Kırk sekiz yaşında kadın hasta; halsizlik, yaygın artralji, ağız kuruluğu ve gözlerde batma şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki parotis bezinde ağrısız şişlik ve skleralarda kuruluk saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; eritrosit sedimentasyon hızı () , romatoid faktör () pozitif ve ANA (benekli patern) saptanırken, C-reaktif protein () düzeyi normal bulunuyor. Bu hastadaki laboratuvar bulguları değerlendirildiğinde, ve düzeyleri arasındaki bu belirgin uyumsuzluğun (sedimentasyon-CRP disosiasyonu) en olası patofizyolojik açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?
- Poliklonal hipergammaglobulinemiye bağlı eritrosit kümelenmesiCevap
- BEşlik eden kronik bir bakteriyel odak varlığı
- CKaraciğerde akut faz reaktanı sentezinin genetik olarak baskılanmış olması
- DHastalığın sadece glandüler yapılarla sınırlı kalması
- ERomatoid faktörün laboratuvar yöntemleriyle yalancı ESH yüksekliği yapması
Cevap
ESH ve CRP uyumsuzluğunun temel nedeni, Sjögren sendromundaki poliklonal hipergammaglobulineminin eritrosit rulo formasyonunu artırarak sedimentasyon hızını yükseltmesidir.
Doğru seçenek olan poliklonal hipergammaglobulinemi, Sjögren sendromunun karakteristik bir bulgusudur. Globulinler pozitif yüklü proteinler oldukları için eritrositlerin yüzeyindeki negatif yükleri (zeta potansiyeli) nötralize ederler. Bu durum eritrositlerin birbirine yapışarak 'rulo formasyonu' (rouleaux) oluşturmasına ve yerçekimi etkisiyle daha hızlı çökelmesine (yüksek ESH) neden olur. Ancak Sjögren sendromunda, SLE'de olduğu gibi, aracılı CRP sentezi genellikle uyarılmaz; bu nedenle CRP düzeyi normal kalır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sjögren Sendromu ve SLE gibi durumlarda görülen sedimentasyon-CRP disosiasyonu.