32 yaşında erkek hasta, 2 yıldır devam eden evliliğinde çocuk sahibi olamama (infertilite) şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde düzenli olarak ağırlık antrenmanı yaptığı öğreniliyor. Fizik muayenede kas kitlesinin artmış olduğu, gövdede yaygın akne lezyonları ve bilateral jinekomasti saptanıyor. Testisler bilateral atrofik (volüm < 6 ml) ve yumuşak kıvamda palpe ediliyor. Laboratuvar tetkiklerinde aşağıdaki sonuçlar elde ediliyor:
| Parametre | Sonuç | Referans Aralığı |
|---|---|---|
| FSH | 0.2 mIU/mL | 1.5 - 12.4 |
| LH | 0.1 mIU/mL | 1.7 - 8.6 |
| Total Testosteron | 1550 ng/dL | 300 - 1000 |
| Hemoglobin | 18.8 g/dL | 13.5 - 17.5 |
| Spermiogram | Azoospermi | - |
Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?
- AKlinefelter sendromu
- Eksojen anabolik steroid kullanımıCevap
- Cİdiyopatik hipogonadotropik hipogonadizm
- DProlaktinoma
- EKomplet androjen duyarsızlığı sendromu
Cevap
Eksojen anabolik steroid kullanımı
Hastada saptanan tablo 'Anabolik-Androjenik Steroid (AAS) ilişkili hipogonadizm' ile uyumludur. Dışarıdan yüksek dozda alınan testosteron veya türevleri, hipotalamus-hipofiz-gonad (HPG) aksı üzerinde güçlü bir negatif feedback oluşturarak LH ve FSH salgısını baskılar (baskılanmış gonadotropinler). LH eksikliği nedeniyle intratestiküler testosteron üretimi durur ve FSH eksikliği ile birlikte spermatogenez bozulur (azoospermi/infertilite) ve testisler küçülür (atrofi). Serumda ölçülen yüksek testosteron düzeyi ise eksojen kaynağı yansıtır. Ayrıca eritrositoz (yüksek hemoglobin), akne ve jinekomasti (androjenlerin östrojene aromatizasyonu sonucu) steroid kullanımının tipik yan etkileridir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Eksojen Androjen Kullanımına Bağlı Hipogonadizm
İpuçları
1
Hastanın fiziksel görünümü (aşırı kaslı, akne) ve laboratuvar değerlerindeki uyumsuzluğa (Düşük LH/FSH'a rağmen Yüksek Testosteron) dikkat edin.
2
Normal fizyolojide testislerden salgılanan testosteron LH'ı baskılar. Ancak testisler atrofik (küçülmüş) ise bu yüksek testosteron nereden geliyor olabilir?
3
Dışarıdan alınan testosteron (steroid kullanımı), kan testosteron seviyesini yükseltirken beyne 'yeterli hormon var' sinyali göndererek LH ve FSH üretimini durdurur; bu da testislerin işlevsiz kalıp küçülmesine neden olur.
Daha Fazla Pratik
Benzer bir mekanizma ile çalışan ancak testosteron düzeyinin düşük olduğu 'Prolaktinoma' vakalarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s