Oran Analizi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 5

Bir işletmenin ilgili hesap dönemine ait finansal tablolarından elde edilen bazı veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Veri	Tutar (TL)
Net Satışlar	$2.400.000$
Brüt Satış Kârı	$600.000$
Dönem Net Kârı	$240.000$
Özkaynaklar	$800.000$
Aktif Toplamı	$2.000.000$

Buna göre, bu işletmenin mali rantabilite (özkaynak kârlılığı) oranı yüzde kaçtır?

\%10

\%12

\%25

\%30

\%40

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%30$

Cevap

İşletmenin mali rantabilite oranı

\%30

olarak hesaplanır.

Mali rantabilite (özkaynak kârlılığı), bir işletmenin dönem net kârının özkaynak toplamına bölünmesiyle hesaplanır. Soruda verilen verilere göre

240.000

TL tutarındaki dönem net kârı,

800.000

TL tutarındaki özkaynaklara bölündüğünde

0,30

yani

\%30

sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Mali rantabilite formülünü belirle.

\text{Mali Rantabilite} = \frac{\text{Dönem Net Kârı}}{\text{Özkaynaklar}}

Mali rantabilite, işletme sahiplerinin (ortakların) koyduğu sermayenin ne ölçüde kârlı kullanıldığını gösterir.

2

Tablodan gerekli verileri çek.

\text{Dönem Net Kârı} = 240.000 \text{ TL}

\text{Özkaynaklar} = 800.000 \text{ TL}

Formülde pay kısmında net kâr, payda kısmında ise özkaynaklar yer almalıdır.

3

Hesaplamayı yap ve yüzdeye çevir.

\frac{240.000}{800.000} = 0,30 \Rightarrow \%30

Oransal sonucu yüzde cinsinden ifade etmek için

100

ile çarpılır.

Anahtar Kavram

Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı)

İpuçları

1

Mali rantabilite, işletme ortaklarının yatırdığı her

100

TL sermaye karşılığında ne kadar net kâr elde edildiğini gösterir.

2

Formülde pay kısmına 'Dönem Net Kârı' tutarını, payda kısmına ise 'Özkaynaklar' tutarını yazmalısınız.

Daha Fazla Pratik

DuPont analiz sistemini kullanarak mali rantabilitenin hangi bileşenlerden (kâr marjı, aktif devir hızı, kaldıraç çarpanı) oluştuğunu inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 82Soru →

Bir ticari işletmenin hesap dönemi sonuna ilişkin finansal tablolarından derlenen veriler aşağıda tablo halinde verilmiştir:

Finansal Veri	Tutar (TL)
Net Satışlar	$2.500.000$
Brüt Satış Kârı	$1.000.000$
Faaliyet Kârı	$600.000$
Dönem Net Kârı	$400.000$
Aktif Toplamı	$4.000.000$
Özkaynaklar	$2.000.000$

Bu verilere göre, işletmenin Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı) oranı yüzde kaçtır?

\%15

\%16

\%20

\%40

5,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: \%20

Cevap

İşletmenin Mali Rantabilite oranı %20'dir.

Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı), işletmenin belirli bir dönemde elde ettiği net kârın, o dönemin özkaynak toplamına bölünmesiyle hesaplanır. Tablodaki veriler kullanıldığında

400.000

TL tutarındaki Dönem Net Kârı,

2.000.000

TL tutarındaki Özkaynaklar kalemine bölündüğünde %20 sonucuna ulaşılır. Bu oran, işletme ortaklarının yatırdıkları her 100 TL'lik sermaye karşılığında 20 TL net kâr elde edildiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı) formülünü belirle

Mali Rantabilite = \frac{Dönem Net Kârı}{Özkaynaklar} \times 100

Mali rantabilite, işletme sahiplerinin koyduğu sermaye birimi başına elde edilen net kârı ölçer.

2

Verilen tablodan ilgili kalemleri formüle yerleştir

\frac{400.000}{2.000.000}

Hesaplama için Dönem Net Kârı (

400.000

TL) ve Özkaynaklar (

2.000.000

TL) verileri gereklidir.

3

Hesaplamayı tamamla

0,20

veya

\%20

Oransal sonuç yüzde cinsinden ifade edilir.

Anahtar Kavram

Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı)

Alternatif Yöntem

DuPont analizi yaklaşımıyla da düşünülürse; Mali Rantabilite = Aktif Kârlılığı x Özkaynak Çarpanı şeklinde hesaplanabilir. Aktif Kârlılığı (

400.000 / 4.000.000 = \%10

) ve Özkaynak Çarpanı (

4.000.000 / 2.000.000 = 2

) çarpıldığında

\%10 \times 2 = \%20

sonucuna ulaşılır.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 83Soru →

Bir işletmenin dönem sonu finansal tablolarından elde edilen veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Brüt Satışlar	$1.500.000$
Satış İndirimleri	$100.000$
Satışların Maliyeti	$900.000$
Faaliyet Giderleri	$200.000$
Finansman Giderleri	$60.000$
Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları	$48.000$
Aktif Toplamı	$1.200.000$
Toplam Yabancı Kaynaklar	$600.000$

Bu verilere göre, işletmenin mali rantabilite (özkaynak kârlılığı) oranı yüzde kaçtır?

%13,7

%16

%32

%40

%50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %32

Cevap

İşletmenin mali rantabilite oranı %32'dir.

Mali rantabilite oranı, işletme sahiplerinin (ortakların) işletmeye sağladıkları sermaye karşılığında elde ettikleri kârı gösterir. Formülü 'Dönem Net Kârı / Özkaynaklar' şeklindedir. Verilen verilerle hesaplanan

192.000

TL tutarındaki net kârın,

600.000

TL tutarındaki özkaynaklara oranı %32 sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem Net Kârının hesaplanması

192.000

TL

Mali rantabilite hesaplanırken pay kısmında dönem net kârı yer almalıdır. Net Satışlar (

1.500.000 - 100.000 = 1.400.000

), Brüt Satış Kârı (

1.400.000 - 900.000 = 500.000

), Faaliyet Kârı (

500.000 - 200.000 = 300.000

), Vergi Öncesi Kâr (

300.000 - 60.000 = 240.000

) ve son olarak Dönem Net Kârı (

240.000 - 48.000 = 192.000

) bulunur.

2

Özkaynak toplamının hesaplanması

600.000

TL

Mali rantabilite paydasında özkaynaklar yer alır. Bilanço temel denkliğine göre: Özkaynaklar = Aktif Toplamı - Toplam Yabancı Kaynaklar (

1.200.000 - 600.000 = 600.000

).

3

Mali Rantabilite formülünün uygulanması

%32

Mali Rantabilite = Dönem Net Kârı / Özkaynaklar

\rightarrow 192.000 / 600.000 = 0,32

yani %32.

Anahtar Kavram

Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı)

Daha Fazla Pratik

Finansal kaldıraç etkisinin mali rantabilite üzerindeki etkisini incelemek için DuPont analiz sistemini gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 84Soru →

XYZ A.Ş.'nin $2025$ hesap dönemine ait bilançosunda yer alan bazı kalemlerin açılış ve kapanış tutarları ile aynı döneme ait gelir tablosu verisi aşağıda sunulmuştur:

Finansal Kalem	$01.01.2025$ ( $TL$ )	$31.12.2025$ ( $TL$ )
Dönen Varlıklar	$1.200.000$	$1.800.000$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$500.000$	$700.000$

*İşletmenin ilgili dönemdeki Net Satışlar tutarı $4.500.000$ TL'dir.*

Bu verilere göre, işletmenin Net İşletme Sermayesi Devir Hızı kaçtır?

3,0

4,1

5,0

6,4

0,2

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $5,0$

Cevap

İşletmenin Net İşletme Sermayesi Devir Hızı

5,0

olarak hesaplanır.

Doğru yanıt olan

5,0

değeri; işletmenin dönem başındaki

700.000

TL ve dönem sonundaki

1.100.000

TL tutarındaki net işletme sermayesi değerlerinin ortalaması olan

900.000

TL'nin,

4.500.000

TL'lik net satışlara bölünmesi (

4.500.000 / 900.000

) sonucunda elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem başı ve dönem sonu Net İşletme Sermayesi (NİS) tutarlarını hesaplayınız.

NİS_{Başlangıç} = 1.200.000 - 500.000 = 700.000

TL;

NİS_{Bitiş} = 1.800.000 - 700.000 = 1.100.000

TL.

Net İşletme Sermayesi, dönen varlıklar ile kısa vadeli yabancı kaynaklar arasındaki farktır.

2

Dönem içi Ortalama Net İşletme Sermayesi tutarını bulunuz.

Ortalama NİS = (700.000 + 1.100.000) / 2 = 900.000

TL.

Devir hızı oranlarında faaliyet dönemini temsil etmesi için bilanço kalemlerinin ortalaması alınmalıdır.

3

Net Satışları ortalama Net İşletme Sermayesine bölerek devir hızını hesaplayınız.

Net İşletme Sermayesi Devir Hızı = 4.500.000 / 900.000 = 5

.

İlgili oran, işletmenin net işletme sermayesini bir dönemde kaç kez nakde çevirdiğini veya satışlarla kaç kez döndürdüğünü gösterir.

Anahtar Kavram

Net İşletme Sermayesi Devir Hızı

İpuçları

1

Devir hızı hesaplanırken bilanço kalemlerinin (Dönen Varlıklar ve KVYK) dönem başı ve sonu ortalamasını almayı unutmayın.

2

Net İşletme Sermayesi = Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar formülü ile önce her iki tarihteki sermayeyi bulun, sonra ortalamasını alın.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin stok devir hızını veya alacak devir hızını hesaplayarak işletme döngüsü süresini yorumlamaya çalışın.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 85Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı faaliyet dönemine ait finansal tablolarından elde edilen veriler aşağıda sunulmuştur:

- Net Satışlar: $2.400.000$ TL
- Satışların Maliyeti: $900.000$ TL
- Dönem Başı Ticari Alacaklar: $180.000$ TL
- Dönem Sonu Ticari Alacaklar: $220.000$ TL

İşletmenin faaliyet döngüsü (çalışma süresi) $150$ gün olduğuna göre, bu işletmenin ilgili dönemdeki ortalama stok tutarı kaç TL'dir? (Hesaplamalarda $1$ yıl $360$ gün olarak dikkate alınacaktır.)

175.000

TL

200.000

TL

225.000

TL

300.000

TL

450.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $300.000$ TL

Cevap

İşletmenin ortalama stok tutarı

300.000

TL olarak hesaplanır.

Doğru çözüm için öncelikle ticari alacak devir hızı (12) ve buna bağlı olarak alacak tahsil süresi (30 gün) bulunur. Faaliyet döngüsü olan 150 günden alacak tahsil süresi çıkarıldığında stokta kalma süresinin 120 gün olduğu tespit edilir. Yıl süresi (360) stokta kalma süresine bölündüğünde stok devir hızının 3 olduğu görülür. Son olarak, satışların maliyeti (900.000 TL) stok devir hızına bölünerek

300.000

TL ortalama stok tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Ortalama ticari alacak tutarını hesaplayınız.

\frac{180.000 + 220.000}{2} = 200.000

TL

Alacak devir hızını bulmak için dönem içi ortalama değer gereklidir.

2

Ticari alacak devir hızını hesaplayınız.

\frac{2.400.000}{200.000} = 12

kez

Net satışların ortalama alacaklara bölünmesiyle alacakların bir yılda kaç kez tahsil edildiği bulunur.

3

Alacak tahsil süresini gün cinsinden bulunuz.

\frac{360}{12} = 30

gün

Alacakların nakde dönüşmesi için geçen ortalama süreyi bulmak amacıyla yıl süresi devir hızına bölünür.

4

Stokta kalma süresini faaliyet döngüsü üzerinden hesaplayınız.

150 - 30 = 120

gün

Faaliyet Döngüsü = Stokta Kalma Süresi + Alacak Tahsil Süresi formülünden stok süresi çekilir.

5

Stok devir hızını hesaplayınız.

\frac{360}{120} = 3

kez

Stokların bir yılda kaç kez devrettiğini bulmak için yıl süresi stokta kalma süresine bölünür.

6

Ortalama stok tutarını bulunuz.

\frac{900.000}{3} = 300.000

TL

Stok Devir Hızı = Satışların Maliyeti / Ortalama Stok formülü kullanılarak istenen tutara ulaşılır.

Anahtar Kavram

Faaliyet döngüsü, stokların alınmasından alacakların tahsil edilmesine kadar geçen toplam süreyi temsil eder ve faaliyet devir hızı oranları ile doğrudan ilişkilidir.

İpuçları

1

Faaliyet döngüsü, stokta kalma süresi ile alacak tahsil süresinin toplamına eşittir.

2

Alacak tahsil süresini bulmak için önce alacak devir hızını (Net Satışlar / Ortalama Alacaklar) hesaplamalısınız.

3

Stok devir hızını bulduktan sonra, Satışların Maliyeti / Stok Devir Hızı formülü ile ortalama stok tutarına ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Nakit dönüş süresini hesaplamak için bu verilere ek olarak ticari borç devir hızı verisinin nasıl kullanılacağını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 86Soru →

Bir işletmenin toplam aktif tutarı $800.000$ TL'dir. İşletmenin toplam yabancı kaynaklarının özkaynaklarına oranı (Borç / Özkaynak) $0,60$ olarak hesaplanmıştır. Bu verilere göre, işletmenin finansal kaldıraç oranı yüzde kaçtır?

37,5

40,0

60,0

62,5

160,0

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $37,5$

Cevap

İşletmenin finansal kaldıraç oranı %

37,5

olarak hesaplanmıştır.

Verilen

0,60

oranı, borcun özkaynaklara olan oranını temsil eder. Bilanço denkleminde (

A = B + Ö

) yerine konulduğunda

800.000 = 1,60 \times Özkaynak

ilişkisinden özkaynaklar

500.000

TL, yabancı kaynaklar ise

300.000

TL bulunur. Finansal kaldıraç oranı ise yabancı kaynakların aktife oranı (

300.000 / 800.000

) olduğundan %

37,5

sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Bilanço temel eşitliğini ve verilen oranı kullanarak denklemi kurunuz.

Aktif = Yabancı Kaynaklar + Özkaynaklar

ve

\frac{Yabancı Kaynaklar}{Özkaynaklar} = 0,60

Varlıkların hangi kaynaklarla finanse edildiğini belirlemek için temel muhasebe eşitliği kullanılır.

2

Yabancı kaynakları özkaynak cinsinden ifade ederek aktif toplamına eşitleyiniz.

800.000 = 0,60 \times Özkaynak + Özkaynak = 1,60 \times Özkaynak

Tek bilinmeyenli bir denklem üzerinden özkaynak tutarına ulaşmak hedeflenir.

3

Özkaynak ve toplam yabancı kaynak tutarlarını hesaplayınız.

Özkaynak = 800.000 / 1,60 = 500.000

TL;

Yabancı Kaynaklar = 800.000 - 500.000 = 300.000

TL

Rasyo hesaplamasında pay kısmında yer alacak olan toplam borç tutarını bulmak gerekir.

4

Finansal kaldıraç oranı formülünü uygulayınız.

Finansal Kaldıraç Oranı

= \frac{300.000}{800.000} = 0,375

(%

37,5

)

Finansal kaldıraç oranı, toplam varlıkların ne kadarının yabancı kaynakla finanse edildiğini gösterir.

Anahtar Kavram

Finansal Kaldıraç Oranı ve Borç/Özkaynak Oranı İlişkisi

Daha Fazla Pratik

İşletmenin özkaynak oranını ve özkaynak çarpanını da hesaplayarak bu rasyolar arasındaki matematiksel bağı pekiştiriniz.

Alternatif Yöntem

Oransal bir mantıkla;

B / Ö = 0,6

ise

B = 0,6k

ve

Ö = 1k

diyebiliriz. Bu durumda

Aktif = 1,6k

olur. Finansal Kaldıraç Oranı

= B / A = 0,6k / 1,6k = 0,6 / 1,6 = 0,375

olarak da hızlıca hesaplanabilir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 87Soru →

Bir işletmenin dönem sonu bilançosuna ait bazı finansal veriler aşağıda sunulmuştur:

Finansal Veri / Kalem	Değer
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$400.000$ TL
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar	$800.000$ TL
Özkaynak Oranı (Özkaynaklar / Aktif Toplamı)	$0,20$

Bu verilere göre, işletmenin aktif toplamı kaç TL'dir?

1.000.000

1.200.000

1.500.000

2.000.000

6.000.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.500.000$

Cevap

İşletmenin aktif toplamı

1.500.000

TL'dir.

Aktif toplamı, işletmenin tüm varlıklarının finansman kaynaklarını gösterir. İşletmenin özkaynak oranı

0,20

ise, geri kalan

\%80

'lik kısım yabancı kaynaklarla (borçlarla) finanse ediliyor demektir. Toplam yabancı kaynak tutarı

1.200.000

TL (

400.000 + 800.000

) olduğuna göre, bu tutarın toplam kaynağın (aktifin)

\%80

'ine denk gelmesi gerekir.

1.200.000 / 0,80

işlemi sonucunda aktif toplamı

1.500.000

TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam Yabancı Kaynak tutarının hesaplanması

400.000 + 800.000 = 1.200.000

TL

Finansal kaldıraç oranını kullanabilmek için kısa ve uzun vadeli borçların toplamına ihtiyaç duyulur.

2

Finansal Kaldıraç Oranının belirlenmesi

1,00 - 0,20 = 0,80

(

\%80

)

Özkaynak oranı ile finansal kaldıraç oranının toplamı her zaman 1'e eşittir. Özkaynak oranı

0,20

ise borçların payı

0,80

'dir.

3

Aktif toplamının hesaplanması

1.200.000 / 0,80 = 1.500.000

TL

Finansal Kaldıraç Oranı = Toplam Yabancı Kaynak / Aktif Toplamı formülünden hareketle, Aktif Toplamı = Toplam Yabancı Kaynak / Finansal Kaldıraç Oranı denklemi uygulanır.

Anahtar Kavram

Finansal Kaldıraç Oranı ve Özkaynak Oranı İlişkisi

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 88Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı faaliyet dönemine ait finansal tablolarından elde edilen verilere göre özkaynak kârlılığı ( $ROE$ ) $\%20$ , net kâr marjı ise $\%5$ olarak hesaplanmıştır. İşletmenin toplam varlıklarının $1.000 .000$ TL, toplam özkaynaklarının ise $400.000$ TL olduğu bilindiğine göre, bu işletmenin ilgili dönemdeki net satış tutarı kaç TL'dir?

1.600.000

4.000.000

2.500.000

2.666.667

1.000.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.600.000$

Cevap

İşletmenin ilgili dönemdeki net satış tutarı

1.600 .000

TL'dir.

Doğru yanıt olan

1.600.000

TL tutarına, DuPont sisteminin üçlü ayrımı kullanılarak ulaşılır. İşletmenin kaldıraç etkisi olan özkaynak çarpanı

2,5

(

1.000.000 / 400.000

) olarak belirlenir. Bu çarpan ve

\%5

net kâr marjı,

\%20

olan özkaynak kârlılığına oranlandığında aktif devir hızının

1,6

olması gerektiği saptanır. Son aşamada,

1,6

olan aktif devir hızı ile

1.000 .000

TL tutarındaki toplam varlıklar çarpılarak net satış hacmine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Özkaynak Çarpanının (Finansal Kaldıraç Çarpanı) hesaplanması

2,5

DuPont analizinde özkaynak kârlılığını etkileyen kaldıraç etkisini belirlemek için Toplam Varlıklar / Özkaynaklar formülü uygulanır (

1.000.000 / 400.000 = 2,5

).

2

DuPont formülünde verilerin yerine konularak Aktif Devir Hızının (

ADH

) bulunması

1,6

ROE = \text{Net Kâr Marjı} \times ADH \times \text{Özkaynak Çarpanı}

formülünden hareketle;

0,20 = 0,05 \times ADH \times 2,5 \Rightarrow 0,20 = 0,125 \times ADH \Rightarrow ADH = 1,6

olarak bulunur.

3

Aktif Devir Hızı formülü kullanılarak Net Satış tutarının hesaplanması

1.600.000

TL

ADH = \text{Net Satışlar} / \text{Toplam Varlıklar}

olduğundan;

1,6 = \text{Net Satışlar} / 1.000.000

eşitliği ile Net Satışlar

1.600.000

TL olarak hesaplanır.

Anahtar Kavram

DuPont analizi, özkaynak kârlılığını; kârlılık (Net Kâr Marjı), verimlilik (Aktif Devir Hızı) ve finansal yapı (Özkaynak Çarpanı) olmak üzere üç temel bileşene ayırarak inceleyen bir sistemdir.

İpuçları

1

DuPont formülünü üç bileşene ayırın: Net Kâr Marjı, Aktif Devir Hızı ve Özkaynak Çarpanı.

2

Özkaynak çarpanını bulmak için işletmenin toplam varlıklarını toplam özkaynaklarına bölün.

3

%20 = %5 x Aktif Devir Hızı x 2,5 eşitliğini çözerek önce devir hızını, sonra satışları bulun.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin borçlanma oranının artması durumunda, diğer değişkenler sabitken özkaynak kârlılığının nasıl etkileneceğini analiz ediniz.

Alternatif Yöntem

Önce Aktif Kârlılığı (

ROA

) bulunabilir.

ROE = ROA \times \text{Özkaynak Çarpanı} \Rightarrow 0,20 = ROA \times 2,5 \Rightarrow ROA = 0,08

(%8). Ardından

ROA = \text{Net Kâr Marjı} \times \text{Aktif Devir Hızı}

formülünden

0,08 = 0,05 \times ADH \Rightarrow ADH = 1,6

bulunur. Sonuç aynıdır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 89Soru →

Bir işletmenin ilgili hesap dönemine ait gelir tablosundan derlenen bazı veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	$1.500.000$
Satışların Maliyeti	$900.000$
Faaliyet Giderleri	$300.000$
Dönem Net Kârı	$120.000$

Bu verilere göre, işletmenin net kâr marjı yüzde kaçtır?

8

10

20

40

25

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $8$

Cevap

İşletmenin net kâr marjı %8'dir.

Net kâr marjı, işletmenin dönem net kârının net satışlarına oranlanmasıyla hesaplanır. Verilen tabloda dönem net kârı

120.000

TL ve net satışlar

1.500.000

TL olarak belirtilmiştir. Bu iki değerin oranlanmasıyla

(120.000 / 1.500.000)

sonuç

0,08

, yani

\%8

olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Net kâr marjı formülünü belirle.

Net\ Kâr\ Marjı = \frac{Dönem\ Net\ Kârı}{Net\ Satışlar} \times 100

Net kâr marjı, her 100 TL'lik satışın ne kadarının net kâra dönüştüğünü gösterir.

2

Verilen değerleri formülde yerine koy.

Net\ Kâr\ Marjı = \frac{120.000}{1.500.000} = 0,08

İşletmenin net kârı ve net satışları oranlanarak karlılık kapasitesi ölçülür.

3

Sonucu yüzde cinsinden ifade et.

0,08 \times 100 = \%8

Oran analizinde sonuçlar genellikle yüzde olarak ifade edilir.

Anahtar Kavram

Net Kâr Marjı

İpuçları

1

Karlılık oranlarında paydaya hangi temel gelir tablosu kaleminin yazıldığını hatırlayın.

2

Net kâr marjı hesaplanırken dönem net kârını, net satışlar tutarına bölmeniz gerekir.

3

120.000

TL tutarındaki net kârı,

1.500.000

TL olan net satışlara böldüğünüzde sonuca ulaşacaksınız.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin brüt satış kâr marjı ile net kâr marjı arasındaki farkın nedenlerini, faaliyet giderleri ve vergi öncesi diğer gelir/gider kalemleri üzerinden analiz edebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 90Soru →

Bir işletmenin dönem sonu bilançosunda yer alan bazı veriler aşağıda sunulmuştur:

Bilanço Kalemi	Tutar (TL)
Toplam Varlıklar (Aktif)	$500.000$
Toplam Özkaynaklar	$300.000$

Bu verilere göre, işletmenin mali yapısını analiz etmekte kullanılan finansal kaldıraç oranı yüzde kaçtır?

\%25

\%40

\%60

\%67

\%150

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%40$

Cevap

İşletmenin finansal kaldıraç oranı

\%40

'dır.

Finansal kaldıraç oranı, bir işletmenin toplam varlıklarının ne kadarının yabancı kaynaklar (borçlar) ile finanse edildiğini ölçer. Bu soruda toplam aktif

500.000

TL ve özkaynaklar

300.000

TL olduğuna göre, yabancı kaynaklar

200.000

TL'dir.

200.000 / 500.000

işlemi sonucunda oran

\%40

olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam yabancı kaynak tutarını hesaplayın.

500.000

TL (Aktif) -

300.000

TL (Özkaynak) =

200.000

TL (Toplam Yabancı Kaynak)

Bilanço temel eşitliğine göre Aktif = Yabancı Kaynaklar + Özkaynaklar'dır.

2

Finansal kaldıraç oranı formülünü uygulayın.

Finansal Kaldıraç Oranı = \frac{Toplam Yabancı Kaynak}{Toplam Aktif}

Finansal kaldıraç oranı, işletme varlıklarının ne kadarının borçlarla finanse edildiğini gösterir.

3

Verileri formülde yerine koyarak sonucu bulun.

\frac{200.000}{500.000} = 0,40

yani

\%40

İşletmenin toplam varlıklarının

\%40

'ı yabancı kaynaklardan oluşmaktadır.

Anahtar Kavram

Finansal Kaldıraç Oranı (Toplam Borç / Toplam Aktif)

İpuçları

1

Öncelikle bilanço eşitliğini kullanarak toplam borç (yabancı kaynak) tutarını bulun.

2

Finansal kaldıraç oranının paydasında her zaman toplam aktif (veya pasif) yer alır.

Daha Fazla Pratik

Finansal kaldıraç oranı ile özkaynak oranının toplamının her zaman 1'e (yüzde 100) eşit olduğunu unutmayın.

Tahmini Süre:45s

Soru 91Soru →

Bir işletmenin pasif yapısına ilişkin aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

Kalem / Oran Bilgisi	Değer
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$210.000$ TL
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar	$90.000$ TL
Özkaynakların Toplam Kaynaklar İçindeki Payı	$\%40$

Bu verilere göre, işletmenin toplam aktif tutarı kaç TL'dir?

200.000

300.000

400.000

500.000

750.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $500.000$

Cevap

İşletmenin toplam aktif tutarı

500.000

TL'dir.

Toplam yabancı kaynaklar (

300.000

TL), aktif toplamının bir parçasıdır. Özkaynakların toplam kaynaklar içindeki payı

\%40

olarak verildiğine göre, yabancı kaynakların payı (finansal kaldıraç oranı)

\%60

olmalıdır.

300.000

TL tutarındaki borç, toplam kaynağın

\%60

'ına tekabül ettiğine göre, toplam kaynak (aktif) tutarı

300.000 / 0,60 = 500.000

TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam Yabancı Kaynakları (

TYK

) hesaplayın.

210.000 + 90.000 = 300.000

TL

Finansal kaldıraç oranının pay kısmını oluşturacak toplam borç tutarını belirlemek gerekir.

2

Finansal kaldıraç oranını tespit edin.

1 - 0,40 = 0,60

(veya

\%60

)

Özkaynakların payı

\%40

ise, geri kalan

\%60

yabancı kaynakların payıdır (Finansal Kaldıraç Oranı).

3

Toplam aktif (veya toplam kaynak) tutarını hesaplayın.

300.000 / 0,60 = 500.000

TL

Finansal\ Kaldıraç\ Oranı = \frac{Toplam\ Yabancı\ Kaynak}{Toplam\ Kaynak}

formülünden hareketle,

Toplam\ Kaynak = \frac{TYK}{Kaldıraç\ Oranı}

eşitliği kullanılır.

Anahtar Kavram

Finansal Kaldıraç Oranı ve Özkaynak Oranı İlişkisi

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 92Soru →

Bir işletmenin likidite durumunun analizine yönelik elde edilen bazı finansal veriler ve oranlar şu şekildedir:

Finansal Veri / Oran	Değer
Cari Oran	$2,5$
Asit-Test Oranı	$1,5$
Nakit Oranı	$0,5$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$200.000$ TL

İşletmenin dönen varlıkları içerisinde $20.000$ TL tutarında 'Gelecek Aylara Ait Giderler' kalemi yer aldığına göre, bu işletmenin stoklarının toplam tutarı kaç TL'dir?

100.000

TL

180.000

TL

200.000

TL

220.000

TL

300.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $180.000$ TL

Cevap

İşletmenin stok tutarı 180.000 TL'dir.

İşletmenin Cari Oranı

2,5

olduğuna göre Dönen Varlıkları

500.000

TL'dir (

2,5 \times 200.000

). Asit-Test Oranı

1,5

olduğundan, likit varlıklar toplamı

300.000

TL (

1,5 \times 200.000

) olarak bulunur. Likit varlıklar; dönen varlıklardan stoklar ve gelecek aylara ait giderlerin çıkarılmasıyla bulunduğuna göre (

500.000 - Stoklar - 20.000 = 300.000

), stok tutarı

180.000

TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Dönen varlıkların toplam tutarının hesaplanması

Dönen\ Varlıklar = 2,5 \times 200.000 = 500.000

TL

Cari oran, dönen varlıkların kısa vadeli yabancı kaynaklara oranıdır.

2

Asit-test oranı pay kısmının (Likit Varlıklar) hesaplanması

Likit\ Varlıklar = 1,5 \times 200.000 = 300.000

TL

Asit-test oranı payı; dönen varlıklardan stoklar ve gelecek aylara ait giderlerin çıkarılmasıyla elde edilir.

3

Stok tutarının formülden çekilerek hesaplanması

500.000 - Stoklar - 20.000 = 300.000 \Rightarrow Stoklar = 180.000

TL

Dönen varlıklar toplamından likit varlıklar ve gelecek aylara ait giderler çıkarıldığında kalan tutar stokları verir.

Anahtar Kavram

Likidite Oranları Bileşenleri

Daha Fazla Pratik

İşletmenin 'Hazır Değerler + Menkul Kıymetler' toplamı ile 'Ticari Alacaklar' tutarını ayrı ayrı hesaplayarak likidite yapısını detaylandırınız.

Alternatif Yöntem

Cari oran ile Asit-test oranı arasındaki

1,0

birimlik fark (

2,5 - 1,5

), stoklar ve gelecek aylara ait giderlerin KVYK'ya oranını verir.

(Stoklar + 20.000) / 200.000 = 1,0

denkleminden

Stoklar + 20.000 = 200.000

ve buradan

Stoklar = 180.000

TL sonucuna daha hızlı ulaşılabilir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 93Soru →

Bir işletmenin kısa vadeli yabancı kaynaklarının toplam kaynaklar içindeki payı $\%25$ , uzun vadeli yabancı kaynaklarının toplam kaynaklar içindeki payı ise $\%35$ olarak saptanmıştır. Bu bilgilere göre, söz konusu işletmenin yabancı kaynaklarının özkaynaklarına oranı (Borç / Özkaynak) aşağıdakilerden hangisidir?

0,40

0,60

0,67

1,50

2,50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1,50

Cevap

İşletmenin yabancı kaynaklarının özkaynaklarına oranı 1,50'dir.

İşletmenin toplam yabancı kaynaklarının toplam kaynaklar içindeki payı

\%60

(

0,25 + 0,35

) olarak hesaplanır. Bu durumda özkaynakların payı

\%40

(

1,00 - 0,60

) olur. Soruda istenen Borç / Özkaynak oranı ise

\%60 / \%40

işleminden

1,50

olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam yabancı kaynak oranını (Finansal Kaldıraç Oranı) belirle

0,25 + 0,35 = 0,60

(

\%60

)

Kısa ve uzun vadeli yabancı kaynakların toplamı, işletmenin toplam borç yükünü verir.

2

Özkaynakların toplam kaynaklar içindeki payını hesapla

1,00 - 0,60 = 0,40

(

\%40

)

Pasif toplamı (kaynaklar) 100 kabul edildiğinde, borçlar düşüldükten sonra kalan kısım özkaynakları temsil eder.

3

Borç / Özkaynak oranını hesapla

\frac{0,60}{0,40} = 1,50

Toplam yabancı kaynakların özkaynaklara bölünmesiyle finansal yapıdaki borç-özkaynak dengesi bulunur.

Anahtar Kavram

Finansal kaldıraç oranları ve özkaynaklar ile yabancı kaynaklar arasındaki oransal ilişki.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 94Soru →

Finansal analiz çalışmaları kapsamında bir işletmenin likidite yapısını inceleyen bir uzman, döneme ait aşağıdaki verilere ulaşmıştır:

Finansal Veri / Oran	Tutar veya Katsayı
Nakit Oranı	$0,40$
Hazır Değerler ve Menkul Kıymetler Toplamı	$48.000$ TL
Cari Oran	$3,00$
Asit-Test Oranı	$1,80$
Gelecek Aylara Ait Giderler	$12.000$ TL

Bu verilere göre, söz konusu işletmenin stoklarının toplam tutarı kaç TL'dir?

120.000

TL

132.000

TL

144.000

TL

216.000

TL

240.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $132.000$ TL

Cevap

İşletmenin stoklarının toplam tutarı

132.000

TL'dir.

İşletmenin stok tutarı, toplam dönen varlıklar (

360.000

TL) ile likit varlıklar (

216.000

TL) ve nakit dışı diğer kalemler (

12.000

TL) arasındaki fark alınarak bulunur. Nakit oranı üzerinden KVYK

120.000

TL, cari oran üzerinden DV

360.000

TL olarak hesaplanır. Asit-test oranı payı olan

216.000

TL, DV içerisinden stoklar ve gelecek aylara ait giderlerin çıkarılmış halidir. Dolayısıyla

360.000 - 216.000 - 12.000 = 132.000

TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (KVYK) tutarının hesaplanması

KVYK = 48.000 / 0,40 = 120.000

TL

Nakit oranı, hazır değerler ve menkul kıymetler toplamının KVYK'ya bölünmesiyle bulunur.

2

Dönen Varlıklar (DV) toplamının hesaplanması

DV = 120.000 \times 3,00 = 360.000

TL

Cari oran, dönen varlıkların KVYK'ya bölünmesiyle elde edildiği için KVYK ile oran çarpılarak DV bulunur.

3

Asit-Test oranı payının (Likit Varlıklar) hesaplanması

Likit Varlıklar = 120.000 \times 1,80 = 216.000

TL

Asit-test oranı, likit varlıkların KVYK'ya oranıdır.

4

Stok tutarının ayrıştırılması

Stoklar = 360.000 - 216.000 - 12.000 = 132.000

TL

Dönen varlıklardan likit varlıklar ve gelecek aylara ait giderler çıkarıldığında kalan tutar stokları verir.

Anahtar Kavram

Likidite oranları arasındaki ilişkiler ve Dönen Varlık bileşenlerinin analizi

Soru 95Soru →

Bir işletmenin ilgili hesap dönemine ait finansal tablolarından elde edilen veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Gösterge	Değer
Aktif Devir Hızı	$1,5$
Net Kâr Marjı	$\%10$
Finansal Kaldıraç Oranı (Toplam Yabancı Kaynak / Aktif Toplamı)	$\%60$

Bu verilere göre, işletmenin ilgili dönemdeki Özkaynak Kârlılığı (Mali Rantabilite) oranı yüzde kaçtır?

15

25

37,5

40

6,67

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $37,5$

Cevap

İşletmenin özkaynak kârlılığı

\%37,5

olarak hesaplanır.

Özkaynak kârlılığı (Mali Rantabilite), DuPont analizi çerçevesinde 'Net Kâr Marjı × Aktif Devir Hızı × Özkaynak Çarpanı' formülüyle hesaplanır. Soruda verilen Net Kâr Marjı (

\%10

) ile Aktif Devir Hızı (

1,5

) çarpıldığında Aktif Kârlılığı

\%15

bulunur. Finansal kaldıraç oranı

\%60

olduğuna göre özkaynak oranı

\%40

'tır (

1 - 0,60

). Özkaynak çarpanı ise

1 / 0,40 = 2,5

değerine eşittir. Sonuç olarak

\%15 \times 2,5 = \%37,5

oranına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Aktif Kârlılık (ROA) oranının hesaplanması

ROA = \%10 \times 1,5 = \%15

DuPont analizinin ilk aşaması olan aktif kârlılığı, net kâr marjı ile aktif devir hızının çarpımıdır.

2

Özkaynak oranının (Özkaynak / Aktif Toplamı) belirlenmesi

1,00 - 0,60 = 0,40

(

\%40

)

Finansal kaldıraç oranı

\%60

ise, aktiflerin kalan

\%40

'lık kısmı özkaynaklarla finanse ediliyor demektir.

3

Özkaynak Çarpanının hesaplanması

\text{Özkaynak Çarpanı} = \frac{1}{0,40} = 2,5

Özkaynak kârlılığına ulaşmak için aktif kârlılığının özkaynak çarpanı (Aktif / Özkaynak) ile çarpılması gerekir.

4

Özkaynak Kârlılığının (ROE) nihai hesaplaması

\%15 \times 2,5 = \%37,5

Aktif kârlılığı ile özkaynak çarpanı çarpılarak işletme sahiplerine düşen getiri oranı bulunur.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi ve Özkaynak Kârlılığı Bileşenleri

İpuçları

1

Özkaynak kârlılığını bulmak için önce Aktif Kârlılığını (ROA) hesaplamayı deneyin.

2

Kaldıraç oranı borçların payını gösterir; özkaynakların payını bulmak için bu oranı 1'den çıkarın.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin borçlanma maliyeti aktif kârlılığından düşükse, kaldıraç etkisi özkaynak kârlılığını artıracaktır. Bu durumu sayısal verilerle test edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

ROE = ROA / (1 - Kaldıraç Oranı) formülü kullanılarak doğrudan hesaplanabilir:

0,15 / (1 - 0,60) = 0,15 / 0,40 = 0,375

.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 96Soru →

Bir işletmenin dönem sonu bilançosunda yer alan mali yapı verileri şu şekildedir:

Bilanço Kalemi	Tutar (TL)
Toplam Aktif	$1.600.000$
Özkaynaklar	$400.000$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$480.000$

Bu verilere göre, işletmenin finansal kaldıraç oranı aşağıdakilerden hangisidir?

0,25

0,30

0,45

0,75

3,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $0,75$

Cevap

İşletmenin finansal kaldıraç oranı

0,75

olarak hesaplanır.

Finansal kaldıraç oranı, işletmenin toplam borç yükünü aktif toplamı üzerinden ölçer. Bu soruda toplam varlıklar

1.600.000

TL, özkaynaklar ise

400.000

TL olduğu için toplam yabancı kaynaklar

1.200.000

TL'dir. Bu tutarın aktif toplamına oranı olan

0,75

doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam yabancı kaynak tutarının hesaplanması

1.200.000

TL

Bilanço eşitliğine göre Pasif Toplamı (Aktif Toplamı) = Toplam Yabancı Kaynaklar + Özkaynaklar formülü kullanılır.

1.600.000 - 400.000 = 1.200.000

TL bulunur.

2

Finansal kaldıraç oranının hesaplanması

0,75

Finansal kaldıraç oranı, toplam yabancı kaynakların toplam aktif (veya pasif toplamı) tutarına bölünmesiyle elde edilir:

1.200.000 / 1.600.000 = 0,75

.

Anahtar Kavram

Finansal kaldıraç oranı, işletme varlıklarının ne kadarının yabancı kaynaklarla (borçlarla) finanse edildiğini gösteren bir mali yapı oranıdır.

Daha Fazla Pratik

Bu işletmenin borç/özkaynak oranını hesaplayarak mali yapının risk düzeyini tekrar değerlendiriniz.

Alternatif Yöntem

Özkaynakların aktif içindeki payı (

400.000 / 1.600.000 = 0,25

) bulunduktan sonra, toplam pay olan

1,00

'dan bu oran çıkarılarak (

1,00 - 0,25 = 0,75

) doğrudan finansal kaldıraç oranına ulaşılabilir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 97Soru →

Bir işletmenin dönem sonu finansal tablolarından hareketle hesaplanan likidite oranlarına ilişkin veriler şu şekildedir:

- Cari Oran: $2,4$
- Asit-Test Oranı: $1,4$
- Nakit Oranı: $0,6$

İşletmenin dönen varlıklarının yalnızca Hazır Değerler, Ticari Alacaklar ve Stoklar kalemlerinden oluştuğu ve dönem sonu stok tutarının $80.000$ TL olduğu bilinmektedir.

Buna göre, işletmenin bilançosunda yer alan Ticari Alacaklar tutarı kaç TL'dir?

48.000

TL

64.000

TL

80.000

TL

112.000

TL

192.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $64.000$ TL

Cevap

İşletmenin Ticari Alacaklar tutarı

64.000

TL'dir.

Likidite oranları arasındaki matematiksel farklar, dönen varlıkların alt kalemlerinin (stoklar, alacaklar, nakit) Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklara olan oranını verir. Cari oran (

2,4

) ile asit-test oranı (

1,4

) arasındaki fark olan

1,0

değeri doğrudan stokların KVYK'ya oranını temsil eder. Stok tutarı

80.000

TL olduğu için KVYK da

80.000

TL olarak bulunur. Nakit oranı

0,6

olduğuna göre hazır değerler

48.000

TL'dir (

80.000 \times 0,6

). Asit-test oranı kapsamındaki likit varlıklar toplamı

112.000

TL (

80.000 \times 1,4

) olduğundan, bu toplamdan hazır değerler (

48.000

TL) çıkarıldığında ticari alacaklar

64.000

TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Stokların Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (KVYK) cinsinden oranını bulmak

Stok Oranı = Cari Oran - Asit-Test Oranı =

2,4 - 1,4 = 1,0

Cari oran dönen varlıkların tamamını, asit-test oranı ise stoklar hariç likit dönen varlıkları kapsadığı için aradaki fark stokların KVYK'ya oranını verir.

2

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (KVYK) tutarını hesaplamak

KVYK = Stok Tutarı / Stok Oranı =

80.000 / 1,0 = 80.000

TL

Stok tutarı ve bu tutarın KVYK'ya oranı bilindiği için toplam kaynak tutarına ulaşılır.

3

Hazır Değerler (Nakit) tutarını hesaplamak

Hazır Değerler = KVYK

\times

Nakit Oranı =

80.000 \times 0,6 = 48.000

TL

Nakit oranı, hazır değerlerin KVYK'ya bölünmesiyle bulunduğu için içler dışlar çarpımı ile tutara ulaşılır.

4

Ticari Alacaklar tutarını hesaplamak

Ticari Alacaklar = (KVYK

\times

Asit-Test Oranı) - Hazır Değerler = (

80.000 \times 1,4

) -

48.000 = 112.000 - 48.000 = 64.000

TL

Asit-test oranının payı 'Hazır Değerler + Ticari Alacaklar' toplamından oluştuğu için toplamdan hazır değerler çıkarılarak alacaklara ulaşılır.

Anahtar Kavram

Likidite oranları arasındaki bileşen ilişkileri kullanılarak bilanço kalemlerine ulaşılması.

İpuçları

1

Cari oran ile asit-test oranı arasındaki temel farkın hangi bilanço kaleminden kaynaklandığını hatırlayın.

2

Önce stok farkından (

2,4 - 1,4

) yararlanarak Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar toplamını bulun.

3

KVYK'yı bulduktan sonra nakit oranını kullanarak hazır değerleri hesaplayın ve asit-test toplamından çıkarın.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin Net İşletme Sermayesi tutarını hesaplayarak likidite yeterliliğini yorumlayınız.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 98Soru →

Bir finansal analist, bir işletmenin kârlılık performansını DuPont analiz sistemine göre değerlendirmektedir. Yapılan incelemede işletmenin net kâr marjının $\%6$ , aktif devir hızının $1,2$ ve özkaynak çarpanının $2,5$ olduğu belirlenmiştir. Buna göre, bu işletmenin özkaynak kârlılık ( $ROE$ ) oranı yüzde kaçtır?

\%7,2

\%9,7

\%15

\%18

\%3

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%18$

Cevap

İşletmenin özkaynak kârlılık oranı

\%18

olarak hesaplanır.

DuPont analiz sistemine göre özkaynak kârlılığı (

ROE

); Net Kâr Marjı, Aktif Devir Hızı ve Özkaynak Çarpanı bileşenlerinin çarpımına eşittir. Verilen değerler yerine konulduğunda

0,06 \times 1,2 \times 2,5 = 0,18

yani

\%18

sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Aktif kârlılık (

ROA

) oranını hesaplayınız.

\%6 \times 1,2 = \%7,2

DuPont sisteminde özkaynak kârlılığına giden ilk yol net kâr marjı ile aktif devir hızının çarpılarak aktif kârlılığının bulunmasıdır.

2

Aktif kârlılığı ile özkaynak çarpanını çarparak özkaynak kârlılığını (

ROE

) bulunuz.

\%7,2 \times 2,5 = \%18

İşletmenin varlıklarını ne kadar kârlı kullandığı (

ROA

), finansal kaldıraç etkisi (

OC

) ile genişletilerek ortakların yatırımı üzerindeki getiri hesaplanır.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi (Genişletilmiş ROE Formülü)

İpuçları

1

DuPont analizi, özkaynak kârlılığını üç temel oranın çarpımı olarak açıklar.

2

Önce işletmenin varlık kârlılığını (

ROA

) bulmak için net kâr marjı ve devir hızını çarpın, ardından sonucu özkaynak çarpanı ile birleştirin.

3

ROE = Net Kâr Marjı \times Aktif Devir Hızı \times Özkaynak Çarpanı

formülünü uygulayarak tüm sayısal verileri birbiriyle çarpmanız yeterlidir.

Daha Fazla Pratik

Finansal kaldıraç oranının (Borç/Pasif) verildiği durumlarda özkaynak çarpanının nasıl hesaplandığını tekrar edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

ROE oranını doğrudan

ROA \times \text{Özkaynak Çarpanı}

şeklinde de düşünebilirsiniz. Burada

ROA = \%6 \times 1,2 = \%7,2

olduğundan,

7,2 \times 2,5 = 18

sonucuna hızlıca varılabilir.

Tahmini Süre:45s

Soru 99Soru →

Bir işletmenin finansal analiz çalışmaları sırasında, dönem sonu bilançosunda yer alan dönen varlıklar ve kısa vadeli yabancı kaynak kalemlerinden bazılarının tutarları aşağıda verilmiştir:

Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Kasa	$60.000$
Bankalar	$140.000$
Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$50.000$
Hisse Senetleri	$100.000$
Alıcılar	$150.000$
Stoklar	$200.000$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$250.000$

Bu verilere göre, işletmenin likidite durumunu en muhafazakâr biçimde ölçen nakit oranı kaçtır?

1,00

1,20

1,60

0,60

0,80

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1,00$

Cevap

İşletmenin nakit oranı 1,00 olarak hesaplanmaktadır.

Nakit oranı hesaplanırken pay kısmında Hazır Değerler (Kasa + Bankalar - Verilen Çekler) ve Menkul Kıymetler (Hisse Senetleri) toplamı yer alır. Bu toplam (

250.000

TL), Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar toplamına (

250.000

TL) bölündüğünde sonuç

1,00

çıkmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Hazır Değerler grubunun net tutarının belirlenmesi

Hazır Değerler =

60.000

(Kasa) +

140.000

(Bankalar) -

50.000

(Verilen Çekler) =

150.000

TL

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı aktif düzenleyici bir hesap olup hazır değerler toplamından düşülmelidir.

2

Nakit oranı payının (Hazır Değerler + Menkul Kıymetler) hesaplanması

150.000

(Hazır Değerler) +

100.000

(Hisse Senetleri) =

250.000

TL

Nakit oranı, işletmenin en likit varlıklarının kısa vadeli borçları karşılama gücünü ölçer.

3

Nakit oranının hesaplanması

250.000 / 250.000 = 1,00

Pay değerinin toplam Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar tutarına bölünmesiyle orana ulaşılır.

Anahtar Kavram

Nakit Oranı (Cash Ratio)

İpuçları

1

Nakit oranı, işletmenin en likit varlıklarını (Hazır Değerler ve Menkul Kıymetler) esas alır.

2

Bilançodaki düzenleyici hesapların (-) işaretine dikkat edin. 103 nolu hesap nakit toplamını azaltır.

3

Pay kısmında Alıcılar veya Stoklar gibi tahsili veya satışı zaman alabilecek kalemleri kullanmayın.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin Asit-Test oranını hesaplayarak, alacakların likidite üzerindeki etkisini analiz ediniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 100Soru →

Bir işletmenin cari oranı $2,0$ , asit-test oranı $1,2$ ve net işletme sermayesi $160.000$ TL'dir. İşletme, maliyet bedeli $80.000$ TL olan stoklarını, herhangi bir kâr marjı eklemeden kredili (veresiye) olarak satmıştır.

Bu işlemin ardından işletmenin cari oranı ve asit-test oranı sırasıyla aşağıdakilerden hangisi olur?

Cari Oran:

2,0

; Asit-Test Oranı:

1,7

Cari Oran:

2,5

; Asit-Test Oranı:

1,2

Cari Oran:

2,0

; Asit-Test Oranı:

1,2

Cari Oran:

1,5

; Asit-Test Oranı:

1,7

Cari Oran:

2,0

; Asit-Test Oranı:

1,5

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cari Oran: $2,0$ ; Asit-Test Oranı: $1,7$

Cevap

İşlem sonrası yeni cari oran

2,0

ve yeni asit-test oranı

1,7

olarak gerçekleşir.

Yapılan işlem sonucunda işletmenin toplam dönen varlık tutarı değişmez çünkü stok kalemindeki azalış, ticari alacaklar kalemindeki artışla dengelenmiştir. Bu durum cari oranın sabit kalmasını sağlar. Ancak asit-test oranı hesaplanırken pay kısmından stoklar düşüldüğü için, stokların daha likit bir varlık olan alacaklara dönüşmesi asit-test oranının payını artırır ve dolayısıyla oran yükselir.

Adım Adım Çözüm

1

Başlangıçtaki Kısa Vadeli Yabancı Kaynak (KVYK) ve Dönen Varlık (DV) tutarlarını hesaplayın.

KVYK = 160.000

TL,

DV = 320.000

TL

Cari oran

2,0

ise

DV = 2 \times KVYK

'dır. Net İşletme Sermayesi (

DV - KVYK

)

160.000

TL olduğuna göre,

2 \times KVYK - KVYK = 160.000

denklemiyle borç tutarı bulunur.

2

Başlangıçtaki likit varlıklar (stok hariç dönen varlıklar) toplamını bulun.

Likit Varlıklar

= 192.000

TL

Asit-Test Oranı

= Likit Varlıklar / KVYK = 1,2

ise,

Likit Varlıklar = 1,2 \times 160.000 = 192.000

TL olur.

3

Yapılan işlemin (kredili stok satışı) varlık kalemleri üzerindeki etkisini analiz edin.

Stoklar

80.000

TL azalır, Ticari Alacaklar

80.000

TL artar.

Maliyetine kredili satış yapıldığında stok aktiften çıkar, yerine aynı değerde alacak kalemi girer. Kâr edilmediği için özkaynak veya borç yapısı etkilenmez.

4

Yeni oranları hesaplayın.

Yeni Cari Oran

= 2,0

; Yeni Asit-Test Oranı

= 1,7

Yeni

DV = 320.000 - 80.000 + 80.000 = 320.000

TL (

320.000 / 160.000 = 2,0

). Yeni Likit Varlıklar

= 192.000 + 80.000 = 272.000

TL (

272.000 / 160.000 = 1,7

).

Anahtar Kavram

Varlıkların nakde dönüşme hızı ve likidite oranları üzerindeki işlem bazlı etkiler

İpuçları

1

Cari oran dönen varlıkların borçlara oranıyken, asit-test oranı stoklar hariç varlıkların borçlara oranıdır.

2

Net işletme sermayesi ve cari oran verildiğinde,

DV

ve

KVYK

tutarlarını cebirsel olarak bulabilirsiniz.

3

Stok satıldığında stok azalır, alacak artar; alacaklar asit-test oranının hesabına dahil edilirken stoklar edilmez.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin bu stokları kârla satması durumunda oranların nasıl etkileneceğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Oran Analizi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar