yaşında erkek hasta, son yıldır giderek artan yaygın kemik ağrısı, belirgin kas güçsüzlüğü ve yürüme zorluğu şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemelerinde; serum kalsiyumu mg/dL (N: ), fosforu mg/dL (N: ), alkalen fosfatazı () U/L (N: ), düzeyi pg/mL (N: ) ve D vitamini düzeyi ng/mL olarak saptanıyor. Tam idrar analizinde glikozüri veya aminoasidüri saptanmıyor ancak fraksiyone fosfat ekskresyonu yüksek bulunuyor. Kemik mineral yoğunluğu () ölçümünde -skoru olarak raporlanıyor. Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları ışığında, tanıyı doğrulamak için yapılması gereken en uygun tetkik ve olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?
- Serum FGF-23 düzeyi ölçümü - Tümörle indüklenen (onkojenik) osteomalaziCevap
- BSerum 1,25(OH)2 D vitamini ölçümü - Vitamin D bağımlı rikets tip 1
- CGenetik test (PHEX mutasyonu) - X'e bağlı hipofosfatemik rikets
- DKemik biyopsisi - Adinamik kemik hastalığı
- E24 saatlik idrar kalsiyumu - Ailesel hipokalsiürik hiperkalsemi (FHH)
Cevap
Erişkin yaşta izole renal fosfat kaybına bağlı gelişen osteomalazi tablosunda, tümörle indüklenen (onkojenik) osteomalazi tanısı için serum FGF-23 düzeyi ölçülmelidir.
Laboratuvar bulguları (hipofosfatemi, yüksek ALP) ve klinik tablo (kemik ağrısı, kas güçsüzlüğü) osteomalazi ile uyumludur. PTH ve 25(OH) D vitamini düzeylerinin normal olması, bu tablonun bir Vitamin D eksikliği veya hiperparatiroidizm olmadığını; bunun yerine izole bir renal fosfat kaybı olduğunu gösterir. Erişkin yaşta bu durumun en spesifik nedeni, FGF-23 salgılayan tümörlerdir (Onkojenik Osteomalazi). FGF-23, böbrekten fosfat atılımını artırırken aynı zamanda 1-alfa-hidroksilaz enzimini inhibe ederek 1,25(OH)2 D vitamini sentezini de baskılar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Onkojenik Osteomalazi ve FGF-23 Mekanizması