28 yaşında erkek hasta, çocuk sahibi olamama ve her iki testiste küçülme şikayetiyle polik… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$28$ yaşında erkek hasta, çocuk sahibi olamama ve her iki testiste küçülme şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde hastanın vücut kitle indeksinin $28 kg/m^2$ olduğu, belirgin kas hipertrofisi ve gövdede yaygın akne skarlarının bulunduğu gözleniyor. Testis hacimleri bilateral $5 mL$ (N: $>15 mL$ ) olarak ölçülüyor. Laboratuvar tetkiklerinde şu sonuçlar saptanıyor:

Tetkik	Sonuç	Referans Aralığı
Total Testosteron	$1150 ng/dL$	$300 - 1000 ng/dL$
LH	$0.1 mIU/mL$	$2 - 12 mIU/mL$
FSH	$0.2 mIU/mL$	$2 - 12 mIU/mL$

Spermiogram incelemesinde ise total azospermi görülüyor.

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastada öncelikle düşünülmesi gereken tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Ekzojen androjen kullanımıCevap
B
47,XXY sendromu
C
İzole GnRH eksikliği
D
Parsiyel androjen direnci
E
Leydig hücreli tümör

Cevap

Ekzojen androjen kullanımı

Doğru seçenek olan ekzojen androjen kullanımı, hastadaki hormonal ve klinik tabloyu mükemmel şekilde açıklar. Dışarıdan alınan yüksek doz androjenler veya anabolik steroidler, hipotalamustan GnRH ve hipofizden LH/FSH salgısını negatif feedback mekanizmasıyla neredeyse tamamen durdurur. Gonadotropinlerin baskılanması, testislerin endojen testosteron üretimini ve spermatogenezi sürdürmesi için gereken uyarıyı ortadan kaldırır; bu durum bilateral testis atrofisine ve azospermiye neden olur. Kas hipertrofisi ve akne ise kullanılan bu maddelerin doğrudan anabolik ve androjenik yan etkileridir.

Adım Adım Çözüm

Hormon profili analizi yapılır.

Total testosteronun referans aralığının üzerinde olduğu, LH ve FSH'ın ise saptanamayacak kadar düşük (baskılanmış) olduğu görülür.

Yüksek hormon düzeyine eşlik eden baskılanmış trofik hormonlar, kaynağın ekzojen olduğunu veya otonom bir salgı olduğunu düşündürür.

Klinik bulgular ile hormonal veriler birleştirilir.

Belirgin kas hipertrofisi, akne ve bilateral testis atrofisi, anabolik steroid kullanımıyla tam uyumludur.

Ekzojen androjenler hipotalamo-pituiter aksı baskılayarak intratestiküler testosteronu düşürür, bu da testislerde küçülmeye ve spermatogenezin durmasına (azospermi) yol açar.

Ayırıcı tanı yapılarak en olası tanı konur.

Ekzojen androjen kullanımı tanısı kesinleştirilir.

Diğer seçeneklerdeki hormonal paternler (yüksek LH veya düşük testosteron gibi) mevcut tabloyu açıklamaz.

Anahtar Kavram

Ekzojen androjenlerin hipotalamo-pituiter-gonadal aks üzerindeki negatif feedback etkisi

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru