Soru

Zorluk: Çok zorBüyüme Bozuklukları

1010 yaşındaki bir kız çocuk, belirgin boy kısalığı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan ölçümlerde boyu 125125 cm (−2,8-2,8 SDSSDS), vücut ağırlığı 2828 kg (25−5025-50 persentil) saptanıyor. Son bir yıldaki boy uzama hızı 3,83,8 cm/yıl (<25<25 persentil) olarak hesaplanıyor. Fizik muayenesinde üst segment / alt segment oranı 1,141,14 (+2,5+2,5 SDSSDS) olarak ölçülüyor. Hastada belirgin cubitus valgus, yüksek damak ve her iki el bileğinde Madelung deformitesi (radius distalinde eğrilik ve ulnanın dorsal subluksasyonu) saptanıyor. Anne boyu 150150 cm, baba boyu 164164 cm olan hastanın kemik yaşı 9,59,5 yaş ile uyumlu bulunuyor. Laboratuvar tetkiklerinde tiroid fonksiyonları, tam kan sayımı ve çölyak serolojisi normal sınırlarda saptanırken; periferik kandan yapılan sitogenetik incelemede karyotip 46,XX46,XX olarak sonuçlanıyor. Bu çocukta saptanan boy kısalığının en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. SHOX haployetmezliğiCevap
  2. B
    İzole büyüme hormonu eksikliği
  3. C
    Turner sendromu
  4. D
    Hipokondroplazi
  5. E
    Çölyak hastalığı

Cevap

Hastanın klinik bulguları (boy kısalığı, cubitus valgus, Madelung deformitesi) ve normal karyotipi (46,XX46,XX) bir arada değerlendirildiğinde en olası tanı SHOX haployetmezliğidir.
Vaka analizinde boy kısalığına eşlik eden mesomelik disproorsiyon (artmış üst/alt segment oranı) ve Madelung deformitesi anahtar bulgulardır. SHOX geni (Short Stature Homeobox), X ve Y kromozomlarının distal uçlarındaki psödootozomal bölge 1 (PAR1) üzerinde yer alır ve uzun kemiklerin lineer büyümesi ile vücut oranlarının korunması için gereklidir. Turner sendromunda boy kısalığının temel nedeni bu genin kaybıdır; ancak normal karyotipli (46,XX46,XX veya 46,XY46,XY) bireylerde bu genin mutasyonu veya delesyonu (SHOX haployetmezliği), Turner fenotipindeki iskelet anomalilerini taklit eden klinik tablolar (Leri-Weill diskondrosteozisi gibi) oluşturur. Bu nedenle doğru yanıt bu mekanizmadır.

Adım Adım Çözüm

1
Büyüme parametrelerinin değerlendirilmesi
Boyun −2,8-2,8 SDSSDS olması patolojik boy kısalığını, yıllık uzama hızının 3,83,8 cm olması büyüme yetersizliğini kanıtlar.
Patolojik boy kısalığı nedenlerini (genetik, endokrin, iskeletsel) ayırt etmek için ilk adımdır.
2
Vücut oranlarının ve iskelet bulgularının analizi
Üst/alt segment oranının 1,141,14 olması (yaşına göre yüksek), kısalığın orantısız ve mesomelik (orta segment ağırlıklı) olduğunu gösterir.
Orantısız boy kısalıkları genellikle iskelet displazilerine veya spesifik genetik mutasyonlara (SHOX, FGFR3 vb.) işaret eder.
3
Spesifik klinik ipuçlarının birleştirilmesi
Madelung deformitesi ve cubitus valgus varlığı, Turner sendromu fenotipini düşündürür.
Bu bulgular SHOX (Short Stature Homeobox) geninin eksikliği ile doğrudan ilişkilidir.
4
Karyotip verisi ile ayırıcı tanının kesinleştirilmesi
46,XX46,XX karyotipi Turner sendromunu dışlarken, izole SHOX mutasyonlarını/delesyonlarını (Leri-Weill veya izole SHOX yetmezliği) ön plana çıkarır.
SHOX geni X ve Y kromozomlarının psödootozomal bölgesinde (PAR1) yer aldığı için normal karyotipli bireylerde de haployetmezlik görülebilir.

Anahtar Kavram

Disproprotiyone (orantısız) boy kısalığı olan ve Madelung deformitesi gösteren normal karyotipli kız çocuklarında SHOX geni haployetmezliği (Leri-Weill diskondrosteozisi fenotipi dahil) mutlaka düşünülmelidir.

Alternatif Yöntem

Orantısız boy kısalığı saptandığında ilk olarak iskelet displazileri ve SHOX gibi spesifik genetik defektler düşünülmelidir. Mesomelik (orta segment) kısalık + Madelung = SHOX; Rhizomelik (proksimal segment) kısalık = Akondroplazi/Hipokondroplazi ayrımı hızlı eleme sağlar.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla