Soru

Zorluk: Çok zorKarbonhidrat Metabolizma Bozuklukları

1818 aylık bir erkek çocuk, gelişme geriliği ve karında şişlik şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde boy ve tartı gelişimi 33. persentilin altında, karaciğer kot altında 66 cm palpabl, sert ve düzgün yüzeyli saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; açlık kan şekeri 4242 mg/dL, laktat 1.41.4 mmol/L (N: 0.52.20.5-2.2), ürik asit 4.24.2 mg/dL (N: 2.562.5-6), AST 520520 U/L, ALT 480480 U/L ve kreatin kinaz (CK) 950950 U/L (N: <170<170) olarak bulunuyor. Hastaya yapılan glukagon stimülasyon testinde açlıkta kan şekeri yanıtı alınmazken, toklukta (yemekten 22 saat sonra) kan şekerinin 3535 mg/dL arttığı gözleniyor. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, en olası enzim eksikliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Glikoz-6-fosfataz
  2. Amilo-1,6-glukozidazCevap
  3. C
    Karaciğer glikojen fosforilaz
  4. D
    Asit alfa-glukozidaz
  5. E
    Dallandırıcı enzim (Amilo-1,4 → 1,6-transglukozidaz)

Cevap

Amilo-1,6-glukozidaz eksikliği (Glikojen Depo Hastalığı Tip III / Cori Hastalığı)
Vakada sunulan masif hepatomegali, açlık hipoglisemisi, normal laktat ve ürik asit düzeyleri ile yüksek CK seviyesi Tip III Glikojen Depo Hastalığı (Cori Hastalığı) için karakteristiktir. Tip III'te 'amilo-1,6-glukozidaz' (dallanma giderici enzim) eksiktir. En tipik tanısal özelliklerden biri glukagon stimülasyon testine verilen yanıttır: Açlıkta glikojen depoları 'limit dekstrin' aşamasında takıldığı için kan şekeri yükselmezken, toklukta yeni sentezlenen glikojenin dış dalları yıkılabildiği için kan şekeri yükselir.

Adım Adım Çözüm

1
Hepatomegali ve hipoglisemi birlikteliğini değerlendir.
Glikojen depo hastalıkları (GSD) ve fruktoz metabolizma bozuklukları ayırıcı tanıya girer.
Açlık hipoglisemisi ve masif karaciğer büyümesi metabolik depo hastalıklarının temel bulgusudur.
2
Laboratuvar verilerinden laktat ve ürik asit düzeylerini kontrol et.
Laktat (1.41.4 mmol/L) ve ürik asit (4.24.2 mg/dL) normaldir. Bu durum GSD Tip I (von Gierke) tanısını dışlar.
GSD Tip I'de glukoneogenez son basamağı bozuk olduğu için belirgin laktik asidoz ve hiperürisemi beklenir.
3
Kas enzimlerini (Kreatin Kinaz - CK) ve transaminazları incele.
CK (950950 U/L) ve transaminazlar çok yüksektir. Bu, karaciğer ile birlikte kas tutulumuna işaret eder.
GSD Tip IIIa'da hem karaciğer hem de iskelet kası tutulumu nedeniyle CK ve AST/ALT belirgin yükselir.
4
Glukagon stimülasyon testi sonuçlarını yorumla.
Açlıkta yanıt yok, toklukta pozitif yanıt var. Bu bulgu GSD Tip III için patognomoniktir.
GSD Tip III'te dallanma noktalarına (limit dekstrin) kadar glikojen yıkımı yapılabilir. Toklukta yeni sentezlenen dış dallar yıkılabilirken, açlıkta yıkılamaz.

Anahtar Kavram

Glikojen Depo Hastalıklarının Diferansiyel Tanısı
Bu soruyu puanla