Uluslararası Uyuşmazlıkların Barışçıl Çözümü

365 soru

Soru 341Soru

Uluslararası bir uyuşmazlığın tarafları olan iki devlet arasındaki gerginlik nedeniyle doğrudan iletişim kanalları tamamen kopmuştur. Üçüncü bir tarafın, uyuşmazlığın esasına ilişkin hiçbir çözüm önerisi sunmadan, tarafları sadece müzakere masasına oturtmak veya görüşme yapabilecekleri güvenli bir zemin hazırlamakla yetindiği çözüm yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dostça Girişim (İyiniyet Hizmeti)

Cevap

Dostça Girişim (İyiniyet Hizmeti)
Dostça girişim (iyiniyet hizmeti), uyuşmazlığın tarafları arasındaki iletişimi yeniden başlatmak veya onlara görüşme imkânı sunmak amacıyla yapılan pasif bir müdahaledir. Üçüncü taraf, uyuşmazlığın esasına girmeden ve çözüm önerisi geliştirmeden tarafların kendi aralarında anlaşabilmesi için uygun koşulları hazırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Üçüncü tarafın uyuşmazlıktaki rolünü analiz et.
Üçüncü tarafın uyuşmazlığın içeriğine (esasına) karışmadığı, sadece tarafları buluşturduğu görülmektedir.
Dostça girişim ile arabuluculuk arasındaki temel fark, üçüncü tarafın çözüm önerisi sunup sunmadığıdır.
2
Tanımlanan rolü uluslararası hukuk çözüm yollarıyla eşleştir.
Pasif rol 'Dostça Girişim' (İyiniyet Hizmeti) kavramına karşılık gelir.
Eğer taraf aktif bir çözüm planı sunsaydı bu yöntem arabuluculuk olurdu.

Anahtar Kavram

Dostça Girişimde Üçüncü Tarafın Pasif Rolü

Daha Fazla Pratik

Dostça girişimin ne zaman arabuluculuğa dönüştüğünü ve üçüncü tarafın yetkilerindeki artışı inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 342Soru

19071907 tarihli Lahey Sözleşmesi ile kurumsallaşan ve uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan 'soruşturma' (tahkik) usulü hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Temel işlevi uyuşmazlığın temelindeki maddi vakıaları tarafsızca tespit etmektir ve rapor, taraflar aksini kararlaştırmadıkça bağlayıcı değildir.

Cevap

Soruşturma (tahkik) yönteminin temel işlevi maddi vakıaları tespit etmektir ve hazırlanan rapor, taraflar aksini kararlaştırmadıkça bağlayıcı değildir.
Soruşturma (tahkik) usulü, uyuşmazlığın taraflarının olayların gelişimi konusunda farklı iddialara sahip olduğu durumlarda, bu olayları (maddi vakıaları) tarafsız bir komisyon aracılığıyla netleştirmeyi amaçlar. 19071907 Lahey Sözleşmesi'ne göre bu süreç sonunda hazırlanan rapor, bir hakem kararı niteliğinde olmayıp taraflar için bağlayıcı değildir; sadece bir durum tespitidir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruşturma yönteminin hukuki kaynağını ve amacını belirle.
18991899 ve 19071907 Lahey Sözleşmeleri ile düzenlenen bu yöntemin amacı, uyuşmazlığın temelindeki olayları (maddi vakıaları) tarafsız uzmanlarca incelemektir.
Yöntemin kapsamını diğer barışçıl çözüm yollarından ayırmak için gereklidir.
2
Soruşturma komisyonu raporunun hukuki niteliğini analiz et.
19071907 Lahey Sözleşmesi Madde 3535 uyarınca rapor bir hakem kararı niteliğinde değildir ve taraflara tam bir hareket serbestisi bırakır (bağlayıcı değildir).
Yöntemin yargısal çözüm yollarından (tahkim, UAD) farkını tespit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Soruşturma (Tahkik) Yönteminin 'Maddi Vakıa' Odaklı ve 'Bağlayıcı Olmayan' Niteliği
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 343Soru

Uluslararası Adalet Divanı (UADUAD) Statüsü'nün 36/2.36/2. maddesinde düzenlenen "Seçimlik Şart" (İhtiyari Kayıt) mekanizması, devletlerin Divan'ın yargı yetkisini önceden ve belirli uyuşmazlık kategorileri için tanıma imkânı sağlamaktadır. Bu mekanizmanın kapsamı, niteliği ve işleyişi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Seçimlik Şart beyanı, sadece karşılıklılık esasına dayalı olarak ve Statü'de tahdidi olarak sayılan dört farklı hukuki uyuşmazlık kategorisiyle sınırlı bir yargı yetkisi tesis eder.

Cevap

Seçimlik Şart mekanizması, karşılıklılık esasına dayanan ve sadece Statü'nün 36/2.36/2. maddesinde belirlenen dört hukuki uyuşmazlık kategorisi (antlaşma yorumu, uluslararası hukuk sorunu, yükümlülük ihlali ve onarım) ile sınırlı olan bir yargı yetkisi türüdür.
Seçimlik Şart, devletlerin Divan Statüsü'nün 36/2.36/2. maddesinde yer alan dört hukuki uyuşmazlık kategorisi için Divan'ın zorunlu yargı yetkisini önceden tanıdıkları tek taraflı bir işlemdir. Bu beyan ancak karşılıklılık esasına dayalı olarak, yani diğer tarafın da benzer bir beyanı varsa ve her iki beyanın kapsamı uyuşmazlığı örtüyorsa geçerli olur.

Adım Adım Çözüm

1
UADUAD Statüsü'nün 36/2.36/2. maddesi (Seçimlik Şart) incelenmelidir.
Bu mekanizmanın ihtiyari (isteğe bağlı) ve tek taraflı bir beyanla işlediği tespit edilir.
Divan'ın yargı yetkisinin temeli her zaman devletlerin rızasıdır.
2
Seçimlik Şart kapsamında Divan'ın önüne getirilebilecek uyuşmazlıkların niteliği değerlendirilmelidir.
Sadece antlaşmaların yorumlanması, uluslararası hukuk sorunları, yükümlülük ihlalleri ve tazminat gibi 'hukuki' konuların bu kapsamda olduğu görülür.
Madde 36/236/2 bu dört kategoriyi tahdidi (sınırlı) olarak saymıştır.
3
Karşılıklılık (reciprocityreciprocity) ilkesinin işleyişi analiz edilmelidir.
Bir devletin yetkiyi tanıması, sadece kendisi gibi aynı beyanda bulunan devletlere karşı ve onların beyanlarındaki kısıtlamalar çerçevesinde hüküm ifade eder.
Yargı yetkisinin sınırları, her iki tarafın beyanlarının çakıştığı ortak alanla belirlenir.

Anahtar Kavram

Seçimlik Şart (Optional Clause) ve Karşılıklılık İlkesi
Soru 344Soru

1899 ve 1907 tarihli Lahey Sözleşmeleri ile kurumsallaşan ve uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan "soruşturma" (tahkik) yönteminin temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlığın temelinde yatan maddi vakıaların (olayların) tarafsız bir şekilde tespit edilmesi

Cevap

Uyuşmazlığın temelinde yatan maddi vakıaların (olayların) tarafsız bir şekilde tespit edilmesi
Soruşturma (tahkik) yöntemi, özellikle devletler arasındaki uyuşmazlığın 'ne olduğu' (vakıalar) üzerindeki belirsizliği gidermek amacıyla kullanılır. 1907 Lahey Sözleşmesi'nin 35. maddesi, soruşturma raporunun uyuşmazlığın esasına dair bir hüküm içermediğini ve sadece maddi olayların tespitinden ibaret olduğunu belirtir. Bu nedenle temel işlev, maddi vakıaların tarafsız tespitidir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruşturma (Tahkik) yönteminin tanımını analiz et.
Soruşturma, bir uyuşmazlığın temelindeki olayların ne olduğu konusunda taraflar arasında çıkan anlaşmazlığı gidermek için kurulan bir komisyon yöntemidir.
Yöntemin birincil amacını diğer barışçıl çözüm yollarından ayırmak gerekir.
2
Soruşturma komisyonunun rapor niteliğini değerlendir.
Komisyonun hazırladığı rapor sadece maddi vakıaları tespit eder ve tarafları bağlamaz.
Bu özellik soruşturmayı tahkim ve yargı yollarından ayırır.

Anahtar Kavram

Soruşturma (Tahkik) yönteminin temel amacı, uyuşmazlığın hukuki boyutundan ziyade maddi (olgusal) boyutunu (maddi vakıaları) açıklığa kavuşturmaktır.

Daha Fazla Pratik

Soruşturma yönteminin tarihteki en önemli uygulama örneği olan Dogger Bank (Hull) Olayı'nı incelemek konunun pekişmesini sağlar.
Tahmini Süre:45s
Soru 345Soru

Birleşmiş Milletler'in (BMBM) temel yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı (UADUAD) Statüsü'nün 27.27. maddesine göre, Divan bünyesinde oluşturulan "daireler" (chamberschambers) tarafından verilen bir hükmün hukuki geçerliliği ve niteliğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir daire tarafından verilen hüküm, bizzat Divan tarafından verilmiş bir hüküm olarak kabul edilir.

Cevap

Bir daire tarafından verilen hüküm, bizzat Divan tarafından verilmiş bir hüküm olarak kabul edilir.
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 27.27. maddesi uyarınca, Divan bünyesindeki herhangi bir dairenin verdiği hüküm, bizzat Divan tarafından verilmiş bir hüküm olarak kabul edilir. Bu durum, dairelerin tam heyetle aynı yargısal otoriteye sahip olduğunu ve kararlarının ek bir onaya ihtiyaç duymadan kesin ve bağlayıcı olduğunu teyit eder.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası Adalet Divanı'nın (UADUAD) çalışma usullerini ve Statü'deki ilgili maddeleri (2626-2929) incelemek.
Divan'ın uyuşmazlıkları tam heyet (15 hakim) halinde görebileceği gibi, belirli dava kategorileri veya özel durumlar için daireler (chamberschambers) kurabileceği tespit edilir.
UAD Statüsü, yargılamanın etkinliğini artırmak için farklı daire türleri (ihtisas daireleri, ad hoc daireler, özet yargılama dairesi) öngörmüştür.
2
Daireler tarafından verilen kararların hukuki statüsünü belirleyen 27.27. maddeyi analiz etmek.
Statü Madde 2727, 'Bir daire tarafından verilen bir hüküm, bizzat Divan tarafından verilmiş sayılır' (AA judgmentjudgment givengiven byby anyany ofof thethe chambers...chambers... shallshall bebe consideredconsidered asas renderedrendered byby thethe CourtCourt) ifadesini içermektedir.
Daireler Divan'dan ayrı bir organ değil, Divan'ın kendi içindeki bölümleridir; dolayısıyla kararları doğrudan Divan'ın iradesini yansıtır.

Anahtar Kavram

UAD Dairelerinin Hukuki Statüsü
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 346Soru

Birleşmiş Milletler (BMBM) Antlaşması'nın VIVI. Bölümü (Uyus\cmazlıklarınUyuşmazlıkların Barıs\cc\cıBarışçı YollarlaYollarla C\co¨zu¨lmesiÇözülmesi) kapsamında, Güvenlik Konseyi'nin uyuşmazlıkların esasına yönelik çözüm yolları önerme yetkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Güvenlik Konseyi, uyuşmazlığın devamının uluslararası barış ve güvenliği tehlikeye düşürebileceği kanısına varırsa, uygun gördüğü çözüm koşullarını önerebilir ancak bu öneriler hukuken bağlayıcı değildir.

Cevap

Güvenlik Konseyi, uyuşmazlığın devamının uluslararası barış ve güvenliği tehlikeye düşürebileceği kanısına varırsa, uygun gördüğü çözüm koşullarını önerebilir ancak bu öneriler hukuken bağlayıcı değildir.
BM Antlaşması'nın 37. maddesinin 2. fıkrasına göre, Güvenlik Konseyi uyuşmazlığın devamının uluslararası barış ve güvenliğin korunmasını tehlikeye düşürebileceği kanısına varırsa 'uygun bulacağı çözüm koşullarını önerebilir'. Ancak VI. Bölüm uyarınca yapılan bu tür tavsiyeler, üye devletler üzerinde VII. Bölüm altındaki yaptırımlar gibi hukuken bağlayıcı bir sonuç doğurmaz.

Adım Adım Çözüm

1
BM Antlaşması'nın VI. Bölümü'nün hukuki doğasını belirlemek.
VI. Bölüm, uyuşmazlıkların barışçıl çözümünü hedefler ve bu kapsamdaki Güvenlik Konseyi işlemleri genel olarak tavsiye niteliğindedir.
Zorlayıcı tedbirler ve bağlayıcı kararlar esas olarak VII. Bölüm altında düzenlenmiştir.
2
Madde 37 ve Konsey'in çözüm önerisi yetkisini analiz etmek.
Konsey, uyuşmazlık barışı tehlikeye düşürüyorsa 'çözüm koşulları' (terms of settlement) önerebilir.
Konsey sadece usul değil, uyuşmazlığın esasına dair somut çözüm şartları da sunabilir.
3
Önerilen koşulların bağlayıcılık durumunu kontrol etmek.
Bu öneriler tarafları hukuken uymaya zorlamaz.
Antlaşma metninde bu işlemler 'karar' değil 'tavsiye' olarak nitelendirilir.

Anahtar Kavram

BM Güvenlik Konseyi'nin VI. Bölüm kapsamındaki tavsiye yetkisinin hukuki niteliği.

Daha Fazla Pratik

BM Güvenlik Konseyi'nin VI. ve VII. Bölüm yetkileri arasındaki farkları içeren karşılaştırmalı soruları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 347Soru

Birleşmiş Milletler (BMBM) Şartı'nın 9696. maddesi ve Uluslararası Adalet Divanı (UADUAD) Statüsü uyarınca, Divan'ın danışma görüşü (advisoryadvisory opinionopinion) verme yetkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: BM Genel Kurulu ve Güvenlik Konseyi her türlü hukuki konuda; diğer BM organları ve uzmanlık kuruluşları ise Genel Kurulun izniyle kendi faaliyet alanlarındaki hukuki meselelerde danışma görüşü isteyebilir.

Cevap

BM Genel Kurulu ve Güvenlik Konseyi'nin sınırsız, diğer organların ve uzmanlık kuruluşlarının ise Genel Kurul izni ve faaliyet alanı sınırlamasıyla danışma görüşü isteyebileceğini belirten ifade doğrudur.
Birleşmiş Milletler Şartı'nın 9696. maddesi, danışma görüşü isteme yetkisini hiyerarşik bir yapıda düzenlemiştir. Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi, herhangi bir kısıtlama olmaksızın her türlü hukuki meseleyi Divan'a taşıyabilirken; diğer BM organları (Ekonomik ve Sosyal Konsey gibi) ve uzmanlık kuruluşları (WHO, ILO vb.) bu yolu kullanabilmek için Genel Kurul'un önceden verdiği bir yetkilendirmeye ihtiyaç duyarlar ve sadece kendi uzmanlık alanlarına giren konularda soru sorabilirler.

Adım Adım Çözüm

1
BM Şartı'nın 9696. maddesinin incelenmesi
Maddenin birinci fıkrasının Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi'ne 'her türlü hukuki konuda' danışma görüşü isteme yetkisi verdiği tespit edildi.
Bu iki organın BM'nin temel siyasi ve idari yönetiminden sorumlu olması nedeniyle geniş bir hukuki rehberlik ihtiyacı bulunur.
2
Diğer organlar ve uzmanlık kuruluşlarının yetki sınırlarının belirlenmesi
Bu kuruluşların ancak Genel Kurul'un vereceği yetki (izin) ile ve sadece 'kendi faaliyet alanlarıyla ilgili' konularda başvurabileceği görüldü.
Kurumsal uzmanlaşma prensibi gereği, uzmanlık kuruluşlarının yetki alanları dışındaki genel hukuki meselelere müdahil olması engellenmiştir.
3
Danışma görüşünün hukuki niteliğinin değerlendirilmesi
Görüşlerin 'yargı kararı' (judgementjudgement) değil, 'tavsiye' niteliğinde olduğu ve devletlerin bu sürece doğrudan taraf olamayacağı netleşti.
Çekişmeli yargı yetkisi ile danışma yetkisi arasındaki temel fark, tarafların kimliği ve kararın bağlayıcılığıdır.

Anahtar Kavram

UAD Danışma Görüşü Yetkisi ve Talep Ehliyeti

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken BM Şartı'nın 96/1 (sınırsız yetkililer) ve 96/2 (sınırlı yetkililer) ayrımını akılda tutmak süreci hızlandırır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 348Soru

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yolları kapsamında; üçüncü bir tarafın tarafları sadece müzakere masasına davet etmekle yetinmeyip, uyuşmazlığın esasına ilişkin incelemelerde bulunarak taraflara kendi hazırladığı somut bir uzlaşı planını sunması durumu aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arabuluculuk

Cevap

Üçüncü tarafın uyuşmazlığın esasına yönelik somut çözüm önerileri sunduğu yöntem arabuluculuktur.
Arabuluculuk yönteminde üçüncü bir taraf (devlet, kişi veya örgüt), uyuşmazlığın tarafları arasında sadece iletişimi sağlamakla kalmaz, aynı zamanda uyuşmazlığın esasına yönelik kendi hazırladığı çözüm önerilerini ve uzlaşı planlarını taraflara sunarak aktif bir rol üstlenir. Bu durum, yöntemi sadece tarafları masaya oturtan dostça girişimden ayıran en temel farktır.

Adım Adım Çözüm

1
Üçüncü tarafın müdahale düzeyini analiz etme
Üçüncü tarafın sadece tarafları buluşturmadığı, sürecin içeriğine aktif olarak katıldığı saptanmıştır.
Diplomatik çözüm yolları, üçüncü tarafın katılım derecesine göre birbirinden ayrılır.
2
Çözüm önerisi sunma (uzlaşı planı) kriterini değerlendirme
Somut çözüm önerisi sunma yetkisi, dostça girişimi arabuluculuğa dönüştüren temel unsurdur.
Dostça girişimde (good offices) üçüncü taraf öneri sunmaz, sadece iletişimi kolaylaştırır.
3
Bağlayıcılık ve yöntem açısından kontrol etme
Sunulan önerilerin tavsiye niteliğinde olması ve siyasi bir süreç yürütülmesi yöntemin arabuluculuk olduğunu teyit eder.
Tahkimde karar bağlayıcıdır, soruşturmada ise sadece olay tespiti yapılır.

Anahtar Kavram

Diplomatik çözüm yollarında aktif rol ve öneri sunma yetkisi

Daha Fazla Pratik

Arabulucunun önerilerinin bağlayıcı olmaması ile hakem kararlarının bağlayıcı olması arasındaki farkı inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 349Soru

Uluslararası Adalet Divanı (UADUAD) Statüsü’nün 36/1.36/1. maddesinde yer alan "Divan'ın yargı yetkisi, tarafların kendisine sundukları tüm davaları ve Birleşmiş Milletler (BMBM) Şartı'nda veya yürürlükteki antlaşma ve sözleşmelerde özel olarak öngörülmüş tüm konuları kapsar." hükmü uyarınca; bir uyuşmazlık henüz ortaya çıkmadan önce bir antlaşmaya eklenen hükümle Divan'ın yetkisinin tanınması usulü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Antlaşma Kaydı (CompromissoryCompromissory ClauseClause)

Cevap

Antlaşma Kaydı (CompromissoryCompromissory ClauseClause) usulüdür.
Doğru cevap olan seçenek, devletlerin henüz bir uyuşmazlık doğmadan önce imzaladıkları bir antlaşmaya (örneğin bir sınır antlaşması veya ticari sözleşme) koydukları ve o antlaşmadan doğacak sorunların UADUAD tarafından çözülmesini öngören 'Antlaşma Kaydı' (CompromissoryCompromissory ClauseClause) usulünü doğru tanımlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
UADUAD Statüsü madde 36/1.36/1. hükmünü analiz etmek.
Maddenin "yürürlükteki antlaşma ve sözleşmelerde özel olarak öngörülmüş tüm konular" ifadesini içerdiği görülür.
Bu ifade, uyuşmazlık öncesinde yapılan antlaşmaların Divan'a yetki verebileceğini belirtir.
2
Uyuşmazlık öncesi ve sonrası rıza yöntemlerini ayırt etmek.
Uyuşmazlık öncesi rıza ya tek taraflı beyanla (İhtiyari Kayıt) ya da antlaşma maddesiyle (Antlaşma Kaydı) olur.
Tahkimname uyuşmazlık sonrası rıza için kullanılır.
3
Doğru terimi tanımlamak.
Bir antlaşma içine yerleştirilen yetki hükmüne "Antlaşma Kaydı" denir.
Bu yöntem, belirli bir antlaşmanın yorumlanması veya uygulanmasından doğacak ihtilafları önceden Divan'a havale eder.

Anahtar Kavram

UAD Yargı Yetkisinin Tesis Yöntemleri (Antlaşma Kaydı vs. Tahkimname vs. İhtiyari Kayıt)
Soru 350Soru

Uluslararası hukukta devletler arasındaki uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yöntemlerinden biri olan tahkim (hakemlik) usulü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahkim yargılaması sonucunda verilen hakem kararı, uyuşmazlığın tarafları için hukuken bağlayıcıdır ve uyuşmazlığı kesin olarak sona erdirir.

Cevap

Tahkim yargılaması sonucunda verilen hakem kararı, uyuşmazlığın tarafları için hukuken bağlayıcıdır ve uyuşmazlığı kesin olarak sona erdirir.
Tahkim (hakemlik), tarafların rızasıyla seçilen kişi veya kurullar tarafından uyuşmazlığın hukuka (veya bazen hakkaniyete) göre çözüldüğü ve sonucunda verilen kararın taraflar için hukuken bağlayıcı olduğu bir yöntemdir. Bu bağlayıcılık, tahkimi uzlaştırma veya arabuluculuk gibi yöntemlerden ayıran en önemli unsurdur.

Adım Adım Çözüm

1
Tahkim yönteminin hukuki niteliğini analiz etme.
Tahkimin, uzlaştırma gibi siyasi/diplomatik yollardan farkı, sonucunun bağlayıcı olmasıdır.
Yöntemi diğer barışçıl çözüm yollarından ayıran temel farkı belirlemek için.
2
Kararın kesinliğini ve bağlayıcılığını doğrulama.
Hakem kararları (award), uyuşmazlığı nihai olarak çözer ve taraflar bu karara uymakla yükümlüdür.
Uluslararası tahkim hukukunun temel prensibini teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Tahkim kararlarının bağlayıcılığı ve kesinliği

İpuçları

1
Tahkimin diğer diplomatik çözüm yollarından farkını düşünün.
2
Tahkim sonucunda verilen kararın taraflar üzerindeki hukuki etkisini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Tahkim ile Uluslararası Adalet Divanı (yargısal çözüm) arasındaki benzerlik ve farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 351Soru

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yöntemlerinden biri olan 'uzlaştırma' (conciliation); yapısal olarak arabuluculuktan daha resmi bir komisyon yapısına sahip olması, işlevsel olarak ise maddi olayları araştırma (soruşturma) ile uyuşmazlığın esasına dair çözüm önerisi sunma yetkilerini birleştirmesiyle öne çıkar. Buna göre, bir uzlaştırma komisyonu tarafından hazırlanan nihai raporun hukuki niteliği ve bağlayıcılığı hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rapor, uyuşmazlığın çözümüne yönelik somut öneriler içerse de taraflar için hukuken bağlayıcı bir hüküm teşkil etmez ve tavsiye niteliğindedir.

Cevap

Uzlaştırma raporu, uyuşmazlığın çözümüne yönelik somut öneriler içerse de taraflar için hukuken bağlayıcı bir hüküm teşkil etmez ve tavsiye niteliğindedir.
Uzlaştırma yöntemi, uyuşmazlığın tarafsız bir komisyon tarafından incelenmesi ve bir çözüm önerisi sunulması sürecidir. Bu sürecin sonunda hazırlanan rapor, uyuşmazlığın hem maddi vakalarını hem de hukuki çözüm yollarını içerse de, bir mahkeme veya hakem kararı gibi bağlayıcı değildir. Taraflar bu raporu kabul edip etmemekte serbesttir; bu nedenle rapor 'tavsiye niteliğinde' bir belge olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Uzlaştırma yönteminin tanımını analiz etme
Uzlaştırmanın bir komisyon (panel) aracılığıyla yürütüldüğü ve hem soruşturma hem de çözüm önerisi işlevlerini birleştirdiği tespit edilir.
Yöntemin hibrit (karma) yapısını anlamak diğer yöntemlerden farkını belirlemek için kritiktir.
2
Hukuki sonuçları değerlendirme
Uzlaştırma komisyonu sonucunda ortaya çıkan 'raporun' hukuki gücü incelenir.
Uzlaştırmayı diplomatik bir çözüm yolu kılan temel unsur, sonucun tarafların kabulüne bağlı olmasıdır.
3
Bağlayıcılık karşılaştırması yapma
Tahkimin bağlayıcı, uzlaştırmanın ise tavsiye niteliğinde olduğu sonucuna varılır.
Uluslararası hukukta yargısal yollarla (tahkim/yargı) diplomatik yollar (uzlaştırma/arabuluculuk) arasındaki temel ayrım bu noktada yatar.

Anahtar Kavram

Uzlaştırma Raporunun Tavsiye Niteliği

Daha Fazla Pratik

Uzlaştırmayı 'arabuluculuktan' ayıran temel unsurun komisyon yapısı ve usulün daha hukuki/biçimsel olması olduğunu unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 352Soru

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yolları çerçevesinde; üçüncü bir tarafın sadece taraflar arasında iletişimi kolaylaştırmak ve onları müzakere masasına oturtmakla yetinmeyip, uyuşmazlığın esasına yönelik incelemelerde bulunarak taraflara kabul veya reddedebilecekleri somut çözüm planları sunduğu diplomatik yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arabuluculuk

Cevap

Arabuluculuk
Arabuluculuk (mediation) yönteminde, üçüncü taraf (bir devlet, uluslararası örgüt veya kişi), taraflar arasındaki müzakerelere aktif olarak katılır. Arabulucunun en belirgin özelliği, uyuşmazlığın çözümüne yönelik somut temeller ve öneriler sunabilmesidir. Bu öneriler taraflar için bağlayıcı olmasa da çözüm süreci için bir temel oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığa müdahale eden üçüncü tarafın yetkilerini analiz etmek.
Üçüncü tarafın sadece tarafları bir araya getirmekle kalmadığı, 'esasa yönelik somut çözüm planları' sunduğu görülmektedir.
Bu durum, pasif bir yöntem olan dostça girişimden ayrılan en temel özelliktir.
2
Yöntemin diplomatik mi yoksa yargısal mı olduğunu belirlemek.
Sunulan planların 'kabul veya reddedilebilir' olması, yöntemin bağlayıcı olmadığını ve diplomatik bir yol olduğunu gösterir.
Bağlayıcı olmayan ancak aktif müdahale içeren yöntem arabuluculuktur.

Anahtar Kavram

Arabuluculukta Üçüncü Tarafın Aktif Rolü
Tahmini Süre:50s
Soru 353Soru

Birleşmiş Milletler (BMBM) Şartı ve Uluslararası Adalet Divanı (UADUAD) Statüsü uyarınca, devletlerin Divan Statüsü'ne taraf olma durumları ile Divan'ın yargı yetkisinin (jurisdiction) tesisi arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüm BMBM üyesi devletler UADUAD Statüsü'ne kendiliğinden (ipso facto) taraftır; ancak bu durum Divan'ın bir uyuşmazlıkta yargı yetkisine sahip olması için tek başına yeterli değildir.

Cevap

Birleşmiş Milletler üyesi olan her devletin Divan Statüsü'ne kendiliğinden taraf olduğu ancak uyuşmazlığın çözümü için tarafların rızasının (yargı yetkisi kabulünün) ayrıca gerekli olduğu ifadesi doğrudur.
Doğru yanıt, Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) temel işleyiş prensibini yansıtır. Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'na göre tüm üye devletler Divan Statüsü'ne kendiliğinden taraftır; ancak Divan'ın yargı yetkisi 'rıza' prensibine dayanır. Yani bir devletin Statüye taraf olması, onun her uyuşmazlıkta Divan tarafından yargılanmayı kabul ettiği anlamına gelmez. Yargı yetkisinin kurulabilmesi için devletlerin uyuşmazlık özelinde veya genel olarak (Seçimlik Şart gibi yöntemlerle) Divan'ın yetkisini tanıdıklarını beyan etmeleri gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
BM Şartı Madde 9393'ü analiz et.
Tüm BMBM üyeleri UADUAD Statüsü'ne kendiliğinden taraftır.
Statüye taraf olmak, Divan'ın yargılama usullerine ve yapısına dahil olmayı sağlar.
2
UADUAD Statüsü Madde 3636'yı analiz et.
Divan'ın yargı yetkisi tarafların rızasına (consent) dayanır.
Uluslararası hukukta yargı yetkisi egemen devletlerin rızası olmadan kurulamaz; Statüye taraf olmak tek başına bu rızayı içermez.
3
Üyelik ve yargı yetkisi arasındaki ayrımı yap.
Statüye taraf olmak 'yargılanabilme ehliyetini' (standing) verirken, uyuşmazlığın görülmesi için 'yargı yetkisinin tesisi' (jurisdiction) gerekir.
Bu iki kavramın ayrımı, Divan'ın ihtiyari yargı yetkisi sisteminin temelidir.

Anahtar Kavram

İhtiyari Yargı Yetkisi ve Statüye Taraf Olma Ayrımı
Soru 354Soru

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yolları kapsamında; uyuşmazlığın tarafları arasındaki iletişim kanallarının tıkandığı bir ortamda, üçüncü bir devletin veya uluslararası örgütün sadece tarafları müzakere masasına oturtmak ve görüşme iklimini sağlamakla yetindiği, ancak uyuşmazlığın esasına (maddi içeriğine) yönelik herhangi bir çözüm teklifi geliştirmediği usul aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dostça Girişim (İyiniyet Hizmeti)

Cevap

Dostça Girişim (İyiniyet Hizmeti), üçüncü tarafın uyuşmazlık esasına karışmadan tarafları bir araya getirdiği yöntemdir.
Doğru cevap olan yöntemde, üçüncü tarafın temel amacı taraflar arasındaki 'psikolojik ve diplomatik engelleri' aşarak onların doğrudan müzakere etmesini sağlamaktır. Üçüncü taraf görüşmelere katılmaz ve uyuşmazlığın içeriği hakkında fikir beyan etmez; sadece güvenli bir zemin ve iletişim köprüsü oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Üçüncü tarafın müdahale düzeyini analiz edin.
Müdahalenin sadece 'iletişimi sağlamak' ve 'bir araya getirmek' ile sınırlı olduğu görüldü.
Dostça girişim ile arabuluculuk arasındaki temel fark müdahalenin derinliğidir.
2
Çözüm önerisi sunma yetkisini kontrol edin.
Üçüncü tarafın esasa ilişkin teklif sunma yetkisinin olmadığı belirlendi.
Bu özellik, yöntemi arabuluculuk ve uzlaştırmadan kesin olarak ayırır.
3
Tanımlanan özellikleri uluslararası hukuk literatüründeki kavramla eşleştirin.
Kavramın 'Dostça Girişim' (İyiniyet Hizmeti) olduğu sonucuna varıldı.
Literatürde pasif kolaylaştırıcılık rolü bu kavrama özgüdür.

Anahtar Kavram

Dostça girişimde üçüncü taraf sadece kolaylaştırıcıdır; arabuluculukta ise aktif olarak çözüm önerir.

Daha Fazla Pratik

Dostça girişimden arabuluculuğa geçiş süreçlerini ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin bu konudaki yetkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 355Soru

Uluslararası Adalet Divanı (UADUAD) Statüsü'nün 36/236/2. maddesinde düzenlenen ve "Seçimlik Şart" (OptionalClauseOptional Clause) olarak bilinen mekanizma çerçevesinde, bir devletin Divan'ın yargı yetkisini önceden kabul etmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu beyan, yalnızca aynı yükümlülüğü kabul eden diğer devletlere karşı ve karşılıklılık esasına dayalı olarak sonuç doğurur.

Cevap

Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 36/236/2. maddesi uyarınca yapılan Seçimlik Şart beyanları, devletlerin Divan'ın yargı yetkisini genel bir şekilde kabul etmesini sağlar; ancak bu yetki sadece aynı yükümlülüğü (beyanı) üstlenen devletler arasında ve karşılıklılık (reciprocityreciprocity) ilkesi çerçevesinde işletilebilir.
Doğru seçenek, Seçimlik Şart mekanizmasının en temel hukuki niteliğini yansıtmaktadır. UADUAD Statüsü'nün 36/236/2. maddesi uyarınca bir devlet, Divan'ın yargı yetkisini 'ipso facto' (kendiliğinden) kabul ettiğini beyan edebilir. Ancak bu beyan 'karşılıklılık' esasına tabidir; yani bir devlet ancak aynı beyanı vermiş olan bir başka devlete karşı bu yetkiyi ileri sürebilir ve kendisi de sadece bu şartla dava edilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
UAD yargı yetkisinin rızai niteliğini değerlendir.
Divan'ın yargı yetkisi zorunlu değildir, devletlerin rızasına dayanır.
Uluslararası hukukta egemen devletler, rızaları olmadan yargı önüne götürülemezler.
2
Statü Madde 36/236/2 (Seçimlik Şart) içeriğini analiz et.
Devletler, tek taraflı bir beyanla Divan'ın yetkisini önceden kabul edebilirler.
Bu mekanizma, her uyuşmazlık için ayrı bir özel anlaşma (compromiscompromis) yapma zahmetini ortadan kaldırır.
3
Karşılıklılık (reciprocityreciprocity) kuralını uygula.
Bir devlet, ancak kendisiyle aynı beyanı vermiş olan bir başka devleti bu maddeye dayanarak dava edebilir.
Statü metni, bu beyanın 'aynı yükümlülüğü kabul eden herhangi bir başka devlete karşı' geçerli olacağını açıkça belirtir.

Anahtar Kavram

UAD Seçimlik Şart Beyanı ve Karşılıklılık İlkesi

İpuçları

1
UAD'nin yargı yetkisinin rızai olup olmadığını ve bu rızanın uyuşmazlıktan önce mi sonra mı verildiğini düşünün.
2
Seçimlik Şart beyanı tek taraflıdır, ancak bu beyanın bir başka devlete karşı hüküm doğurması için o devletin de benzer bir iradesi olması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Divan'ın yargı yetkisini kabul yöntemlerinden olan 'Forum Prorogatum' (Sonradan Razı Olma) ve 'Tahkimname' (Compromis) arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 356Soru

İki devlet arasında yaşanan bir deniz yetki alanları uyuşmazlığında, tarafların rızasıyla sürece dahil olan bir üçüncü devlet temsilcisi; taraflar arasındaki iletişimi kolaylaştırmakla kalmamış, aynı zamanda uyuşmazlığın teknik boyutlarını inceleyerek taraflara sunulmak üzere kapsamlı bir 'çözüm taslağı' hazırlamıştır. Temsilci, hazırladığı bu taslak üzerinden tarafları müzakere etmeye ve uyuşmazlığı sona erdirmeye teşvik etmektedir.

Buna göre, üçüncü devlet temsilcisinin yürüttüğü bu faaliyet aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arabuluculuk

Cevap

Doğru cevap Arabuluculuk yöntemidir.
Arabuluculuk (mediation) yönteminde, uyuşmazlığa dahil olan üçüncü taraf, tarafları bir araya getirmenin ötesine geçerek uyuşmazlığın esasına yönelik çözüm planları, taslaklar veya öneriler geliştirir. Soru kökünde belirtilen 'çözüm taslağı hazırlama' ve 'tarafları bu taslak üzerinden uzlaşmaya teşvik etme' eylemleri, üçüncü tarafın aktif bir rol üstlendiğini göstermektedir. Bu özellik, arabuluculuğu üçüncü tarafın daha pasif kaldığı dostça girişimden ayıran en temel farktır.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığa dahil olan üçüncü tarafın (temsilci) eylemlerini analiz edin.
Temsilcinin sadece tarafları buluşturmakla kalmayıp bir 'çözüm taslağı' hazırladığı görülmektedir.
Üçüncü tarafın pasif mi yoksa aktif mi rol üstlendiğini belirlemek yöntem ayrımı için kritiktir.
2
Hazırlanan taslağın niteliğini ve sunuluş amacını değerlendirin.
Taslağın uyuşmazlığın esasına yönelik olduğu ve tarafları uzlaşmaya teşvik etme amacı taşıdığı anlaşılmaktadır.
Çözüm önerisi sunma eylemi, yöntemi dostça girişimden ayırarak arabuluculuk kategorisine taşır.
3
Yöntemin diğer barışçıl çözüm yollarıyla (tahkim, uzlaştırma) benzerliklerini ve farklarını karşılaştırın.
Önerilerin bağlayıcı olmaması ve bir devlet/kişi eliyle yürütülmesi sebebiyle yöntemin arabuluculuk olduğu teyit edilir.
Uzlaştırma genellikle komisyonlarla, tahkim ise bağlayıcı kararlarla sonuçlanır.

Anahtar Kavram

Arabuluculukta üçüncü tarafın uyuşmazlığın esasına yönelik çözüm önerileri sunarak üstlendiği aktif rol.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 357Soru

İki devlet arasındaki bir sınır gerginliğinde, merminin ilk olarak hangi tarafın toprağından ateşlendiği ve sınır ihlalinin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda teknik bir uyuşmazlık yaşanmaktadır. Taraflar bu belirsizliği gidermek amacıyla uzmanlardan oluşan bir heyet görevlendirerek olayların gerçekleşme biçiminin saptanmasını istemişlerdir.

Uluslararası hukukta "soruşturma" (tahkik) olarak adlandırılan bu yöntemin sonucunda hazırlanan raporun hukuki gücü ve niteliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sunulan rapor, tarafları uyuşmazlığın hukuki esası hakkında bağlamaz ve uyuşmazlığın çözümü konusunda taraflara tam bir irade serbestisi tanır.

Cevap

Hazırlanan raporun tarafları uyuşmazlığın esası hakkında bağlamaması ve onlara irade serbestisi tanıması
Soruşturma (tahkik) yöntemi, uyuşmazlığın temelinde yatan olayların (maddi vakıaların) tarafsız bir komisyonca aydınlatılmasını amaçlar. Bu yöntemin sonucunda hazırlanan rapor, taraflar aksini kararlaştırmadıkça bağlayıcı bir nitelik taşımaz ve taraflara uyuşmazlığın çözümü noktasında tam bir hareket serbestisi tanır. Bu durum 1907 Lahey Sözleşmesi'nin 35. maddesinde açıkça hükme bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığın niteliğini analiz etme
Olayda hukuki bir yorumdan ziyade, merminin nereden atıldığı gibi teknik bir maddi vakıa (olgu) tartışması vardır.
Soruşturma (tahkik) yönteminin temel fonksiyonu maddi vakıaların saptanmasıdır.
2
Soruşturma yönteminin hukuki sonucunu belirleme
1907 Lahey Sözleşmesi Madde 35 uyarınca soruşturma raporu bir hakem kararı niteliğinde değildir.
Soruşturma bir yargı yolu değil, diplomatik/teknik bir inceleme yoludur.
3
Raporun etkisini değerlendirme
Rapor taraflara uyuşmazlığın geri kalan çözümü için tam bir hareket serbestisi bırakır.
Taraflar raporu kabul edip etmemekte veya rapora dayanarak bir uzlaşmaya varıp varmamakta özgürdür.

Anahtar Kavram

Soruşturma (Tahkik) raporunun bağlayıcı olmayan ve maddi vakıa tespiti ile sınırlı doğası

İpuçları

1
Soruşturma yönteminin sadece 'olayların nasıl gerçekleştiğini' bulmaya odaklandığını hatırlayın.
2
Bu yöntemin sonunda ortaya çıkan belgenin bir mahkeme kararı mı yoksa sadece bir durum tespiti mi olduğunu düşünün.
3
1907 Lahey Sözleşmesi'ne göre bu raporun tarafların iradesini kısıtlayıp kısıtlamadığını değerlendirin.

Daha Fazla Pratik

Soruşturma yöntemi ile Uzlaştırma (Uzlaştırma Komisyonu) arasındaki temel farkları (vakıa tespiti vs. çözüm planı) karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 358Soru

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan 'dostça girişim' (iyiniyet hizmeti) yöntemi ile 'arabuluculuk' yöntemi arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dostça girişimde üçüncü tarafın uyuşmazlığın esasına yönelik çözüm önerileri sunmaması, arabuluculukta ise bu önerilerin sunulması

Cevap

Dostça girişimde üçüncü tarafın uyuşmazlığın esasına (maddi içeriğine) yönelik herhangi bir çözüm planı veya önerisi sunmaması, buna karşın arabuluculukta üçüncü tarafın taraflara uyuşmazlığı sona erdirecek somut öneriler getirmesidir.
Uluslararası hukukta dostça girişim (good offices), üçüncü bir tarafın (devlet, örgüt veya şahıs) uyuşmazlık tarafları arasındaki diyaloğu başlatmak veya kolaylaştırmak için yürüttüğü pasif bir faaliyettir. Üçüncü taraf, taraflara 'müzakere masasına oturun' der veya onlara görüşme yeri sağlar ancak uyuşmazlığın nasıl çözüleceğine dair bir plan sunmaz. Eğer üçüncü taraf esasa dair öneriler sunmaya başlarsa, bu faaliyet artık 'arabuluculuk' (mediation) niteliği kazanır.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlık çözüm yollarının müdahale derecelerini analiz edin.
Dostça girişim, üçüncü tarafın en az müdahil olduğu (pasif rol) yöntemdir.
Üçüncü tarafın temel amacı sadece kopmuş olan iletişim kanallarını yeniden açmaktır.
2
Dostça girişim ile arabuluculuğu karşılaştırın.
Arabulucu, dostça girişimden farklı olarak uyuşmazlığın esasına girer ve 'şunu şöyle yaparsanız çözülür' gibi teklifler sunar.
Yöntemsel fark, üçüncü tarafın iradesinin uyuşmazlık içeriğine ne kadar yansıdığı ile ilgilidir.

Anahtar Kavram

Dostça Girişim (İyiniyet Hizmeti) vs. Arabuluculuk Ayrımı

İpuçları

1
Üçüncü tarafın müdahalesinin 'derinliğine' (pasif mi aktif mi olduğuna) odaklanın.
2
Uyuşmazlığın 'esasına' (içeriğine) dair kimin teklif getirdiğini düşünün.
3
Dostça girişimde üçüncü taraf sadece 'posta kutusu' veya 'ev sahibi' gibidir; arabulucu ise bir 'müzakere yöneticisi'dir.

Daha Fazla Pratik

Uluslararası uyuşmazlıkların çözümünde bağlayıcı olan (tahkim/yargı) ve olmayan (diplomatik) yolları listeleyerek aralarındaki farkları çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 359Soru

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan arabuluculuk (mediation) yöntemi kapsamında, arabulucunun uyuşmazlık sürecindeki yetkileri ve sunduğu çözüm önerilerinin hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arabulucu, taraflar arasındaki iletişimi kolaylaştırmanın yanı sıra uyuşmazlığın çözümüne yönelik aktif bir rol üstlenerek somut öneriler sunabilir.

Cevap

Arabulucu, uyuşmazlığın esasına yönelik aktif bir rol üstlenerek taraflara somut ve bağlayıcı olmayan çözüm önerileri sunan üçüncü taraftır.
Arabuluculuk yöntemi, üçüncü bir tarafın (devlet, örgüt veya kişi) uyuşmazlık tarafları arasında sadece bir iletişim köprüsü kurmakla kalmayıp, uyuşmazlığın esasına (merkezine) inerek tarafların kabulüne sunulmak üzere somut çözüm planları geliştirmesini ifade eder. Bu 'aktif rol', yöntemi dostça girişimden ayırır.

Adım Adım Çözüm

1
Arabuluculuk ve dostça girişim ayrımını yapın.
Dostça girişimde üçüncü taraf sadece tarafları buluştururken, arabuluculukta aktif olarak çözüm önerisi geliştirir.
Yöntemlerin aktiflik düzeyleri arasındaki temel farkı belirlemek için.
2
Siyasi ve hukuki çözüm yollarının bağlayıcılık farkını değerlendirin.
Arabuluculuk siyasi bir yol olduğu için önerileri bağlayıcı değildir; tahkim ve yargı ise hukuki olduğu için bağlayıcıdır.
Arabuluculuk sonucunda ortaya çıkan metnin hukuki gücünü anlamak için.
3
Doğru tanımı seçeneklerle eşleştirin.
Arabulucunun hem iletişimi kolaylaştırdığı hem de somut öneri sunduğu seçeneğin doğruluğu teyit edilir.
Uluslararası hukuk literatüründeki teknik tanıma ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Arabuluculukta Üçüncü Tarafın Aktif Rolü

İpuçları

1
Arabuluculuğu 'postacı' (dostça girişim) ile 'hakim' (tahkim) arasındaki orta yol olarak düşünün.
2
Arabulucunun sunduğu çözüm önerileri uyuşmazlığı çözer mi yoksa sadece bir tavsiye midir?
3
Dostça girişimde üçüncü taraf sadece masayı hazırlar, arabuluculukta ise yemeği (çözümü) de pişirip önerir.

Daha Fazla Pratik

Uzlaştırma (conciliation) yöntemi ile arabuluculuk arasındaki kurumsal farkları inceleyerek bilginizi derinleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 360Soru

Uluslararası Adalet Divanı (UADUAD) Statüsü'nün 4141. maddesinde düzenlenen "geçici önlemler" (provisional measuresprovisional \ measures) mekanizması ve bu önlemlerin hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geçici önlemler, davanın tarafları için hukuken bağlayıcı niteliktedir ve temel amacı tarafların haklarının telafisi imkânsız zararlardan korunmasıdır.

Cevap

Geçici önlemlerin hukuken bağlayıcı nitelikte olduğunu ve tarafların haklarını korumayı amaçladığını belirten seçenek doğrudur.
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 4141. maddesi uyarınca Divan, tarafların haklarını korumak için gerekli gördüğü geçici önlemlere karar verebilir. LaGrand davasında verilen karar uyarınca, bu önlemlerin uyuşmazlığın tarafları üzerinde hukuken bağlayıcı olduğu kabul edilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
UAD Statüsü Madde 41'in incelenmesi
Divan'ın uyuşmazlığın taraflarının haklarını korumak amacıyla geçici önlemlere hükmetme yetkisi olduğu tespit edilir.
Yargısal sürecin başında veya devamında telafisi imkansız zararları önlemek Divan'ın temel usuli yetkilerinden biridir.
2
Hukuki bağlayıcılık durumunun analizi
2001 tarihli LaGrand (Almanya v. ABD) davası ile geçici önlemlerin hukuken bağlayıcı olduğu sonucuna varılır.
Statü'nün Fransızca ve İngilizce metinleri arasındaki fark (doit / ought) LaGrand kararında bağlayıcılık lehine yorumlanmıştır.

Anahtar Kavram

Geçici Önlemlerin Bağlayıcılığı (LaGrand Kararı)

İpuçları

1
UAD'nin 2001 yılındaki meşhur LaGrand davası kararını hatırlayın.
2
Bir kararın icrası (zorla yerine getirilmesi) ile o kararın hukuken bağlayıcı olması farklı kavramlardır.
3
Statü'nün 41. maddesindeki geçici önlemler, davanın sonuna kadar tarafların haklarının 'dondurulmasını' ve korunmasını sağlar.

Daha Fazla Pratik

UAD Statüsü'nün 59. maddesindeki kararların bağlayıcılığı ilkesi ile 94. maddedeki Güvenlik Konseyi'nin rolünü karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 18 / 19Sonraki