Bir cezaevinde bitlenme ve kaşıntı salgını sonrası bazı mahkumlarda yüksek ateş, titreme ve döküntü ile seyreden epidemik tifüs ve hendek ateşi vakaları saptanıyor. Yapılan incelemelerde vektörün *Pediculus humanus corporis* (vücut biti) olduğu doğrulanıyor. Bu vektör ve bulaştırdığı hastalıklar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Hem epidemik tifüs hem de hendek ateşi etkenleri, bitin enfekte dışkısının kaşıntı yoluyla ısırık yarasına veya mukoza sıyrıklarına sürülmesiyle bulaşır.Cevap
- BEpidemik dönüşümlü ateş (relapsing fever) etkeni olan *Borrelia recurrentis* de tifüs etkeni gibi bitin dışkısı ile insana bulaşmaktadır.
- CVücut bitleri, yaşam döngüsünün tamamını insan derisi üzerinde ve saç köklerine sıkıca tutunarak geçirirler.
- DBitler, bu hastalık etkenlerini transovaryal yol ile bir sonraki nesle aktarabildikleri için doğadaki temel rezervuar görevi görürler.
- EEpidemik tifüs etkeni, bitin tükürük bezlerine yerleşerek kan emme sırasında doğrudan kana enjekte edilir.
Cevap
Epidemik tifüs ve hendek ateşi etkenleri, bitin dışkısının ısırık yerine inokülasyonu ile bulaşırken; epidemik dönüşümlü ateş ancak bitin ezilmesiyle bulaşır.
Epidemik tifüs ve hendek ateşi vakalarında, *Pediculus humanus corporis* beslenirken dışkılar ve bu dışkıdaki patojenler kaşınma yoluyla deri bütünlüğü bozulan bölgeden içeri girer. Bu durum her iki hastalık için de ortak bulaş mekanizmasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Vücut biti (*Pediculus humanus corporis*) triadının (Tifüs, Hendek Ateşi, Dönüşümlü Ateş) bulaş mekanizmaları ve vektör biyolojisi.