58 yaşında erkek hasta, son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle 5 yıldır haftada 3 gün hemod… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

58 yaşında erkek hasta, son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle 5 yıldır haftada 3 gün hemodiyaliz programındadır. Hastanın son 6 aydır sekonder hiperparatiroidi tedavisi amacıyla yüksek doz kalsitriol ve kalsiyum asetat kullandığı bilinmektedir. Son zamanlarda yaygın kemik ağrısı ve kalça bölgesinde düşük enerjili bir fraktür ile başvuran hastanın laboratuvar bulguları aşağıdadır:

Tetkik	Sonuç	Referans Aralığı
Serum Kalsiyum	$10.6$ mg/dL	$8.4 - 10.2$ mg/dL
Serum Fosfor	$4.4$ mg/dL	$2.5 - 4.5$ mg/dL
İntakt PTH	$45$ pg/mL	$15 - 65$ pg/mL
Alkalen Fosfataz (ALP)	$38$ U/L	$35 - 105$ U/L

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastada gelişen en olası metabolik kemik hastalığı aşağıdakilerden hangisidir?

A
Osteitis fibrosa cystica
Adinamik kemik hastalığıCevap
C
Osteomalazi
D
Tersiyer hiperparatiroidizm
E
Paget hastalığı

Cevap

Diyaliz hastalarında PTH'nın aşırı baskılanması sonucu gelişen 'Adinamik kemik hastalığı'dır.

Adinamik kemik hastalığı, diyaliz hastalarında görülen renal osteodistrofı spektrumunun düşük döngülü formudur. Özellikle yüksek doz kalsiyum ve D vitamini (kalsitriol) tedavisi alanlarda paratiroid bezinin aşırı baskılanması sonucu ortaya çıkar. Laboratuvar olarak normal veya düşük PTH (

<150

pg/mL) ve normal/düşük ALP düzeyleri ile karakterizedir. Kemik biyopsisinde osteoid hacmi azalmış ve hücresel aktivite durmuştur.

Adım Adım Çözüm

Klinik bağlamı değerlendir.

Hasta kronik böbrek yetmezliği (KBY) evre 5'tedir ve hemodiyaliz almaktadır; yüksek doz kalsitriol (aktif D vit) ve kalsiyum bazlı bağlayıcılar kullanmaktadır.

KBY'de kemik patolojisini anlamak için tedavi geçmişi ve böbrek fonksiyonu kritiktir.

Laboratuvar bulgularını yorumla.

Kalsiyum hafif yüksek (

10.6

), PTH normal aralıkta (

45

) ve ALP normalin alt sınırındadır (

38

Diyaliz hastalarında PTH düzeyi normal popülasyona göre daha yüksek olmalıdır (genellikle üst sınırın 2-9 katı).

Diyaliz hastalarında PTH hedefini karşılaştır.

İntakt PTH düzeyinin

100-150

pg/mL'nin altında olması, diyaliz hastalarında kemik döngüsünün aşırı baskılandığını gösterir.

Yüksek kalsiyum ve D vitamini tedavisi paratiroid bezini aşırı baskılayarak düşük döngülü kemik hastalığına yol açar.

Tanıyı kesinleştir.

Bulgular 'Adinamik kemik hastalığı' ile tam uyumludur.

Düşük/normal PTH ve normal ALP ile karakterize düşük döngülü kemik patolojisi bu isimle anılır.

Anahtar Kavram

Diyaliz hastalarında PTH düzeyinin paratiroid bezinin aşırı baskılanması (iyatrojenik) nedeniyle düşük seyretmesi, düşük döngülü bir kemik patolojisi olan adinamik kemik hastalığına yol açar.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru