24 yaşında erkek hasta, uzun süredir devam eden yaygın kemik ağrıları, kas güçsüzlüğü ve yürüme güçlüğü şikayetleriyle endokrinoloji polikliniğine başvuruyor. Hastanın çocukluğundan beri benzer şikayetleri olduğu ve fizik muayenesinde saçlı deri dahil vücut genelinde tam kıl kaybı (alopesi totalis) olduğu saptanıyor. Diş gelişiminde bozukluklar gözleniyor.
Yapılan laboratuvar tetkiklerinde elde edilen değerler aşağıdadır:
| Parametre | Sonuç | Referans Aralığı |
|---|---|---|
| Serum Kalsiyum | 7.8 mg/dL | 8.5-10.5 mg/dL |
| Serum Fosfor | 2.2 mg/dL | 2.5-4.5 mg/dL |
| Alkalen Fosfataz (ALP) | 650 U/L | 40-150 U/L |
| Parathormon (PTH) | 185 pg/mL | 15-65 pg/mL |
| 25-OH Vitamin D | 35 ng/mL | 20-50 ng/mL |
| 1,25-(OH)2 Vitamin D | 160 pg/mL | 15-60 pg/mL |
Buna göre, bu hastadaki klinik tablonun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- ABöbrekte 1-alfa hidroksilaz enzim eksikliği
- Hedef dokuda Vitamin D reseptör defektiCevap
- CFGF-23 fazlalığına bağlı renal fosfat kaybı
- DDokuya spesifik alkalen fosfataz izoenzim eksikliği
- EKronik böbrek yetmezliğine bağlı sekonder hiperparatiroidizm
Cevap
Hedef dokuda Vitamin D reseptör defekti
Hastada hipokalsemi, sekonder hiperparatiroidizm ve osteomalazi bulguları (yüksek ALP) mevcuttur. Tanıyı koyduran kritik laboratuvar bulgusu, hipokalsemiye rağmen '1,25-(OH)2 Vitamin D' düzeyinin çok yüksek olmasıdır. Bu durum, vücudun hipokalsemiye yanıt olarak aktif vitamin D sentezlediğini ancak dokuların buna yanıt vermediğini (direnç) gösterir. Ayrıca 'alopesi totalis' varlığı, Vitamin D Reseptör (VDR) mutasyonu ile giden Tip 2 Vitamin D Bağımlı Raşitizm (Herediter Vitamin D Dirençli Raşitizm) için patognomoniktir. Reseptör fonksiyonu bozuk olduğu için negatif feedback mekanizması çalışmaz ve aktif vitamin D düzeyleri çok yükselir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Vitamin D Bağımlı Raşitizm Tip 2 (Herediter Vitamin D Dirençli Raşitizm) - VDR mutasyonu