Soru

Zorluk: Çok zorMiyelodisplastik Sendromlar

69 yaşında kadın hasta, son 6 aydır giderek artan halsizlik, efor dispnesi ve sık tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle iç hastalıkları polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenede belirgin konjonktival solukluk saptanırken, splenomegali veya lenfadenopati eşlik etmiyor. Laboratuvar incelemesinde:

- Hemoglobin: 8,58,5 g/dL
- MCV: 104104 fL
- Beyaz küre: 2.1002.100/mm³
- Mutlak nötrofil sayısı: 850850/mm³
- Trombosit: 36.00036.000/mm³
- Periferik yayma: %3 blast, makrositoz, nötrofillerde hiposegmentasyon (Pelger-Huet anomalisi)

Kemik iliği aspirasyonunda hipersellülarite, %7 blast ve belirgin dizgranülopoez ile dizmegakaryopoez (mikromegakaryositler) izleniyor. Kemik iliği biyopsisinde Grade 2 retikülin fibrozisi saptanıyor. Sitogenetik analizde "+8" (Trizomi 8) saptanırken, moleküler panelde ASXL1 ve RUNX1 mutasyonları pozitif bulunuyor.

Bu hasta için Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 2022 sınıflamasına göre en olası tanı ve klinik gidişat ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Miyelodisplastik sendrom - artmış blastlı (MDS-IB); Trizomi 8 varlığı nedeniyle sitogenetik risk skorlamasında 'iyi' (good) grubunda yer alır ve prognozu olumludur.
  2. Fibrozisli miyelodisplastik sendrom (MDS-f); bu alt tip artmış blastlı MDS (MDS-IB) olgularına göre daha derin pansitopeni, tedavi direnci ve hızlı AML dönüşümü ile karakterize yüksek riskli bir antitedir.Cevap
  3. C
    Primer miyelofibrozis; kemik iliğinde Grade 2 fibrozis ve pansitopeni varlığı MDS tanısını dışlar ve hastanın JAK2 mutasyonu açısından taranması tanı için zorunludur.
  4. D
    Hipoplastik miyelodisplastik sendrom (MDS-h); pansitopeni ve kemik iliğinde saptanan fibrozis artışı bu alt tip için patognomonik morfolojik kriterlerdir.
  5. E
    MDS - düşük blastlı (MDS-LB); kemik iliği blast oranının %10'un altında olması nedeniyle düşük riskli hastalık grubundadır ve lenalidomide tedavisine yanıtı mükemmeldir.

Cevap

Fibrozisli miyelodisplastik sendrom (MDS-f); bu alt tip artmış blastlı MDS (MDS-IB) olgularına göre daha derin pansitopeni, tedavi direnci ve hızlı AML dönüşümü ile karakterize yüksek riskli bir antitedir.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 2022 sınıflamasına göre, kemik iliğinde %20'nin altında blast bulunan ve Grade 2-3 retikülin fibrozisi eşlik eden olgular 'Fibrozisli MDS (MDS-f)' olarak tanımlanır. Bu antite, fibrozis içermeyen artmış blastlı MDS (MDS-IB) olgularına kıyasla daha dirençli pansitopeni, tedaviye zayıf yanıt ve belirgin şekilde kısalmış sağkalım ile ilişkilidir. Hastadaki ASXL1 ve RUNX1 mutasyonları da bu yüksek riskli moleküler profili desteklemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Tam kan sayımı ve periferik yayma analizi
Hb: 8,58,5, Plt: 36.00036.000, Mutlak Nötrofil: 850850 (Ciddi pansitopeni). Periferik yaymada %3 blast (MDS-LB sınırını aşan değer).
MDS tanısında pansitopeni ve blast varlığı temel başlangıç noktasıdır.
2
Kemik iliği morfolojisi ve fibrozis değerlendirmesi
Blast oranı %7, belirgin dizplazi ve Grade 2 retikülin fibrozisi.
WHO 2022 sınıflamasında Grade 2-3 fibrozis varlığı, blast oranından bağımsız olarak 'MDS-f' (MDS with fibrosis) kategorisini tanımlar.
3
Sitogenetik ve moleküler risk analizi
Trizomi 8 (Orta risk) ve ASXL1/RUNX1 mutasyonları (Kötü prognostik belirteçler).
MDS-f tanısı için del(5q), SF3B1 veya biallelik TP53 gibi tanımlayıcı genetik bozuklukların yokluğu gereklidir; mevcut mutasyonlar tanıyı destekler.
4
Tanı ve prognoz sentezi
Tanı: MDS-f. Klinik: Yüksek riskli seyir.
MDS-f, morphologically defined (morfolojik tanımlı) MDS grupları içinde en kötü sağkalım ve AML dönüşüm riskine sahip gruptur.

Anahtar Kavram

WHO 2022 sınıflamasında 'MDS with fibrosis (MDS-f)' kategorisi, Grade 2-3 fibrozis varlığı ile karakterize olup, artmış blastlı MDS'den (MDS-IB) daha agresif bir klinik seyirle ayrılır.
Bu soruyu puanla