72 yaşında kadın hasta, yaygın bel ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde lombe… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$72$ yaşında kadın hasta, yaygın bel ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde lomber omurgada hareket kısıtlılığı ve hassasiyet saptanıyor. Hastaya osteoporoz taraması amacıyla çekilen kemik mineral yoğunluğu (KMY) ölçüm sonuçları aşağıda sunulmuştur:

Bölge	KMY ( $g/cm^2$ )	T-skoru
$L1$	$0.850$	$-1.8$
$L2$	$1.150$	$+0.2$
$L3$	$1.200$	$+0.5$
$L4$	$1.180$	$+0.3$
$L1-L4$ Toplam	$1.095$	$-0.7$
Sol Femur Boynu	$0.720$	$-2.8$

Hastanın lomber direkt grafisinde $L2$ - $L4$ seviyelerinde belirgin osteofitler, faset eklem hipertrofisi ve disk aralıklarında daralma izleniyor. Bu hastanın KMY sonuçlarının değerlendirilmesi ve tanı süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?

A
Lomber toplam T-skoru $-1.0$ üzerinde olduğu için kemik kütlesi normal kabul edilmeli ve tedavi planlanmamalıdır.
Lomber bölgedeki dejeneratif değişiklikler spinal KMY değerini yapay olarak yükselttiği için tanı femur boynu ölçümüne göre konulmalıdır.Cevap
C
Postmenopozal dönemdeki bu hastada tanı koymak için T-skoru yerine yaşa göre normalize edilmiş Z-skoru kullanılmalıdır.
D
Vertebra ve femur ölçümleri arasındaki uyumsuzluğu gidermek için bu iki bölgenin T-skor ortalaması alınarak tanıya gidilmelidir.
E
Kesin tanı için kemik turnover belirteçleri bakılmalı ve gerekirse transiliyak kemik biyopsisi ile turnover hızı belirlenmelidir.

Cevap

Lomber bölgedeki dejeneratif değişiklikler spinal KMY değerini yapay olarak yükselttiği için tanı femur boynu ölçümüne göre konulmalıdır.

Doğru olan seçenekte açıklandığı üzere, osteofitler, faset eklem hipertrofisi ve aort kalsifikasyonu gibi durumlar, spinal kemik mineral yoğunluğu ölçümünü yapay olarak artırır. Tablodaki

L1

seviyesindeki

-1.8

T-skoru ile

L2

L4

arasındaki pozitif değerler arasındaki belirgin tutarsızlık ve direkt grafi bulguları bu durumu kanıtlamaktadır. Bu gibi durumlarda spinal ölçümler geçersiz kabul edilerek tanı, dejenerasyondan etkilenmeyen femur boynu (

-2.8

) ölçümü üzerinden konulmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Hastanın demografik verilerini ve test seçimini değerlendir

72

yaşındaki postmenopozal bir kadında Dünya Sağlık Örgütü (WHO) kriterlerine göre tanısal temel "T-skoru"dur.

T-skoru, kemik yoğunluğunu genç erişkin ortalamasıyla kıyaslar ve bu yaş grubunda kırık riskini en iyi gösteren parametredir.

Vertebra ölçümleri arasındaki tutarlılığı analiz et

L1

(

-1.8

) ile

L2

L4

(pozitif değerler) arasında

1

Standart Sapma'dan (SD) fazla fark olduğu saptanır.

Komşu vertebra seviyeleri arasında

>1

SD fark olması, ölçümü etkileyen bir artefakt (osteofit, kalsifikasyon, skleroz) varlığına işaret eder.

Klinik ve radyolojik bulguları KMY sonuçlarıyla korele et

Direkt grafideki osteofit ve faset eklem sklerozunun,

L2

L4

seviyelerindeki KMY değerini yapay olarak yükselttiği (yalancı normalleşme) belirlenir.

DEXA

2

boyutlu bir görüntüleme tekniğidir; kemiğin dışındaki kalsifikasyonlar ve dejeneratif yapılar alanı daha yoğun gösterir.

Güvenilir bölge üzerinden tanıya ulaş

Geçersiz olan lomber değer dışlanır ve femur boynu T-skoru (

-2.8

) esas alınarak "osteoporoz" tanısı konur.

ISCD kılavuzları, yapısal bozukluk olan bölgelerin dışlanmasını ve klinik olarak geçerli olan en düşük değerin kullanılmasını önerir.

Anahtar Kavram

DEXA Ölçümlerinde Dejeneratif Değişikliklere Bağlı Yalancı Yükseklik

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumun (artmış dansite) osteopetrozis veya Paget hastalığında da görülebileceği, ancak bu hastalıklarda kemik döngüsü ve laboratuvar bulgularının farklı olacağı unutulmamalıdır.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru