Henüz pubertal belirtileri başlamamış olan 14 yaşındaki bir erkek çocuk, boy kısalığı nede… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Henüz pubertal belirtileri başlamamış olan $14$ yaşındaki bir erkek çocuk, boy kısalığı nedeniyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde boyu $148$ cm ( $<3$ . persentil), ağırlığı $52$ kg ( $50$ . persentil) ve pubertal evresi Tanner evre $1$ olarak saptanıyor. Annesinin boyu $163$ cm, babasının boyu $178$ cm olan hastanın son bir yıldaki boy artımı $3.0$ cm olarak hesaplanıyor. Sol el-bilek grafisinde kemik yaşının $11.5$ yıl olduğu saptanıyor. Bu klinik verilere göre, hastadaki boy kısalığının en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Büyüme hormonu eksikliğiCevap
B
Yapısal büyüme ve puberte gecikmesi
C
Ailesel boy kısalığı
D
Çölyak hastalığı
E
Primer hipotiroidi

Cevap

Düşük büyüme hızı ve gecikmiş kemik yaşı ile birlikte vücut kitle indeksinin korunmuş olması nedeniyle en olası tanı büyüme hormonu eksikliğidir.

Büyüme hormonu eksikliği tanısı; belirgin boy kısalığı, gecikmiş kemik yaşı ve en önemlisi düşük büyüme hızı (

<4

cm/yıl) ile karakterizedir. Hastanın boyu

14

yaşındaki akranlarına göre kısa olsa da,

11.5

yaşındaki (kemik yaşı) bir çocuk için normal sınırlardadır (

25-50

p). Ancak bu 'kemik yaşına göre normal boy' bulgusu, patolojik düzeydeki düşük büyüme hızı nedeniyle yapısal gecikmeyi değil, hormon eksikliğini destekler.

Adım Adım Çözüm

Hedef boyu (Target Height) hesapla

177 \pm 5

Çocuğun genetik potansiyelini belirlemek için gereklidir:

(163 + 178 + 13) / 2 = 177

cm.

Büyüme hızını (Growth Velocity) değerlendir

Patolojik olarak düşük (

3.0

cm/yıl)

Ergenlik öncesi bir çocukta büyüme hızının

4-5

cm/yıl'ın altında olması patolojik bir süreci işaret eder.

Kemik yaşını takvim yaşıyla karşılaştır

2.5

yıllık gecikme (

11.5

yaş vs

14

yaş)

Gecikmiş kemik yaşı; yapısal gecikme, büyüme hormonu eksikliği veya hipotiroidi gibi durumlarda görülür.

Kemik yaşına göre boy persentilini kontrol et

Kemik yaşına göre boyu

25-50

. persentil arasındadır

Bu durum sıklıkla yapısal gecikmeyi düşündürse de, patolojik büyüme hızı bu tanıyı eler ve hormon eksikliğine yönlendirir.

Anahtar Kavram

Büyüme bozukluklarında büyüme hızı (GV), patolojik ve fizyolojik boy kısalığı ayrımındaki en kritik parametredir.

Alternatif Yöntem

Vücut kitle indeksini (BMI) değerlendirerek endokrin (yüksek/normal BMI) ve sistemik/nütrisyonel (düşük BMI) ayrımı yapmak hızlı bir eleme sağlar.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Konular

Bu konudan daha fazla soru