Nöroanatomi

269 soru

Soru 41Soru

Tat duyusunun iletim yolları ve nöronal organizasyonu incelendiğinde; dilin sulcus terminalis'inin arkasında kalan (arka 1/31/3) bölümünden tat duyusunu alan pseudounipolar karakterdeki birinci nöron gövdeleri aşağıdakilerin hangisinde yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ganglion inferius nervi glossopharyngei

Cevap

Dilin arka 1/31/3 bölümünden tat duyusunu alan birinci nöron gövdeleri Ganglion inferius nervi glossopharyngei (Ganglion petrosum) içerisinde yer alır.
Doğru yanıt olan seçenek, dilin arka 1/31/3 bölümünden tat duyusunu taşıyan nervus glossopharyngeus'un birinci nöron gövdelerinin bulunduğu yer olan Ganglion inferius nervi glossopharyngei (ganglion petrosum) yapısını ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Anatomik bölgeyi ve ilgili siniri belirle.
Dilin arka 1/31/3 bölümünden tat duyusunu nervus glossopharyngeus (CN IX) alır.
Dilin tat duyusu innervasyonu embriyolojik kökenine göre farklı kranial sinirler tarafından sağlanır.
2
Nöron sırasını ve lokalizasyonunu tespit et.
Özel visseral afferent (tat) liflerin birinci nöronları (pseudounipolar) kranial sinirlere ait periferik ganglionlarda bulunur.
Duyu yollarında birinci nöronlar (koku ve görme hariç) MSS dışındaki duyu ganglionlarında yerleşiktir.
3
İlgili sinirin ganglionunu seç.
Nervus glossopharyngeus'un tat duyusu ile ilgili ganglionu Ganglion inferius'tur.
Ganglion superius genellikle genel somatik afferent liflerle, ganglion inferius ise özel visseral afferent (tat) liflerle ilişkilidir.

Anahtar Kavram

Tat duyusu yolunda (via gustatoria), dilin farklı bölgelerinden (ön 2/32/3, arka 1/31/3, epiglottis) gelen liflerin birinci nöronları sırasıyla VII, IX ve X. kranial sinirlerin ganglionlarında yer alır.
Tahmini Süre:50s
Soru 42Soru

Ventriküler sistem içerisinde beyin omurilik sıvısı (BOSBOS) üretiminden sorumlu olan koroit pleksusların (plexusplexus choroideuschoroideus) yerleşimi, uzanımı ve komşulukları düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lateral ventrikülün gövdesinde (parspars centraliscentralis), fornixfornix ile thalamusthalamus arasındaki fissurafissura choroideachoroidea boyunca yerleşmiştir.

Cevap

Koroit pleksus lateral ventrikülün gövdesinde fornixfornix ile thalamusthalamus arasındaki fissurafissura choroideachoroidea boyunca yerleşmiştir.
Doğru seçenek, koroit pleksusun lateral ventrikülün gövdesinde (parspars centraliscentralis), medial tarafta fornixfornix ve lateral/inferior tarafta thalamusthalamus (laminalamina affixaaffixa) arasında kalan fissurafissura choroideachoroidea adı verilen yarık boyunca yerleştiğini belirtmektedir. Bu bölgede pia mater ve epandim tabakası birleşerek koroit pleksusu oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Ventriküllerdeki koroit pleksus dağılımını belirle.
Koroit pleksus lateral ventriküller (gövde, atrium, alt boynuz), 3. ventrikül ve 4. ventrikülde bulunur; ancak lateral ventrikülün ön ve arka boynuzlarında bulunmaz.
Pleksus yerleşimini bilmek, ventrikülün hangi bölümlerinde üretim yapıldığını anlamak için temeldir.
2
Lateral ventriküldeki tutunma hattını (fissurafissura choroideachoroidea) analiz et.
Gövde kısmında fissura choroidea, medialde fornix ve lateralde thalamus'un üst yüzü arasında yer alan C-şekilli bir yarıktır.
Pleksusun epandim ile pia mater'in birleştiği spesifik noktayı belirlemek anatomik sınırları netleştirir.
3
Diğer ventriküllerdeki tavan/taban ilişkisini kontrol et.
3. ve 4. ventrikülde pleksuslar daima tavan (roof) yapısında yer alır.
Ventriküler boşluklardaki yerleşim prensibini doğrulamak hatayı önler.

Anahtar Kavram

Koroit pleksusların ventriküllerdeki yerleşimi ve Fissura Choroidea anatomisi.
Soru 43Soru

62 yaşında bir erkek hasta, ani gelişen sağ vücut yarısında motor güç kaybı, duyu kaybı ve görme bozukluğu şikayetiyle acil servise başvuruyor. Yapılan nörolojik muayenede; sağ taraflı hemipleji, sağ taraflı hemianestezi ve sağ homonim hemianopsi saptanıyor. Hastada afazi veya ihmal (neglect) gibi kortikal bulgular izlenmiyor. Bu klinik tabloya neden olan tıkanıklık, aşağıdaki arterlerden hangisinde en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arteria choroidea anterior

Cevap

Klinik belirtiler olan hemipleji, hemianestezi ve homonim hemianopsi üçlüsü, Arteria choroidea anterior tıkanıklığını işaret etmektedir.
Doğru seçenek olan arter, Arteria carotis interna'nın terminal dallanmasından hemen önce çıkan bir daldır. Bu arter capsula interna'nın arka bacağını (crus posterius), tractus opticus'u, corpus geniculatum laterale'nin bir kısmını ve plexus choroideus'u besler. Crus posterius'tan geçen kortikospinal ve talamokortikal liflerin hasarı karşı tarafta motor ve duyusal kayba; tractus opticus hasarı ise karşı taraflı homonim hemianopsiye yol açar. Kortikal konuşma veya algı merkezleri etkilenmediği için afazi veya neglect görülmez.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Hemipleji (motor), hemianestezi (duyu) ve homonim hemianopsi (görme) mevcuttur.
Bu bulgular hem motor/duyu yollarının (capsula interna) hem de görme yollarının (tractus opticus) aynı anda etkilendiğini gösterir.
2
Kortikal bulguların yokluğunu değerlendir.
Afazi veya neglect yokluğu, tıkanıklığın kortikal yüzeyde (örneğin total MCA) değil, daha derin yapılarda olduğunu gösterir.
Kortikal dalların korunmuş olması, besleyici arterin derin dallar veya spesifik küçük bir arter olduğunu düşündürür.
3
Anatomik yapı ve arter eşleştirmesi yap.
Capsula interna (crus posterius) ve tractus opticus'u besleyen ortak arter Arteria choroidea anterior'dur.
Arteria choroidea anterior, A. carotis interna'nın uç dallanmasından hemen önce çıkan ve bu kritik derin yapıları besleyen daldır.

Anahtar Kavram

Arteria choroidea anterior (AChA) Sendromu: Üç 'H' bulgusu (Hemipleji, Hemianestezi, Hemianopsi).
Soru 44Soru

Nöroanatomik olarak ventriküler sistemin yapısı, BOS dolaşım yolları ve çevre komşulukları düşünüldüğünde, dördüncü ventrikül (ventriculusventriculus quartusquartus) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pleksus koroideus, apertura lateralis'ler (LuschkaLuschka delikleri) aracılığıyla angulus pontocerebellaris'teki subaraknoid mesafeye doğru protrüzyon gösterir.

Cevap

Pleksus koroideus'un apertura lateralis'ler (Luschka delikleri) aracılığıyla angulus pontocerebellaris'teki subaraknoid mesafeye doğru protrüzyon gösterdiği ifadesi doğrudur.
Dördüncü ventrikülün pleksus koroideusu, T şeklindedir ve yatay kollarının uçları apertura lateralis'ler (Luschka delikleri) vasıtasıyla ventrikül dışına çıkarak angulus pontocerebellaris'teki subaraknoid mesafeye protrüzyon yapar. Bu yapıya klinik anatomide Bochdalek'in çiçek sepeti adı verilir.

Adım Adım Çözüm

1
Dördüncü ventrikülün tavan ve taban sınırlarını belirleyin.
Tabanı (fossa rhomboidea) pons ve bulbus oluşturur. Tavanı velum medullareler ve serebellar pedinküller oluşturur.
Ventrikülün üç boyutlu yapısını anlamak, içerisindeki yapıların yerleşimini kavramak için gereklidir.
2
BOS çıkış deliklerini (aperturaları) analiz edin.
Orta hatta Apertura mediana (Magendie), yanlarda Apertura lateralis (Luschka) bulunur.
BOS'un ventriküler sistemden subaraknoid mesafeye geçiş noktalarını bilmek klinik açıdan kritiktir.
3
Pleksus koroideus'un spesifik uzanımını değerlendirin.
4. ventrikül pleksusu Luschka deliklerinden dışarı taşarak pontoserebellar köşeye uzanır (Bochdalek'in çiçek sepeti).
Bu spesifik anatomik detay, radyolojik ve cerrahi anatomide yüksek öneme sahiptir.

Anahtar Kavram

Ventriculus quartus sınırları, aperturaları ve Bochdalek'in çiçek sepeti (Flower basket of Bochdalek) oluşumu.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 45Soru

Bazal çekirdeklerin efferent bağlantıları ve bu bağlantıların capsula interna ile olan topoğrafik ilişkileri düşünüldüğünde, globus pallidus internus’tan (GPi) çıkan liflerin seyri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ansa lenticularis, capsula interna’nın crus posterius’unun anterior kenarını dolanarak mediale geçer.

Cevap

Ansa lenticularis'in capsula interna'nın crus posterius bölümünün ön kenarını dolanarak mediale geçmesi
Doğru ifadeye göre, ansa lenticularis globus pallidus internus'tan çıktıktan sonra capsula interna'nın crus posterius bölümünün anterior (ön) sınırını bir ilmek yaparak dolanır ve diencephalon'a doğru mediale yönelir.

Adım Adım Çözüm

1
Globus pallidus internus'tan (GPi) çıkan iki temel efferent yolu tanımlayın.
Bu yollar ansa lenticularis ve fasciculus lenticularis (Field H2H_2) olarak adlandırılır.
GPi'den çıkan motor kontrol liflerinin anatomik isimlendirmesini bilmek temel adımdır.
2
Bu yolların capsula interna ile olan topoğrafik ilişkisini analiz edin.
Ansa lenticularis capsula interna'nın etrafından dolanırken, fasciculus lenticularis capsula interna'nın liflerini delerek geçer.
Liflerin iç kapsül ile olan ilişkisi, cerrahi ve radyolojik anatomi açısından kritiktir.
3
Forel alanlarının (HH, H1H_1, H2H_2) zona incerta'ya göre konumunu doğrulayın.
H2H_2 ventralde, H1H_1 ise dorsalde yer alır. Birleşme (H alanı) ise medialdedir.
Subthalamik bölgedeki bu hassas yerleşim bilgisi, sorunun ayırt ediciliğini sağlar.

Anahtar Kavram

Bazal çekirdek efferent yollarının (Ansa ve Fasciculus Lenticularis) topoğrafik anatomisi ve Forel Alanları ile ilişkisi.

İpuçları

1
GPi'den çıkan liflerin hangisinin capsula interna'yı deldiğini, hangisinin etrafından dolandığını düşünün.
2
Forel alanlarını (Field H, H1, H2) zona incerta'ya göre 'sandviç' yapısı gibi hayal edin; hangisi altta, hangisi üstte?
3
Ansa 'ilmek' demektir; bu ilmek capsula interna'nın crus posterius'unun ön ucunu sarar.

Daha Fazla Pratik

Zona incerta ve nucleus subthalamicus arasındaki somatotopik organizasyonu ve Parkinson hastalığındaki derin beyin stimülasyonu hedeflerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 46Soru

Bilinçaltı propriyoseptif duyuyu cerebellum'a taşıyan yollardan biri olan tractus spinocerebellaris posterior (Flechsig) ve bu yolun medulla spinalis içindeki organizasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alt ekstremiteden (L3L5L_3 - L_5 segmentleri gibi) gelen propriyoseptif lifler, nucleus dorsalis'e ulaşmak amacıyla medulla spinalis'in funiculus posterior'unda yer alan fasciculus cuneatus içerisinde yukarı doğru seyrederler.

Cevap

Alt ekstremiteden gelen propriyoseptif liflerin nucleus dorsalis'e ulaşmak için fasciculus cuneatus'u kullandığı ifadesi yanlıştır; bu lifler fasciculus gracilis'i kullanır ve fasciculus cuneatus sadece üst seviyelerde (T6T_6 ve üzeri) bulunur.
Doğru yanıt olan seçenek, medulla spinalis'in alt seviyelerinden gelen liflerin seyrini yanlış tanımlamaktadır. L2L_2 segmentinin altında nucleus dorsalis bulunmadığı için, daha aşağıdan (L3,L4,S1L_3, L_4, S_1 gibi) giren propriyoseptif lifler önce funiculus posterior içerisindeki fasciculus gracilis'e katılır, L2L_2 seviyesine kadar yükselir ve burada nucleus dorsalis ile sinaps yapar. Fasciculus cuneatus ise sadece T6T_6 ve üzerindeki seviyelerde mevcuttur ve üst ekstremite/üst gövde duyusuyla ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Tractus spinocerebellaris posterior'un (Flechsig) başlangıç ve seyir özelliklerini analiz et.
Bu yolun ikinci nöronları C8L2C_8 - L_2 seviyeleri arasındaki nucleus dorsalis'tedir ve lifler çapraz yapmaz.
Yolun ipsilateral karakterini ve çekirdek seviyelerini belirlemek için gereklidir.
2
Nucleus dorsalis'in medulla spinalis segmentlerindeki dağılımını ve giriş liflerinin seyrini değerlendir.
Nucleus dorsalis L2L_2 seviyesinin altında bulunmaz. L3S5L_3 - S_5 arası segmentlerden gelen lifler nucleus dorsalis'e ulaşmak için yukarı tırmanmalıdır.
Segmental anatomi ve beyaz cevher ilişkisini anlamak için gereklidir.
3
Funiculus posterior'daki fasciculus gracilis ve fasciculus cuneatus'un fonksiyonel ve segmental farklarını karşılaştır.
Fasciculus gracilis tüm seviyelerde bulunur ve alt ekstremiteyi taşır; fasciculus cuneatus sadece T6T_6 üzerinde başlar ve üst ekstremiteyi taşır.
Hangi fasikülün hangi seviyede ve hangi vücut bölgesinde aktif olduğunu ayırt etmek için gereklidir.
4
Transvers kesit üzerindeki topografik yerleşimi kontrol et.
Tractus spinocerebellaris posterior, lateral funiculus'un en lateral (periferik) şeridinde yer alır.
Kesit anatomisindeki mekansal organizasyonu doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Nucleus dorsalis (Clarke) segmental yerleşimi (C8L2C_8-L_2) ve alt ekstremite propriyoseptif liflerinin bu çekirdeğe ulaşmak için fasciculus gracilis'i kullanması.
Soru 47Soru

Serebellumun beyin sapı ile olan anatomik bağlantıları ve bu bölgenin vasküler beslenmesi dikkate alındığında; serebral korteksten gelen motor planlama bilgilerini pons üzerinden serebelluma ulaştıran, tamamı afferent liflerden oluşan en kalın pedinkül ve bu yapının beslenmesini sağlayan temel arter aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pedunculus cerebellaris medius - Arteria cerebelli inferior anterior

Cevap

Serebral korteksten gelen motor bilgileri pons üzerinden ileten en kalın pedinkül Pedunculus cerebellaris medius'tur ve bu yapının beslenmesi Arteria cerebelli inferior anterior (AICA) tarafından sağlanır.
Doğru seçenek, Pedunculus cerebellaris medius'un serebellumun en kalın pedinkülü olduğunu ve sadece serebral korteksten pons üzerinden gelen afferent lifleri taşıdığını belirtmektedir. Bu yapının vasküler beslenmesi, klinik anatomide AICA (anterior inferior serebellar arter) tarafından sağlanan kritik bir bölgedir.

Adım Adım Çözüm

1
Serebral korteksten serebelluma bilgi taşıyan yolu tanımlayın.
Bu yol 'fibrae corticopontocerebellares' (serebro-ponto-serebellar) yoludur.
Motor planlama ve koordinasyon için serebral korteksten gelen bilgiler pons'taki nükleuslarda röle yaptıktan sonra serebelluma ulaşır.
2
Bu liflerin serebelluma giriş yaptığı anatomik yapıyı ve özelliklerini belirleyin.
Pontoserebellar lifler Pedunculus cerebellaris medius (brachium pontis) aracılığıyla serebelluma girer.
Bu pedinkül sadece afferent liflerden oluşur ve serebellumun en kalın/geniş pedinkülüdür.
3
Söz konusu anatomik yapının vasküler beslenmesini sorgulayın.
Pedunculus cerebellaris medius ve komşu flocculus bölgesi Arteria cerebelli inferior anterior (AICA) tarafından beslenir.
AICA, baziler arterin bir dalıdır ve pons'un lateral bölümleri ile orta serebellar pedinkülün ana kaynağıdır.

Anahtar Kavram

Serebellar pedinküllerin fonksiyonel içerikleri ve vasküler beslenme bölgeleri.

Daha Fazla Pratik

Serebellar arter tıkanıklıklarında görülen klinik sendromları (örneğin AICA tıkanıklığında n. facialis ve n. vestibulocochlearis etkilenimi) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 48Soru

Beyin hemisferlerinin medial (iç) yüzünü ve motor korteksin alt ekstremite (bacak ve ayak) ile ilgili alanlarını besleyen temel arter aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arteria cerebri anterior

Cevap

Arteria cerebri anterior, beyin hemisferlerinin medial yüzünü besleyen temel damardır.
Arteria cerebri anterior, arteria carotis interna'nın bir dalıdır. Corpus callosum'un üzerinden (sulcus corporis callosi) geçerek hemisferlerin medial yüzünü besler. Bu bölge, motor ve duyusal homunkulusta alt ekstremiteye (bacak ve ayak) karşılık gelen alanları içerir.

Adım Adım Çözüm

1
Beslenme alanı belirlenmelidir.
Soru beyin hemisferlerinin medial (iç) yüzünü ve alt ekstremite motor alanlarını sormaktadır.
Anatomik lokalizasyon, doğru arterin seçilmesi için ilk adımdır.
2
Arteriyel dağılım eşleştirilmelidir.
Arteria cerebri anterior (ACA), corpus callosum üzerinde seyrederek frontal ve parietal lobların medial yüzlerini besler.
ACA'nın beslediği 'homunculus' alanı bacak ve ayak bölgelerine karşılık gelir.

Anahtar Kavram

Serebral arterlerin fonksiyonel besleme alanları

İpuçları

1
Beyin hemisferlerinin iç (medial) yüzü ile dış (lateral) yüzü farklı arterler tarafından beslenir.
Tahmini Süre:45s
Soru 49Soru

Ventriculus lateralis'in cornu inferius'unun tavanında (üst duvar), nucleus caudatus'un kuyruk kısmının (cauda nuclei caudati) hemen medialinde uzanan ve corpus amygdaloideum'dan kaynaklanan lifleri hipotalamus ile septal bölgeye taşıyan anatomik oluşum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Stria terminalis

Cevap

Ventriculus lateralis'in alt boynuzunun tavanında, nucleus caudatus'un kuyruğuna eşlik eden stria terminalis yer almaktadır.
Ventriculus lateralis'in cornu inferius'unun (alt boynuz) tavanında (üst duvar) iki temel yapı bulunur: Nucleus caudatus'un kuyruk kısmı (cauda nuclei caudati) ve onun hemen medialinde seyreden stria terminalis. Stria terminalis, corpus amygdaloideum'dan (bademsi çekirdek) çıkan lifleri hipotalamus ve septal bölgeye taşıyan, bazal çekirdeklerle ilişkili önemli bir limbik yoldur.

Adım Adım Çözüm

1
Ventriculus lateralis'in cornu inferius (alt boynuz) sınırlarını belirle.
Tavanı (üst duvarı) cauda nuclei caudati ve stria terminalis oluşturur.
Temporal lob içindeki ventriküler anatominin topografik dizilimini anlamak için gereklidir.
2
Amigdaladan çıkan ve hipotalamusa giden efferent yolu tanımla.
Bu yol stria terminalis'tir.
Limbik sistem yollarının başlangıç ve bitiş noktalarını ayırt etmek cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Ventriculus lateralis'in cornu inferius duvar yapıları ve stria terminalis yolu.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 50Soru

Bir hastada yapılan nörolojik muayenede, her iki kulakta işitme eşikleri normal sınırlarda bulunmasına rağmen, sesin hangi yönden geldiğini ayırt etme yeteneğinin (ses lokalizasyonu) bozulduğu saptanmıştır. İşitme yolları (viavia acusticaacustica) anatomisi ve iletim durakları düşünüldüğünde, her iki kulaktan gelen impulsların ilk kez birleştiği ve bu fonksiyonun gerçekleştirilmesinde temel rol oynayan çekirdek aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nucleus olivaris superior

Cevap

Nucleus olivaris superior, her iki kulaktan gelen işitme liflerinin ilk kez sinaps yaparak birleştiği ve sesin lokalizasyonunun sağlandığı merkezdir.
Nucleus olivaris superior, işitme yolunda her iki taraftan gelen liflerin ilk kez birleştiği (binaural entegrasyon) merkezdir. Sesin iki kulağa ulaşma süresi ve şiddeti arasındaki farkı analiz ederek sesin hangi yönden geldiğinin (lokalizasyon) belirlenmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
İşitme yolunun nöron dizilimini hatırla.
1. nöron Ganglion spirale, 2. nöron Nuclei cochleares'tir.
Özel duyu yollarında nöronların yerleşimi fonksiyonel lokalizasyon için kritiktir.
2
Kohlear çekirdeklerden çıkan liflerin (2. nöron aksonları) seyrini analiz et.
Bu liflerin bir kısmı karşıya geçerken (corpuscorpus trapezoideumtrapezoideum), bir kısmı aynı tarafta kalarak pons'taki superior oliver komplekse ulaşır.
Sesin hangi yönden geldiğini anlamak için her iki kulaktan gelen verinin karşılaştırılması gerekir.
3
İ impulsların birleştiği ilk noktayı belirle.
Nucleus olivaris superior, bilateral (çift taraflı) işitme girdisinin ilk kez birleştiği çekirdektir.
Bu çekirdek, iki kulak arasındaki ses şiddeti ve zaman farkını analiz ederek sesin konumunu belirler.

Anahtar Kavram

İşitme yolunda binaural (çift kulaklı) işitme ve ses lokalizasyonu Nucleus olivaris superior seviyesinde başlar.

İpuçları

1
Ses lokalizasyonu için her iki kulaktan gelen verilerin merkezi sinir sisteminde bir noktada buluşması gerekir.
2
İşitme yolunun 2. nöronlarından çıkan liflerin bir kısmı karşıya geçerek 'Corpus trapezoideum'u oluşturur ve bir çekirdekte sonlanır.
3
Bu çekirdek pons seviyesinde bulunur ve 'üst zeytin çekirdeği' olarak da bilinir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 51Soru

Bir hastanın fizik muayenesinde pupilla ışık refleksi ve akomodasyon fonksiyonları değerlendiriliyor. Bu fonksiyonların otonomik kontrolünde görev alan anatomik yapılarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M. sphincter pupillae ve m. ciliaris'i uyaran postganglionik parasempatik nöron gövdeleri ganglion ciliare'dedir.

Cevap

M. sphincter pupillae ve m. ciliaris'i uyaran postganglionik parasempatik nöron gövdeleri ganglion ciliare'dedir.
M. sphincter pupillae ve m. ciliaris'e giden parasempatik yolakta preganglionik lifler mezensefalon'daki Edinger-Westphal çekirdeğinden çıkar ve n. oculomotorius aracılığıyla ganglion ciliare'ye gelerek burada sinaps yaparlar. Bu nedenle, bu kasları uyaran postganglionik nöron gövdeleri ganglion ciliare içinde bulunur ve aksonları kısa siliyer sinirler (nn. ciliares breves) içinde seyreder.

Adım Adım Çözüm

1
Oküler parasempatik yolun başlangıç noktasını belirle.
Preganglionik nöronlar mezensefalon'daki Edinger-Westphal çekirdeğinde (Nucleus nervi oculomotorii accessorius) yer alır.
Bu çekirdek, pupilla ışık ve akomodasyon reflekslerinin parasempatik merkezidir.
2
Sinaps noktasını ve postganglionik nöronların yerini tespit et.
Preganglionik lifler n. oculomotorius ile seyrederek ganglion ciliare'ye ulaşır ve burada sinaps yapar.
Ganglion ciliare, gözün temel parasempatik ganglionudur ve postganglionik hücre gövdelerini barındırır.
3
Hedef organlara giden sinirleri ve lif karakterini doğrula.
Postganglionik lifler nn. ciliares breves aracılığıyla m. sphincter pupillae (miyozis için) ve m. ciliaris'e (akomodasyon için) gider.
Kısa siliyer sinirler gangliondan çıkan tüm otonomik ve duyusal lifleri göz küresine taşır.

Anahtar Kavram

Gözün otonomik innervasyonu ve ganglion ciliare'nin lif içeriği.
Soru 52Soru

Gözün retina tabakasının nazal yarımlarından gelen ve chiasma opticum seviyesinde karşı tarafa çaprazlaşan görme liflerinin (fibraefibrae decussantesdecussantes), bir hipofiz tümörü basısı sonucu harabiyeti durumunda ortaya çıkan görme alanı kaybı ve bu liflerin talamusta sinaps yaptığı çekirdek aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bitemporal hemianopsi - Corpus geniculatum laterale

Cevap

Bitemporal hemianopsi - Corpus geniculatum laterale
Hipofiz adenomları anatomik olarak chiasma opticum'un alt-orta kısmına bası uygular. Bu bölgede her iki gözün nazal retina yarımlarından gelen lifler çaprazlaşmaktadır. Nazal retina lifleri temporal (dış yan) görme alanını algıladığı için bu bası sonucunda her iki gözün dış yan görme alanları kaybolur (bitemporal hemianopsi). Görme duyusunun talamustaki üçüncü nöron gövdeleri ise corpus geniculatum laterale'de (CGL) bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Anatomik komşuluğu değerlendir.
Hipofiz bezi (sellasella turcicaturcica), chiasma opticum'un hemen altında yer alır.
Hipofiz tümörleri yukarı doğru büyüdüğünde ilk olarak kiyazmanın merkezi kısmına bası yapar.
2
Çaprazlaşan liflerin fonksiyonunu belirle.
Retina nazal yarımlarından gelen lifler kiyazmada çaprazlaşır ve temporal görme alanını temsil eder.
Işığın retinaya düşme prensibi gereği nazal retina dış yan (temporal) görme alanından gelen uyarıları alır.
3
Talamik röle merkezini tanımla.
Görme yolu impulsları talamusta corpus geniculatum laterale (CGL) çekirdeğinde sinaps yapar.
CGL, görme duyusunun kortekse iletilmeden önceki ana talamik istasyonudur.

Anahtar Kavram

Chiasma opticum'un merkezi lezyonları (örn. hipofiz adenomu) bitemporal hemianopsiye yol açar; görme röle merkezi CGL'dir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 53Soru

Telencephalon’un derin yerleşimli gri cevher kitlelerinden olan nucleus caudatus’un caput bölümü ile putamen’in ventral tarafta birbirleri ile birleştiği bölgede yer alan bazal çekirdek aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nucleus accumbens

Cevap

Nucleus accumbens
Doğru cevap Nucleus accumbens'tir. Telencephalon'da nucleus caudatus'un caput bölümü ile putamen, capsula interna'nın crus anterius liflerinin altında kalan ventral bölgede birbirleriyle devamlılık gösterirler. Bu birleşim bölgesinde yer alan yapı nucleus accumbens olarak adlandırılır ve limbik sistemle olan ilişkisi nedeniyle ödül ve motivasyon merkezlerinden biri olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Bazal çekirdeklerin (corpus striatum) makroskobik yerleşimlerini hatırla.
Nucleus caudatus ve putamen'in capsula interna ile birbirinden ayrıldığını, ancak bazı bölgelerde bağlantılı kaldıklarını hatırla.
Anatomik yapıların birbirine göre konumlarını belirlemek için temel organizasyonu bilmek gerekir.
2
Nucleus caudatus ve putamen'in (neostriatum) ventral bölgedeki ilişkisini analiz et.
Ventral tarafta capsula interna'nın liflerinin azalmasıyla bu iki yapının birbiriyle kaynaştığı görülür.
Ventral striatum kavramı bu iki yapının birleşme noktasını tanımlar.
3
Bu kaynaşma bölgesinde yer alan spesifik çekirdeği tanımla.
Bu kavşak noktasında yer alan ve ödül mekanizması ile ilişkili olan yapının nucleus accumbens olduğu sonucuna varılır.
Topografik anatomi bilgisi, bu özel yapının isimlendirilmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Ventral Striatum ve Nucleus Accumbens Anatomisi

Alternatif Yöntem

Bazal çekirdekleri 'striatum' ve 'pallidum' olarak ikiye ayırarak düşünün. Striatum (caudatus + putamen) elemanlarının birbirine en yakın olduğu ve kaynaştığı yer ventral kısımdır ve buradaki ana çekirdek accumbens'tir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 54Soru

6060 yaşında bir erkek hastada, dilin sağ yarısında atrofi saptanmış ve hasta dilini dışarı çıkardığında dil ucunun sağa saptığı gözlenmiştir. Bu klinik tabloya neden olan kranial sinir ve bu sinirin kafatabanını terk ettiği açıklık aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: N. hypoglossus (GSE) – Canalis hypoglossi

Cevap

N. hypoglossus (XIIXII), dilin motor siniridir (GSEGSE komponenti taşır) ve kafatabanını canalis hypoglossi'den terk eder.
Dilin dışarı çıkarıldığında sağa sapması, sağ m. genioglossus kasının çalışmadığını ve dolayısıyla sağ N. hypoglossus'un (XIIXII) etkilendiğini gösterir. Bu sinir, dilin motor kontrolünü sağlayan GSE lifleri taşır ve kafatabanını canalis hypoglossi yoluyla terk eder.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulgunun analiz edilmesi
Dilin dışarı çıkarıldığında bir tarafa sapması ve o tarafta atrofi olması, aynı taraflı (ipsilateral) N. hypoglossus (XIIXII) lezyonunu gösterir.
Dilin dışarı çıkarılmasını sağlayan m. genioglossus kası, dili karşı tarafa doğru iter. Tek taraflı felçte, sağlam taraftaki kas dili lezyonlu tarafa doğru ittiği için dil lezyon tarafına sapar.
2
Sinirin fonksiyonel komponentinin belirlenmesi
N. hypoglossus, somatik çizgili kasları (dil kasları) uyardığı için GSE (Genel Somatik Efferent) lifler taşır.
Kranial sinirlerin iskelet kaslarını uyaran motor lifleri GSE veya SVE olarak sınıflandırılır. Dil kasları somitik kökenli olduğu için lifleri GSE kabul edilir.
3
Kafatabanı çıkış noktasının belirlenmesi
N. hypoglossus, oksipital kemikteki foramen magnum'un hemen yanında bulunan canalis hypoglossi'den geçer.
Anatomik lokalizasyon bilgisi gereği, her kranial sinirin kafatabanını terk ettiği spesifik bir açıklık vardır.

Anahtar Kavram

N. hypoglossus lezyonunda dil lezyon tarafına sapar (GSE komponenti, Canalis hypoglossi).

Daha Fazla Pratik

Kafa tabanındaki foramen jugulare'yi daraltan bir tümörün hangi kranial sinirleri etkileyeceğini ve bu durumun klinik yansımalarını (Vernet sendromu) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 55Soru

4242 yaşında bir erkek hasta, son zamanlarda kitap okurken ve merdiven inerken çift görme (diplopi) şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede, hastanın kompanse edici bir mekanizma olarak başını sağlam tarafındaki omzuna doğru eğdiği (Bielschowsky testi pozitifliği) gözleniyor. Bu klinik tabloya neden olan kranial sinir, kafa tabanını hangi açıklıktan terk eder ve hangi fonksiyonel lif tipini (komponentini) taşır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fissura orbitalis superior - GSE

Cevap

Fissura orbitalis superior'dan geçen ve GSE lifleri taşıyan sinir (N. trochlearis)
Hastada saptanan merdiven inerken artan çift görme ve başın sağlam tarafa eğilmesi bulguları, m. obliquus superior kasını uyaran N. trochlearis (CN IV) lezyonuna işaret eder. Bu sinir yalnızca motor lifler (GSE) içerir ve orbita'ya fissura orbitalis superior'dan geçerek ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz etme
Merdiven inerken çift görme ve başın sağlam tarafa eğilmesi (Bielschowsky testi), N. trochlearis (CN IV) lezyonunun karakteristik bulgularıdır.
N. trochlearis, m. obliquus superior kasını inerve eder; bu kas gözü aşağı ve dışa baktırır. Eksikliğinde hasta aşağı bakarken (merdiven inerken) zorlanır.
2
Sinirin anatomik özelliklerini belirleme
N. trochlearis, orbita'ya fissura orbitalis superior aracılığıyla girer.
Göz kaslarını inerve eden III, IV ve VI. kranial sinirlerin ortak geçiş yolu fissura orbitalis superior'dur.
3
Fonksiyonel komponenti tanımlama
Çizgili kas inervasyonu sağladığı için lif tipi GSE'dir.
Somatik motor çekirdekten köken alan ve iskelet kasını uyaran lifler Genel Somatik Efferent (GSE) olarak sınıflandırılır.

Anahtar Kavram

N. trochlearis (CN IV) Fonksiyonu ve Seyri

Alternatif Yöntem

Bielschowsky baş eğme testi pozitifliği görüldüğünde, akla ilk gelmesi gereken sinirin N. trochlearis olduğu hatırlanmalıdır. Bu sinirin en ince kranial sinir olması ve mezensefalonun arkasından çapraz yaparak çıkması da önemli TUS bilgileridir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 56Soru

Capsula interna'nın crus posterius'unun alt segmenti, tractus opticus ve corpus geniculatum laterale'nin beslenmesinden sorumlu olan; klinik tıkanıklığında kontralateral hemipleji, hemianestezi ve homonim hemianopsi triadı ile karakterize sendroma yol açan arter aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arteria choroidea anterior

Cevap

Arteria choroidea anterior
Arteria choroidea anterior, arteria carotis interna'nın bir dalıdır. Bu arterin besleme alanı içerisinde capsula interna'nın crus posterius'unun alt kısmı, tractus opticus, corpus geniculatum laterale ve pleksus choroideus bulunur. Tıkanıklığında bu yapıların hasarına bağlı olarak kontralateral hemipleji (motor), hemianestezi (duyu) ve homonim hemianopsi (görme) triadı görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik semptomları (hemipleji, hemianestezi, hemianopsi) analiz et.
Hasarın motor (piramidal), duyusal ve görsel liflerin birleştiği bir noktada olduğunu belirle.
Bu üç sistemin anatomik olarak en yakın olduğu yer capsula interna ve çevresidir.
2
Capsula interna'nın spesifik bölümlerinin damarlanmasını hatırla.
Crus posterius'un üst kısmının ACM, alt kısmının ise Arteria choroidea anterior tarafından beslendiğini saptan.
Damarların mikro-anatomik besleme alanları klinik tabloların ayırıcı tanısında kritiktir.
3
Görme yollarının (tractus opticus ve LGN) beslenmesini değerlendir.
Bu yapıların Arteria choroidea anterior tarafından beslendiğini teyit et.
Arteria choroidea anterior, hem motor lifleri hem de görme yollarını besleyen nadir arterlerden biridir.
4
Diğer arterleri ekarte et.
Heubner'in anterior limb, ACM'nin superior bölge, ACP'nin ise thalamus odaklı olduğunu belirleyerek doğru sonuca ulaş.
Triadı tamamlayan tek vasküler yapı Arteria choroidea anterior'dur.

Anahtar Kavram

Arteria choroidea anterior'un derin vasküler sahası ve klinik sendromu

İpuçları

1
Bu arter Arteria carotis interna'nın bir dalıdır.
2
Capsula interna'nın arka bacağının (crus posterius) üst ve alt kısımları farklı arterlerden beslenir; alt kısmı görsel yollarla komşudur.
3
Motor, duyu ve görme liflerinin tamamını besleyen tek bir derin arter düşünün.

Daha Fazla Pratik

Medulla spinalis'i besleyen A. spinalis anterior ve Adamkiewicz arterinin klinik önemini gözden geçirin.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 57Soru

3232 yaşında bir erkek hasta, boyun bölgesindeki bir lenf nodu biyopsisi operasyonu sonrası sağ omzunda düşüklük ve kolunu omuz seviyesinin üzerine kaldırmada zorluk şikayetiyle başvurmuştur. Fizik muayenede hastanın sağ omzunu yukarı kaldıramadığı (elevasyon kaybı) ve başını sol tarafa döndürmekte zorlandığı saptanmıştır. Bu hastada zedelenen kranial sinir aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: N. accessorius

Cevap

N. accessorius (XI.XI. kranial sinir)
N. accessorius (XI.XI. kranial sinir), M. sternocleidomastoideus ve M. trapezius kaslarını inerve eden saf motor bir sinirdir. Boyun bölgesindeki lenf nodu biyopsileri sırasında boyun arka üçgeninde (trigonum posterior) yüzeyel seyrettiği için kolayca zedelenebilir. Lezyonunda aynı taraf omzun yukarı kaldırılması (elevasyon) bozulur ve başın sağlam tarafa döndürülmesi zorlaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulguları analiz edilir.
Sağ omuzda düşüklük (M. trapezius felci) ve başın sol tarafa (karşıya) döndürülmesinde zorluk (sağ M. sternocleidomastoideus felci) saptanmıştır.
Bu iki kasın motor inervasyonunun tek bir kranial sinir tarafından sağlandığını belirlemek gerekir.
2
Belirlenen kasları inerve eden sinir tespit edilir.
N. accessorius (XI.XI. kranial sinir).
N. accessorius'un spinal parçası (ramus externus), boyun arka üçgeninde yüzeyel seyrettiği için cerrahi girişimlerde (biyopsi gibi) zedelenme riski en yüksek olan sinirdir.

Anahtar Kavram

N. accessorius'un motor fonksiyonu ve klinik lezyonu

Daha Fazla Pratik

N. accessorius'un kafa tabanından hangi delikten geçtiğini ve bu delikten geçen diğer yapıları tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 58Soru

Kranial sinirlerin beyin sapı üzerindeki anatomik çıkış yerleri değerlendirildiğinde, beyin sapını arka (dorsal) yüzünden terk eden tek kranial sinir aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nervus trochlearis

Cevap

Beyin sapını arka yüzden terk eden tek kranial sinir Nervus trochlearis'tir.
Nervus trochlearis, beyin sapını mezensefalon seviyesinde, colliculus inferior'ların hemen altından ve dorsal (arka) yüzünden terk eden tek kranial sinirdir. Ayrıca lifleri beyin sapı içinde çapraz yaparak karşı tarafın göz kasını (M. obliquus superior) inerve eder.

Adım Adım Çözüm

1
On iki kranial sinirin beyin sapındaki anatomik çıkış noktalarını (terk etme yerlerini) gözden geçirin.
On bir sinir beyin sapının ön veya yan yüzlerinden çıkarken, sadece bir tanesinin istisnai bir yol izlediği görülür.
Anatomik oryantasyon ve kranial sinirlerin yerleşimini belirlemek için bu adım gereklidir.
2
Mezensefalonun arka yüzünde, colliculus inferior'ların hemen altından çıkan siniri tanımlayın.
Bu sinirin Nervus trochlearis (IV. kranial sinir) olduğu belirlenir.
N. trochlearis'in en temel anatomik özelliği, hem dorsalden çıkan tek sinir olması hem de tüm kranial sinirler arasında en uzun yolu kateden olmasıdır.

Anahtar Kavram

Nervus trochlearis'in beyin sapını dorsalden terk etme özelliği.

İpuçları

1
Beyin sapını önden değil, arkadan terk eden tek istisnayı arıyoruz.
Tahmini Süre:30s
Soru 59Soru

Horizontal bir beyin kesitinde, capsula interna'nın crus anterius (ön bacak) parçasını medial ve lateral taraftan sınırlayan anatomik yapılar aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Medialde: Caput nuclei caudati — Lateralde: Nucleus lentiformis

Cevap

Medialde Caput nuclei caudati, lateralde Nucleus lentiformis bulunur.
Horizontal kesitte 'V' şeklinde görülen capsula interna'nın ön kolu (crus anterius), medialde bulunan caput nuclei caudati ile lateralde bulunan nucleus lentiformis arasında uzanır. Bu bölgeden frontopontin lifler ve talamokortikal lifler geçer.

Adım Adım Çözüm

1
Capsula interna'nın bölümlerini hatırla
Crus anterius, Genu ve Crus posterius.
Bu 'V' şeklindeki beyaz cevher yapısının kolları farklı çekirdeklerle komşuluk yapar.
2
Crus anterius'un komşuluklarını belirle
Medialde nucleus caudatus'un baş kısmı (caput), lateralde nucleus lentiformis bulunur.
Anteromedial konumda kaudat çekirdek yer alır.
3
Diğer bölümlerin komşuluklarını ayırt et
Crus posterius, thalamus (medial) ve nucleus lentiformis (lateral) arasındadır.
Bu ayrım sorularda en sık karıştırılan noktadır.

Anahtar Kavram

Capsula Interna Komşulukları

İpuçları

1
Capsula interna 'V' harfine benzer ve apeksi (genu) mediale bakar.
2
Thalamus daha arkada (posterior) yer aldığı için crus posterius ile komşudur.

Daha Fazla Pratik

Capsula interna'nın genu kısmından geçen kortikonükleer yolların lezyon bulgularını inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 60Soru

Prosencephalon’un (ön beyin) gelişimi sırasında oluşan diencephalon (ara beyin), yetişkin beyinde orta hattın her iki yanında yer alan ve üçüncü ventrikülün duvarlarını çevreleyen önemli merkezleri barındırır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi diencephalon’un anatomik bölümlerinden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nucleus caudatus

Cevap

Nucleus caudatus, diencephalon'un bir parçası değil, telencephalon (uç beyin) kökenli bir bazal çekirdektir.
Diencephalon (ara beyin) dört temel kısımdan oluşur: Thalamus, hypothalamus, subthalamus ve epithalamus. Nucleus caudatus ise anatomik olarak telencephalon'un (uç beyin) bir parçasıdır ve bazal çekirdekler (ganglia basales) sınıflandırmasına girer.

Adım Adım Çözüm

1
Diencephalon'u (ara beyin) oluşturan ana yapıları listeleyin.
Diencephalon; thalamus, hypothalamus, subthalamus ve epithalamus'tan oluşur.
Diencephalon'un sınırlarını ve içeriğini belirlemek sorunun temelidir.
2
Nucleus caudatus'un anatomik sınıflandırmasını değerlendirin.
Nucleus caudatus, putamen ve globus pallidus ile birlikte bazal çekirdekler grubundadır ve telencephalon'dan gelişir.
Uç beyin ve ara beyin yapıları arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.
3
Seçenekleri karşılaştırarak diencephalon listesinde yer almayan yapıyı seçin.
Nucleus caudatus dışındaki tüm seçenekler diencephalon'un alt bölümleridir.
Doğru eşleştirmeyi yaparak sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Diencephalon bölümleri: Thalamus, Hypothalamus, Epithalamus, Subthalamus.

İpuçları

1
Diencephalon, üçüncü ventrikülün etrafında yer alan dört temel bölüme ayrılır.
2
Thalamus ve hypothalamus diencephalon'un en bilinen parçalarıdır. Bazal çekirdekler ise genellikle uç beyin (telencephalon) ile ilişkilendirilir.
3
Striatum'u oluşturan Nucleus caudatus, anatomik olarak diencephalon değil telencephalon kökenlidir.

Daha Fazla Pratik

Üçüncü ventrikülün duvarlarını hangi diencephalon bölümlerinin oluşturduğunu inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 3 / 14Sonraki
Nöroanatomi Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 3 | Examkin