Savaş veya doğal afetler gibi hijyen koşullarının bozulduğu durumlarda kurulan kalabalık kamplarda yaşayan bir grup hastada; paroksismal (tekrarlayan) ateş atakları, şiddetli baş ağrısı ve özellikle kaval kemiği (tibia) üzerinde yoğunlaşan belirgin hassasiyet ile karakterize bir salgın gözleniyor. Hastaların birçoğunun kıyafetlerinin iç kıvrımlarında yaklaşık 3 mm boyunda, grimsi, kanatsız artropodlar tespit ediliyor.
Bu klinik tablodan sorumlu olan artropod ve taşıdığı etkenin biyolojik etkileşimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AMikrobiyal etken, artropodun tükürük bezlerine yerleşir ve kan emme sırasında doğrudan inokülasyonla bulaşır.
- Etken, artropodun sindirim kanalında çoğalır ve bitin dışkısı ile atılarak deri üzerindeki mikro-lezyonlardan konağa bulaşır; bu süreçte bitin yaşam süresi kısalmaz.Cevap
- CArtropodda transovaryal geçiş gösteren etken, enfeksiyonu bir sonraki nesil nimflere aktararak populasyondaki devamlılığını sağlar.
- Dİnsana bulaşın gerçekleşmesi için artropodun konak üzerinde ezilmesi ve enfekte hemolenfin derideki yaralara teması zorunludur.
- EArtropodun bağırsak epitel hücrelerinde çoğalan etken, hücrelerin parçalanmasına ve artropodun yaklaşık iki hafta içinde ölümüne yol açar.
Cevap
Mikrobiyal etken bitin sindirim kanalında çoğalır, dışkı ile atılarak bulaşır ve bitin yaşam süresini etkilemez.
Soruda tanımlanan klinik tablo (tibia ağrısı, tekrarlayan ateş) ve epidemiyolojik bağlam (hijyen eksikliği, vücut biti), Hendek Humması (Bartonella quintana) tanısına yönlendirmektedir. Bu etkenin vektörü olan vücut biti (Pediculus humanus corporis) üzerinde Bartonella quintana, bitin bağırsak lümeninde (ekstrasellüler) çoğalır ve bitin dışkısı ile çevreye yayılır. Kaşınma sırasında dışkıdaki etkenlerin deri çatlaklarından girmesiyle insana bulaşır. Bu biyolojik ilişkide etken bitin epitel hücrelerini istila etmez ve bitin yaşam süresini kısaltmaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bartonella quintana (Hendek Humması) biyolojik taşınma mekanizması
Tahmini Süre:2m 0s