Bolu’nun bir köyünde yaşayan yaşında kadın hasta; ateş, boğaz ağrısı ve boynunun sağ tarafında hızla büyüyen ağrılı bir şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede sağ tonsil üzerinde ülsere psödomembran ve sağ servikal bölgede cm çapında, oldukça hassas, fluktuasyon veren lenfadenopati (LAP) saptanıyor. Hastanın gündür kullandığı amoksisilin-klavulanat ve seftriakson tedavisine rağmen ateşinin düşmediği ve LAP boyutunun arttığı gözleniyor. Bu hasta için en olası etken ve tanısal süreçlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Etken *Francisella tularensis* olup; üretilmesi için sisteinle zenginleştirilmiş besiyerleri gereklidir ve laboratuvar çalışanları için ciddi aerosol bulaş riski () taşır.Cevap
- BHastalık genellikle kontamine su tüketimiyle bulaştığı için bu klinik tablo *Brucella melitensis* enfeksiyonu için patognomoniktir.
- CEtken Gram-negatif bir bakteri olduğu için tedavide aminoglikozidler yerine üçüncü kuşak sefalosporinlerin tercih edilmesi tedavi başarısını artırır.
- DOlası bir santral sinir sistemi tutulumunda beyin omurilik sıvısı (BOS) bulgularının nötrofilik hakimiyette ve belirgin düşük glikozda olması tanıyı kesinleştirir.
- ETanıda kullanılan tüp aglütinasyon testleri, etkenin özgünlüğü nedeniyle *Brucella* veya *Yersinia* gibi diğer bakterilerle asla çapraz reaksiyon vermez.
Cevap
En olası etken *Francisella tularensis*'tir; kültürde üretilmesi için sisteinle zenginleştirilmiş besiyerleri (BCYE gibi) gereklidir ve laboratuvar bulaş riski nedeniyle biyogüvenlik düzeyi önlemleri alınmalıdır.
Vakada tanımlanan penisiline yanıtsız eksüdatif tonsillit ve masif servikal lenfadenit tablosu, Türkiye'de (özellikle Marmara ve Batı Karadeniz'de) su kaynaklı salgınlar yapan orofarengeal tularemi için tipiktir. *Francisella tularensis* üretilmesi oldukça zor bir bakteri olup gelişmek için sistein (veya tiyoglikolat) içeren özel besiyerlerine (BCYE, sistein-glukoz-kanlı agar) ihtiyaç duyar. Ayrıca laboratuvar personeline aerosol yoluyla bulaşma riski çok yüksek olduğu için örneklerin mutlaka biyogüvenlik düzeyi () laboratuvarlarda çalışılması ve personelin önceden uyarılması gerekir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Orofarengeal Tularemi ve Laboratuvar Tanı Prensipleri
Tahmini Süre:2m 0s