011.800 - 4.000 = 7.800 TL.
Daha önce tahsil edilen tutarlar (340 Alınan Sipariş Avansları) check-out sırasında müşterinin ödeyeceği nakit/kredi kartı tutarından düşülür.

Anahtar Kavram

Müşteri Folyosu (Guest Folio) bakiye hesaplama ve avans mahsubu.

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde Master Folyo (Ana Folyo) ve Müşteri Folyosu arasındaki farkları, özellikle acente bazlı grup konaklamaları üzerinden inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 56Soru

Yakamoz Tatil Köyü’nün yardımcı bölümlerine ilişkin bir iş gününde gerçekleşen işlemler aşağıda özetlenmiştir:

İşlem DetayıTutar (KDVKDV Hariç)
Telefon ünitesinden misafirlere sunulan hizmet bedeli2.2002.200 TL
Telefon görüşmeleri için dış kuruma ödenecek maliyet tutarı1.7001.700 TL
Çamaşırhane ünitesinden misafirlere sunulan hizmet bedeli3.6003.600 TL
Çamaşırhanede mutfak personelinin üniformalarının temizlenmesi (maliyet değeri)800800 TL
Otopark ve vale hizmeti karşılığında misafirlerden alınan bedel1.5001.500 TL
Bir misafirin demirbaşlara verdiği zarar için tahsil edilen tazminat400400 TL

Konaklama işletmeleri muhasebesi ve Tek Düzen Hesap Planı ilkeleri göz önünde bulundurulduğunda; yukarıdaki bilgilere göre '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına alacak kaydedilmesi gereken toplam 'Yardımcı Bölüm Geliri' tutarı ve bu işlemlerin muhasebeleştirilme mantığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplam yardımcı bölüm geliri 7.3007.300 TL’dir; telefon hizmeti brüt tutar üzerinden hasılat kaydedilmeli, işletme içi üniforma temizliği işlemi ise gelir doğurmayan bir iç hizmet maliyet aktarımı olarak değerlendirilmelidir.

Cevap

Toplam yardımcı bölüm geliri 7.3007.300 TL olup, telefon gelirleri brüt esasına göre kaydedilmeli, iç hizmetler hasılat olarak görülmemeli ve tazminatlar ana faaliyet geliri dışında tutulmalıdır.
Doğru ifade, konaklama işletmelerindeki yardımcı bölüm gelirlerinin sadece dış satışlardan (2.200+3.600+1.500=7.3002.200 + 3.600 + 1.500 = 7.300 TL) oluştuğunu, telefon gelirlerinin maliyet düşülmeden brüt kaydedilmesi gerektiğini ve iç hizmetlerin (personel üniforması temizliği) kesinlikle hasılat kaydedilemeyeceğini doğru bir şekilde açıklamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Telefon gelirlerinin belirlenmesi
2.2002.200 TL (Brüt)
Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümlerde brüt satış esası geçerlidir; aracı kurum maliyeti (1.7001.700 TL) netleştirilmez.
2
Çamaşırhane dış hasılatının belirlenmesi
3.6003.600 TL
Sadece misafirlere sunulan hizmet bedeli 600 hesabına kaydedilir.
3
İç hizmet işleminin değerlendirilmesi
00 TL Hasılat
Mutfak personeli üniforma temizliği (800800 TL), işletme içi bir maliyet transferidir (740/740 veya 770/740); satış olarak kaydedilmesi hasılatın suni artışına yol açar.
4
Otopark ve vale hizmetinin değerlendirilmesi
1.5001.500 TL
Bu hizmetler yardımcı bölüm geliri kapsamında 600 hesabının ilgili alt kodunda izlenir.
5
Tazminat bedelinin sınıflandırılması
00 TL Yardımcı Bölüm Hasılatı
400400 TL'lik tazminat, 'Diğer Olağan Gelir ve Karlar' (649) veya 'Olağandışı Gelir ve Karlar' (679) hesabına kaydedilir; 600 hesabına dahil edilmez.
6
Toplamın hesaplanması
2.200+3.600+1.500=7.3002.200 + 3.600 + 1.500 = 7.300 TL
Sadece ana faaliyet kapsamındaki yardımcı bölüm satışları toplanmıştır.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümlerin (telefon, çamaşırhane vb.) sadece üçüncü kişilere (misafirlere) sunduğu hizmetler hasılat olarak kaydedilirken, departmanlar arası hizmetler sadece maliyet aktarımı olarak işlenir.

İpuçları

1
Yardımcı bölümlerin muhasebeleştirilmesinde 'Brüt Esas' kuralına dikkat edin; telefon gelirleri netleşmez.

Daha Fazla Pratik

Yardımcı bölümlerde oluşan maliyetlerin (740) ana bölümlere dağıtım anahtarlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 57Soru

Bir otel işletmesi, münferit bir müşteriye sunduğu konaklama hizmeti için 5.0005.000 TL tutarında (KDV ve Konaklama Vergisi hariç) fatura düzenlemiş ve tutarı nakit olarak tahsil etmiştir. Konaklama Vergisi oranının %2\%2, KDV oranının ise %10\%10 olduğu varsayıldığında, bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydında "100 Kasa" hesabına borç kaydedilecek toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5.600

Cevap

Tahsil edilen toplam tutar, hizmet bedeli üzerine %2\%2 Konaklama Vergisi ve %10\%10 KDV eklenerek bulunan 5.6005.600 TL'dir.
Doğru seçenekte sunulan 5.6005.600 TL tutarı; 5.0005.000 TL hizmet bedeli, 100100 TL Konaklama Vergisi ve 500500 TL KDV'nin toplamını ifade etmektedir. İşletme bu tutarın tamamını müşteriden tahsil ettiği için Kasa hesabına borç kaydedilecek tutar bu toplamdır.

Adım Adım Çözüm

1
Konaklama Vergisi tutarını hesaplayın.
5.000×0,02=1005.000 \times 0,02 = 100 TL
Yasal mevzuata göre konaklama hizmet bedeli üzerinden %2\%2 oranında Konaklama Vergisi hesaplanır.
2
Katma Değer Vergisi (KDV) tutarını hesaplayın.
5.000×0,10=5005.000 \times 0,10 = 500 TL
Konaklama hizmetleri için geçerli olan %10\%10 oranındaki KDV, hizmet bedeli (matrah) üzerinden hesaplanır. Not: Konaklama vergisi KDV matrahına dahil edilmez.
3
Tahsil edilecek toplam tutarı (Kasa borç tutarını) belirleyin.
5.000+100+500=5.6005.000 + 100 + 500 = 5.600 TL
Müşteriden tahsil edilecek toplam bedel; net hizmet bedeli, konaklama vergisi ve KDV'nin toplamından oluşur.

Anahtar Kavram

Odalar bölümü gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde KDV ve Konaklama Vergisinin matrah üzerinden ayrı ayrı hesaplanarak brüt tahsilat tutarına ulaşılması.

İpuçları

1
Müşteriden tahsil edilen toplam tutar; hizmet bedeli, KDV ve Konaklama Vergisinin toplamıdır.
2
Vergileri hesaplarken her iki oranı da doğrudan 5.0005.000 TL üzerinden hesaplayın ve sonuçları toplayın.

Daha Fazla Pratik

Konaklama vergisinin yevmiye kaydında hangi hesapta (391 Hesaplanan KDV alt hesabı veya ayrı bir hesap) izlendiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 58Soru

Çınar Otel İşletmesi'nde konaklayan bir müşteri, ayrılış (check-out) işlemleri sırasında otelin sunduğu telefon hizmetinden 750750 TL ve çamaşırhane hizmetinden 1.5001.500 TL (KDV hariç) tutarında yararlandığını beyan etmiştir. İşletme, bu hizmet bedellerini müşterinin kredi kartından tahsil ederek faturasını düzenlemiştir. (KDV oranı %20\%20 olarak dikkate alınacaktır.)

Bu bilgilere göre, işletmenin yapacağı muhasebe kaydında alacaklandırılması gereken hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600 Yurtiçi Satışlar Hesabı - 2.2502.250 TL

Cevap

600 Yurtiçi Satışlar hesabının 2.2502.250 TL tutarında alacaklandırılması gerekir.
Konaklama işletmelerinde odalar ve yiyecek-içecek bölümleri dışındaki çamaşırhane, telefon, otopark, fitness ve mini-bar gibi bölümler 'Yardımcı Bölümler' olarak adlandırılır. Bu bölümlerin sunduğu hizmetler işletmenin ana faaliyetinin bir parçasıdır. Bu nedenle, tahakkuk eden hizmet bedelleri KDV hariç tutarları ile '600 Yurtiçi Satışlar' hesabının alacağına kaydedilerek hasılat olarak tanınır.

Adım Adım Çözüm

1
Hizmet bedellerinin toplanması
750+1.500=2.250750 + 1.500 = 2.250 TL
Net satış hasılatını belirlemek için telefon ve çamaşırhane gibi yardımcı bölüm gelirlerinin toplamı alınır.
2
KDV tutarının hesaplanması
2.250×%20=4502.250 \times \%20 = 450 TL
Yasal zorunluluk gereği hizmet bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin belirlenmesi gerekir.
3
Muhasebe hesabının belirlenmesi
600 Yurtiçi Satışlar (Alacaklı)
Konaklama işletmelerinde tüm departman (oda, yiyecek, yardımcı bölüm) gelirleri Tekdüzen Hesap Planı uyarınca ana faaliyet geliri olarak 600 hesabına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümlerden sağlanan gelirlerin hasılat niteliği ve 600 nolu hesapta takibi.

Daha Fazla Pratik

Mini-bar gelirlerinin muhasebeleştirilmesi ile bu ürünlerin stoktan mutfağa veya kat hizmetlerine transferi arasındaki farkı inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 59Soru

Ladin Resort Otel İşletmesi'nde konaklayan bir misafirin ayrılış (check-out) işlemleri sırasında aşağıdaki hizmetleri aldığı ve toplam bedelin misafirin folyo (borç) hesabına aktarıldığı belirlenmiştir:

Hizmet TürüTutar (KDVKDV Hariç)
Telefon Hizmeti1.4001.400 TL
Çamaşırhane Hizmeti1.6001.600 TL

İşletme tüm hizmetler için %20\%20 KDV uygulamaktadır. Bu işlemin genel muhasebe sistemine kaydedilmesi sırasında alacaklandırılması gereken hesaplar ve tutarları aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600 Yurtiçi Satışlar: 3.0003.000 TL; 391 Hesaplanan KDV: 600600 TL

Cevap

Yardımcı bölüm gelirleri ana faaliyet hasılatı kabul edilerek '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına 3.0003.000 TL, vergi tutarı ise '391 Hesaplanan KDV' hesabına 600600 TL alacak kaydedilmelidir.
Konaklama işletmelerinde sunulan telefon ve çamaşırhane gibi ek hizmetler, işletmenin temel faaliyet alanı olan hizmet üretiminin bir parçasıdır. Bu nedenle elde edilen brüt hasılat '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına, hesaplanan vergi ise '391 Hesaplanan KDV' hesabına alacak kaydedilir. Toplam satış bedeli 3.0003.000 TL ve KDV tutarı 600600 TL olduğu için bu tutarları içeren seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Hizmet bedellerinin toplanması ve KDV tutarının hesaplanması.
Toplam hizmet bedeli: 1.400+1.600=3.0001.400 + 1.600 = 3.000 TL; KDV tutarı: 3.000×%20=6003.000 \times \%20 = 600 TL.
Yevmiye kaydında kullanılacak temel sayısal verilerin tespiti gereklidir.
2
Hizmetin niteliğine göre kullanılacak gelir hesabının belirlenmesi.
Konaklama işletmelerinde telefon, çamaşırhane, otopark gibi yardımcı bölümlerden sağlanan gelirler süreklilik arz eden ana faaliyet gelirleridir.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre ana faaliyet hasılatı '600 Yurtiçi Satışlar' hesabında izlenir.
3
Alacak taraflı hesapların ve tutarların netleştirilmesi.
600 Yurtiçi Satışlar hesabı 3.0003.000 TL, 391 Hesaplanan KDV hesabı ise 600600 TL tutarında alacaklandırılır.
Hasılat ve vergi yükümlülüğü artışı pasif karakterli veya gelir tablosu hesabı olduğu için alacak taraflı kaydedilir.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde yardımcı departman gelirlerinin (telefon, çamaşırhane vb.) '600 Yurtiçi Satışlar' hesabında izlenmesi zorunluluğu.

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde minibar gelirlerinin ve bu hizmetlerin maliyetlerinin (740 nolu hesap) muhasebeleştirilmesini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 60Soru

Konaklama işletmelerinde misafirlerin konakladıkları süre boyunca aldıkları hizmetlerin ve yaptıkları ödemelerin izlendiği folyolarda, sehven yapılan hatalı girişlerin veya müşteriye sağlanan indirimlerin muhasebeleştirilmesinde "Allowance" (İndirim) belgesi düzenlenir.

Belge BilgisiDetaylar
Belge Türüİndirim (Allowance) Fişi
Oda Numarası304304
AçıklamaHatalı Girilen Oda Servisi Hizmeti
Tutar (KDV Dahil)2.2002.200 TL
KDV Oranı%10\%10

Buna göre, söz konusu işlemin genel muhasebe kayıtlarına aktarılmasıyla ilgili aşağıdaki yevmiye maddelerinden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 611 Satış İndirimleri Hesabı 2.0002.000 TL ve 391 Hesaplanan KDV Hesabı 200200 TL borçlandırılır; 120 Alıcılar Hesabı 2.2002.200 TL alacaklandırılır.

Cevap

611 Satış İndirimleri ve 391 Hesaplanan KDV hesaplarının borçlandırıldığı, 120 Alıcılar hesabının alacaklandırıldığı seçenek doğrudur.
Konaklama işletmelerinde ön büro departmanı tarafından düzenlenen Allowance (İndirim) fişleri, müşteri folyosuna önceden girilmiş olan bir borç tutarının (hasılatın) azaltılması veya düzeltilmesi anlamına gelir. Bu işlem genel muhasebe sistemine aktarılırken, brüt hasılatın takibi için doğrudan 600 hesaptan düşmek yerine '611 Satış İndirimleri' hesabı kullanılır. Aynı zamanda, önceki satış kaydında alacaklandırılan '391 Hesaplanan KDV' tutarı da bu indirim nispetinde borçlandırılarak düzeltilir. Müşteri alacağını temsil eden '120 Alıcılar' hesabı ise alacaklandırılarak bakiye düşürülür.

Adım Adım Çözüm

1
KDV dahil tutar üzerinden KDV matrahını ve KDV tutarını hesaplayınız.
Matrah: 2.200/1,10=2.0002.200 / 1,10 = 2.000 TL; KDV: 2.2002.000=2002.200 - 2.000 = 200 TL.
Muhasebe kayıtlarında indirim tutarı ve KDV tutarının ayrıştırılması zorunludur.
2
İşlemin niteliğine göre uygun hesapları borçlandırınız.
611 Satış İndirimleri Hesabı (2.0002.000 TL) ve 391 Hesaplanan KDV Hesabı (200200 TL) borçlandırılır.
Allowance işlemleri, brüt hasılatı azaltan bir indirim olduğundan 611 hesabı kullanılır; KDV de ters kayıtla düzeltilir.
3
Müşteri bakiyesini (alıcılar) azaltan kaydı tamamlayınız.
120 Alıcılar Hesabı (Müşteri Folyosu) 2.2002.200 TL tutarında alacaklandırılır.
Müşteri folyosundaki borç bakiyesini azaltmak için alacak kaydı yapılması gerekir.

Anahtar Kavram

Allowance (İndirim/Düzeltme) Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Allowance (indirim), müşterinin otele olan borcunu azaltan bir işlemdir.
2
Bu işlem bir satışın iadesi veya indirimi gibi düşünüldüğünden, hasılatın netleşmesini sağlayan 611 nolu hesabı kullanmalısınız.
3
Toplam tutarı 1,101,10'a bölerek KDV matrahını bulun ve KDV'yi de 391 nolu hesabın borcuna yazarak düzeltin.

Daha Fazla Pratik

Main Courante (Günlük Müşteri Cetveli) üzerinden yapılan peşin ve kredili satışların mahsup fişi kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 3 / 7Sonraki
Konaklama İşletmeleri Muhasebesi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 3 | Examkin