Examkin

Konaklama İşletmeleri Muhasebesi

129 soru

Soru 61Soru →

Kardelen Termal Otel İşletmesi'nde 17 Mart 2026 tarihinde düzenlenen Günlük Müşteri Cetveli (Main Courante) dökümüne göre, yardımcı bölümlerden elde edilen gün sonu hasılat tutarları şu şekildedir:

Hizmet TürüTutar (KDVKDV Hariç)KDVKDV Oranı
Telefon Hizmetleri3.0003.000 TL%20\%20
Çamaşırhane ve Ütüleme5.0005.000 TL%20\%20
Mini-bar Satışları4.0004.000 TL%20\%20

İşletme, bu hizmetleri konaklama faaliyetinin ayrılmaz bir parçası olarak kendi bünyesinde sunmaktadır. Bu işlemlerin muhasebeleştirilmesine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında, alacak tarafta yer alacak hesaplar ve tutarlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600 Yurtiçi Satışlar hesabı 12.00012.000 TL ve 391 Hesaplanan KDV hesabı 2.4002.400 TL alacaklandırılır.

Cevap

600 Yurtiçi Satışlar hesabı 12.00012.000 TL ve 391 Hesaplanan KDV hesabı 2.4002.400 TL alacaklandırılır.
Doğru seçenek, yardımcı bölümlerden elde edilen toplam 12.00012.000 TL hasılatın ana faaliyet geliri olarak '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına, hesaplanan 2.4002.400 TL verginin ise '391 Hesaplanan KDV' hesabına alacak kaydedileceğini ifade etmektedir. Bu uygulama Tekdüzen Hesap Planı ve sektör spesifik muhasebe standartlarına tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam yardımcı bölüm hasılatını hesaplayınız.
3.000+5.000+4.000=12.0003.000 + 5.000 + 4.000 = 12.000 TL
Yevmiye kaydında ana hasılat hesabına yazılacak net tutarı belirlemek için tüm kalemler toplanır.
2
Toplam hasılat üzerinden %20\%20 KDVKDV tutarını hesaplayınız.
12.000×0,20=2.40012.000 \times 0,20 = 2.400 TL
Devlete ödenecek olan vergi yükümlülüğünü (Hesaplanan KDV) belirlemek için yasal oran uygulanır.
3
Hizmetin niteliğine göre alacaklı hesapları belirleyiniz.
600 Yurtiçi Satışlar (12.00012.000 TL) ve 391 Hesaplanan KDV (2.4002.400 TL)
Konaklama işletmelerinde telefon, çamaşırhane ve mini-bar gibi bölümler ana faaliyetin destekleyicisi (yardımcı bölümler) olduğu için elde edilen gelirler doğrudan satışlar hesabında izlenir.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümlerden (telefon, çamaşırhane, otopark, mini-bar vb.) elde edilen gelirler, işletmenin esas faaliyeti ile ilgili olduğundan '600 Yurtiçi Satışlar' hesabının ilgili alt hesaplarında izlenmelidir.

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde yardımcı bölüm giderlerinin de (personel, malzeme vb.) 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabının alt kodlarında nasıl takip edildiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 62Soru →

Zirve Otel İşletmesi, (B) Seyahat Acentesi aracılığıyla gelen bir grup turiste konaklama hizmeti sunmuştur. Hizmet bedeli 60.00060.000 TL + %10\%10 KDV olarak belirlenmiş olup, acentenin bu işlem karşılığında konaklama bedeli üzerinden %15\%15 komisyon + %20\%20 KDV alacağı konusunda anlaşılmıştır. Buna göre, Zirve Otel İşletmesi'nin bu işleme ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 ALICILAR: 55.200 TL (B) / 760 PAZ. SAT. DAĞ. GİD.: 9.000 TL (B) / 191 İNDİRİLECEK KDV: 1.800 TL (B) // 600 YURTİÇİ SATIŞLAR: 60.000 TL (A) / 391 HESAPLANAN KDV: 6.000 TL (A)

Cevap

Doğru yevmiye kaydı; 600 Yurtiçi Satışlar hesabına 60.000 TL ve 391 Hesaplanan KDV hesabına 6.000 TL alacak kaydı yapılırken; borç tarafında 120 Alıcılar hesabına net tutar olan 55.200 TL, 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabına 9.000 TL komisyon bedeli ve 191 İndirilecek KDV hesabına 1.800 TL kaydedilmelidir.
Doğru yevmiye kaydında, sunulan hizmetin toplam bedeli brüt tutar üzerinden (60.000 TL) yurtiçi satışlara, bu satışa ait KDV (6.000 TL) hesaplanan KDV'ye kaydedilir. Acenteye verilecek komisyon ise bir gider unsuru olduğundan 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabına (9.000 TL) ve komisyon faturası üzerindeki KDV (1.800 TL) indirilecek KDV hesabına borç kaydedilir. 120 Alıcılar hesabında ise bu iki işlemin farkı olan net 55.200 TL takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Konaklama hizmet bedeli ve KDV'sini hesapla
Hizmet Bedeli: 60.00060.000 TL, KDV (%10\%10): 6.0006.000 TL, Toplam: 66.00066.000 TL
Hasılatın brüt tutar üzerinden kaydedilmesi gerektiği için matrah ve KDV ayrı ayrı belirlenir.
2
Acente komisyonunu ve KDV'sini hesapla
Komisyon: 60.000×%15=9.00060.000 \times \%15 = 9.000 TL, KDV (%20\%20): 9.000×%20=1.8009.000 \times \%20 = 1.800 TL, Toplam: 10.80010.800 TL
Komisyon gideri, konaklama işletmesi için bir pazarlama gideridir ve matrah üzerinden hesaplanır.
3
Acenteden net alacak tutarını belirle
66.000−10.800=55.20066.000 - 10.800 = 55.200 TL
Otel, acenteye ödeyeceği komisyonu alacağından mahsup ederek net tahsil edilecek tutarı bulur.
4
Yevmiye kaydını oluştur
Borç: 120 (55.20055.200), 760 (9.0009.000), 191 (1.8001.800) / Alacak: 600 (60.00060.000), 391 (6.0006.000)
Muhasebenin tam açıklama ve brüt esası gereği gelir ve giderler birbiriyle netleştirilmeden kaydedilir.

Anahtar Kavram

Brüt Hasılat Esası

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmesinin acenteye ödeyeceği bu komisyonun, acentenin kendi defterlerinde nasıl kaydedileceğini (600 Yurtiçi Satışlar) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 63Soru →

Zümrüt Saray Otel İşletmesi'nde konaklayan yabancı bir misafire ilişkin konaklama verileri ve ilgili tarihlerdeki döviz kurları şu şekildedir:

GünOda Bedeli (USD)TCMB Döviz Alış Kuru (1 USD)
1. Gün10010032,0032,00 TL
2. Gün10010033,0033,00 TL

(Not: Oda bedellerine KDV ve Konaklama Vergisi dahil değildir.)

İşletme, odalar bölümü gelirlerini her günün sonunda "Main Courante" (günlük müşteri cetveli) üzerinden o gün geçerli olan kurlar ile muhasebeleştirmektedir. Misafir, konaklama bedelinin tamamını (vergiler dahil) 3. günün sabahı ayrılırken o anki kur olan 11 USD = 34,0034,00 TL üzerinden nakit TL olarak ödemiştir.

Konaklama Vergisi oranı %2\%2 ve KDV oranı %10\%10 olduğuna göre, tahsilat aşamasında yapılacak yevmiye kaydında "646 Kambiyo Karları" hesabına alacak kaydedilmesi gereken tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 336336 TL

Cevap

336336 TL tutarındaki kur farkı geliri, günlük olarak vergiler dahil kaydedilen alacakların tahsilat günündeki değer artışıdır.
Doğru yanıt olan tutar, her iki gün için ayrı ayrı hesaplanan vergiler dahil TL tutarlarının toplamı ile tahsilat tarihindeki toplam USD bakiyesinin TL karşılığı arasındaki farkı temsil eder. Birinci gün 112112 USD'lik borç 3232 TL'den (3.5843.584 TL), ikinci gün 112112 USD'lik borç 3333 TL'den (3.6963.696 TL) kaydedilmiştir. Toplam 7.2807.280 TL olan bu bakiye, 3434 TL kurundan tahsil edildiğinde 7.6167.616 TL elde edilir ve aradaki 336336 TL kambiyo karı oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
1. Günün vergiler dahil TL karşılığını hesaplayın.
100×1,12 (Vergiler)×32,00=3.584100 \times 1,12 \text{ (Vergiler)} \times 32,00 = 3.584 TL
Main Courante kaydı, o günkü kur üzerinden vergiler dahil (Konaklama Vergisi %2 + KDV %10) borç kaydedilir.
2
2. Günün vergiler dahil TL karşılığını hesaplayın.
100×1,12×33,00=3.696100 \times 1,12 \times 33,00 = 3.696 TL
İkinci gün kur değiştiği için yeni kur üzerinden tahakkuk yapılır.
3
Müşteri folyosundaki (120 Alıcılar) toplam TL bakiyesini bulun.
3.584+3.696=7.2803.584 + 3.696 = 7.280 TL
Ödeme öncesi defter kayıtlarındaki toplam borç tutarıdır.
4
Toplam döviz cinsi borcu ve tahsilat günü değerini hesaplayın.
Toplam 224224 USD. Tahsilat: 224×34,00=7.616224 \times 34,00 = 7.616 TL
Müşteri tüm borcunu (oda + vergiler) USD bazında takip edilen tutarın güncel kuru üzerinden öder.
5
Tahsil edilen tutar ile defter değeri arasındaki farkı bulun.
7.616−7.280=3367.616 - 7.280 = 336 TL
Aradaki olumlu fark kambiyo karı olarak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yabancı para cinsinden izlenen folyo hesaplarında, günlük 'Main Courante' tahakkukları ile tahsilat anındaki kur farklarının muhasebeleştirilmesi.

İpuçları

1
Main Courante sisteminde gelirlerin her gün o günkü kurla kaydedildiğini hatırlayın.
2
Müşteri folyosuna sadece oda bedeli değil, KDV (%10) ve Konaklama Vergisi (%2) de eklenir.
3
120 Alıcılar hesabının her gün için TL cinsinden ne kadar borçlandırıldığını ayrı ayrı hesaplayıp toplayın.

Daha Fazla Pratik

Konaklama vergisi istisnalarının (diplomatik vb.) muhasebe kayıtlarına etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 64Soru →

Ladin Otel İşletmesi, Kuzey Seyahat Acentesi aracılığıyla gelen bir turist kafilesine konaklama hizmeti sunmuştur. İşletme, sunduğu bu hizmete ilişkin olarak aşağıdaki bilgileri kaydetmiştir:

İşlem DetayıTutar / Oran
Brüt Konaklama Hizmet Bedeli200.000200.000 TL
Konaklama Hizmeti KDV Oranı%10\%10
Seyahat Acentesi Komisyon Oranı%10\%10
Komisyon Hizmeti KDV Oranı%20\%20

Anlaşma gereği seyahat acentesi, hak ettiği komisyon tutarını ve KDV'sini toplam alacaktan düşerek kalan tutarı otel işletmesinin cari hesabına borç kaydedeceğini bildirmiştir.

Buna göre, konaklama işletmesinin bu işleme ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 ALICILAR 196.000 (B), 760 PAZ. SAT. VE DAĞ. GİD. 20.000 (B), 191 İNDİRİLECEK KDV 4.000 (B) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR 200.000 (A), 391 HESAPLANAN KDV 20.000 (A)

Cevap

Konaklama işletmesi, brüt hasılatı 600 Yurtiçi Satışlar hesabına, acente komisyonunu ise 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabına kaydederek net alacak tutarını 120 Alıcılar hesabında takip etmelidir.
Konaklama işletmeleri, seyahat acenteleri aracılığıyla sundukları hizmetlerde 'Brüt Esas' ilkesini uygulamalıdır. Bu ilkeye göre, müşteriye verilen hizmetin toplam bedeli (brüt) '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına alacak, acenteye ödenen komisyon ise işletme için bir satış maliyeti/gideri olduğundan '760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri' hesabına borç kaydedilir. Hesaplamalarda konaklama hizmeti bedeli (200.000200.000 TL) ve KDV'si (20.00020.000 TL) ile komisyon bedeli (20.00020.000 TL) ve KDV'si (4.0004.000 TL) ayrı ayrı dikkate alınarak net alacak tutarı (196.000196.000 TL) bulunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Konaklama hasılatı ve KDV hesaplanır.
Hasılat: 200.000200.000 TL, KDV (%10\%10): 20.00020.000 TL. Toplam Brüt Alacak: 220.000220.000 TL.
Müşteriye verilen hizmetin brüt değeri ve devlete ödenecek vergi belirlenir.
2
Acente komisyonu ve KDV hesaplanır.
Komisyon: 200.000×0,10=20.000200.000 \times 0,10 = 20.000 TL. Komisyon KDV (%20\%20): 20.000×0,20=4.00020.000 \times 0,20 = 4.000 TL. Toplam Komisyon Yükü: 24.00024.000 TL.
Aracı kuruma ödenecek pazarlama bedeli ve indirilecek vergi hesaplanır.
3
Net alacak tutarı hesaplanır.
Net Alacak: 220.000−24.000=196.000220.000 - 24.000 = 196.000 TL.
Acentenin komisyonu mahsup ettikten sonra otele borçlandığı tutar bulunur.
4
Brüt esas ilkesine göre yevmiye kaydı oluşturulur.
120 (Borç) 196.000, 760 (Borç) 20.000, 191 (Borç) 4.000; 600 (Alacak) 200.000, 391 (Alacak) 20.000.
Hasılat ve giderlerin netleştirilmeden ayrı ayrı gösterilmesi muhasebe ilkelerinin gereğidir.

Anahtar Kavram

Brüt Esas İlkesi ve Acente Komisyonlarının Muhasebeleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

Tur operatörlerinin 'paket tur' kapsamında yaptıkları maliyet hesaplamaları ve 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabının kullanımını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 65Soru →

Konaklama işletmelerinde muhasebe organizasyonu, işletmenin departmanlı yapısına uygun olarak "gelir merkezleri" ve "maliyet (gider) merkezleri" ayrımı üzerine kurgulanır. Konuklara doğrudan hizmet sunan ve bu hizmet karşılığında hasılat yaratan birimler gelir merkezi olarak adlandırılırken, bu birimlere destek sağlayan birimler maliyet merkezi olarak kabul edilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir konaklama işletmesinde doğrudan gelir yaratmayan, diğer departmanların faaliyetlerini destekleyen bir maliyet merkezi (yardımcı departman) niteliğindedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teknik Servis ve Bakım Bölümü

Cevap

Teknik servis ve bakım bölümü, konaklama işletmelerinde doğrudan gelir yaratmayan ancak diğer tüm departmanların faaliyetlerini sürdürebilmesi için gerekli teknik desteği sağlayan bir maliyet merkezi (yardımcı departman) niteliğindedir.
Doğru yanıt olan Teknik Servis ve Bakım Bölümü, konaklama işletmesinin fiziksel altyapısının (ısıtma, soğutma, asansör, elektrik vb.) sürekliliğini sağlar. Misafirlere doğrudan bir ürün veya hizmet satışı yapıp fatura düzenlemediği için bu bölüm muhasebe organizasyonunda bir maliyet merkezi olarak yapılandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Departman yapısını sınıflandır
Konaklama işletmelerinde departmanlar; Odalar, Yiyecek-İçecek gibi 'Gelir Merkezleri' ile İdari, Teknik Servis gibi 'Maliyet Merkezleri' olarak ikiye ayrılır.
Muhasebe organizasyonunun hangi birimin gelir, hangi birimin sadece gider kaydedeceğini belirlemesi gerekir.
2
Gelir yaratma kriterini uygula
Odalar, Yiyecek-İçecek, Telefon ve Çamaşırhane gibi birimler misafire fatura keserek gelir elde ederler.
Hizmetin karşılığında doğrudan bir nakit girişi veya alacak oluşup oluşmadığına bakılır.
3
Seçenekler arasında maliyet merkezini belirle
Teknik Servis ve Bakım bölümü, sadece işletme içi destek sağladığı için maliyet merkezidir.
Bu bölümün amacı satış yapmak değil, mevcut sistemlerin çalışmasını sağlamaktır.

Anahtar Kavram

Konaklama İşletmelerinde Departman Sınıflandırması: Gelir Merkezleri vs. Gider (Maliyet) Merkezleri

İpuçları

1
Hangi bölümün misafirlere doğrudan fatura kesmediğini düşünün.
2
Odalar ve yemek hizmetleri ana gelir kaynağıdır; ancak bina onarımı yapan birim gelir elde etmez, sadece harcama yapar.

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde 'Genel Yönetim' ve 'Pazarlama' departmanlarının da maliyet merkezi olduğunu unutmayın.
Tahmini Süre:45s
Soru 66Soru →

Bir konaklama işletmesinin yiyecek ve içecek bölümünde, Mart 2026 dönemi sonu itibarıyla ambar kayıtları ve fiziki sayım sonuçlarına göre aşağıdaki veriler tespit edilmiştir:

KalemTutar (TL)
Dönem Başı Mutfak Stoğu45.00045.000
Dönem İçi Mutfak Alışları180.000180.000
Dönem Sonu Mutfak Sayımı (Stok)55.00055.000
Personel Yemek Bedeli12.00012.000
Müşterilere Yapılan Ücretsiz İkramlar3.0003.000

Bu verilere göre, işletmenin ilgili dönemdeki "Satılan Yiyecek Maliyeti" tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 155.000155.000

Cevap

İşletmenin Mart ayı satılan yiyecek maliyeti 155.000155.000 TL olarak hesaplanır.
Doğru hesaplama yöntemi şu formülden oluşur: (Dönem Başı Stok + Alışlar) - Dönem Sonu Stok - (Personel Yemekleri + İkramlar). Bu formül uygulandığında 225.000225.000 TL'lik toplam kaynaktan 55.00055.000 TL'lik stok ve 15.00015.000 TL'lik satış dışı kalemler çıkarılarak 155.000155.000 TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kullanılabilir toplam mutfak malzemesi tutarını hesapla
45.000+180.000=225.00045.000 + 180.000 = 225.000 TL
Dönem başındaki mevcut stok ile dönem içinde alınanların toplamı, ambarın yönettiği toplam değeri verir.
2
Ambardan toplam çıkış tutarını (tüketimi) belirle
225.000−55.000=170.000225.000 - 55.000 = 170.000 TL
Mevcut toplam değerden dönem sonu kalan stok çıkarıldığında mutfaktan çıkan toplam malzeme miktarı bulunur.
3
Satış dışı unsurları arındırarak net satılan yiyecek maliyetine ulaş
170.000−(12.000+3.000)=155.000170.000 - (12.000 + 3.000) = 155.000 TL
Personel yemekleri ve ikramlar 'Satılan Hizmet Maliyeti' içinde değil, ilgili gider hesaplarında (770 veya 760) takip edilmelidir; bu yüzden maliyetten düşülür.

Anahtar Kavram

Yiyecek ve İçecek Bölümü Maliyet Arındırma İşlemi

İpuçları

1
Öncelikle mutfaktan toplamda ne kadarlık malzemenin çıktığını bulun.
2
Mutfaktan çıkan her malzeme doğrudan satış maliyeti değildir; bazıları personel yemeği veya tanıtım içindir.
3
Toplam tüketimden (170.000170.000 TL), satış geliri oluşturmayan personel yemeği ve ikram tutarlarını çıkararak net sonucu bulun.

Daha Fazla Pratik

Bu maliyetin muhasebe kaydını yaparken '740 Hizmet Üretim Maliyeti' hesabının nasıl alacaklandırıldığını ve hangi hesaplara borç kaydı yapıldığını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 67Soru →

Mavi Deniz Otel İşletmesi, bir seyahat acentesi aracılığıyla gelen misafir grubu için 150.000150.000 TL + %10\%10 KDV tutarında konaklama hizmeti sunmuştur. Seyahat acentesi, bu işlem için konaklama bedeli (KDV hariç) üzerinden %15\%15 oranında komisyon talep etmiş ve %20\%20 KDV hariç olan komisyon faturasını işletmeye iletmiştir. Otel işletmesi, acente komisyonunu ve komisyona ait KDV tutarını düştükten sonra kalan tutar için acenteyi borçlandırmıştır.

Buna göre, otel işletmesinin bu işleme ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ------------------ / ------------------
120 ALICILAR 138.000
760 PAZ. SAT. VE DAĞ. GİD. 22.500
191 İNDİRİLECEK KDV 4.500
600 YURTİÇİ SATIŞLAR 150.000
391 HESAPLANAN KDV 15.000
------------------ / ------------------

Cevap

İşletme, konaklama bedelini brüt tutar üzerinden gelir, acente komisyonunu ise gider olarak kaydetmelidir. Doğru yevmiye maddesinde 120 Alıcılar hesabı 138.000 TL borçlu, 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri 22.500 TL borçlu, 191 İndirilecek KDV 4.500 TL borçlu; 600 Yurtiçi Satışlar 150.000 TL alacaklı ve 391 Hesaplanan KDV 15.000 TL alacaklı olmalıdır.
Doğru kayıt, işletmenin sunduğu hizmetin tam bedelini (150.000 TL) 'Yurtiçi Satışlar' hesabına alacak, acentenin hizmet bedelini (22.500 TL) ise 'Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri' hesabına borç kaydeden kayıttır. Ayrıca, konaklama hizmeti için %10 hesaplanan KDV ile komisyon hizmeti için %20 indirilecek KDV doğru şekilde ayrıştırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Hasılat ve hasılat KDV tutarını hesapla.
Hasılat: 150.000150.000 TL, KDV (%10): 15.00015.000 TL. Toplam: 165.000165.000 TL.
Otel işletmesinin sunduğu hizmetin brüt bedelini belirlemek için.
2
Acente komisyonu ve komisyon KDV tutarını hesapla.
Komisyon: 150.000×0,15=22.500150.000 \times 0,15 = 22.500 TL. Komisyon KDV (%20): 22.500×0,20=4.50022.500 \times 0,20 = 4.500 TL. Toplam Komisyon Yükü: 27.00027.000 TL.
İşletmenin katlandığı satış giderini ve acenteye olan borcunu belirlemek için.
3
Acenteden olan net alacak tutarını belirle.
165.000−27.000=138.000165.000 - 27.000 = 138.000 TL.
Cari hesaba yansıtılacak net tutarın tespiti için.
4
Brüt hasılat esasına göre yevmiye kaydını oluştur.
Gelir ve giderler netleştirilmeden ayrı hesaplarda gösterilir.
Tek Düzen Hesap Planı ve muhasebe ilkelerine uyum sağlamak için.

Anahtar Kavram

Brüt Hasılat Esası ve Acente Komisyonlarının Muhasebeleştirilmesi

Alternatif Yöntem

Net tutar üzerinden kontrol yapmak için: (Brüt Konaklama + KDV) - (Brüt Komisyon + KDV) = (150.000 + 15.000) - (22.500 + 4.500) = 138.000 TL. Bu tutar 120 nolu hesabın borç kalanına eşit olmalıdır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 68Soru →

Güneş Otel İşletmesi'nde 1717 Mart 20262026 tarihinde konaklayan bir misafirin, odasından gerçekleştirdiği telefon görüşmeleri ve internet kullanımı karşılığında 400400 TL + %20\%20 KDV tutarında bir bedel tahakkuk ettirilmiştir. Konaklama işletmelerinde bu tür yardımcı bölümlerden (telefon, internet vb.) elde edilen gelirlerin izlendiği ana gelir hesabı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600 Yurtiçi Satışlar

Cevap

Konaklama işletmelerinde telefon, internet ve çamaşırhane gibi yardımcı bölümlerden elde edilen gelirler işletmenin esas faaliyet geliri kabul edildiğinden 600 Yurtiçi Satışlar hesabında izlenmelidir.
Konaklama işletmelerinde gelirler 'Oda Gelirleri', 'Yiyecek-İçecek Gelirleri' ve 'Diğer Yardımcı Bölüm Gelirleri' (telefon, çamaşırhane, otopark, fitness vb.) şeklinde sınıflandırılır. Bu bölümlerin tamamı işletmenin ana hizmet alanları olduğu için elde edilen tüm hasılat brüt satışlar grubunda yer alan 600 Yurtiçi Satışlar hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin niteliğini tespit etme
Telefon ve internet kullanımı konaklama işletmesinin sunduğu yardımcı bir hizmettir.
Hesap planında doğru sınıflandırma yapabilmek için işlemin ana faaliyetle olan bağını belirlemek gerekir.
2
Tek Düzen Hesap Planı'ndaki (TDHP) karşılığını bulma
Ana faaliyet gelirleri (konaklama, yiyecek-içecek ve yardımcı bölümler) 600 Yurtiçi Satışlar hesabında takip edilir.
İşletmenin sunduğu her türlü hizmet satışı, brüt satışlar grubunda yer alan bu hesapta gösterilmelidir.

Anahtar Kavram

Yardımcı Bölüm Gelirlerinin Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Otelin asıl işinin sadece oda satmak değil, misafire bu yan hizmetleri de sunmak olduğunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Main Courante (Günlük Müşteri Cetveli) kayıtlarında bu gelirlerin KDV dahil/hariç ayrımına dikkat ederek genel muhasebe kaydını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 69Soru →

Bir konaklama işletmesinin yiyecek ve içecek departmanına bağlı mutfak biriminde Mart 2026 dönemine ilişkin stok hareketleri ve tüketim detayları aşağıda sunulmuştur:

KalemTutarı (TL)
Dönem Başı İlk Madde ve Malzeme Stoku120.000120.000
Dönem İçi İlk Madde ve Malzeme Alışları480.000480.000
Dönem Sonu Yapılan Fiili Sayım Tutarı145.000145.000
Personel Yemek Gideri (770770 nolu hesaba aktarılacak)35.00035.000
Tanıtım ve Ağırlama Gideri (760760 nolu hesaba aktarılacak)20.00020.000
Yangın Nedeniyle Bozulan Malzemeler (689689 nolu hesaba aktarılacak)10.00010.000

Buna göre, işletmenin Mart 2026 dönemine ait malzeme kullanım kaydı yapıldığında "740 Hizmet Üretim Maliyeti" hesabının borç tarafına kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 390.000

Cevap

740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabına borç kaydedilmesi gereken tutar 390.000390.000 TL'dir.
İşletmenin mutfak biriminde tüketilen toplam malzeme tutarı 455.000455.000 TL olarak hesaplanmıştır (600.000−145.000600.000 - 145.000). Ancak bu tüketimin bir kısmı personel yemek gideri (35.00035.000), bir kısmı tanıtım ve ağırlama (20.00020.000) ve bir kısmı da yangın nedeniyle oluşan zarardır (10.00010.000). Muhasebenin tam açıklama ve dönemsellik kavramları gereği bu tutarlar ilgili fonksiyonel gider hesaplarına (770, 760, 689) aktarılmalıdır. Dolayısıyla 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabına sadece doğrudan müşterilere sunulan hizmetle ilgili olan 390.000390.000 TL (455.000−65.000455.000 - 65.000) borç kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam kullanılabilir malzeme tutarının belirlenmesi
120.000+480.000=600.000120.000 + 480.000 = 600.000 TL
Dönem başı stok ile dönem içi alışlar toplamı, üretimde kullanılabilecek maksimum malzeme miktarını verir.
2
Ambardan çıkan (toplam tüketilen) malzeme tutarının hesaplanması
600.000−145.000=455.000600.000 - 145.000 = 455.000 TL
Fiili sayım sonucu elde kalan stok, kullanılabilir toplamdan düşülerek tüketilen toplam miktar bulunur.
3
Hizmet üretim maliyeti dışındaki fonksiyonel tüketimlerin belirlenmesi
35.00035.000 (Personel) + 20.00020.000 (Tanıtım) + 10.00010.000 (Olağandışı) = 65.00065.000 TL
Müşterilere sunulan hizmetin doğrudan maliyeti olmayan ve farklı fonksiyonel bölümlere veya olağandışı olaylara ait olan kalemler ayrıştırılmalıdır.
4
Net hizmet üretim maliyetinin (740) hesaplanması
455.000−65.000=390.000455.000 - 65.000 = 390.000 TL
Toplam tüketimden diğer fonksiyonlara ait paylar düşüldüğünde, doğrudan müşteriye sunulan yiyecek ve içeceklerin maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Hizmet Üretim Maliyeti (740) ile Diğer Fonksiyonel Giderlerin (760, 770) Ayrıştırılması

Alternatif Yöntem

Önce doğrudan 740 hesabına netleştirme yapmadan borç kaydı yapıp, ardından diğer hesaplara virman kaydı yapmak da mümkündür; ancak sonuçta 740 hesabında kalan bakiye yine 390.000390.000 TL olacaktır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 70Soru →

Konaklama işletmelerinde sunulan hizmetlerin stoklanamaz oluşu, üretim ve tüketimin eş zamanlı gerçekleşmesi ve işletmenin yüksek sabit maliyetli duran varlıklara sahip olması gibi sektörel özellikler, muhasebe organizasyonunun departman bazlı kurgulanmasını zorunlu kılar.

Buna göre, konaklama işletmelerinde muhasebe sisteminin "Gelir Merkezleri" (Odalar, Yiyecek-İçecek vb.) ve "Gider Merkezleri" (Teknik Servis, Genel Yönetim vb.) şeklinde örgütlenmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Her bir faaliyet biriminin performansını, karlılığını ve maliyet yapısını müstakil olarak izleyerek etkin bir denetim ve yönetim mekanizması oluşturmak

Cevap

Her bir faaliyet biriminin performansını, karlılığını ve maliyet yapısını müstakil olarak izleyerek etkin bir denetim ve yönetim mekanizması oluşturmak
Konaklama işletmelerinde sunulan hizmetler çok çeşitlidir ve her bir birim (odalar, mutfak, restoran, bar) farklı maliyet yapılarına sahiptir. Muhasebenin departman bazlı örgütlenmesinin temel nedeni, bu birimlerin her birinin performansını, hasılatını ve giderlerini ayrı ayrı takip ederek işletme yönetiminin doğru kararlar almasını sağlamak ve operasyonel verimliliği artırmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Konaklama işletmelerinin temel özelliklerini analiz etme
Hizmetin stoklanamazlığı, üretim-tüketim eş zamanlılığı ve yüksek sabit maliyet yapısı tespit edildi.
Bu özellikler işletmenin neden genel bir ticaret işletmesinden farklı bir muhasebe yapısına ihtiyaç duyduğunu açıklar.
2
Muhasebe organizasyonundaki departman ayrımını değerlendirme
Gelir ve gider merkezleri arasındaki ayrımın, her birimin kendi maliyet ve hasılatından sorumlu tutulması anlamına geldiği görüldü.
Hizmet çeşitliliği (konaklama, yiyecek, eğlence) her birimin ayrı birer kar merkezi gibi yönetilmesini gerektirir.
3
Seçenekler arasında temel amacı belirleme
Yönetimsel kararlar için birim bazlı performans ölçümünün esas olduğu sonucuna varıldı.
Departmanlı yapı, verimsiz birimleri tespit etmek ve kaynak tahsisini doğru yapmak için en kritik araçtır.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde muhasebe organizasyonu, hizmetin niteliği gereği departmanlı (merkez bazlı) bir yapı arz eder ve bu yapı yönetim muhasebesi için veri sağlar.

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde maliyetlerin 740740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabında nasıl departman bazlı alt hesaplarda izlendiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 71Soru →

Konaklama işletmelerinde sunulan hizmetlerin çeşitliliği ve departmanlı yapı, muhasebe organizasyonunda gelir ve gider merkezlerinin titizlikle ayrılmasını zorunlu kılar. Bu kapsamda, odalar ve yiyecek-içecek gibi ana bölümlerin yanı sıra işletme bünyesinde çamaşırhane, telefon ve otopark gibi "Yardımcı Hizmet Bölümleri" de faaliyet göstermektedir. Bu yardımcı bölümlerden elde edilen gelirlerin muhasebeleştirilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu hizmetlerden sağlanan hasılat, sürekli ve düzenli bir faaliyetin sonucu olduğundan "600 Yurtiçi Satışlar" hesabı altında departman bazında izlenmelidir.

Cevap

Yardımcı bölümlerden (çamaşırhane, telefon, otopark vb.) sağlanan hasılat, işletmenin ana faaliyetinin bir parçası olarak kabul edilir ve "600 Yurtiçi Satışlar" hesabı altında ilgili departman kodlarıyla izlenmelidir.
Konaklama işletmelerinde muhasebe organizasyonu departman bazlı kurgulanır. Çamaşırhane, telefon, otopark ve spa gibi bölümler "Yardımcı Hizmet Bölümleri" olarak adlandırılsa da, bu birimler konuklara doğrudan hizmet satışı yapabilen "Gelir Merkezleri" niteliğindedir. Bu birimlerden elde edilen gelirler, işletmenin ana faaliyet konusuna dahil olduğu için 600600 Yurtiçi Satışlar hesabı altında, ilgili departman alt kodları kullanılarak takip edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hizmetin niteliğini belirle
Çamaşırhane, telefon ve otopark gibi hizmetler, konaklama hizmetini tamamlayan yardımcı faaliyetlerdir.
Konaklama işletmesinin varlık sebebi konuklara bütünleşik bir hizmet sunmaktır.
2
Tek Düzen Hesap Planı (TDHP) uygulamasını değerlendir
İşletmenin ana faaliyet konusuyla ilgili her türlü mal ve hizmet satışı "600" grubunda izlenir.
Hasılatın kaynağına göre doğru hesap grubuna aktarılması finansal tabloların doğruluğu için şarttır.
3
Departman bazlı raporlama yapısını kur
600600 Yurtiçi Satışlar hesabı altında departman kodları (Örn: 600.03600.03 Çamaşırhane Gelirleri) tanımlanır.
Muhasebe organizasyonunda her gelir merkezinin performansı ayrı takip edilmelidir.

Anahtar Kavram

Konaklama İşletmelerinde Hasılatın Departman Bazlı Sınıflandırılması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 72Soru →

Konaklama işletmelerinde hasılatın odalar, restoran, bar ve spa gibi çok sayıda farklı departmanda (satış noktasında) parçalı bir şekilde oluşması, bu işlemlerin genel muhasebe kayıtlarına aktarılmadan önce sistematik bir denetim sürecinden geçmesini zorunlu kılar. Muhasebe organizasyonu içerisinde; tüm departmanlardan gelen satış belgelerinin, adisyonların ve günlük raporların birbirini teyit edip etmediğini inceleyen, hasılatın tam ve doğru olarak kaydedilmesini sağlayan fonksiyon aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelirler Kontrolü (Income Audit)

Cevap

Konaklama işletmelerinde parçalı hasılat yapısının denetimini sağlayan fonksiyon Gelirler Kontrolü (Income Audit) birimidir.
Gelirler kontrolü, konaklama işletmelerinde satış noktalarından (Point of Sale) gelen tüm belgelerin, Main Courante ve diğer raporlarla uyumunu denetleyen, hataları düzelten ve hasılatın genel muhasebe sistemine hatasız aktarılmasını sağlayan kritik bir muhasebe fonksiyonudur.

Adım Adım Çözüm

1
İşletme yapısının analiz edilmesi
Konaklama işletmelerinin çok departmanlı ve 24 saat çalışan yapısı nedeniyle hasılatın kontrolsüz kalabileceği tespit edilir.
Hizmet noktalarının (POS) çeşitliliği, hata ve kayıp riskini artırır.
2
Fonksiyonel ayrımın yapılması
Hasılatın toplanması (Operasyon), ön kontrolü (Gece Kontrolü) ve kesin muhasebe kaydı öncesi denetimi (Gelirler Kontrolü) süreçleri birbirinden ayrılır.
Muhasebe organizasyonunda iç kontrol ilkeleri gereği denetim ve uygulama fonksiyonları ayrılmalıdır.
3
Doğru birimin belirlenmesi
Belgelerin (adisyon, folio, fatura) doğruluğunu denetleyen birimin Gelirler Kontrolü olduğu sonucuna varılır.
Gelirler kontrolörü, gün sonunda tüm departman raporlarını karşılaştırarak muhasebe fişini hazırlar.

Anahtar Kavram

Gelirler Kontrolü (Income Audit) Fonksiyonu

İpuçları

1
Konaklama işletmelerinde gelirler çok farklı noktalarda (restoran, spa, oda) oluşur.
2
Muhasebe kayıtlarına girmeden önceki son denetim adımını düşünün.
3
Bu fonksiyon 'Income Audit' olarak da bilinir ve temel görevi hasılat doğrulamasıdır.

Daha Fazla Pratik

Main Courante (Günlük Müşteri Çizelgesi) belgesinin muhasebeleşme sürecini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 73Soru →

Bir konaklama işletmesinin yiyecek ve içecek departmanına ait Ocak 2026 dönemi stok ve tüketim verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

KalemTutar (TL)
Dönem Başı Yiyecek Stokları50.00050.000
Dönem İçi Yiyecek Alışları220.000220.000
Dönem Sonu Yiyecek Stokları45.00045.000

Dönem sonu incelemelerinde, ambardan mutfağa sevk edilen malzemelerin 12.00012.000 TL'lik kısmının işletme personeline verilen yemeklerin hazırlanmasında, 8.0008.000 TL'lik kısmının ise tanıtım amacıyla seyahat acentesi temsilcilerine sunulan ücretsiz ikramlarda kullanıldığı tespit edilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin ilgili dönemde "740 Hizmet Üretim Maliyeti" hesabına borç kaydedilmesi gereken net tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 205.000205.000

Cevap

İşletmenin ilgili dönemde 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabına borç kaydedilmesi gereken net tutar 205.000205.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, toplam ambar çıkışından (225.000225.000 TL) personel yemek gideri (12.00012.000 TL) ve pazarlama amaçlı ikramların (8.0008.000 TL) arındırılmasıyla elde edilen net satış maliyetini temsil etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem içi toplam malzeme tüketimini hesapla.
50.000+220.000−45.000=225.00050.000 + 220.000 - 45.000 = 225.000 TL
Ambar çıkışlarının toplam maliyetini bulmak için (Dönem Başı Stok + Alışlar - Dönem Sonu Stok) formülü uygulanır.
2
Müşteriye satış (hasılat) amacı taşımayan tüketim kalemlerini belirle.
12.00012.000 TL (Personel) + 8.0008.000 TL (Pazarlama) = 20.00020.000 TL
Personel yemekleri ve tanıtım amaçlı ikramlar doğrudan satış maliyeti (740) değil, ilgili faaliyet gideri hesaplarında izlenmelidir.
3
Net hizmet üretim maliyetini hesapla.
225.000−20.000=205.000225.000 - 20.000 = 205.000 TL
Hasılat getiren hizmetin maliyetini bulmak için toplam tüketimden diğer amaçlı kullanılan tutarlar çıkarılır.

Anahtar Kavram

Hizmet üretim maliyeti (740) hesaplanırken, ambardan çıkan hammadde ve malzemenin sadece müşterilere sunulan ve hasılat yaratan kısmının bu hesapta toplanması; personel yemeği, ziyafet veya pazarlama ikramı gibi kalemlerin ayrıştırılarak ilgili gider hesaplarına (760, 770 vb.) aktarılması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Bu verilerle aynı dönem için '760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri' hesabına kaydedilecek tutarı hesaplayınız.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, önce sadece satış amaçlı çıkışlar bulunabilir. Ancak veriler toplam ambar çıkışı üzerinden verildiği için 'toplamdan ayıklama' yöntemi daha pratiktir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 74Soru →

Bir konaklama işletmesinin yiyecek ve içecek departmanında, mutfak ambarından yemek üretimi sürecinde kullanılmak üzere 20.00020.000 TL tutarında malzeme çıkışı yapılmıştır. Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde bu işlemin muhasebeleştirilmesinde borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 740 Hizmet Üretim Maliyeti

Cevap

Hizmet üretimi kapsamında yapılan malzeme çıkışları 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabının borcuna kaydedilir.
Konaklama işletmelerinde ana faaliyet konusu olan yiyecek ve içecek üretimi bir hizmet üretimidir. Bu üretim sürecinde kullanılan hammaddeler ambardan üretim birimine gönderildiğinde, katlanılan bu maliyet unsuru 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabının borç tarafında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz etme
Ambardan mutfağa (üretim birimine) malzeme sevki söz konusudur.
Bu bir dahili transfer olup üretim maliyetinin oluştuğu aşamayı temsil eder.
2
Hesap sınıfını belirleme
Konaklama işletmeleri bir hizmet işletmesi olduğu için maliyetler 7. grupta takip edilir.
Tekdüzen Hesap Planı gereği üretim maliyetleri bu grupta izlenir.
3
İlgili hesabı ve kayıt tarafını saptama
740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabı borçlandırılırken, 150 İlk Madde ve Malzeme hesabı alacaklandırılır.
Varlık azalışı alacak, maliyet artışı borç tarafa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Hizmet işletmelerinde (konaklama) üretim maliyetlerinin dönem içinde 740 nolu hesapta biriktirilmesi.
Tahmini Süre:45s
Soru 75Soru →

Lalezar Butik Otel İşletmesi'nde konaklamak isteyen bir müşteri, 1212 Mart 20262026 tarihinde 3.0003.000 TL tutarında bir ön ödemeyi (avans) işletmenin banka hesabına yatırmıştır. Müşteri 1717 Mart tarihinde otele giriş yapmış ve 1818 Mart tarihindeki çıkış işlemleri sırasında konaklama bedeli olarak 7.5007.500 TL (KDVKDV ve Konaklama Vergisi hariç) üzerinden fatura düzenlenmiştir. Konaklama Vergisi oranı %2\%2, KDVKDV oranı %10\%10 olarak uygulanmaktadır. Müşteri kalan borcunu nakit olarak ödemiştir. Buna göre, 1818 Mart tarihindeki çıkış işlemine ilişkin yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ------------------ 18/03/2026 ------------------
100 KASA HESABI 5.415
340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI HESABI 3.000
600 YURTİÇİ SATIŞLAR HESABI 7.500
391 HESAPLANAN KDV HESABI 765
391 KONAKLAMA VERGİSİ HESABI 150
------------------------------------------------

Cevap

Konaklama bedeli (7.5007.500 TL), bu bedel üzerinden hesaplanan %2\%2 Konaklama Vergisi (150150 TL) ve konaklama bedeli ile verginin toplamı üzerinden hesaplanan %10\%10 KDV (765765 TL) alacaklandırılmalı; borç tarafta ise önceki avans (3.0003.000 TL) kapatılarak kalan nakit (5.4155.415 TL) kaydedilmelidir.
Doğru seçenek, muhasebenin dönemsellik ve tam açıklama kavramları gereği avansın mahsubunu ve vergi kanunlarına uygun matrah üzerinden KDV hesaplanmasını yansıtmaktadır. Konaklama bedeli olan 7.5007.500 TL üzerinden hesaplanan 150150 TL Konaklama Vergisi, KDV matrahına eklenerek (7.6507.650 TL) %10\%10 oranında KDV (765765 TL) hesaplanmıştır. Toplam fatura tutarı olan 8.4158.415 TL'den, 1212 Mart'ta alınan 3.0003.000 TL avans mahsup edilmiş ve kalan 5.4155.415 TL nakit olarak tahsil edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Konaklama Vergisini hesaplayınız.
7.500×0,02=1507.500 \times 0,02 = 150 TL
Konaklama vergisi, hizmet bedeli üzerinden hesaplanan bir harcama vergisidir.
2
KDV matrahını ve KDV tutarını hesaplayınız.
Matrah: 7.500+150=7.6507.500 + 150 = 7.650 TL; KDV: 7.650×0,10=7657.650 \times 0,10 = 765 TL
KDV Kanunu uyarınca, diğer vergiler KDV matrahına dahil edilir.
3
Toplam fatura tutarını ve tahsil edilecek net tutarı belirleyiniz.
Toplam: 8.4158.415 TL; Tahsilat: 8.415−3.000=5.4158.415 - 3.000 = 5.415 TL
Müşterinin önceden ödediği avans, toplam borcundan düşülmelidir.
4
Muhasebe kaydını oluşturunuz.
100 B (5.4155.415), 340 B (3.0003.000) / 600 A (7.5007.500), 391 A (765765 ve 150150)
Gelir ve vergi borçları alacaklı, varlık artışı ve avans azalışı borçlu çalışır.

Anahtar Kavram

Konaklama İşletmelerinde Gelir Tahakkuku, Vergi Hesaplamaları ve Avans Mahsubu

İpuçları

1
Konaklama vergisini hesapladıktan sonra KDV matrahına eklemeyi unutmayın.
2
Müşterinin önceden ödediği 3.0003.000 TL tutarındaki 'Alınan Sipariş Avansları' hesabı borç tarafa yazılarak kapatılmalıdır.
3
Hesaplanan KDV: (7.5007.500 TL ++ Konaklama Vergisi) ×%10\times \%10 formülüyle bulunur.

Daha Fazla Pratik

Konaklama vergisi beyannamesinin hangi dönemlerde ve nasıl verildiğine dair mevzuatı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 76Soru →

Deniz Otel İşletmesi, bir seyahat acentesi aracılığıyla gelen müşterisine 5.0005.000 TL tutarında (KDV ve diğer vergiler hariç) konaklama hizmeti sunmuştur. Yapılan sözleşme gereği işletme, bu satış üzerinden acenteye %10\%10 oranında komisyon ödeyecektir. İşletmenin hasılat kayıtlarını brüt tutar üzerinden takip ettiği bilindiğine göre, söz konusu hizmet satışı ile ilgili olarak "600 Yurtiçi Satışlar" hesabına yapılacak kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5.0005.000 TL tutarında alacak kaydı

Cevap

5.0005.000 TL tutarında alacak kaydı yapılması gerekir.
Doğru yanıt, brüt hasılat tutarı olan 5.0005.000 TL'nin alacak kaydedilmesidir. Konaklama işletmelerinde ana faaliyet konusu olan oda satışları '600 Yurtiçi Satışlar' hesabının ilgili alt hesaplarında (örneğin 600.01 Odalar Bölümü) brüt tutarlarıyla izlenir. Acentelere ödenen komisyonlar ise bir pazarlama gideri veya hizmet üretim maliyeti unsuru olup hasılattan netleştirilmeden ayrı bir gider hesabında takip edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Brüt hasılat tutarının belirlenmesi
5.0005.000 TL
Konaklama hizmetinin piyasa değeri ve müşteriye fatura edilen ana tutar 5.0005.000 TL'dir.
2
Acente komisyonunun değerlendirilmesi
500500 TL (5.000×0,105.000 \times 0,10)
Tekdüzen Hesap Planı ve muhasebe ilkeleri gereği giderler gelirlerden doğrudan düşülemez (Brüt Esas İlkesi). Bu tutar ayrıca bir gider hesabına borç yazılacaktır.
3
Muhasebe kaydının yapılması
600 Yurtiçi Satışlar Hesabı Alacak tarafına 5.0005.000 TL
Gelir hesapları gerçekleştiğinde daima alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Hasılatın Brüt Esasına Göre Kaydedilmesi
Soru 77Soru →

Konaklama işletmelerinde; hizmetin stoklanamazlığı (bozulabilirliği), kapasitenin sabitliği, yüksek sabit maliyetler ve emek yoğun yapı gibi temel sektörel özellikler, muhasebe organizasyonunun teknik yapısını ve raporlama önceliklerini doğrudan şekillendirir.

Bu yapısal özellikler dikkate alındığında, konaklama işletmelerindeki muhasebe organizasyonunun kurgulanması ve işleyişine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüksek sabit maliyetli yapı ve departmanlı organizasyon sebebiyle; muhasebe sistemi, her bir gelir merkezinin direkt giderlerini karşıladıktan sonra ortak genel giderlere sağladığı katkıyı (bölüm brüt kârı) ölçecek şekilde kurgulanır.

Cevap

Konaklama işletmelerinde muhasebe organizasyonu, departmanların direkt giderleri sonrası ortak giderlere katkısını (bölüm brüt kârı) ölçmeye odaklanır.
Konaklama işletmelerinde yüksek sabit maliyetlerin varlığı ve hizmetin depolanamaması, 'tam maliyet' hesaplamasını hem teknik olarak zorlaştırır hem de anlamsız kılar. Bu nedenle modern konaklama muhasebesinde (USALI standartları doğrultusunda), her departman bir kâr merkezi olarak görülür ve departmanın başarısı, kendi direkt giderlerini (hammadde, departman personeli vb.) karşıladıktan sonra işletmenin genel sabit giderlerini karşılamak için bıraktığı kâr (Bölüm Brüt Kârı) ile ölçülür.

Adım Adım Çözüm

1
Sektörel özelliklerin muhasebe üzerindeki etkisini analiz etme
Yüksek sabit maliyetler (amortisman, personel, ısıtma vb.) toplam maliyetlerin büyük kısmını oluşturur.
Konaklama işletmelerinde maliyetlerin yaklaşık %70-80'i sabit karakterlidir.
2
Maliyet dağıtım yöntemini değerlendirme
Sabit maliyetleri odalar, restoran veya spa gibi departmanlara nesnel bir şekilde dağıtmak (tam maliyet) zordur ve yanıltıcı olabilir.
Ortak alanların ve genel yönetim giderlerinin departmanlara paylaştırılması 'Bölüm Performansı' ölçümünü zorlaştırır.
3
Doğru raporlama modelini seçme
Bölüm Brüt Kârı (Departmental Contribution Margin) yaklaşımı benimsenir.
Her departmanın (gelir merkezinin) kendi direkt giderlerini çıktıktan sonra işletmenin genel sabit giderlerini karşılamaya ne kadar katkı sağladığını görmek stratejik karar alma için kritiktir.

Anahtar Kavram

Bölümsel Muhasebe ve Katkı Payı Yaklaşımı (USALI)
Soru 78Soru →

Bir konaklama işletmesinin yiyecek ve içecek departmanına bağlı ana mutfak biriminin Mart 20262026 dönemi faaliyetlerine ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

KalemTutar (TL)
Dönem Başı İlk Madde ve Malzeme Stoku (Ambar)150.000150.000
Dönem İçi İlk Madde ve Malzeme Alışları (Net)550.000550.000
Dönem Sonu İlk Madde ve Malzeme Stoku (Ambar)120.000120.000
Mutfaktaki Dönem Başı Yarı Mamul (Hazırlık) Stoku20.00020.000
Mutfaktaki Dönem Sonu Yarı Mamul (Hazırlık) Stoku35.00035.000
Genel Yönetim Personeline Sunulan Yemeklerin Maliyeti45.00045.000
Pazarlama ve Tanıtım Amaçlı Sunulan İkramların Maliyeti25.00025.000

Bu verilere göre, işletmenin Mart 20262026 dönemine ait "Satılan Hizmet Maliyeti" (622) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 495.000495.000

Cevap

İşletmenin Mart 2026 dönemi satılan hizmet maliyeti 495.000495.000 TL'dir.
Satılan hizmet maliyeti hesaplanırken, öncelikle ambardan mutfağa yapılan sevkıyat (580.000580.000 TL) bulunur. Bu tutara mutfaktaki dönem başı hazırlıklar (20.00020.000 TL) eklenerek toplam mutfak maliyet havuzu (600.000600.000 TL) elde edilir. Ancak bu tutarın tamamı satışla ilgili değildir; genel yönetim personelinin yemek gideri (45.00045.000 TL) ve pazarlama amaçlı ikramlar (25.00025.000 TL) maliyetten düşülerek ilgili faaliyet gideri hesaplarına aktarılmalıdır. Son olarak, dönem sonunda mutfakta henüz satılmamış halde bekleyen yarı mamuller (35.00035.000 TL) de tenzil edildiğinde net satılan hizmet maliyeti 495.000495.000 TL olarak kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Ambardan mutfağa sevk edilen (tüketilen) ilk madde ve malzeme tutarını hesaplayınız.
150.000(DB)+550.000(Alıs\c)−120.000(DS)=580.000150.000 (DB) + 550.000 (Alış) - 120.000 (DS) = 580.000 TL
Üretim sürecine giren hammadde miktarını belirlemek için ambar stok hareketleri izlenmelidir.
2
Mutfaktaki toplam üretim maliyet havuzunu (740 Borç toplamı) belirleyiniz.
580.000(Sevk)+20.000(MutfakDBYarıMamul)=600.000580.000 (Sevk) + 20.000 (Mutfak DB Yarı Mamul) = 600.000 TL
Dönem başında mutfakta hazır bulunan hazırlıklar ile dönem içi girişlerin toplamı mutfağın toplam maliyet yükünü oluşturur.
3
Satış hasılatı ile doğrudan ilgili olmayan ve diğer fonksiyonlara transfer edilecek maliyetleri belirleyiniz.
45.000(PersonelYemek)+25.000(Pazarlama/I˙kram)=70.00045.000 (Personel Yemek) + 25.000 (Pazarlama/İkram) = 70.000 TL
Personel ve tanıtım giderleri 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabından ilgili 770 ve 760 hesaplara transfer edilerek üretim maliyetinden çıkarılmalıdır.
4
Dönem sonu mutfak yarı mamul stokunu ve transferleri düşerek net maliyeti hesaplayınız.
600.000−70.000(Transferler)−35.000(MutfakDSYarıMamul)=495.000600.000 - 70.000 (Transferler) - 35.000 (Mutfak DS Yarı Mamul) = 495.000 TL
Kullanılmayan veya üretimden başka departmanlara aktarılan tutarlar satılan hizmet maliyetine dahil edilemez.

Anahtar Kavram

Hizmet Üretim Maliyeti (740) ve Satılan Hizmet Maliyeti (622) Arasındaki Farklılaşma
Soru 79Soru →

Zümrüt Termal & Spa Otel işletmesinin 1717 Mart 20262026 tarihli yardımcı bölüm faaliyetlerinden elde edilen verilere ilişkin özet tablo aşağıdadır:

Hizmet TürüHizmetten YararlananTutar (KDVKDV Hariç)
Telefon GörüşmeleriKonaklayan Misafirler1.8001.800 TL
Çamaşırhane HizmetleriKonaklayan Misafirler4.2004.200 TL
Çamaşırhane HizmetleriDışarıdan Gelen (Konaklamayan) Müşteriler2.5002.500 TL
Çamaşırhane (Üniformalar)Otel Personeli (Dahili Kullanım - Maliyet Bedeli)900900 TL
Mini-bar KullanımıKonaklayan Misafirler3.5003.500 TL
Otopark HizmetiKonaklayan Misafirler1.2001.200 TL

İşletmede uygulanacak KDVKDV oranı %20\%20 olduğuna göre, bu verilere dayanılarak yapılacak günlük hasılat kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "600 Yurtiçi Satışlar" hesabı 13.20013.200 TL ve "391 Hesaplanan KDV" hesabı 2.6402.640 TL alacaklandırılır.

Cevap

İşletmenin yardımcı bölümlerinden (telefon, çamaşırhane, mini-bar, otopark) elde ettiği toplam hasılat olan 13.20013.200 TL "600 Yurtiçi Satışlar" hesabına, bu tutar üzerinden hesaplanan 2.6402.640 TL ise "391 Hesaplanan KDV" hesabına alacak kaydedilmelidir.
Doğru ifadeye göre, işletmenin yardımcı bölümlerinden (telefon, çamaşırhane, mini-bar ve otopark) elde ettiği ve hasılat niteliği taşıyan unsurların toplamı 13.20013.200 TL'dir. Bu tutarın tamamı, işletmenin ana faaliyet konusu içindeki hizmet satışlarını temsil ettiği için '600 Yurtiçi Satışlar' hesabının ilgili alt hesaplarında alacak tarafta izlenir. Dahili kullanım olan personel üniforması temizliği bedeli hasılat dışı tutulmuş ve KDV hesabı (13.200×%20=2.64013.200 \times \%20 = 2.640) doğru şekilde dış hasılat üzerinden yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Hasılat unsuru olan yardımcı bölüm gelirlerini belirlemek
Misafir Telefon (1.8001.800) + Misafir Çamaşırhane (4.2004.200) + Dış Müşteri Çamaşırhane (2.5002.500) + Misafir Mini-bar (3.5003.500) + Misafir Otopark (1.2001.200)
Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümlerden hem konaklayanlara hem de dışarıdan gelenlere sunulan hizmetler ana faaliyet geliridir.
2
Dahili hizmet kullanımını değerlendirmek
Otel personeli üniforma temizliği (900900 TL) hasılat toplamına dahil edilmez.
İşletmenin kendi personeline sunduğu hizmetler dahili bir maliyet transferidir; üçüncü kişilere satış yapılmadığı için gelir doğmaz.
3
Toplam hasılatı ve KDV tutarını hesaplamak
Toplam Hasılat: 13.20013.200 TL. Hesaplanan KDV: 13.200×0,20=2.64013.200 \times 0,20 = 2.640 TL.
Tekdüzen Hesap Planı gereği brüt satış hasılatı ve buna bağlı KDV ayrı hesaplarda takip edilir.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde yardımcı bölüm (telefon, çamaşırhane vb.) gelirlerinin, ister konaklayan misafirlerden ister dış müşterilerden elde edilsin, '600 Yurtiçi Satışlar' hesabında izlenmesi ve dahili kullanımların hasılat sayılmaması.

Daha Fazla Pratik

Yardımcı bölüm giderlerinin '740 Hizmet Üretim Maliyeti' hesabında nasıl toplandığını ve dönem sonunda '622 Satılan Hizmet Maliyeti' hesabına nasıl aktarıldığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 80Soru →

Bir konaklama işletmesinde, bir misafirin konaklama hizmeti başlamadan önce yaptığı peşinat (avans) ödemesi, Tek Düzen Hesap Planı'na göre aşağıdaki hesaplardan hangisinin alacağına kaydedilmeli ve hangi belge üzerinde takip edilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 340 Alınan Sipariş Avansları - Müşteri (Guest) Folyosu

Cevap

Alınan peşinat ödemesi 340 Alınan Sipariş Avansları hesabının alacağına kaydedilmeli ve Müşteri (Guest) Folyosu üzerinde takip edilmelidir.
Konaklama işletmelerinde, konaklama hizmeti henüz gerçekleşmeden misafirden alınan her türlü depozito, peşinat veya avans ödemesi bir yükümlülük olarak '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabının alacağına kaydedilir. Bu tutar, bireysel bir misafire ait olduğu için ön büroda misafirin şahsi harcamalarının ve ödemelerinin izlendiği Müşteri (Guest) Folyosu'na işlenir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz edin.
Ödemenin, konaklama hizmeti henüz başlamadan (rezervasyon aşamasında) alınan bir avans olduğu belirlenir.
Muhasebe kayıtlarının zamanlaması hizmetin ifasına bağlıdır.
2
Tek Düzen Hesap Planı'ndaki uygun hesabı seçin.
Gelecekte yapılacak mal veya hizmet teslimleri için alınan peşinatlar '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabında izlenir.
Bu tutar işletme için hizmet verilene kadar bir borç (yükümlülük) niteliğindedir.
3
Ön büro takip belgesini belirleyin.
Münferit (bireysel) bir misafire ait işlemlerin 'Müşteri (Guest) Folyosu'nda takip edilmesi gerektiği tespit edilir.
Master Folio acente veya grup hesapları için kullanılır.

Anahtar Kavram

Konaklama İşletmelerinde Avans ve Folyo Takibi

Daha Fazla Pratik

Konaklama sonunda avans tutarının faturadan mahsup edilmesi sürecindeki muhasebe kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 4 / 7Sonraki
Konaklama İşletmeleri Muhasebesi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 4 | Examkin