66 yaşında erkek hasta, son 3 aydır giderek artan halsizlik, efor dispnesi ve sık tekrarla… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

66 yaşında erkek hasta, son 3 aydır giderek artan halsizlik, efor dispnesi ve sık tekrarlayan üriner sistem enfeksiyonları şikayetleriyle iç hastalıkları polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenesinde konjonktivalarda solukluk saptanırken, organomegali veya lenfadenopati izlenmiyor.

Laboratuvar bulguları şöyledir:
- Hemoglobin: $7,8 \, g/dL$
- MCV: $108 \, fL$
- Lökosit: $2.600 / \mu L$ (Mutlak nötrofil sayısı: $900 / \mu L$ )
- Trombosit: $52.000 / \mu L$

Kemik iliği aspirasyon ve biyopsisinde:
- Hiperselüler kemik iliği, tüm serilerde belirgin displazi ve $\%12$ oranında miyeloblast saptanıyor.
- Bazı miyeloblastlarda Auer cisimcikleri izleniyor.

Sitogenetik ve moleküler analiz:
- $46,XY,del(5q)[20]$ (İzole del(5q))
- $TP53$ mutasyon analizi: İki farklı lokusta mutasyon saptanmış olup, varyant alel frekansı (VAF) $\%55$ olarak bildirilmiştir.

Güncel Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ/WHO 2022) sınıflamasına göre bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Çoklu vuruş (multi-hit) $TP53$ mutasyonlu miyelodisplastik sendromCevap
B
Artmış blastlı miyelodisplastik sendrom - 2 ( $MDS-IB2$ )
C
İzole $del(5q)$ ile seyreden miyelodisplastik sendrom
D
Akut miyeloid lösemi ( $AML$ )
E
Blast artışı ile seyreden miyelodisplastik sendrom - 1 ( $MDS-IB1$ )

Cevap

Çoklu vuruş (multi-hit) TP53 mutasyonlu miyelodisplastik sendrom

Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) 2022 sınıflamasına göre, 'Çoklu vuruş (multi-hit) TP53 mutasyonlu MDS' ayrı bir genetik tanımlı kategoridir. Bu tanı için kemik iliği blast oranının %20'nin altında olması ve TP53 geninde iki veya daha fazla mutasyonun olması veya bir mutasyonla birlikte VAF değerinin %50'den fazla (allelik kayıp göstergesi) olması yeterlidir. Bu genetik kategori, izole del(5q) veya artmış blastlı MDS (IB1/IB2) gibi morfolojik kategorilere göre hiyerarşik olarak önceliklidir ve kötü prognozla ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

Tam kan sayımı ve periferik yaymanın değerlendirilmesi.

Makrositer anemi, nötropeni ve trombositopeni (pansitopeni) saptandı.

Miyelodisplastik sendromların (MDS) tipik klinik sunumu olan sitopenilerin doğrulanması gerekir.

Kemik iliği morfolojisinin ve blast oranının analizi.

Blast oranı %12 ve Auer cisimcikleri mevcut.

Morfolojik olarak MDS-IB2 (eskiden EB-2) kategorisine girdiği belirlenir.

Sitogenetik ve moleküler verilerin WHO 2022 kriterlerine göre entegrasyonu.

İzole del(5q) yanında bi-allelik (multi-hit) TP53 mutasyonu saptandı.

WHO 2022 sınıflamasında genetik tanımlı alt tipler, morfolojik alt tiplerin önüne geçer.

Hiyerarşik tanı koyma.

Tanı: Çoklu vuruş (multi-hit) TP53 mutasyonlu MDS.

Multi-hit TP53 mutasyonu varlığında, del(5q) varlığı veya blast oranı ne olursa olsun (ancak %20 altındaysa) bu tanı konulur.

Anahtar Kavram

MDS WHO 2022 Sınıflaması ve TP53 Multi-hit Önceliği

Daha Fazla Pratik

IPSS-M (Moleküler IPSS) skorlamasının MDS prognozundaki yerini inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru