Kalça ve Uyluk Kasları

24 soru

Soru 1Soru

Klinik muayenede kalça ekleminin dirençli ekstansiyonu değerlendirilirken; hastanın oturduğu yerden kalkmakta, merdiven çıkmakta ve yokuş tırmanmakta belirgin güçlük çektiği saptanmıştır. Bu fonksiyonel bozukluktan sorumlu olan en güçlü ekstansör kasın innervasyonunu sağlayan sinir aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: n.gluteusinferiorn. gluteus inferior

Cevap

n.gluteusinferiorn. gluteus inferior, kalçanın en güçlü ekstansörü olan m.gluteusmaximusm. gluteus maximus'u inerve eden sinirdir.
Klinik tabloda tarif edilen dirençli ekstansiyon kaybı, vücudun en güçlü ekstansörü olan m.gluteusmaximusm. gluteus maximus'un fonksiyon kaybını işaret eder. Bu kasın innervasyonu ise doğrudan n.gluteusinferiorn. gluteus inferior tarafından sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Oturulan yerden kalkma ve merdiven çıkma zorluğu, kalça ekleminin dirençli ekstansiyonunda (güç gerektiren ekstansiyon) kayıp olduğunu gösterir.
M. gluteus maximus sadece normal yürümede değil, direnç gerektiren güçlü ekstansiyon hareketlerinde ana motordur.
2
Sorumlu kası tanımla
Kalça ekleminin en güçlü ekstansörü m.gluteusmaximusm. gluteus maximus'tur.
Bu kas, linea aspera ve tuberositas glutea'ya tutunarak femuru arkaya doğru çeker.
3
İnnervasyonu belirle
m.gluteusmaximusm. gluteus maximus, n.gluteusinferiorn. gluteus inferior (L5,S1,S2L5, S1, S2) tarafından inerve edilir.
Anatomik kural gereği maximus inferior, medius ve minimus ise superior sinir tarafından inerve edilir.

Anahtar Kavram

M. gluteus maximus fonksiyonu ve innervasyonu
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 2Soru

Uyluk arka kompartmanında (hamstring loju) yer alan kaslar, embriyolojik kökenleri ve fonksiyonel benzerlikleri nedeniyle genellikle bir bütün olarak ele alınırlar. Ancak bu gruptaki bir kasın bir bölümü, hem başlangıç yeri (origo) olarak tuber ischiadicumtuber \ ischiadicum'u kullanmaması hem de innervasyon bakımından grubun diğer üyelerinden ayrılmasıyla dikkat çeker.

Nervus ischiadicusNervus \ ischiadicus’un nervus fibularis (peroneus) communisnervus \ fibularis \ (peroneus) \ communis parçasında meydana gelen izole bir lezyon sonucunda, uyluğun posterior kompartmanında fonksiyon kaybı beklenen yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M. biceps femoris, caput breve

Cevap

M. biceps femoris kasının kısa başı (caput brevecaput \ breve), uyluk arka kompartmanında n. fibularis communisn. \ fibularis \ communis tarafından inerve edilen tek kastır.
Uyluk arka kompartmanında yer alan m. biceps femoris'in kısa başı (caput brevecaput \ breve), linea asperalinea \ aspera'dan başlaması ve n. ischiadicusn. \ ischiadicus'un n. fibularis communisn. \ fibularis \ communis parçası tarafından inerve edilmesiyle 'gerçek' hamstring kaslarından ayrılır. Bu nedenle fibular sinir lezyonunda bu kompartmanda etkilenen tek kas lifi grubudur.

Adım Adım Çözüm

1
Uyluk arka kompartman kaslarını (Hamstringler) ve genel özelliklerini belirle.
M. biceps femoris (uzun ve kısa baş), m. semitendinosus ve m. semimembranosus bu gruptadır. Genel kural olarak tuber ischiadicumtuber \ ischiadicum'dan başlar ve tibial sinirle inerve edilirler.
Gruptaki istisnai yapıyı bulmak için temel kuralın bilinmesi gerekir.
2
Gruptaki istisnai durumu (kısa baş) analiz et.
M. biceps femoris'in kısa başı (caput brevecaput \ breve), linea aspera'dan başlar ve n. fibularis communisn. \ fibularis \ communis tarafından inerve edilir.
Hamstring grubu içinde peroneal (fibular) sinirle uyarılan ve kalça eklemini geçmeyen (kalçaya ekstansiyon yaptırmayan) tek parça budur.
3
Soruda verilen sinir lezyonu ile kası eşleştir.
N. fibularis communisN. \ fibularis \ communis lezyonunda bu sinirle uyarılan kısa baş felç olur.
Diğer tüm yapılar tibial parça ile uyarıldığı için etkilenmezler.

Anahtar Kavram

Hamstring kasları arasında m. biceps femoris caput breve'nin innervasyon ve origo farkı.

İpuçları

1
Uyluk arkasındaki kaslardan hangisi kalça eklemini geçmez (yani kalçaya ekstansiyon yaptıramaz)?
2
Hamstring kasları genellikle tibial sinirle uyarılır; ancak bir tanesi ortak peroneal sinirle uyarılır.
3
Biceps femoris'in iki başı farklı sinirlerle uyarılır; uzun baş tibial, kısa baş fibular sinir.

Daha Fazla Pratik

M. adductor magnus'un da çift innervasyona sahip olduğunu ve hamstring parçasının hangi sinirle uyarıldığını gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru

Uyluk ön bölgesinde yer alan, vücudun en uzun kası olma özelliğine sahip, hem kalça hem de diz eklemine fleksiyon yaptırabilen kas aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M.sartoriusM. sartorius

Cevap

Doğru yanıt M.sartoriusM. sartorius olarak bilinen kastır.
Vücudun en uzun kası olan M.sartoriusM. sartorius, uyluğun ön kompartmanında yer alır. Spina iliaca anterior superior'dan (SIAS) başlar ve tibianın medialindeki pes anserinus yapısına tutunur. İki eklemi çaprazladığı için hem kalça eklemine hem de diz eklemine fleksiyon yaptırır. Ayrıca kalçaya abdüksiyon ve dış rotasyon yaptırarak 'terzi oturuşu' pozisyonunu sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kasın anatomik uzunluğunu değerlendir
M.sartoriusM. sartorius, vücudun en uzun kasıdır.
Spina iliaca anterior superior'dan başlayıp pes anserinus'a kadar oblik bir yol izler.
2
Eklemler üzerindeki etkisini analiz et
Hem kalça hem de diz eklemini çaprazlar.
İki eklemli (bi-artiküler) bir kas olduğu için her iki bölgede de hareket oluşturur.
3
Fonksiyonel hareketleri doğrula
Kalça fleksiyonu ve diz fleksiyonu yapar.
Terzi oturuşu pozisyonunda (kalça fleksiyon, abdüksiyon, dış rotasyon ve diz fleksiyon) birincil görev üstlenir.

Anahtar Kavram

M.sartoriusM. sartorius'un bi-artiküler yapısı ve fonksiyonları
Tahmini Süre:45s
Soru 4Soru

Spina iliaca anterior superior’dan (SIAS) başlayan, aşağıya doğru uzanarak tractus iliotibialis’e tutunan ve n. gluteus superior tarafından inerve edilen kas aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M. tensor fasciae latae

Cevap

M. tensor fasciae latae
M. tensor fasciae latae, pelvisin ön-üst kısmındaki SIAS çıkıntısından başlayan iki kastan biridir (diğeri sartorius). Ancak sartorius uyluğun ön kompartmanında yer alıp n. femoralis tarafından inerve edilirken, tensor fasciae latae gluteal bölge siniri olan n. gluteus superior tarafından inerve edilir ve lateralde tractus iliotibialis'e tutunur.

Adım Adım Çözüm

1
Pelvisin ön kısmında yer alan spina iliaca anterior superior (SIAS) çıkıntısından başlayan kasları belirle.
M. sartorius ve M. tensor fasciae latae bu noktadan başlar.
Başlangıç noktası anatomik ayrım için ilk kriterdir.
2
N. gluteus superior'un inerve ettiği kasları belirle.
M. gluteus medius, M. gluteus minimus ve M. tensor fasciae latae.
İnnervasyon, kas gruplarını ayırt etmede temeldir.
3
Her iki kriteri de karşılayan kası seç.
M. tensor fasciae latae.
Sartorius n. femoralis ile inerve edilirken, M. gluteus medius SIAS'tan başlamaz.

Anahtar Kavram

Kalça kaslarının başlangıç noktaları ve innervasyon eşleşmeleri
Soru 5Soru

Uyluğun ön kompartmanında yer alan bir kas, yürüyüşün savurma (swing) fazının başlangıcında kalça eklemine fleksiyon yaptırarak bacağın öne doğru salınımını sağlar. Bu kasın proksimal tutunma yerlerinden biri 'spina iliaca anterior inferior' (caput rectumcaput\ rectum), diğeri ise acetabulum'un hemen üstünde yer alan bir oluktur (caput reflexumcaput\ reflexum). Aşağıdakilerden hangisi bu özelliklere sahip olan kastır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M. rectus femoris

Cevap

M. rectus femoris
M. rectus femoris, m. quadriceps femoris'in dört parçasından biri olmasına rağmen pelvis'ten (SIAI ve sulcus supraacetabularis) başlayan tek parçadır. Bu özelliği sayesinde hem kalça eklemine fleksiyon hem de diz eklemine ekstansiyon yaptırabilen fonksiyonel bir ünitedir.

Adım Adım Çözüm

1
Fonksiyonel ve anatomik özelliklerin analizi
Soruda hem kalça fleksiyonu hem diz ekstansiyonu (quadriceps grubuna dahil olması nedeniyle) yapan, iki eklemli bir kas aranmaktadır.
Uyluk ön lojunda bu tanıma uyan iki kas vardır: M. rectus femoris ve M. sartorius.
2
Proksimal tutunma noktalarının (origo) kontrolü
M. rectus femoris'in caput rectum'u spina iliaca anterior inferior'dan (SIAI), caput reflexum'u ise sulcus supraacetabularis'ten başlar.
M. sartorius'un başlangıç noktası spina iliaca anterior superior (SIAS) olduğu için elenir.
3
Klinik ve fonksiyonel eşleştirme
M. rectus femoris, yürüyüşün savurma fazında kalçaya fleksiyon yaptırarak ekstremiteyi öne taşır.
Tanımlanan tüm anatomik ve fonksiyonel özellikler M. rectus femoris ile tam uyumludur.

Anahtar Kavram

M. rectus femoris'in iki başlı proksimal tutunması ve çift eklemli fonksiyonel yapısı.
Soru 6Soru

Yürüyüş bozukluğu şikayetiyle başvuran bir hastanın fizik muayenesinde; sağ ayağı üzerinde dururken pelvisin sol tarafının aşağıya düştüğü (Trendelenburg bulgusu) ve sağ kalça eklemine iç rotasyon yaptırmakta zorlandığı saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan kasları inerve eden sinir, bu sinirin pleksus içindeki kökeni ve foramen ischiadicum majus'tan geçtiği bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: N. gluteus superior - L4,L5,S1L4, L5, S1 - Foramen suprapiriforme

Cevap

Trendelenburg bulgusuna neden olan m. gluteus medius ve m. gluteus minimus felcidir; bu kaslar L4,L5,S1L4, L5, S1 kökenli n. gluteus superior tarafından foramen suprapiriforme aracılığıyla inerve edilir.
Hastada saptanan Trendelenburg bulgusu, kalça abdüktörlerinin (m. gluteus medius ve m. gluteus minimus) felcini işaret eder. Bu kaslar aynı zamanda uyluğun en güçlü iç rotatorlarıdır. Bu kas grubunu inerve eden n. gluteus superior, pleksus sacralis'in L4,L5,S1L4, L5, S1 segmentlerinden çıkar ve m. piriformis'in hemen üstündeki foramen suprapiriforme'den geçerek gluteal bölgeye ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların yorumlanması
Sağ ayak üzerinde dururken sol pelvisin düşmesi (Trendelenburg), sağ kalça abdüktörlerinin (m. gluteus medius ve minimus) çalışmadığını gösterir.
Bu kaslar tek ayak üzerinde duruş fazında pelvisi yatay düzlemde stabilize eder.
2
Fonksiyonel kas grubunun doğrulanması
Kalça iç rotasyonundaki zorlanma, abdüksiyon zayıflığıyla birleştiğinde m. gluteus medius ve minimus'un anterior liflerinin felcini teyit eder.
Gluteus medius ve minimus kalçanın en önemli abdüktörleri ve iç rotatorlarıdır.
3
İlgili sinirin ve köklerin belirlenmesi
Bu kasları inerve eden n. gluteus superior, pleksus sacralis'in L4,L5,S1L4, L5, S1 ventral ramusu kökenlidir.
Sinir kök seviyeleri pleksus sakralis'in üst kısmından köken alır.
4
Anatomik çıkış noktasının tespiti
N. gluteus superior, pelvisi foramen ischiadicum majus içerisinde yer alan foramen suprapiriforme'den terk eder.
Piriformis kası foramen ischiadicum majus'u ikiye böler; üstte kalan açıklıktan n. gluteus superior ve vesa glutea superior geçer.

Anahtar Kavram

N. gluteus superior ve gluteal bölge kaslarının fonksiyonel anatomisi
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 7Soru

Uyluğun en güçlü abduktorları olan ve yürüme fazında pelvisin horizontal dengesini sağlayarak Trendelenburg belirtisinin ortaya çıkmasını engelleyen m. gluteus medius ile m. gluteus minimus, bu fonksiyonlarına ek olarak uyluğa hangi hareketi yaptırırlar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İç rotasyon

Cevap

M. gluteus medius ve m. gluteus minimus, abduksiyon fonksiyonlarına ek olarak uyluğa iç rotasyon yaptırırlar.
M. gluteus medius ve m. gluteus minimus kasları, n. gluteus superior tarafından inerve edilirler. Bu kaslar uyluğun en güçlü abduktorları olmalarının yanı sıra, özellikle ön liflerinin kasılmasıyla uyluğa iç rotasyon (medial rotasyon) yaptırırlar. Bu özellikleri sayesinde yürüyüş sırasında kalça ekleminin stabilitesinde ve yönlendirilmesinde kilit rol oynarlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kasları ve temel fonksiyonlarını tanımla
M. gluteus medius ve m. gluteus minimus uyluğun temel abduktorlarıdır.
Yürüyüş sırasında pelvisin karşı tarafa düşmesini engelleyerek stabilizasyon sağlarlar.
2
Lif yönelimini analiz et
Bu kasların ön lifleri, uyluğun rotasyon aksının önünde yer alır.
Ön liflerin kasılması, femur başını asetabulum içinde döndürerek trochanter major'u öne çeker.
3
Sekonder hareketi belirle
İç rotasyon (medial rotasyon).
Bu kaslar, uyluğun en önemli iç rotatorları olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

M. gluteus medius ve minimus'un fonksiyonel anatomisi ve iç rotasyon üzerindeki etkisi.
Soru 8Soru

Uyluğun orta 1/31/3 bölümünde m. sartorius'un derininde yer alan canalis adductorius (Hunter kanalı) içerisinden a. femoralis ve v. femoralis ile birlikte geçen, ancak bu kanalı lamina vastoadductoria'yı delerek yüzeyelleşen ve v. saphena magna'ya eşlik etmek üzere bacağın mediyalinde devam eden sinir aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: N. saphenus

Cevap

Doğru yanıt, canalis adductorius'u lamina vastoadductoria'yı delerek terk eden n. saphenus'tur.
Doğru cevap olan n. saphenus, n. femoralis'in en uzun duyu dalıdır. Canalis adductorius'a uyluk arter ve veni ile birlikte girer; ancak distalde bu yapıların aksine hiatus adductorius'a uğramaz, kanalın mediyal duvarını (lamina vastoadductoria) delerek yüzeyelleşir ve bacağın mediyal tarafının duyusunu almak üzere aşağıya doğru devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Canalis adductorius'un (Hunter kanalı) yerini ve sınırlarını tanımla.
Uyluğun orta kısmında, m. sartorius'un derininde; m. vastus medialis, m. adductor longus ve m. adductor magnus arasında kalan bir geçittir.
Anatomik lokasyonun doğru belirlenmesi, içeriklerin ayırt edilmesi için temeldir.
2
Kanalın içinden geçen ana yapıları listele.
A. femoralis, v. femoralis, n. saphenus ve n. musculi vasti medialis.
Kanal içerisindeki vasküler ve sinirsel yapıların bilinmesi gerekir.
3
Kanalın çıkış mekanizmasını analiz et.
A. ve v. femoralis hiatus adductorius'tan geçerek fossa poplitea'ya ulaşırken, n. saphenus çatıyı (lamina vastoadductoria) delerek kanaldan ayrılır.
Yapıların kanaldan ayrılma noktaları, ayırt edici en önemli anatomik özelliktir.

Anahtar Kavram

Canalis adductorius sınırları ve içeriklerinin, özellikle n. saphenus'un seyri bağlamında bilinmesi.

İpuçları

1
Bu kanalın içeriğinde hem damar hem de sinir yapıları bulunur.
2
Arter ve ven kanaldan hiatus adductorius aracılığıyla çıkarken, hedef sinir kanalın çatısını delerek terk eder.
3
Söz konusu sinir, n. femoralis'in bacağın mediyaline kadar uzanan en uzun duyu dalıdır.

Daha Fazla Pratik

N. saphenus'un diz seviyesindeki n. infrapatellaris dalını ve uyluk arterinin kanaldaki seyri sırasında verdiği dalları (a. genus descendens) gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Kanalın içeriği 'AVNS' (Arter, Ven, N. Saphenus) olarak kodlanabilir; sinirin arterden ayrılıp yüzeyelleştiği nokta (lamina vastoadductoria) ayırt edicidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru

Uyluğun en güçlü fleksörü olan m.iliopsoasm. iliopsoas kompleksinde yer alan kasların innervasyonları anatomik olarak farklılık gösterir. Bu kompleksi oluşturan kaslardan biri n.femoralisn. femoralis tarafından inerve edilirken, diğeri plexus lumbalis'in direkt muskuler dalları (L1,L2,L3L_1, L_2, L_3) tarafından uyarılmaktadır.

Buna göre, bir hastada n.femoralisn. femoralis felci geliştiğinde uyluk fleksiyonunun bir miktar korunmasını sağlayan ve plexus lumbalis'ten direkt dal alan kas aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M.psoasmajorM. psoas major

Cevap

Plexus lumbalis'in direkt dalları tarafından inerve edilen m.psoasmajorm. psoas major kasıdır.
Doğru seçenek olan kas, plexus lumbalis'in ön dallarından (L1,L2,L3L_1, L_2, L_3) ayrılan direkt muskuler dallar tarafından inerve edilir. Bu anatomik özellik sayesinde, plexus lumbalis'in terminal dallarından biri olan n.femoralisn. femoralis'in felçlerinde bu kasın fonksiyonu korunur ve kalça fleksiyonu (zayıflamış da olsa) devam edebilir.

Adım Adım Çözüm

1
M.iliopsoasM. iliopsoas kompleksini oluşturan kasları belirle.
Kompleks m.psoasmajorm. psoas major ve m.iliacusm. iliacus kaslarından oluşur.
Bu iki kas trochanter minor'da birleşerek kalça ekleminin en güçlü fleksörünü oluşturur.
2
Bu kasların innervasyon kaynaklarını karşılaştır.
M.iliacusM. iliacus, n.femoralisn. femoralis (L2,L3L_2, L_3) tarafından; m.psoasmajorm. psoas major ise plexus lumbalis'in direkt dalları (L1,L2,L3L_1, L_2, L_3) tarafından inerve edilir.
Anatomik yerleşimleri gereği m.psoasmajorm. psoas major sinirini henüz pleksus oluşum aşamasındayken alır.
3
N.femoralisN. femoralis felcinin klinik etkisini analiz et.
Felç durumunda uyluk ön kompartman kasları ve m.iliacusm. iliacus çalışmazken, m.psoasmajorm. psoas major fonksiyonunu korur.
Sinir yaralanması, pleksusun direkt muskuler dallarını genellikle etkilemez.

Anahtar Kavram

İliopsoas kompleksinde m.psoasmajorm. psoas major plexus lumbalis'ten, m.iliacusm. iliacus ise n.femoralisn. femoralis'ten inerve edilir.

Daha Fazla Pratik

Plexus sacralis'ten direkt dal alan küçük dış rotator kasların (örn. m.piriformism. piriformis) innervasyonlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru

Uyluğun ön bölgesinde yer alan ve bacağa diz ekleminde ekstensiyon yaptıran en güçlü kas olan M.M. quadricepsquadriceps femorisfemoris'in motor innervasyonunu sağlayan sinir aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nervus femoralis

Cevap

Uyluğun ön kompartman kaslarını inerve eden ve bacağa diz ekleminde ekstensiyon yaptıran sinir Nervus femoralis'tir.
Nervus femoralis (L2L4L_2-L_4), uyluğun ön kompartmanında bulunan kasların (M. iliopsoas'ın bir kısmı, M. sartorius ve M. quadriceps femoris) temel motor siniridir. M. quadriceps femoris, bacağın en güçlü ekstansörüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Fonksiyonel kas grubunu belirle
Diz ekleminde bacak ekstensiyonu yaptıran ana kas M. quadriceps femoris'tir.
Soruda istenen hareketin hangi kas tarafından yapıldığını anlamak çözümün ilk adımıdır.
2
Anatomik loju ve siniri eşleştir
M. quadriceps femoris uyluğun ön lojunda yer alır ve bu lojun siniri Nervus femoralis'tir.
Uyluk kasları bulundukları kompartmanlara göre spesifik sinirler tarafından inerve edilirler.

Anahtar Kavram

Uyluk kompartmanları ve innervasyonları

İpuçları

1
Bu sinir Plexus lumbalis'in en kalın dalıdır.
2
Lacuna musculorum'dan geçerek uyluğun ön yüzüne ulaşır.
3
Uyluğun ön tarafındaki refleks (patella refleksi) bu sinirin bütünlüğünü test eder.

Daha Fazla Pratik

Uyluk adduktorlarının innervasyonunu ve dual sinir alan kasları (örn. M. adductor magnus) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 11Soru

Alt ekstremitenin derin gluteal bölgesinde yer alan ve uyluğa dış rotasyon yaptıran kasların büyük bir bölümü plexus sacralis'ten ayrılan kısa dallar tarafından inerve edilir. Ancak, uyluğun dış rotatorları arasında yer almasına rağmen, hem embriyolojik kökeni hem de innervasyonu (N. obturatoriusN. \ obturatorius) bakımından uyluğun mediyal kompartman kaslarıyla benzerlik gösteren kas aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M. obturatorius externus

Cevap

Uyluğun dış rotatorları arasında plexus lumbalis kökenli nervus obturatorius tarafından inerve edilen tek kas M. obturatorius externus'tur.
M. obturatorius externus, derin gluteal bölgede uyluğa dış rotasyon yaptıran kaslar arasında yer alsa da, embriyolojik olarak uyluğun mediyal (adduktor) kompartmanıyla ilişkilidir. Bu nedenle, diğer rotatorların aksine plexus sacralis dalları ile değil, plexus lumbalis'ten çıkan nervus obturatorius (L2L4L_2-L_4) tarafından inerve edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Derin gluteal bölge dış rotatorlarını tanımla.
M. piriformis, M. obturatorius internus, M. obturatorius externus, M. gemelli ve M. quadratus femoris uyluğun kısa dış rotatorlarıdır.
Fonksiyonel grubu belirlemek, innervasyon farklarını ayırt etmek için ilk adımdır.
2
Sinir kökenlerini (pleksus seviyesinde) karşılaştır.
Dış rotatorların çoğu plexus sacralis (L4S3L_4-S_3) dallarınca uyarılırken, M. obturatorius externus uyluğun mediyal lojunu uyaran plexus lumbalis dalı (N. obturatoriusN. \ obturatorius) tarafından uyarılır.
Anatomi eğitiminde 'istisna' ve 'farklı pleksus kökenli' yapılar en sık sorgulanan noktalardır.
3
Embriyolojik ve loj ilişkisini kur.
M. obturatorius externus, anatomik olarak derin gluteal bölgede fonksiyon görse de uyluğun mediyal (adduktor) kompartmanına ait bir kas olarak kabul edilir.
Bu durum kasın neden N. obturatorius tarafından uyarıldığını açıklar.

Anahtar Kavram

Uyluk dış rotatorları arasında plexus lumbalis (N. obturatorius) tarafından inerve edilen tek kas M. obturatorius externus'tur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru

Alt ekstremitenin fonksiyonel anatomisinde önemli bir yere sahip olan "pes anserinus" (kaz ayağı), farklı sinirlerden inerve edilen üç farklı kasın tendonunun birleşmesiyle oluşur. Buna göre, uyluk bölgesindeki kaslar ve sinirleri düşünüldüğünde; aşağıdakilerden hangisi hem pes anserinus yapısına katılan hem de motor innervasyonunu plexus sacralis'e ait bir sinirden alan kastır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M.semitendinosusM. semitendinosus

Cevap

Pes anserinus yapısına katılan ve plexus sacralis kökenli bir sinir olan n.tibialisn. tibialis tarafından inerve edilen kas M.semitendinosusM. semitendinosus'tur.
Pes anserinus (kaz ayağı), uyluğun üç farklı kompartmanından gelen üç kasın (m.sartoriusm. sartorius - ön, m.gracilism. gracilis - medial, m.semitendinosusm. semitendinosus - arka) tendonlarının tibia medial kondilinin anteromedial yüzünde birleşmesiyle oluşur. Bu kaslar arasında sadece arka kompartman (hamstring) üyesi olan m.semitendinosusm. semitendinosus, plexus sacralis'ten köken alan n.ischiadicusn. ischiadicus'un (siyatik sinir) tibial parçası tarafından inerve edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Pes anserinus'u oluşturan kasları tanımla.
M.sartoriusM. sartorius, M.gracilisM. gracilis ve M.semitendinosusM. semitendinosus.
Sorunun ilk şartı olan yapısal bileşenleri belirlemek için gereklidir.
2
Belirlenen kasların motor sinirlerini ve bu sinirlerin pleksus kökenlerini eşleştir.
M.sartoriusM. sartorius: N.femoralisN. femoralis (L2-L4, Plexus Lumbalis); M.gracilisM. gracilis: N.obturatoriusN. obturatorius (L2-L4, Plexus Lumbalis); M.semitendinosusM. semitendinosus: N.tibialisN. tibialis (L4-S3, Plexus Sacralis).
Sorunun ikinci şartı olan innervasyon kaynağını doğrulamak için gereklidir.
3
Her iki şartı (pes anserinus üyeliği ve sacral plexus innervasyonu) sağlayan kası seç.
M.semitendinosusM. semitendinosus.
Sadece bu kas her iki kriteri birden karşılamaktadır.

Anahtar Kavram

Pes anserinus bileşenlerinin farklı pleksus ve sinir kaynaklarından gelen çoklu innervasyon paterni.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 13Soru

Uyluğun mediyal (adduktor) kompartmanında yer almasına ve n.obturatoriusn. obturatorius tarafından inerve edilmesine karşın, anatomik seyri nedeniyle fonksiyonel olarak uyluğun dış rotatorları arasında kabul edilen kas aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M. obturator externus

Cevap

M. obturator externus, uyluğun mediyal lojunda yer alıp n.obturatoriusn. obturatorius tarafından uyarılmasına rağmen uyluğa dış rotasyon yaptıran kastır.
Doğru yanıt olan kas, membrana obturatoria'nın dış yüzünden başlar ve femur boynunun arkasından geçerek fossa trochanterica'ya tutunur. Bu 'arkadan dolanma' hareketi, kas kasıldığında uyluğun dışa dönmesine (dış rotasyon) neden olur. Uyluğun mediyal lojundaki diğer kaslar (adduktorlar) genellikle femur şaftının önüne veya mediyaline tutunarak adduksiyon ve fleksiyon yaparlar.

Adım Adım Çözüm

1
Uyluk mediyal kompartman kaslarını ve innervasyonlarını hatırla.
Bu gruptaki kaslar (adduktorlar) genellikle n.obturatoriusn. obturatorius tarafından inerve edilir.
Soruda belirtilen lokasyon ve sinir eşleşmesini doğrulamak için gereklidir.
2
Kasların anatomik seyrini ve insersiyolarını (yapışma yerlerini) analiz et.
Çoğu adduktor kas femur şaftına tutunurken, bir tanesi femurun arkasından dolanarak trokanterik bölgeye ulaşır.
Fonksiyonel farkı (rotasyon vs adduksiyon) belirleyen temel unsur kasın eklem eksenine göre seyridir.
3
M. obturator externus'un spesifik fonksiyonunu belirle.
M. obturator externus, femur boynunun arkasından geçip fossa trochanterica'ya tutunduğu için uyluğu dışa döndürür.
Dış rotasyon yapan tek mediyal kompartman kası olması ayırt edici özelliktir.

Anahtar Kavram

Kasların anatomik seyri ve yapışma yerlerinin, yer aldıkları kompartmanın genel fonksiyonundan farklı hareketler üretmesine neden olması.
Tahmini Süre:50s
Soru 14Soru

Uyluk mediyal lojunda (adduktor kompartman) yer almasına karşın, temel innervasyonunu n. femoralis'ten alan kas aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M. pectineus

Cevap

Doğru yanıt, uyluğun mediyal kompartmanında bulunmasına rağmen n. femoralis tarafından inerve edilen M. pectineus'tur.
M. pectineus, uyluğun mediyal kompartmanında (adduktor loju) yer alan beş kastan biridir. Ancak, bu gruptaki diğer kasların aksine (M. adductor longus, brevis, gracilis ve magnus'un adduktor parçası), temel innervasyonunu n. femoralis'ten alır. Bu durum, TUS anatomisinde sıkça sorgulanan önemli bir 'loj-sinir' istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Uyluk bölgesindeki kas lojlarını (kompartmanlarını) ve bu lojları inerve eden temel sinirleri hatırla.
Uylukta üç ana kompartman vardır: Anterior (N. femoralis), Mediyal (N. obturatorius) ve Posterior (N. ischiadicus).
Soruyu çözmek için anatomik konum ve innervasyon arasındaki genel kuralı belirlemek gerekir.
2
Mediyal (adduktor) kompartman kaslarını ve bunların istisnai durumlarını gözden geçir.
Mediyal kompartman kasları; M. pectineus, M. adductor longus, M. adductor brevis, M. adductor magnus ve M. gracilis'tir.
İstisnai innervasyona sahip olan kası bulmak için bu grup içindeki farklılıkları saptamak gerekir.
3
M. pectineus ve M. adductor magnus'un innervasyon özelliklerini karşılaştır.
M. adductor magnus çift innervasyonludur (N. obturatorius ve N. ischiadicus). M. pectineus ise mediyal grupta olmasına rağmen n. femoralis tarafından inerve edilir.
Seçeneklerdeki kasların sinirlerini eşleştirerek n. femoralis ile inerve olan tek mediyal kası belirlemek hedeflenir.

Anahtar Kavram

Uyluk kas kompartmanları ve sinir-kas eşleşmesindeki istisnai durumlar

İpuçları

1
Uyluğun ön kısmındaki kasları inerve eden n. femoralis, mediyal gruptan bir kaza da dal verir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 15Soru

Uyluğun mediyal kompartmanında yer alan, uyluğun en güçlü adduktor kası olmasının yanı sıra hem n. obturatorius hem de n. ischiadicus'un tibial parçası tarafından inerve edilen çift innervasyonlu kas aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M. adductor magnus

Cevap

M. adductor magnus
M. adductor magnus, uyluğun en güçlü adduktor kasıdır. İki farklı embriyolojik kökene sahip parçadan oluşur: Adduktor parça n. obturatorius tarafından, hamstring (ischiocondylar) parça ise n. ischiadicus'un tibial parçası tarafından inerve edilir. Bu özelliği onu uyluk bölgesindeki önemli çift innervasyonlu kaslardan biri yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Uyluk mediyal (adduktor) kompartman kaslarını listele.
M. adductor longus, M. adductor brevis, M. adductor magnus, M. gracilis ve M. pectineus.
Soruda belirtilen bölgedeki potansiyel kasları belirlemek için.
2
Bu kasların innervasyon özelliklerini karşılaştır.
Çoğu kas n. obturatorius ile uyarılırken, M. adductor magnus ve M. pectineus çift innervasyonludur.
Sorudaki spesifik 'çift innervasyon' kriterini daraltmak için.
3
M. adductor magnus'un sinirlerini kontrol et.
Adduktor parçası n. obturatorius, hamstring parçası n. ischiadicus (tibial parça) tarafından uyarılır.
Soruda istenen n. ischiadicus kriterini sağlayan tek kasın bu olduğunu doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Çift İnnervasyonlu Kaslar

İpuçları

1
Uyluğun mediyal kompartmanında birden fazla sinir tarafından uyarılan kasları düşünün.
2
Bu kasın bir parçası 'hamstring' kaslarına benzer şekilde pelvisin arka kısmından başlar ve n. ischiadicus tarafından uyarılır.
3
Uylukta hiatus adductorius'u oluşturan kası hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Uyluğun arka kompartmanında yer alan ve yine çift innervasyon (farklı sinir dalları) özelliği gösteren m. biceps femoris'in başlarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kasın başlangıç noktalarına odaklanın; tuber ischiadicum'dan başlayan parça genellikle tibial sinirle ilişkilidir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 16Soru

Kalça ağrısı şikayetiyle başvuran 45 yaşındaki kadın hastanın fizik muayenesinde uyluğun dış rotasyonunda zayıflık tespit ediliyor. Yapılan radyolojik görüntülemelerde tuberischiadicumtuber ischiadicum ile trochanterminortrochanter minor arasındaki mesafenin (ischiofemoralaralıkischiofemoral aralık) daralmasına bağlı olarak bölgeden geçen sinirin bası altında kaldığı (İskiofemoral Sıkışma Sendromu) görülüyor. Bu hastada fonksiyon kaybı gelişen m.quadratusfemorism. quadratus femoris ile aynı sinir tarafından inerve edilen kas aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M. gemellus inferior

Cevap

Uyluğun dış rotatörlerinden biri olan m.gemellusinferiorm. gemellus inferior, m.quadratusfemorism. quadratus femoris ile birlikte n.musculiquadratifemorisn. musculi quadrati femoris tarafından inerve edilmektedir.
İskiofemoral aralıkta sıkışan n.musculiquadratifemorisn. musculi quadrati femoris, gluteal bölgenin derin tabakasında yer alan iki kası inerve eder: m.quadratusfemorism. quadratus femoris ve m.gemellusinferiorm. gemellus inferior. Dolayısıyla birinde görülen felç veya zayıflık diğerini de etkiler.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik senaryoda belirtilen iskiofemoral aralığı ve burada seyreden siniri tanımla.
İskiofemoral aralık, tuberischiadicumtuber ischiadicum ile trochanterminortrochanter minor arasındadır ve buradan n.musculiquadratifemorisn. musculi quadrati femoris geçer.
Daralma durumunda bu sinir sıkışarak inerve ettiği kaslarda fonksiyon kaybına yol açar.
2
M.quadratusfemorisM. quadratus femoris'in sinirini ve bu sinirin uyardığı diğer kası belirle.
N.musculiquadratifemorisN. musculi quadrati femoris, hem m.quadratusfemorism. quadratus femoris'i hem de m.gemellusinferiorm. gemellus inferior'u inerve eder.
Pleksus dallarının kas eşleşmeleri anatomik olarak sabittir ve klinik tanıda kritiktir.
3
Seçeneklerdeki diğer kasların innervasyonlarını dışla.
Gemellus superior ve obturator internus farklı bir sinirle, obturator externus ise farklı bir pleksus (lumbalis) ile inerve edilir.
Diferansiyel anatomi bilgisi doğru cevabı netleştirir.

Anahtar Kavram

Gluteal bölgenin derin dış rotatör kaslarının innervasyon paternleri ve iskiofemoral aralık anatomisi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 17Soru

Pelvis ve gluteal bölge anatomisinde, bazı sinirler pelvisi terk ettikten sonra tekrar pelvis duvarındaki açıklıklardan geçerek hedef kaslarına ulaşırlar. Bir cerrah, kalça eklemi arkasına yönelik girişimde foramenforamen ischiadicumischiadicum majusmajus'u (infrapiriforminfrapiriform aralık) terk ettikten sonra spinaspina ischiadicaischiadica'yı dıştan çaprazlayan ve foramenforamen ischiadicumischiadicum minusminus yoluyla hedef kaslarına yönelen siniri korumayı amaçlamaktadır. Buna göre, cerrahın korumayı hedeflediği bu sinir tarafından inerve edilen kas çifti aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M.M. obturatoriusobturatorius internusinternus ve M.M. gemellusgemellus superiorsuperior

Cevap

M.M. obturatoriusobturatorius internusinternus ve M.M. gemellusgemellus superiorsuperior çifti, belirtilen anatomik trasede inerve edilen kaslardır.
NervusNervus obturatoriusobturatorius internusinternus, pelvisi foramenforamen ischiadicumischiadicum majusmajus (infrapiriform aralık) aracılığıyla terk eder. SpinaSpina ischiadicaischiadica'yı dıştan çaprazlayıp foramenforamen ischiadicumischiadicum minusminus'tan geçerek tekrar pelvis yan duvarına (fossa ischioanalis) ulaşır. Bu özel seyri sırasında hem M.M. gemellusgemellus superiorsuperior hem de M.M. obturatoriusobturatorius internusinternus kaslarına motor dallar verir. Bu 'loop' (döngü) yapan seyir, pudendal sinir ve damarlar ile bu sinire özgüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Belirtilen anatomik yolun (foramenforamen ischiadicumischiadicum majusmajus'tan çıkıp, spinaspina ischiadicaischiadica'yı dönüp foramenforamen ischiadicumischiadicum minusminus'a girme) hangi sinire ait olduğunu belirlemek.
Bu 'döngüsel' (re-entry) seyir NervusNervus obturatoriusobturatorius internusinternus'a aittir.
Bu sinir ve N.N. pudenduspudendus, pelvisi terk edip tekrar pelvis duvarı açıklıklarından dönen iki ana yapıdır; ancak soru kas innervasyonuna odaklanmaktadır.
2
NervusNervus obturatoriusobturatorius internusinternus (L5,S1,S2L5, S1, S2) tarafından inerve edilen kasları hatırlamak.
NervusNervus obturatoriusobturatorius internusinternus hem aynı isimli kası (M.M. obturatoriusobturatorius internusinternus) hem de hemen üzerindeki M.M. gemellusgemellus superiorsuperior'u uyarır.
Embriyolojik ve fonksiyonel yakınlık nedeniyle bu iki kas ortak siniri paylaşır.
3
Seçenekler arasında bu doğru eşleşmeyi bulmak.
M.M. obturatoriusobturatorius internusinternus ve M.M. gemellusgemellus superiorsuperior seçeneği doğrudur.
Diğer seçeneklerdeki kaslar ya tek sinirle inerve edilmezler ya da sinirleri belirtilen özel yolu izlemez.

Anahtar Kavram

Gluteal bölgedeki derin dış rotatorların innervasyon farkları ve pleksus sakralis dallarının foramenlerden geçiş yolları.

Alternatif Yöntem

Foramen ischiadicum minus'u kullanarak pelvise geri dönen (re-entry) yapıları 'P-I-N' (Pudendal nerve, Internal pudendal artery/vein, Nerve to obturator internus) kısaltmasıyla hatırlayarak bu sinirin uyardığı kaslara odaklanabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 18Soru

Fizik muayene sırasında hastadan sol ayağı üzerinde durması istendiğinde, pelvisin sağ tarafının aşağıya doğru düştüğü ve hastanın dengesini sağlamakta zorlandığı gözlenmiştir. Klinik literatürde 'Trendelenburg belirtisi' olarak adlandırılan bu durum, aşağıdaki kaslardan hangisinin fonksiyon kaybına bağlı olarak ortaya çıkar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M. gluteus medius

Cevap

Pelvisin karşı tarafa düşmesi (Trendelenburg belirtisi), basılan taraftaki M. gluteus medius kasının zayıflığını gösterir.
Doğru seçenek olan m. gluteus medius, m. gluteus minimus ve m. tensor fasciae latae ile birlikte pelvisin en önemli abduktorlarıdır. Tek ayak üzerinde durma (stans fazı) sırasında, basılan taraftaki m. gluteus medius kasılarak pelvisin serbest olan (karşı) tarafa düşmesini engeller. Bu kasın veya onu inerve eden n. gluteus superior'un hasarında karşı tarafa düşme gözlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguyu analiz et.
Trendelenburg belirtisi (pelvisin sağa düşmesi) tespit edildi.
Hangi tarafın düştüğü, hangi taraftaki stabilizatör kasın çalışmadığını anlamak için gereklidir.
2
Fonksiyonel anatomi bilgisini uygula.
Sol taraftaki kalça abduktor kaslarının (özellikle m. gluteus medius) yetersiz olduğu sonucuna varıldı.
Tek ayak üzerinde dururken pelvisin yere paralel kalmasını sağlayan temel mekanizma ipsilateral abduktor kasların çekişidir.
3
Sinir ve kas eşleşmesini kontrol et.
N. gluteus superior tarafından inerve edilen m. gluteus medius seçildi.
Klinik tabloda en sık etkilenen ve en güçlü abduktor olan kas budur.

Anahtar Kavram

Trendelenburg belirtisi ve Kalça Abduktorları
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 19Soru

Uyluğun mediyal (adduktor) kompartmanında yer alan ve tibia'nın proksimal-mediyal yüzünde 'pes anserinus' (kaz ayağı) yapısının oluşumuna katılan kas aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M.M. gracilisgracilis

Cevap

Uyluğun mediyal kompartmanında yer alan ve pes anserinus yapısına katılan kas M.M. gracilisgracilis kütlesidir.
Tibia'nın proksimal mediyalinde sonlanan 'pes anserinus' yapısı üç farklı kompartmandan gelen kasların tendonları ile oluşur. Bu kaslar arasında uyluğun mediyal (adduktor) kompartmanına ait olan tek kas M.M. gracilisgracilis kütlesidir. Diğerleri farklı lojlardan gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Pes anserinus yapısını oluşturan kasları hatırla.
Pes anserinus: M.M. sartoriussartorius, M.M. gracilisgracilis ve M.M. semitendinosussemitendinosus kaslarının tendonlarından oluşur.
Sorunun çözümü için bu anatomik yapının bileşenlerinin bilinmesi gerekir.
2
Bu kasların uyluk kompartmanlarını belirle.
M.M. sartoriussartorius (ön), M.M. gracilisgracilis (mediyal/adduktor), M.M. semitendinosussemitendinosus (arka).
Soru spesifik olarak mediyal kompartman kasını sormaktadır.

Anahtar Kavram

Pes anserinus (Kaz ayağı) yapısının bileşenleri ve kompartman özellikleri.
Tahmini Süre:45s
Soru 20Soru

Klinik muayenesinde NervusNervus obturatoriusobturatorius felci saptanan bir hastada, uyluk adduksiyonunda ciddi zayıflama olmasına rağmen hareketin tamamen kaybolmadığı ve uyluğa aktif olarak ekstansiyon yaptırılabildiği görülmüştür. Bu klinik tabloyu sağlayan liflerin inervasyonundan sorumlu olan sinir aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nervus ischiadicus (pars tibialis)

Cevap

Uyluk adduksiyonuna destek veren ve ekstansiyon yaptıran lifler Nervus ischiadicus'un tibial parçası (pars tibialis) tarafından inerve edilir.
M. adductor magnus, uyluğun en büyük adduktor kasıdır ve fonksiyonel olarak ikiye ayrılır. Adduktor parçası Nervus obturatorius tarafından inerve edilirken, tuber ischiadicum'dan başlayan ve kalçaya ekstansiyon yaptıran 'hamstring' parçası Nervus ischiadicus'un tibial parçası (pars tibialis) tarafından inerve edilir. Bu nedenle obturator sinir felcinde adduksiyon zayıflasa da tamamen kaybolmaz ve ekstansiyon fonksiyonu korunur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Obturator sinir hasarına rağmen korunan adduksiyon ve aktif ekstansiyon varlığı.
Hastada adduktor grupta yer alan ancak çift inervasyona sahip bir kasın fonksiyonel olduğu anlaşılır.
2
İlgili kası tanımla.
M. adductor magnus.
M. adductor magnus hem adduktor hem de hamstring (ekstansör) özellik gösteren hibrit bir kastır.
3
Kasın inervasyon bölümlerini hatırla.
Adduktor parça N. obturatorius, hamstring parça N. ischiadicus (pars tibialis).
Hamstring lifleri tuber ischiadicum'dan başlar ve tuberculum adductorium'a tutunarak kalçaya ekstansiyon yaptırır.

Anahtar Kavram

M. adductor magnus'un çift inervasyonu ve fonksiyonel bölümleri
Sayfa 1 / 2Sonraki
Kalça ve Uyluk Kasları Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin