Diplomasi ve Konsolosluk Hukuku

385 soru

Soru 141Soru

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi uyarınca; kabul eden devletin makamlarının (polis, jandarma veya belediye görevlileri gibi) gönderen devletin diplomatik misyonuna ait binalara girmesiyle ilgili temel kural aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Misyon şefinin rızası olmadıkça, kabul eden devletin makamlarının bu binalara girmesi kesinlikle yasaktır.

Cevap

Doğru cevap, kabul eden devletin makamlarının misyon binalarına girmesinin ancak misyon şefinin rızası ile mümkün olduğunu belirten seçenektir.
1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 22. maddesi, misyon binalarının dokunulmaz olduğunu açıkça belirtir. Kabul eden devletin ajanları (polis, itfaiye, icra memurları vb.), misyon şefinin rızası olmadıkça bu binalara giremezler. Bu, diplomatik temsilin herhangi bir baskı altında kalmadan yürütülmesini sağlayan mutlak bir korumadır.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili uluslararası sözleşmenin ve maddenin belirlenmesi
1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi, Madde 22.
Diplomatik misyon binalarının hukuki statüsünü belirleyen temel metin budur.
2
Misyon binalarının dokunulmazlık kapsamının incelenmesi
Binaların dokunulmaz olduğu ve kabul eden devletin ajanlarının giremeyeceği kuralı.
Diplomatik temsilin bağımsızlığını ve güvenliğini sağlamak.
3
İstisnai durumun (rıza şartının) tespiti
Girişin ancak misyon şefinin rızası ile mümkün olması.
Dokunulmazlığın tek yasal sınırının gönderen devletin (misyon şefi aracılığıyla) izni olduğunu anlamak.

Anahtar Kavram

Misyon Binalarının Mutlak Dokunulmazlığı

Daha Fazla Pratik

Diplomatik misyonun arşivlerinin ve belgelerinin dokunulmazlığının mekanla sınırlı olup olmadığını (her nerede bulunursa bulunsun dokunulmaz olduklarını) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 142Soru

19611961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi’nin 9.9. maddesinde düzenlenen "istenmeyen kişi" (personapersona nonnon gratagrata) müessesesinin işletilmesi ve hukuki sonuçları ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu kurumun hukuki rejimi çerçevesinde tam ve doğru bir nitelendirme teşkil eder?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kabul eden devlet, bu yetkisini herhangi bir gerekçe gösterme zorunluluğu olmaksızın ve kişi henüz kendi ülkesine gelmeden dahi kullanabilir; gönderen devletin kişiyi geri çağırmaması durumunda ise kabul eden devletin ilgili şahsı misyon üyesi olarak tanımayı reddetme yetkisi doğar.

Cevap

Kabul eden devletin bu yetkisini herhangi bir gerekçe gösterme zorunluluğu olmaksızın ve kişi henüz kendi ülkesine gelmeden dahi kullanabileceğini, gönderen devletin yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde ise kabul eden devletin tek taraflı olarak statüyü tanımayı reddetme yetkisinin doğacağını belirten seçenek doğrudur.
Doğru ifade, 19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 9.9. maddesini tam olarak yansıtmaktadır. Kabul eden devlet, egemenlik hakkının bir gereği olarak, bir diplomatı veya misyon personelini herhangi bir gerekçe sunmadan 'istenmeyen kişi' veya 'kabul edilemez' ilan edebilir. Bu ilan kişi henüz ülkeye ayak basmadan (atama aşamasında) yapılabileceği gibi, kişi ülkedeyken de yapılabilir. Şayet gönderen devlet makul sürede kişiyi geri çekmezse, kabul eden devletin o kişiyi diplomatik statü sahibi olarak tanımayı reddetme hakkı doğar ki bu, dokunulmazlıkların sona ermesi sürecini tetikleyen temel yaptırımdır.

Adım Adım Çözüm

1
19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi Madde 99 hükmünü incele.
Kabul eden devletin 'herhangi bir zamanda ve kararını açıklamak zorunda kalmaksızın' bildirim yapabileceği tespit edildi.
Müessesenin temel hukuki dayanağını ve şartlarını belirlemek için gereklidir.
2
İlanın zamanlamasını (timing) kontrol et.
Kişinin kabul eden devlet ülkesine gelmesinden önce de bu bildirimin yapılabileceği görüldü.
Usuli sınırlamaları (ülkeye giriş şartı olup olmadığını) netleştirmek için.
3
Gönderen devletin (sending state) yükümlülüklerini analiz et.
Gönderen devlet ya kişiyi geri çağırmalı (recall) ya da misyondaki görevine son vermelidir.
Bildirimin gönderen devlet üzerindeki hukuki etkisini anlamak için.
4
Gönderen devletin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi durumundaki yaptırımı belirle.
Kabul eden devletin, ilgili şahsı misyon üyesi olarak tanımayı reddetme (refuse to recognize) yetkisi doğar.
Müessesenin nihai yaptırım gücünü ve sonucunu belirlemek için.

Anahtar Kavram

Persona Non Grata (İstenmeyen Kişi) Müessesesinin Mutlak Takdir Yetkisi ve Tanımayı Reddetme Sonucu

İpuçları

1
Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesinde 'gerekçe gösterme' (explaining the decision) konusunda ne dendiğini hatırlayın.
2
Kişinin ülkeye giriş yapmış olması zorunlu mudur, yoksa atama tebligatı aşamasında da işlem yapılabilir mi?
3
Eğer gönderen devlet bildirime uymazsa, kabul eden devletin tek taraflı olarak 'tanımayı reddetme' (refusal to recognize) yetkisi nihai bir yaptırımdır.

Daha Fazla Pratik

Diplomatik ajanlar ile konsolosluk memurlarının 'persona non grata' rejimi arasındaki farkları (konsoloslukta sadece ağır suçlar veya yetkili makamların kararı gibi nüansları) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 143Soru

19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi uyarınca misyon şeflerinin sınıfları, akreditasyon usulleri ve protokol kıdemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi uluslararası hukuk kurallarına göre yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geçici Maslahatgüzarlar (ad interim), asıl misyon şefi yerinde bulunmadığı sürece protokol kıdeminde 3.3. sınıf maslahatgüzarlar (en titre) ile aynı grupta ve eşit hizada yer alırlar.

Cevap

Geçici Maslahatgüzarların protokol kıdeminde Sürekli Maslahatgüzarlar ile eşit olduğu ifadesi yanlıştır; çünkü geçici maslahatgüzarlar tüm sınıflardaki misyon şeflerinden sonra yer alırlar.
Geçici Maslahatgüzarlar (ad interim), asıl misyon şefi bulunmadığında görevi devralan diplomatlardır ve 19611961 Viyana Sözleşmesi'nin 17.17. maddesi uyarınca protokolde tüm misyon şefi sınıflarının (Büyükelçi, Orta Elçi ve Sürekli Maslahatgüzar) ardından gelirler. Dolayısıyla, 3.3. sınıf bir misyon şefi olan Sürekli Maslahatgüzarlar (en titre) ile aynı kıdem grubunda yer alamazlar; onlardan daha geride yer alırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Misyon şefi sınıflarının tanımlanması
19611961 Viyana Sözleşmesi Madde 1414 uyarınca 33 sınıf belirlenmiştir: Büyükelçiler/Nuntiuslar (1.1.), Orta Elçiler/Internuntiuslar (2.2.) ve Maslahatgüzarlar (3.3.).
Sorudaki sınıfsal hiyerarşiyi anlamak için temel yasal dayanağı belirlemek gerekir.
2
Akreditasyon makamlarının ayırt edilmesi
1.1. ve 2.2. sınıflar Devlet Başkanı'na, 3.3. sınıf ise Dışişleri Bakanı'na akredite edilir.
Seçeneklerdeki akreditasyon usullerinin doğruluğunu teyit etmek için bu ayrım kritiktir.
3
Hukuki statü ve bağışıklıkların incelenmesi
Madde 14/214/2 uyarınca kıdem ve etiket dışında sınıflar arasında hiçbir hukuki fark yoktur.
Misyon şeflerinin rütbelerinin bağışıklık kapsamını etkileyip etkilemediğini belirlemek gerekir.
4
Geçici Maslahatgüzarlık statüsünün analizi
Madde 1717 uyarınca 'ad interim' (geçici) görevliler, 'en titre' (sürekli) maslahatgüzarlar dahil tüm misyon şeflerinden sonra gelir.
Protokoldeki kıdem sırasının özel bir istisnasını veya kuralını belirlemek için Sözleşme'nin ilgili maddesine başvurulur.

Anahtar Kavram

Diplomatik Misyon Şefi Sınıfları ve Protokol Kıdemi (19611961 Viyana Sözleşmesi)

İpuçları

1
19611961 Viyana Sözleşmesi'nin 14.14. ve 17.17. maddeleri arasındaki ayrımı hatırlayın.
2
Sürekli Maslahatgüzarlar (en titre) ile Geçici Maslahatgüzarların (ad interim) protokoldeki yerleri farklıdır; biri misyon şefi sınıfıdır, diğeri ise geçici bir görevdir.
3
Geçici Maslahatgüzarlar, tüm asıl misyon şefi sınıfları bittikten sonra en sonda yer alırlar.

Daha Fazla Pratik

Kıdem sıralamasında Kutsal Makam (Vatikan) temsilcilerinin ayrıcalıklı durumunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 144Soru

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, kabul eden devletin vatandaşı olmayan bir fahri konsolosluk memurunun başkanlık ettiği bir konsolosluk şefliğine tanınan gümrük muafiyetlerinin kapsamı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kabul eden devlet; gönderen devlet tarafından resmi kullanım için sağlanan arma, bayrak, mühür, büro mobilyası ve büro donanımı gibi maddelerin gümrük vergilerinden muaf olarak girişine izin verir.

Cevap

Doğru ifade; kabul eden devletin, gönderen devlet tarafından resmi kullanım için sağlanan arma, bayrak, mühür ve büro donanımı gibi maddelerin gümrük muafiyetiyle girişine izin vereceğini belirten seçenektir.
Sözleşmenin 60. maddesine göre, kabul eden devlet sadece resmi kullanım için gönderen devlet tarafından veya onun adına sağlanan belirli maddelere (bayrak, mühür, büro mobilyası vb.) gümrük muafiyeti tanımakla yükümlüdür. Bu, fahri konsolosluk şefliğinin işlevselliğini korumaya yönelik sınırlı bir muafiyettir.

Adım Adım Çözüm

1
Fahri konsolosluk rejimini düzenleyen 1963 Viyana Sözleşmesi'nin ilgili bölümünü (III. Bölüm) inceleyin.
Fahri konsoloslar için geçerli kuralların 58. ila 68. maddeler arasında olduğu tespit edildi.
Muvazzaf (kariyer) konsoloslar ile fahri konsoloslar arasındaki statü farkını anlamak için temel hukuki çerçeveye bakılmalıdır.
2
Gümrük muafiyetlerini düzenleyen 60. maddeyi analiz edin.
60. maddenin sadece resmi kullanım (official use) için sağlanan armalar, bayraklar, mühürler, büro mobilyaları ve donanımları kapsadığı görüldü.
Muafiyetin kapsamını (şahsi mi yoksa sadece resmi mi olduğu) belirlemek için madde hükmü detaylandırılmalıdır.
3
Muvazzaf konsoloslara tanınan gümrük haklarıyla (Madde 50) karşılaştırın.
Muvazzaf memurların şahsi eşya muafiyetinin (Madde 50), fahri memurlar için 58. maddede sayılan uygulanabilir maddeler listesinde yer almadığı anlaşıldı.
Hard zorluk seviyesindeki bu soruda, uygulanmayan maddelerin bilinmesi seçenekleri elemek için kritiktir.

Anahtar Kavram

Fahri Konsolosluk Gümrük Muafiyetinin Sınırları

İpuçları

1
Fahri konsoloslar ile muvazzaf (kariyer) konsoloslar arasındaki gümrük ayrıcalıkları aynı mıdır?
2
Sözleşmenin 58. maddesi, hangi maddelerin fahri konsoloslara uygulanacağını listeler. 50. madde (şahsi eşyalar) bu listede var mı?
3
Fahri konsoloslar için gümrük muafiyeti sadece 'resmi kullanım' (official use) ile sınırlandırılmıştır; şahsi araçlar veya ev eşyaları bu kapsamda değildir.

Daha Fazla Pratik

Fahri konsolosların vergi muafiyetlerinin (Madde 66) hangi ödemelerle sınırlı olduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 145Soru

19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 3.3. maddesi, bir diplomatik misyonun yerine getirmekle yükümlü olduğu asli fonksiyonları temel bir çerçevede saymış ve bu görevlerin sınırlarını çizmiştir. Söz konusu maddede belirtilen fonksiyonların kapsamı, hem diplomatik teamüller hem de egemenliğe saygı ilkesi ile doğrudan ilişkilidir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi çerçevesinde bir diplomatik misyonun (büyükelçiliğin) asli fonksiyonları (görevleri) arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kabul eden devletin adli ve idari makamları önünde, gönderen devlet vatandaşları için noterlik, nüfus sicili ve benzeri idari belgeleri tanzim etmek

Cevap

Kabul eden devletin adli ve idari makamları önünde, gönderen devlet vatandaşları için noterlik, nüfus sicili ve benzeri idari belgeleri tanzim etmek seçeneği diplomatik misyonun asli görevi değildir.
Doğru cevap olan seçenek, 19631963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 5.5. maddesinde düzenlenen konsolosluk fonksiyonlarını (noterlik, nüfus işlemleri, pasaport tanzimi vb.) içermektedir. 19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 3.3. maddesi ise diplomatik misyonun asli görevlerini sadece beş başlık altında (temsil, koruma, müzakere, raporlama ve dostane ilişkileri geliştirme) toplamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin (VDSVDS) 3.3. maddesinin incelenmesi.
Madde kapsamında 55 asli görev belirlenmiştir: Temsil, Koruma, Müzakere, Bilgi Toplama/Raporlama ve Dostane İlişkileri Geliştirme.
Diplomatik misyonun yetki sınırlarını belirleyen temel hukuki metin bu maddedir.
2
Seçeneklerde sunulan görevlerin VDSVDS 3.3. madde ile karşılaştırılması.
Temsil, müzakere, bilgi toplama ve dostane ilişkileri geliştirme görevlerinin VDSVDS kapsamında olduğu teyit edilirken; noterlik ve nüfus işlemlerinin bu listede yer almadığı görülür.
Diplomatik görevler ile idari/teknik nitelikteki konsolosluk görevleri arasındaki ayrımın yapılması gerekir.
3
19631963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin (VKSVKS) 5.5. maddesinin değerlendirilmesi.
Noterlik, nüfus sicili, pasaport tanzimi ve gemi/uçak denetimi gibi görevlerin münhasıran konsolosluk fonksiyonu olduğu saptanır.
Her ne kadar büyükelçilikler bünyesinde konsolosluk şubeleri bulunsa da, bu görevler diplomatik fonksiyon değil, konsolosluk fonksiyonudur.

Anahtar Kavram

Diplomatik Misyonun Fonksiyonları ve Konsolosluk Görevlerinden Ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 146Soru

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi (VCCR) hükümleri uyarınca, devletler arasındaki diplomatik ve konsolosluk ilişkilerinin kurulması, hukuksal statüsü ve görevlilerin yetki sınırları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gönderen devletin kabul eden devlette diplomatik misyonunun bulunmadığı ve üçüncü bir devletin diplomatik misyonu tarafından temsil edilmediği durumlarda; bir konsolosluk memuru, kabul eden devletin rızasıyla konsolosluk statüsü etkilenmeksizin diplomatik nitelikteki işlemleri yerine getirebilir.

Cevap

Gönderen devletin kabul eden devlette diplomatik misyonunun bulunmadığı ve üçüncü bir devletin diplomatik misyonu tarafından temsil edilmediği durumlarda; bir konsolosluk memuru, kabul eden devletin rızasıyla konsolosluk statüsü etkilenmeksizin diplomatik nitelikteki işlemleri yerine getirebilir.
1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 17. maddesine göre, eğer gönderen devletin kabul eden devlette diplomatik misyonu yoksa ve bir üçüncü devlet tarafından da temsil edilmiyorsa, kabul eden devletin rızasıyla konsolosluk memurları diplomatik işlemleri yürütebilir. Bu durumda memurun hukuki statüsü 'konsolos' olarak kalmaya devam eder, diplomatik statü kazanmaz.

Adım Adım Çözüm

1
VCCR Madde 2 çerçevesinde diplomatik ve konsolosluk ilişkilerinin ayrılabilirliğini analiz et.
Diplomatik ilişkilerin kesilmesinin konsolosluk ilişkilerini kendiliğinden sona erdirmediği saptandı.
Konsolosluk ilişkileri, diplomatik ilişkilerden bağımsız bir hukuki rejimle yönetilir.
2
Konsolosluk şefinin atanma belgelerini ve kabul usulünü incele.
Atama Belgesi'nin gönderen devlet, Buyuruldu Belgesi'nin (Exequatur) ise kabul eden devlet tarafından verildiği belirlendi.
Belgelerin kaynağı ve hukuki niteliği KPSS sınavlarında sıkça sorgulanan teknik bir ayrımdır.
3
Bağışıklık düzeylerini karşılaştır.
Konsolosluk memurlarının bağışıklığının diplomatik ajanların aksine mutlak değil, görevle sınırlı olduğu görüldü.
VCCR 1963 rejiminde konsolosluk bağışıklığı işlevsel niteliktedir.
4
VCCR Madde 17'deki istisnai yetkilendirme kuralını uygula.
Diplomatik temsilin olmadığı hallerde konsolosluk memurunun statüsünü kaybetmeden diplomatik işlem yapabileceği kuralı doğrulandı.
Sözleşmenin az bilinen fakat kritik öneme sahip olan 'diplomatik işlemler' başlığı altındaki hükmüdür.

Anahtar Kavram

Diplomatik ve Konsolosluk İlişkilerinin Bağımsızlığı ve Yetki İstisnaları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 147Soru

Uluslararası hukukta diplomatik temsilcilerin sahip olduğu yargı muafiyeti mutlak bir hak olmayıp belirli koşullarda feragat edilebilir bir nitelik taşımaktadır. 1961 Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, bağışıklıktan feragat usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bağışıklıktan feragat yetkisi gönderen devlete aittir ve bu feragat her zaman açık (sarih) olmalıdır.

Cevap

Bağışıklıktan feragat yetkisi gönderen devlete aittir ve bu feragat her zaman açık (sarih) olmalıdır.
Doğru yanıt, bağışıklıktan feragat yetkisinin gönderen devlete ait olduğunu ve bu işlemin açık (sarih) bir şekilde yapılması gerektiğini belirten ifadedir. 1961 Viyana Sözleşmesi'nin 32. maddesi uyarınca, gönderen devlet diplomatik ajanların yargı bağışıklığından feragat edebilir ve bu feragat her durumda açık olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Bağışıklık hakkının sahibini belirleme
Diplomatik bağışıklıklar ajanın şahsına tanınmış bir imtiyaz değil, gönderen devletin egemenliğini temsil eden bir haktır.
Viyana Sözleşmesi uyarınca feragat yetkisi ajana değil, gönderen devlete aittir.
2
Feragat şeklini analiz etme
Feragat işleminin geçerli olabilmesi için 'açık' (sarih) bir şekilde yapılması şarttır.
Hukuki belirlilik ilkesi gereği, zımni feragat istisnai durumlar (karşı dava açılması gibi) dışında kabul edilmez.
3
Yargı ve icra ayrımını değerlendirme
Yargılama safhası için yapılan feragat, kararın uygulanması (icra) safhasını kapsamaz.
İcra işlemleri devlet egemenliğine daha ağır bir müdahale teşkil ettiği için ayrı bir feragat beyanı aranır.

Anahtar Kavram

Bağışıklıktan Feragat Yetkisi ve Usulü

Daha Fazla Pratik

Diplomatik ajanın karşı dava açması durumunda (ikame-i dava) yargı bağışıklığından zımnen feragat edilmiş sayılıp sayılmayacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 148Soru

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, kabul eden devletin ülkesinde görev yapan meslekten bir konsolosluk memurunun (career consular officer) adli makamlar karşısındaki tanıklık yükümlülüğü ve kişi dokunulmazlığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Konsolosluk görevlerinin yerine getirilmesiyle ilgili hususlarda tanıklık yapma zorunluluğu bulunmadığı gibi, görev dışı konularda da tanıklık yapmaktan kaçınması durumunda kendisine hiçbir zorlayıcı tedbir veya ceza uygulanamaz.

Cevap

Meslekten konsolosluk memurlarının resmi görevleriyle ilgili tanıklık zorunluluğu yoktur ve diğer konularda tanıklığı reddetmeleri halinde kendilerine zorlayıcı tedbir uygulanamaz.
1963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 44. maddesi, meslekten konsolosluk memurlarına benzersiz bir statü tanır. Buna göre, resmi görevlerle ilgili tanıklık yapmama hakkı mutlaktır. Resmi görev dışındaki konularda ise mahkemeye çağrılabilirler (tanıklık yapmaları beklenir) ancak gelmeyi reddetmeleri halinde kendilerine para cezası, hapis veya zorla getirme gibi hiçbir adli veya idari yaptırım uygulanamaz. Bu, onları tanıklığa hiç çağrılamayan diplomatlardan ve çağrıldığında gelmezse yaptırıma tabi olan konsolosluk çalışanlarından ayırır.

Adım Adım Çözüm

1
Kişinin statüsünü belirle.
Söz konusu kişi 'meslekten bir konsolosluk memuru'dur (career officer).
Sözleşme, bağışıklıkları personelin sınıfına göre kademelendirmiştir.
2
Tanıklık kurallarını (VCCR Madde 44) incele.
Resmi görevler için tanıklık zorunluluğu yoktur (44/3). Görev dışı konularda çağrılabilirler ancak reddederlerse ceza/zorlama yapılamaz (44/1).
Bu durum konsolosluk memurlarına tanınan özel bir güvencedir.
3
Kişi dokunulmazlığını (Madde 41) ve yargı muafiyetini (Madde 43) kontrol et.
Trafik kazaları istisnadır ve tutuklama için ağır suç + adli makam kararı şarttır.
Konsolosluk bağışıklıklarının işlevsel (functional) niteliğini doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Konsolosluk memurlarının adli makamlar karşısındaki 'Yaptırımsız Tanıklık Dokunulmazlığı' ve 'Sınırlı Kişi Dokunulmazlığı'.

İpuçları

1
Konsolosluk memurlarının bağışıklıkları 'işlevsel' niteliktedir ve diplomatik ajanların bağışıklıklarından daha dardır.
2
Tanıklık konusunda Sözleşme'nin 44. maddesini hatırlayın: Meslekten memur (officer) ile hizmetli personel arasındaki 'yaptırım' farkına odaklanın.
3
Meslekten bir konsolosluk memuru mahkemeye çağrılabilir, ancak gelmezse yargıç ona para cezası veremez.

Daha Fazla Pratik

Konsolosluk binasının dokunulmazlığı ile diplomatik misyon binasının dokunulmazlığı arasındaki 'acil durum/rıza' farkını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 149Soru

1969 tarihli Özel Misyonlar Hakkında Sözleşme uyarınca, bir devletin belirli bir görevi yerine getirmek amacıyla başka bir devlete "özel misyon" (ad hoc diplomasi) gönderebilmesi için aşağıdaki şartlardan hangisinin gerçekleşmesi hukuken zorunludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlgili devletlerin bu konuda karşılıklı rızasının bulunması

Cevap

İlgili devletlerin karşılıklı rızasının bulunması
Uluslararası hukukta özel misyonların (ad hoc diplomasi) gönderilmesi ve kabul edilmesi, egemen devletlerin iradelerinin birleşmesine, yani karşılıklı rızaya dayanır. 1969 tarihli Özel Misyonlar Hakkında Sözleşme'nin 2. maddesi bu durumu açıkça düzenlemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Özel misyonun (ad hoc diplomasi) tanımını hatırla.
Belirli bir amaç için geçici olarak gönderilen temsilciliktir.
Kalıcı diplomatik misyonlardan (büyükelçilikler) ayrıldığı temel noktayı belirlemek için.
2
1969 Sözleşmesi'ndeki kuruluş şartlarını gözden geçir.
Sözleşmenin 2. maddesi rıza şartını, 7. maddesi ise diplomatik ilişki veya tanıma zorunluluğu olmadığını belirtir.
Hukuki dayanağı netleştirmek için.
3
Seçenekler arasında mutlak zorunluluk olanı belirle.
Karşılıklı rıza, uluslararası hukukun egemenlik ilkesi gereği vazgeçilmezdir.
Doğru cevaba ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Özel Misyonların Karşılıklı Rıza İlkesi

İpuçları

1
Özel misyonlar geçici niteliktedir ve her iki tarafın 'evet' demesine dayanır.

Daha Fazla Pratik

Özel misyonların üçüncü bir devletin ülkesinden geçişi sırasında sahip olduğu dokunulmazlıkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:35s
Soru 150Soru

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi (VDS) hükümleri çerçevesinde, devletler arasında diplomatik ilişkilerin kurulması, sürdürülmesi ve sona ermesi süreçlerine ilişkin hukuki usuller dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kabul eden devlet, gönderen devletin bir diplomatik ajanını henüz bu kişi kabul eden devletin ülkesine giriş yapmadan önce 'persona non grata' ilan edebilir ve bu karar için bir gerekçe sunmak zorunda değildir.

Cevap

Kabul eden devletin, bir diplomatik personeli henüz ülkeye gelmeden önce gerekçe göstermeksizin istenmeyen kişi ilan edebileceği ifadesi doğrudur.
Doğru seçenek, 1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 9. maddesinde yer alan ve kabul eden devlete tanınan en geniş yetkilerden birini tanımlamaktadır. Bir devlet, henüz ülkesine gelmemiş bir diplomatı dahi 'istenmeyen kişi' ilan edebilir ve bu tasarrufu için uluslararası hukuk önünde bir neden açıklamak zorunda değildir. Bu, devletlerin egemenlik haklarının diplomatik temsil üzerindeki mutlak yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
VDS 2. Maddenin Analizi
Diplomatik ilişkilerin tesisi ile sürekli misyon tesisi iki ayrı rıza gerektirir.
İlişkilerin kurulması otomatik olarak bina açma zorunluluğu getirmez.
2
VDS 4. Maddenin Analizi
Agreman reddi için gerekçe zorunluluğu yoktur.
Devletlerin egemenlik hakkı gereği temsilciyi kabul etmeme özgürlüğü korunmuştur.
3
VDS 9. Maddenin Analizi
'Persona non grata' ilanı her zaman (varış öncesi dahil) ve gerekçesiz yapılabilir.
Bu, kabul eden devletin ülkesindeki diplomatik kadroyu denetleme yetkisinin mutlak bir sonucudur.
4
VDS 45. Maddenin Analizi
İlişkiler kopsa veya savaş çıksa dahi arşiv ve binaların korunması zorunludur.
Diplomatik korumanın sürekliliği ilkesi uyarınca bu binaların dokunulmazlığı devam eder.

Anahtar Kavram

Diplomatik İlişkilerin Usuli Özerkliği ve Devlet Egemenliği

Daha Fazla Pratik

Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi 45. madde ile 1963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi 27. madde arasındaki benzerlik ve farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 151Soru

1963 tarihli Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi (VCCR) rejimine göre, iki devlet arasında konsolosluk ilişkilerinin kurulması ve bu sürecin diplomatik ilişkilerle olan hukuki bağına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Konsolosluk ilişkilerinin kurulması, ilgili devletlerin karşılıklı rızası ile gerçekleşir.

Cevap

Konsolosluk ilişkilerinin kurulması, ilgili devletlerin karşılıklı rızasına dayanır.
1963 tarihli Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 2/1. maddesine göre konsolosluk ilişkilerinin kurulması devletlerin karşılıklı rızasıyla gerçekleşir. Ayrıca sözleşmenin 2/2. maddesi, diplomatik ilişkilerin kesilmesinin konsolosluk ilişkilerini kendiliğinden sona erdirmeyeceğini açıkça belirterek bu iki ilişki türü arasındaki hukuki farkı ortaya koyar.

Adım Adım Çözüm

1
Konsolosluk ilişkilerinin kurulmasına ilişkin temel hukuki dayanağı belirlemek.
1963 tarihli Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 2. maddesi bu konudaki temel kuralı belirler.
Uluslararası hukukta devletler arasındaki ilişkilerin hukuki çerçevesini belirlemek için ilgili antlaşma hükümlerine başvurulur.
2
Sözleşmenin ilgili maddesindeki rıza ve diplomatik ilişki bağını analiz etmek.
Konsolosluk ilişkilerinin kurulması için karşılıklı rızanın şart olduğu ve diplomatik ilişkilerin kesilmesinin konsolosluk ilişkilerini kendiliğinden bitirmediği tespit edilir.
Konsolosluk hizmetlerinin (vatandaş koruma vb.) sürekliliği, diplomatik krizlerden bağımsız bir hukuki rejime tabi tutulmuştur.

Anahtar Kavram

Karşılıklı Rıza ve İlişkilerin Ayrılabilirliği

Daha Fazla Pratik

Konsolosluk memurlarının görevlerini yaparken sahip oldukları bağışıklıkların kapsamını diplomatik ajanlarla kıyaslayarak inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 152Soru

Uluslararası hukukta, gönderen devletin başka bir ülkeye atamak istediği misyon şefi için kabul eden devletten önceden almak zorunda olduğu ve reddi durumunda herhangi bir gerekçe bildirme yükümlülüğü bulunmayan resmi onay aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Agreman

Cevap

Agreman, bir misyon şefinin kabul eden devlet nezdinde göreve başlayabilmesi için önceden alınması gereken resmi onaydır.
Agreman, bir devletin başka bir devlete atayacağı misyon şefi için (Büyükelçi, Elçi vb.) kabul eden devletten önceden talep ettiği ve kabul eden devletin gerekçe göstermeksizin reddetme hakkına sahip olduğu resmi 'uygun bulma' onayıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Misyon şefi atama sürecinin ilk aşamasını belirleyin.
Gönderen devlet, atayacağı kişi için kabul eden devletten izin istemelidir.
1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 4. maddesi uyarınca misyon şefi için ön onay şarttır.
2
Söz konusu resmi onayın terminolojik karşılığını bulun.
Bu onaya uluslararası hukuk literatüründe 'Agreman' denir.
Diplomatik nezaket ve hukuk kuralları gereği, kabul eden devlet bu onayı gerekçe göstermeksizin reddedebilir.

Anahtar Kavram

Agreman ve Diplomatik Atama Usulü

İpuçları

1
Bu kavram, Latince 'kabul etmek' veya 'onaylamak' kökeninden gelen bir diplomatik terimdir.
2
Kabul eden devletin bu onayı vermemesi durumunda uluslararası hukukta herhangi bir açıklama yapma zorunluluğu yoktur.

Daha Fazla Pratik

Agreman onayından sonra misyon şefinin sunduğu 'Güven Mektubu'nun (İtimatname) hangi makama sunulduğunu ve sınıflara göre bu makamın nasıl değiştiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 153Soru

19631963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi (VCCRVCCR) hükümleri uyarınca; konsolosluk ilişkilerinin kurulması, diplomatik temsil ile olan hukuki etkileşimi ve konsolosluk şeflerinin görevlendirilme süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gönderen devletin kabul eden devlette diplomatik misyonunun bulunmadığı durumlarda, bir konsolosluk memuru rıza ile diplomatik işlemler yapmaya yetkilendirilebilir ve bu yetki ona diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanma hakkı sağlar.

Cevap

Diplomatik misyonun bulunmadığı durumlarda konsolosluk memurunun diplomatik işlem yapmaya yetkilendirilmesinin ona diplomatik ayrıcalık ve bağışıklık kazandıracağını belirten ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 19631963 tarihli Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 1717. maddesi, bir konsolosluk memurunun diplomatik temsil eksikliğinde diplomatik işlemler yapmasına izin verse de, bu durumun memura diplomatik ayrıcalık ve bağışıklık hakkı vermeyeceğini açıkça hükme bağlamıştır. Memur, konsolosluk statüsünü korumaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Konsolosluk ve diplomatik ilişkilerin kuruluş prensiplerini incele.
VCCR Madde 22 uyarınca diplomatik ilişki konsolosluk rızasını içerir ancak kopuşlar bağımsızdır.
İki temsil türü arasındaki hukuki farkı saptamak için.
2
Konsolosluk şeflerinin görevlendirilme prosedürlerini (Atama Belgesi ve Buyuruldu) kontrol et.
Atama belgesinin gönderen devletçe, buyuruldu belgesinin kabul eden devletçe düzenlendiği ve reddin gerekçeli olma zorunluluğu olmadığı görülür.
Prosedürel kuralların doğruluğunu teyit etmek için.
3
Konsolosluk memurlarının diplomatik işlem yapma yetkisini (AdAd hochoc temsil) analiz et.
VCCR Madde 1717 uyarınca rıza ile diplomatik işlem yapılabilir ancak memurun statüsü ve bağışıklıkları değişmez.
Konsolosluk ve diplomatik bağışıklıkların keskin sınırını belirlemek için.

Anahtar Kavram

VCCR Madde 17 uyarınca Konsolosluk Memurlarının Diplomatik İşlem Yapma Yetkisi ve Statü Korunumu

Daha Fazla Pratik

Konsolosluk memurlarının yargı bağışıklığının kapsamı ile diplomatik ajanların bağışıklığı arasındaki farkları inceleyen bir soru çözülebilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 154Soru

19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'ne göre misyon şeflerinin sınıfları, bu sınıfların akreditasyon usulleri ve protokoldeki kıdem (öncelik sırası) hiyerarşisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Misyon şefleri arasındaki kıdem sıralaması önce dahil oldukları sınıf hiyerarşisine göre yapılır; farklı sınıflara mensup şefler arasında üst sınıfta yer alan temsilci, göreve başlama tarihine bakılmaksızın alt sınıftakinden kıdemli sayılır.

Cevap

Misyon şefleri arasındaki kıdem önce sınıf hiyerarşisine göre belirlenir ve üst sınıftaki temsilci alt sınıftakinden her zaman kıdemli sayılır.
Sözleşmenin 16/116/1. maddesi uyarınca misyon şefleri, 'kendi sınıfları içinde' (in their respective classes) göreve başlama tarih ve saatine göre kıdem alırlar. Bu kural, hiyerarşik olarak önce sınıfa bakılması gerektiğini, sınıflar arası sıralamanın ise 1414. maddedeki düzenlemeye (11. Sınıf >2> 2. Sınıf >3> 3. Sınıf) tabi olduğunu teyit eder. Dolayısıyla, bir büyükelçi ne kadar yeni olursa olsun, protokolde her zaman bir orta elçi veya maslahatgüzardan önce gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Viyana Sözleşmesi'nin 1414. maddesindeki misyon şefi sınıflarını analiz et.
Üç sınıf belirlenmiştir: 11. Büyükelçiler/Nuntiuslar, 22. Orta Elçiler/Murahhas Bakanlar, 33. Maslahatgüzarlar (en titre).
Kıdem sıralamasının temel dayanağı bu sınıfsal ayrımdır.
2
1616. maddedeki kıdem (precedence) kuralını uygula.
Kıdem, 'kendi sınıfları içinde' göreve başlama tarihine göre belirlenir.
Bu ifade, sınıflar arasında sabit bir hiyerarşi olduğunu (Sınıf 1>2>31 > 2 > 3) ve tarihin sadece sınıf içi sıralamada etkili olduğunu gösterir.
3
Akreditasyon makamlarını ve agreman usulünü kontrol et.
11. ve 22. sınıf Devlet Başkanına, 33. sınıf Dışişleri Bakanına akredite edilir. Agreman reddinde gerekçe sunma zorunluluğu yoktur.
Yanlış seçenekleri elemek ve teknik detayları doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Diplomatik Misyon Şeflerinin Sınıfları ve Protokol Kıdemi Hiyerarşisi
Soru 155Soru

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi hükümleri uyarınca, kabul eden devletin yargı yetkisinden yararlanan bir diplomatik ajanın bağışıklığından feragat edilmesi ve buna bağlı yargılama usulü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargı bağışıklığından feragat edilmesi, mahkeme kararının yerine getirilmesine yönelik icra bağışıklığından da feragat edildiği anlamına gelmez; icra işlemleri için ayrıca ve açık bir feragat şarttır.

Cevap

Yargı bağışıklığından feragat ile icra bağışıklığından feragat birbirinden ayrı işlemlerdir ve icra için gönderen devletin ayrıca ve açık feragati zorunludur.
Doğru seçenek, 1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 32. maddesinin 4. fıkrasını tam olarak yansıtmaktadır. Uluslararası hukukta yargı muafiyetinden feragat edilmesi, bu yargılama sonucunda verilecek kararın cebri icra yoluyla yerine getirilmesine onay verildiği anlamına gelmez. İcra işlemleri, devletin mülkiyetine veya egemenlik alanına daha doğrudan bir müdahale teşkil ettiği için gönderen devletin bu konuda ayrıca ve açık (sarih) bir feragat beyanında bulunması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Feragat yetkisinin sahibini belirle.
Bağışıklık devlete ait bir haktır, diplomatik ajana değil.
Viyana Sözleşmesi Madde 32/1 uyarınca feragat yetkisi gönderen devlete aittir.
2
Feragatin şekli şartını kontrol et.
Feragat her zaman açık (sarih) olmalıdır.
Madde 32/2 feragatin her zaman açık olması gerektiğini belirtir (dava ikame etme istisnası hariç).
3
Dava açmanın karşı davalar üzerindeki etkisini incele.
Ajan dava açarsa, asıl taleple bağlantılı karşı davalar için bağışıklık ileri süremez.
Dava açan kişi, o davanın doğal bir parçası olan karşı taleplere de katlanmak zorundadır (Madde 32/3).
4
Yargılama ile icra (infaz) arasındaki ayrımı değerlendir.
Yargılama için yapılan feragat, icra işlemlerini kapsamaz.
Madde 32/4 uyarınca, hükmün icrası için ayrı bir feragat beyanı şarttır; bu diplomatik hukukun en temel güvencelerinden biridir.

Anahtar Kavram

Bağışıklıktan Feragatin Bölünebilirliği ve İcra Bağışıklığının Özerkliği

İpuçları

1
Diplomatik bağışıklığın asıl sahibinin kim olduğunu ve feragat yetkisinin kime ait olduğunu hatırlayın.
2
Yargılama süreci (karar verme) ile bu kararın zorla uygulanması (icra) arasındaki hukuki ayrımı düşünün.
3
1961 Viyana Sözleşmesi'nin 32/4 maddesi, icra işlemleri için yargılamadan bağımsız, ayrı bir feragat beyanı gerektiğini açıkça belirtir.

Daha Fazla Pratik

Konsolosluk memurlarının bağışıklıktan feragat usulü ile diplomatik ajanlarınkini karşılaştıran bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 156Soru

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin misyon şeflerinin sınıflandırılması, akreditasyon (güven mektubu sunma) usulleri ve protokoldeki kıdem sıralamalarıyla ilgili hükümleri dikkate alındığında; diplomatik bir misyonun başına atanacak temsilcinin hukuki statüsü ve görevine başlama süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sürekli maslahatgüzarlar (en titre), kabul eden devletin Dışişleri Bakanı nezdinde akredite edilen üçüncü sınıf misyon şefleri olmalarına rağmen, atanmalarından önce gönderen devletin kabul eden devletten 'agreman' (uygun bulma) alması zorunludur ve kıdemleri kendi sınıfları içerisinde 'görevine başlama' anına göre belirlenir.

Cevap

Sürekli maslahatgüzarlar (en titre), kabul eden devletin Dışişleri Bakanı nezdinde akredite edilseler de misyon şefi oldukları için agreman (ön onay) almaları zorunludur ve kıdemleri kendi sınıfları içerisinde göreve başlama tarihine göre belirlenir.
Doğru olan seçenek, 1961 Viyana Sözleşmesi'nin 14. maddesinde düzenlenen sınıfları ve 4. maddesinde düzenlenen agreman kuralını doğru sentezlemektedir. Sürekli maslahatgüzarlar (en titre), itimatnamelerini Dışişleri Bakanı'na sunmalarına karşın misyon şefi statüsünde oldukları için mutlaka agreman (ön kabul) almalıdırlar. Kıdemleri ise Madde 16'ya göre kendi sınıfları baz alınarak, itimatnamenin sunulduğu veya bildirildiği tarihe göre belirlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Misyon şefi sınıflarının tespiti
Büyükelçiler (1. Sınıf), Orta Elçiler (2. Sınıf) ve Sürekli Maslahatgüzarlar (3. Sınıf) olmak üzere üç sınıf belirlenmiştir.
Viyana Sözleşmesi Madde 14 uyarınca sınıfların ayrılması protokol kıdeminin temelidir.
2
Akreditasyon makamlarının analizi
1. ve 2. sınıflar Devlet Başkanı'na, 3. sınıf ise Dışişleri Bakanı'na akredite edilir.
Sözleşmedeki akreditasyon hiyerarşisi, temsilcilik düzeyini belirler.
3
Agreman (Uygun Bulma) kuralının uygulanması
Tüm 'Misyon Şefleri' için agreman zorunludur ve reddin gerekçesi açıklanmak zorunda değildir.
Kabul eden devletin egemenlik hakkı gereği temsilciyi seçme yetkisi Madde 4 ile korunur.
4
Protokol kıdeminin sentezi
Kıdem önce sınıfa (Madde 14), sonra sınıf içindeki tarihe (Madde 16) göre belirlenir.
Farklı sınıflar arasındaki kıdem eşitlenemez, maslahatgüzar (en titre) asla büyükelçinin önünde yer alamaz.

Anahtar Kavram

Misyon şefi sınıfları ile akreditasyon makamı arasındaki ayrım ve agreman zorunluluğunun tüm sınıflar için geçerliliği.
Soru 157Soru

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi’nin 9. maddesi uyarınca, kabul eden devletin bir diplomatik ajanı "istenmeyen kişi" (persona non grata) ilan etmesine rağmen gönderen devletin ilgili ajanı geri çağırmayı reddetmesi veya makul bir süre içinde ajanın görevine son vermemesi durumunda ortaya çıkacak temel hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kabul eden devlet, söz konusu kişiyi diplomatik misyonun bir üyesi olarak tanımayı reddedebilir ve bu durum ilgili kişinin diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıklarını kaybetmesi sonucunu doğurur.

Cevap

Kabul eden devletin ilgili kişiyi misyonun bir üyesi olarak tanımayı reddetmesi ve bunun sonucunda diplomatik statünün sona ermesi.
Doğru cevap olan seçenek, 1961 Viyana Sözleşmesi Madde 9/2'de açıkça düzenlenen yaptırımı yansıtmaktadır. Gönderen devlet, istenmeyen kişi ilan edilen diplomatı geri çağırmayı reddederse, kabul eden devlet bu kişiyi artık diplomatik misyonun bir parçası olarak kabul etmeyeceğini (tanımayı reddettiğini) bildirir. Bu bildirimle birlikte kişi diplomatik statüsünü ve dolayısıyla ayrıcalık ile bağışıklıklarını kaybeder.

Adım Adım Çözüm

1
Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesinin (PNG ilanı) birinci fıkrası analiz edilir.
Kabul eden devletin, gerekçe göstermeksizin ve herhangi bir zamanda (ajan ülkeye gelmeden önce bile) bir misyon üyesini 'istenmeyen kişi' ilan edebileceği tespit edilir.
Sürecin hukuki başlangıç noktasını belirlemek için gereklidir.
2
Gönderen devletin bu ilana karşı yükümlülüğü incelenir.
Gönderen devletin ilgili kişiyi geri çağırma veya görevine son verme yükümlülüğü olduğu görülür.
Diplomatik ilişkilerin sürekliliği ve devletlerin egemenlik hakları arasındaki dengeyi anlamak için gereklidir.
3
Yükümlülüğün ihlali durumunda 9. maddenin ikinci fıkrasındaki yaptırım incelenir.
Geri çağırmanın reddi veya gecikmesi halinde kabul eden devlete 'tanımayı reddetme' (refusal to recognize) yetkisi verildiği saptanır.
Soruda sorulan spesifik senaryonun hukuki sonucuna ulaşmak için kritiktir.
4
Tanımayı reddetmenin hukuki statü üzerindeki etkisi değerlendirilir.
Kişi artık misyon üyesi sayılmayacağı için diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanamaz hale gelir.
Hukuki sürecin nihai sonucunu somutlaştırmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Persona Non Grata Süreci ve Tanınma Statüsünün Reddi

İpuçları

1
Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesinin ikinci fıkrasındaki 'tanımayı reddetme' (refusal to recognize) yetkisine odaklanın.
2
Gönderen devletin geri çağırmayı reddetmesi durumunda bağışıklığın kendiliğinden mi kalktığını yoksa kabul eden devletin mi bir işlem yapması gerektiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

İstenmeyen kişi ilanının diplomatik ajanlar ile konsolosluk memurları (1963 Viyana Sözleşmesi) arasındaki sonuç farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 158Soru

Uluslararası hukukta, iki devletin birbirleri nezdinde sürekli diplomatik temsilcilikler açabilmesi ve resmi diplomatik ilişkiler başlatabilmesi için 19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nde öngörülen temel hukuki dayanak aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karşılıklı rıza

Cevap

Diplomatik ilişkilerin ve sürekli misyonların kurulması 'karşılıklı rıza' ilkesine dayanır.
Karşılıklı rıza seçeneği doğrudur çünkü 19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 22. maddesi açıkça, devletler arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasının ve sürekli misyonların tesis edilmesinin 'karşılıklı rıza' (mutual consent) ile gerçekleşeceğini hükme bağlamıştır. Bu durum, uluslararası hukuktaki egemenlik ve iradi bağlılık ilkelerinin bir yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin ilgili maddesini incele.
Sözleşmenin 22. maddesi, diplomatik ilişkilerin kurulmasını düzenler.
Hukuki dayanağı doğrudan sözleşme metninde bulmak gerekir.
2
Madde metnindeki temel şartı tespit et.
Madde metni: 'Devletler arasında diplomatik ilişkilerin kurulması ve sürekli diplomatik misyonların teşkili, karşılıklı rıza ile olur.'
Egemenlik ilkesi gereği, hiçbir devlet rızası dışında başka bir devletle diplomatik ilişki kurmaya zorlanamaz.

Anahtar Kavram

Karşılıklı Rıza (Mutual Consent) İlkesi

İpuçları

1
19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin ilk maddelerini, özellikle 22. maddeyi hatırlayın.
2
Uluslararası hukukta devletlerin egemen eşitliği gereği, bir devletle ilişki kurmak için her iki tarafın da bunu istemesi gerekir.
3
Bu kavram, tarafların iradelerinin uyuşması anlamına gelen 'karşılıklı rıza' terimidir.

Daha Fazla Pratik

Diplomatik ilişkilerin kesilmesinin konsolosluk ilişkileri üzerindeki etkisini (otomatik olarak kesilip kesilmediğini) incelemek faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:45s
Soru 159Soru

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca; bir diplomatik misyonun binaları, arşivleri ve taşınır mallarının (nakil vasıtaları, banka hesapları vb.) dokunulmazlık ve muafiyet rejimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Misyonun arşivleri ve belgeleri nerede bulunurlarsa bulunsunlar her zaman dokunulmazdır; misyonun nakil vasıtaları ise her türlü arama, el koyma, haciz veya icra tedbirinden muaftır.

Cevap

Misyonun arşivlerinin nerede bulunurlarsa bulunsunlar dokunulmaz olması ve nakil vasıtalarının icra tedbirlerinden muaf tutulması
Doğru ifade, 1961 Sözleşmesi'nin 24. maddesindeki arşivlerin mekandan bağımsız mutlak dokunulmazlığı ile 22. maddesinin 3. fıkrasındaki nakil vasıtalarının icra ve haciz muafiyetini doğru bir şekilde birleştirmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Arşiv dokunulmazlığının kapsamını belirle
1961 VCDR Madde 24 uyarınca, arşiv ve belgeler 'nerede bulunurlarsa bulunsunlar ve her zaman' dokunulmazdır.
Mekan sınırlaması olmaksızın tanınan bu hak, diplomatik belgelerin güvenliğini sağlar.
2
Misyonun taşınır malları ve nakil vasıtalarının statüsünü incele
Madde 22/3 uyarınca, misyonun binaları, döşemeleri, diğer malları ve nakil vasıtaları; arama, el koyma, haciz veya icra tedbirlerinden muaftır.
Diplomatik görevlerin kesintisiz sürdürülebilmesi için bu araçların devlet müdahalesinden korunması gerekir.
3
Haberleşme ve torba kurallarını kontrol et
Madde 27/3 uyarınca diplomatik torba açılamaz ve alıkonulamaz.
Konsolosluk hukuku ile arasındaki en temel farklardan biri torbanın açılma yasağının mutlaklığıdır.
4
Seçeneklerdeki hukuki tuzakları ele
Banka hesabına haciz konulabileceği (ticari istisna) veya torbanın açılabileceği yönündeki ifadeler elenir.
Diplomatik hukukta 'resmi hizmete tahsis' ilkesi, ticari uyuşmazlıklarda dahi icra bağışıklığını korur.

Anahtar Kavram

1961 Viyana Sözleşmesi uyarınca diplomatik bina, arşiv ve nakil vasıtalarının mutlak dokunulmazlık ve muafiyet rejimi.

İpuçları

1
Diplomatik hukukta arşivlerin dokunulmazlığı mekanla sınırlı mıdır, yoksa belgeleri mi takip eder?
2
Diplomatik torbanın açılması konusunda 1961 Diplomatik ve 1963 Konsolosluk sözleşmeleri arasındaki temel farkı hatırlayın.
3
Viyana Sözleşmesi'nin 22/3. maddesi, misyonun nakil vasıtalarını hangi hukuki tedbirlere karşı koruma altına almıştır?

Daha Fazla Pratik

Bağışıklıktan feragat (waiver) usulünün misyon malları ve icra aşaması için nasıl işlediğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 160Soru

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, kabul eden devletin kendi vatandaşlarından birini gönderen devletin fahri konsolosluk memuru olarak kabul edebilmesi için temel hukuki şart aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kabul eden devletin bu duruma açıkça rıza göstermiş olması

Cevap

Kabul eden devletin bu duruma açıkça rıza göstermiş olması
1963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'ne göre konsolosluk memurları kural olarak gönderen devletin vatandaşları arasından seçilir. Ancak kabul eden devletin açık rızası bulunması halinde, o devletin kendi vatandaşları da fahri konsolos olarak görevlendirilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözleşmenin uyruklukla ilgili 22. maddesi ve fahri konsoloslara uygulanabilirliğini düzenleyen 58. maddesini analiz etmek
Konsolosluk memurlarının kural olarak gönderen devlet vatandaşı olması gerektiği, ancak istisnaların mümkün olduğu görüldü
Atama prosedüründeki temel kuralın ve istisnai durumun hukuki dayanağını belirlemek için
2
Kabul eden devletin kendi vatandaşı üzerindeki egemenlik haklarını değerlendirmek
Başka bir devlet adına görev yapacak vatandaş için yerel makamların onayının (rızasının) zorunlu olduğu saptandı
Vatandaşın yabancı bir devlet temsilcisi olarak atanmasının kabul eden devletin rızasına bağlı olduğu ilkesini teyit etmek için

Anahtar Kavram

Fahri Konsolos Atama Usulü ve Kabul Eden Devletin Rızası

Daha Fazla Pratik

Fahri konsolosların resmi görevleriyle sınırlı olan yargı bağışıklığının kariyer konsoloslarla olan farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 8 / 20Sonraki