Soru

Zorluk: ZorKarbonhidrat Metabolizma Bozuklukları

22 yaşında bir erkek çocuk, karın şişliği ve büyüme geriliği nedeniyle pediatri polikliniğine getiriliyor. Fizik muayenesinde karaciğer kosta kenarını 88 cm geçecek şekilde (belirgin hepatomegali) palpe ediliyor; splenomegali saptanmıyor. Laboratuvar incelemelerinde açlık kan şekeri 4242 mg/dL saptanıyor. Serum laktat ve ürik asit düzeyleri normal sınırlarda iken; AST 12401240 U/L, ALT 11501150 U/L ve kreatin kinaz (CK) 980980 U/L (N: <200<200) olarak bulunuyor. Açlıkta yapılan glukagon stimülasyon testine glisemik yanıt alınamazken, yemekten 22 saat sonra yapılan glukagon testinde kan şekerinin 4545 mg/dL yükseldiği gözleniyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Glikojen depo hastalığı tip Ia
  2. Glikojen depo hastalığı tip IIICevap
  3. C
    Glikojen depo hastalığı tip IV
  4. D
    Glikojen depo hastalığı tip VI
  5. E
    Fruktoz 1,6-bisfosfataz eksikliği

Cevap

Glikojen depo hastalığı tip III (Cori hastalığı)
Vakadaki çocukta hepatomegali ve açlık hipoglisemisi ile birlikte laktat ve ürik asidin normal olması, karaciğer enzimlerinin çok yüksek olması ve kreatin kinaz (CK) yüksekliği Glikojen Depo Hastalığı Tip III (Cori hastalığı) için tipik bir tablodur. Özellikle glukagon testine açlıkta yanıt alınamayıp toklukta (postprandiyal) yanıt alınması, dallanma giderici enzim (debranching enzyme) eksikliğini doğrular; çünkü fosforilaz enzimi yemekten hemen sonra glikojenin dış dallarındaki glukoz ünitelerini serbest bırakabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının analizi
Hepatomegali + Hipoglisemi + Normal laktat/ürik asit
Tip Ia (von Gierke) laktik asit ve ürik asit yüksekliği ile karakterize olduğundan dışlanır.
2
Kas tutulumu belirteçlerinin değerlendirilmesi
Kreatin kinaz (CK) yüksekliği
CK yüksekliği, glikojen depo hastalıkları arasında kas tutulumu olan Tip IIIa'yı, karaciğere sınırlı olan Tip VI ve IX'dan ayırır.
3
Glukagon stimülasyon testi yanıtının yorumlanması
Açlıkta yanıtsızlık, toklukta pozitif yanıt
Tip III'te debranching (dallanma giderici) enzim eksiktir. Açlıkta çekirdek glikojene ulaşılamaz (yanıt yok), ancak yemek sonrası fosforilaz dış dallardan glukoz salabildiği için yanıt alınır.

Anahtar Kavram

Glikojen Depo Hastalıkları Ayırıcı Tanısı
Bu soruyu puanla