Examkin

Nöroanatomi

269 soru

Soru 141Soru →

Medulla spinalis'in vasküler organizasyonu ve arteriyel beslenme bölgeleri temel alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arteria spinalis anterior'dan ayrılan ve fissura mediana anterior derinliğinden medulla spinalis dokusuna giren sulkal arterler, transvers kesitte ön 23\frac{2}{3}'lük bölümün beslenmesinden sorumludur.

Cevap

Arteria spinalis anterior'dan ayrılan sulkal arterlerin fissura mediana anterior derinliğinden girerek ön 23\frac{2}{3}'lük bölümü beslediği bilgisi doğrudur.
Arteria spinalis anterior'dan (ASA) ayrılan sulkal (santral) arterler, fissura mediana anterior içerisinden medulla spinalis dokusuna penetre olur. Bu damarlar medulla spinalis'in transvers kesitinin yaklaşık ön 23\frac{2}{3}'lük kısmını (ön boynuzlar, lateral ve anterior beyaz kordonlar) besler. Bu vasküler yapı klinik olarak 'Anterior Spinal Arter Sendromu'nun anatomik temelini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Arteria spinalis anterior (ASA) lokalizasyonunu doğrula
ASA, fissura mediana anterior içerisinde yer alır.
Topografik anatomide ASA, omuriliğin ön yüzündeki orta hat yarığında (fissür) seyreder.
2
Sulkal arterlerin giriş ve beslenme alanını analiz et
Sulkal arterler fissürün içinden dokuya girer ve ön 23\frac{2}{3}'ü besler.
Bu bölge ön boynuz motor nöronları ve spinotalamik traktus gibi kritik yapıları içerir.
3
Diğer vasküler varyasyonları ele
Adamkiewicz arteri sol baskınlığı, PSA orijinleri ve ASA birleşme seviyeleri kontrol edilir.
Vasküler anomaliler ve spesifik segment bilgileri TUS düzeyindeki ayırt edici detaylardır.

Anahtar Kavram

Medulla spinalis'in vasküler anatomisi ve ASA-Sulkal arter ilişkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 142Soru →

Özel duyu yolları ve merkezi bağlantıları düşünüldüğünde; işitme yollarında her iki kulaktan gelen uyarıların ilk kez birleştiği (binaural integration) ve özellikle düşük frekanslı seslerin lokalizasyonunda kritik olan 'iki kulak arası zaman farkı' (inter−auralinter-aural timetime differencedifference - ITDITD) bilgisini işleyen nöroanatomik yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nucleus olivaris superior, pars medialis

Cevap

İşitme yollarında sesin geldiği yönün zaman farkına dayalı olarak belirlenmesinden sorumlu olan yapı Nucleus olivaris superior'un medial parçasıdır.
İşitme yolunda birinci nöron ganglion spirale, ikinci nöron ise bulbus-pons sınırındaki Nuclei cochleares'tir. Kohlear çekirdeklerden çıkan liflerin bir kısmı ipsilateral, bir kısmı ise trapezoid gövde (corpus trapezoideum) aracılığıyla karşı tarafa geçerek Nucleus olivaris superior'da sonlanır. Nucleus olivaris superior, işitme yollarında her iki kulaktan gelen uyarıların birleştiği ilk merkezdir. Bu kompleksin medial parçası (Nucleus olivaris superior, pars medialis), sesin iki kulağa ulaşması arasındaki mikrosaniyelik zaman farklarını (ITD) algılayarak sesin yatay düzlemdeki yönünü tayin eder.

Adım Adım Çözüm

1
İşitme yolunun nöron zincirini analiz et.
Ses uyarısı sırasıyla; ganglion spirale (1. nöron), nuclei cochleares (2. nöron) ve ardından pons seviyesindeki superior olivary kompleks (3. nöron) üzerinden geçer.
Binaural işitmenin başladığı anatomik seviyeyi bulmak için yolun hangi aşamada çapraz ve düz lifleri birleştirdiğini bilmek gerekir.
2
Binaural (iki kulaklı) işitme fonksiyonunun başladığı ilk merkezi belirle.
Nucleus olivaris superior (SOC), her iki kohlear çekirdekten gelen liflerin ilk kez sinaps yaptığı ve işitsel uyarının her iki kulak için senkronize edildiği yerdir.
Ses lokalizasyonu, her iki kulaktan gelen verilerin karşılaştırılmasını gerektirir.
3
Superior olivary kompleksin alt çekirdek fonksiyonlarını ayırt et.
Medial superior oliv (MSO) zaman farkını (ITDITD), lateral superior oliv (LSO) ise şiddet farkını (ILDILD) hesaplar.
Soruda spesifik olarak sorulan 'zaman farkı' (ITD) mekanizması bizi medial parçaya yönlendirir.

Anahtar Kavram

İşitme yollarında binaural entegrasyonun başladığı ilk yer pons'taki Nucleus olivaris superior kompleksidir ve MSO parçası zaman farkını (ITDITD) analiz eder.

İpuçları

1
İşitme yollarında 'binaural' (çift kulaklı) uyarımın ilk başladığı beyin sapı düzeyini (pons) hatırlayın.
2
Superior olivary kompleksin iki ana çekirdeği vardır: Biri zaman (timetime), diğeri şiddet (levellevel) farkını işler.
3
Zaman farkını (ITDITD) algılayan nöronlar, trapezoid gövde üzerinden gelen liflerin ilk sinaps yaptığı medial superior oliv çekirdeğindedir.

Daha Fazla Pratik

Lateral lemniscus lezyonlarında neden unilateral total sağırlık görülmediğini ve işitme yollarındaki diğer çaprazlaşma noktalarını (trapezoid gövde, Probst komisürü) gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 143Soru →

İşitme yollarından (auditory pathways) gelen impulsların kortekse iletilmeden önce diencephalon seviyesinde sinaps yaptığı primer talamus çekirdeği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nucleus geniculatum mediale

Cevap

İşitme yollarının talamus'taki ana röle merkezi Nucleus geniculatum mediale'dir.
Doğru seçenek olan Nucleus geniculatum mediale, işitme yollarının (lemniscus lateralis ve colliculus inferior'dan gelen lifler) talamustaki son durağıdır ve buradan çıkan lifler primer işitme korteksine (Heschl girusları) gider.

Adım Adım Çözüm

1
İşitme yollarının anatomik seyrini analiz edin.
İşitme duyusu lemniscus lateralis aracılığıyla yukarı taşınır.
Duyu yollarının kortekse ulaşmadan önce talamusta sinaps yapması gerekir.
2
Diencephalon (metathalamus) seviyesindeki ilgili çekirdeği belirleyin.
İşitme impulsları corpus geniculatum mediale içindeki çekirdeğe ulaşır.
Metathalamus, görme ve işitme duyuları için özelleşmiş genikulat çekirdekleri içerir.
3
Doğru çekirdek ismini onaylayın.
Nucleus geniculatum mediale seçeneği işaretlenmelidir.
Mnemonic: Mediale - Music (işitme), Laterale - Light (görme).

Anahtar Kavram

Talamik röle çekirdekleri ve duyusal modaliteler
Tahmini Süre:30s
Soru 144Soru →

Kranyal MR görüntülemesinde her iki lateral ventrikül, 3.3. ventrikül ve 4.4. ventrikülün tamamında belirgin ve simetrik dilatasyon (panventriküler hidrosefali) izlenen, ancak subaraknoid mesafedeki bazal sisternaları basılı ve daralmış olarak saptanan bir hastada, tıkanıklığın en muhtemel olduğu anatomik seviye aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Apertura mediana ve aperturae laterales

Cevap

Apertura mediana ve laterales seviyesindeki tıkanıklıklar, BOS'un ventriküler sistemden subaraknoid mesafeye geçişini engelleyerek panventriküler hidrosefaliye ve sisternaların daralmasına yol açar.
Tıkanıklığın dördüncü ventrikül çıkışındaki açıklıklar (Magendie ve Luschka) seviyesinde olması, dördüncü ventrikül dahil tüm iç ventriküler sistemde BOS birikimine ve dilatasyona yol açar. BOS subaraknoid mesafeye geçemediği için bu boşluktaki sisternalar genişleyemez, aksine artan kafa içi basınç nedeniyle basıya uğrayarak daralır.

Adım Adım Çözüm

1
Ventriküler dilatasyon paternini analiz et.
Lateral, 3.3. ve 4.4. ventriküllerin tamamı genişlemiş (panventriküler hidrosefali). Bu durum tıkanıklığın 4.4. ventrikül çıkışında veya sonrasında olduğunu gösterir.
Tıkanıklık noktasına kadar olan tüm proksimal boşluklar genişleyecektir.
2
Subaraknoid mesafenin (bazal sisternalar) durumunu değerlendir.
Sisternaların daralmış olması, BOS'un ventriküllerden dışarı çıkamadığını (non-komünike/obstrüktif hidrosefali) gösterir.
BOS dışarı çıkabilseydi (komünike tip), subaraknoid mesafe de genişlemiş veya normal izlenirdi.
3
Anatomik çıkış noktalarını belirle.
Dördüncü ventrikülü subaraknoid mesafeye (cisterna cerebellomedullaris ve pontocerebellaris) bağlayan açıklıklar Apertura mediana (Magendie) ve Aperturae laterales'tir (Luschka).
Bu noktadaki tıkanıklık, tarif edilen klinik ve radyolojik tabloyla tam uyumludur.

Anahtar Kavram

Obstrüktif (Non-komünike) ve Komünike Hidrosefali Ayırıcı Tanısı

Daha Fazla Pratik

BOS dolaşımını takiben emilim bozukluğu ile aşırı üretim (pleksus koroideus tümörleri) durumlarını karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 145Soru →

Özel duyu yolları anatomisi ve iletim basamakları incelendiğinde, reseptör hücrelerinden alınan duyusal bilgiyi talamusta sinaps yapmadan (talamik bir ara istasyona uğramadan) doğrudan primer duyusal korteksine ulaştıran duyu yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Koku yolu

Cevap

Koku yolu
Koku yolu, insan anatomisindeki özel duyu yolları arasında talamusta bir ara nöron grubuyla sinaps yapmadan doğrudan primer duyusal korteksine (paleocortex / area piriformis) ulaşan yegane yoldur. Diğer tüm özel ve genel duyular kortikal projeksiyonları öncesinde talamusta bir süzgeçten geçer.

Adım Adım Çözüm

1
Özel duyu yollarının (görme, işitme, tat, denge ve koku) talamus ile olan ilişkisini hatırla.
Çoğu duyusal bilginin kortekse ulaşmadan önce talamusta bir röle istasyonunda (çekirdekte) sinaps yapması gerektiğini belirle.
Talamus, koku hariç tüm duyuların kortekse süzülerek iletildiği ana merkezdir.
2
Koku duyusunun (olfaksiyon) anatomik yolundaki istisnayı hatırla.
Koku yolu liflerinin (nervus olfactorius), bulbus olfactorius'tan sonra doğrudan primer koku korteksine (area piriformis) gittiğini doğrula.
Filogenetik olarak en eski duyulardan biri olan koku duyusu, talamik filtrasyona uğramadan doğrudan limbik sistem ve korteksle bağlantılıdır.

Anahtar Kavram

Koku yolu (olfaktör yol), talamusta sinaps yapmadan doğrudan kortekse ulaşan tek özel duyudur.
Tahmini Süre:45s
Soru 146Soru →

Kafa tabanı kırığı sonrası infratemporal fossa'da meydana gelen bir hematomun, foramen ovale'den çıkan sinir yapılarını ve komşuluğundaki ganglion oticum'u etkilediği saptanmıştır. Bu hastada glandula parotidea'nın parasempatik uyarısının kesilmesine neden olan, ganglionda sinaps yapmış postganglionik lifleri taşıyan sinir aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: N. auriculotemporalis

Cevap

Parotis bezine giden postganglionik parasempatik lifler N. auriculotemporalis içerisinde seyreder.
Glandula parotidea'nın parasempatik yolu Nucleus salivatorius inferior'dan başlar. Lifler IX.IX. kranial sinir (N. glossopharyngeus) içinden geçerek N. tympanicus ve ardından N. petrosus minor olarak devam eder. Ganglion oticum'da sinaps yapıldıktan sonra, postganglionik lifler N. mandibularis'in (V3V_3) bir dalı olan N. auriculotemporalis'e katılarak hedef organa (parotis) varır.

Adım Adım Çözüm

1
Parotis bezinin parasempatik merkezini belirle.
Merkez, bulbus'taki Nucleus salivatorius inferior'dur.
Otonom yolaklar merkezden başlar.
2
Preganglionik liflerin izlediği yolu takip et.
IX.IX. kranial sinir →\rightarrow N. tympanicus →\rightarrow Plexus tympanicus →\rightarrow N. petrosus minor.
Liflerin ganglion öncesi izlediği anatomik rotayı anlamak gerekir.
3
Sinaps yapılan ganglionu saptamak.
N. petrosus minor lifleri Ganglion oticum'da sinaps yapar.
Parasempatik sistemde postganglionik lifler gangliondan sonra başlar.
4
Postganglionik liflerin hedef organa nasıl ulaştığını açıkla.
Ganglion oticum'dan çıkan lifler, V3V_3'ün bir dalı olan N. auriculotemporalis'e katılarak parotis bezine ulaşır.
Otonom lifler genellikle bir somatik siniri 'otostopçu' (hitchhiker) olarak kullanır.

Anahtar Kavram

Parotis bezinin parasempatik innervasyonu, ganglion oticum'dan sonra N. auriculotemporalis üzerinden gerçekleşir.
Soru 147Soru →

Kafa tabanının ön çukurunda (fossa cranii anterior) yerleşen bir meningiomun; ipsilateral bulbus olfactorius ve nervus opticus lifleri üzerine bası yapması sonucu, aynı tarafta koku kaybı (anosmi) ve optik atrofi, karşı tarafta ise kafa içi basınç artışına bağlı papil ödemi ile karakterize 'Foster-Kennedy sendromu' gelişmiştir. Bu klinik tabloda koku duyusunun iletiminden sorumlu olan 1.1. ve 2.2. nöron gövdeleri sırasıyla hangi anatomik yapılarda bulunur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Regio olfactoria (neuroepithelium) – Bulbus olfactorius (mitral ve tufted hücreler)

Cevap

Regio olfactoria (neuroepithelium) – Bulbus olfactorius (mitral ve tufted hücreler)
Koku duyusunun iletimi; burun mukozasındaki koku epitelinde bulunan bipolar reseptör hücrelerin (1.1. nöron) uyarılmasıyla başlar. Bu hücrelerin aksonları (filia olfactoria), kalbur kemiğinin (os ethmoidale) lamina cribrosa tabakasını geçerek bulbus olfactorius'taki mitral ve tufted hücrelerinde (2.2. nöron) sinaps yapar. Foster-Kennedy sendromu, bu yolun bulbus seviyesindeki basısını içerdiği için etkilenen temel nöronlar bunlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Koku yolunun anatomik organizasyonunu hatırla.
Koku duyusu, diğer özel duyulardan farklı olarak talamusa uğramadan doğrudan primer kortekse ulaşan tek duyudur.
Primer koku korteksi (paleocortex), bulbus olfactorius'tan gelen uyarıları doğrudan alır.
2
Nöron dizilimini belirle.
1. nöron: Burun boşluğu tavanındaki koku epiteli (Cellulae olfactoriae). 2. nöron: Bulbus olfactorius'taki mitral ve tufted hücreleri.
Filia olfactoria (I. kranial sinir), birinci nöronların aksonlarından oluşur ve lamina cribrosa'dan geçerek ikinci nörona ulaşır.
3
Foster-Kennedy sendromu ile korelasyon kur.
Sendromda basıya uğrayan yapılar bulbus olfactorius ve nervus opticus'tur, bu da anosmi ve optik atrofiye neden olur.
Anatomik lokalizasyon bası altındaki spesifik nöronel yapıları doğrular.

Anahtar Kavram

Koku yolu (Via olfactoria), talamik bir röle merkezi içermeden doğrudan serebral kortekse projeksiyon yapan tek özel duyu yoludur.

Daha Fazla Pratik

Görme yollarında kiazma optikum öncesi ve sonrası lezyonların görme alanı üzerindeki etkilerini (hemianopsi tipleri) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 148Soru →

Merkezi sinir sistemindeki ventriküler sistem içerisinde beyin omurilik sıvısı (BOS) üretiminden sorumlu olan plexus choroideus'lar, bulundukları bölgeye göre farklı arterlerden beslenirler. Buna göre, ventriculus quartus'un (dördüncü ventrikül) plexus choroideus'unu besleyen arter dalları (arteriae choroideae ventriculi quarti) genellikle aşağıdaki damarların hangisinden köken alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arteria cerebelli inferior posterior

Cevap

Dördüncü ventrikülün plexus choroideus'u, Arteria cerebelli inferior posterior (PICA) tarafından beslenmektedir.
Posterior inferior serebellar arter (PICA), arteria vertebralis'in bir dalı olup bulbusun etrafından dolanarak serebelluma giderken dördüncü ventrikülün (ventriculus quartus) pleksus koroideus'una arteriae choroideae ventriculi quarti dallarını verir.

Adım Adım Çözüm

1
Dördüncü ventrikülün anatomik konumunu belirleme.
Ventriculus quartus, beyin sapı (pons ve bulbus) ile serebellum arasında, arka kafa çukurunda (fossa cranii posterior) yer alır.
Vasküler beslenmeyi anlamak için öncelikle yapının bulunduğu bölgedeki ana damarları tanımlamak gerekir.
2
Arka dolaşım (vertebrobaziler sistem) damarlarını analiz etme.
Bölgeyi besleyen ana damarlar arteria vertebralis ve arteria basilaris'tir. Bunların dalları olan PICA, AICA ve SCA serebellumu ve beyin sapını besler.
Ventrikül pleksusları genellikle komşuluk yaptıkları büyük damarlardan dal alırlar.
3
Özgül pleksus beslenmesini doğrulama.
Arteria cerebelli inferior posterior (PICA), bulbus seviyesinden geçerken dördüncü ventrikülün alt yarısına ve pleksusuna arteriae choroideae ventriculi quarti dallarını verir.
PICA'nın anatomik trasesi, dördüncü ventrikülün tabanı ve pleksusu ile en yakın ilişkiyi kuran yapıdır.

Anahtar Kavram

Ventriküler sistemdeki her pleksus farklı bir vasküler kaynağa sahiptir: Yan ve 3. ventriküller için koroit arterler (anterior ve posterior), 4. ventrikül için ise PICA (ve bazen AICA) dalları görev yapar.

Daha Fazla Pratik

PICA tıkanıklığında görülen Wallenberg sendromunun klinik bulguları ile vasküler anatomiyi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Ventriküler sistemi bir bina gibi düşünürsek; üst katların (yan/3. ventrikül) tesisatı karotis ve PCA'dan gelirken, bodrum katın (4. ventrikül) tesisatı doğrudan vertebral arter dalı olan PICA'dan sağlanır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 149Soru →

62 yaşında bir erkek hasta sağ gözünde pitozis (göz kapağı düşüklüğü), dışa bakış kısıtlılığı ve ışığa yanıtsız pupilla dilatasyonu şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan nörolojik muayenesinde bu bulgulara ek olarak vücudunun sol yarısında spastik karakterde motor güç kaybı (hemiparezi) saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan lezyonun beyin sapındaki yerleşimi ve etkilediği temel anatomik yapılar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mesencephalon - Basis pedunculi seviyesinde Nervus oculomotorius ve tractus corticospinalis

Cevap

Lezyon mesencephalon'un basis pedunculi seviyesindedir ve nervus oculomotorius ile tractus corticospinalis liflerini etkilemektedir.
Hastadaki bulgular (ipsilateral nervus oculomotorius felci ve kontralateral hemiparezi) tipik bir Weber Sendromu tablosudur. Bu sendromda lezyon mesencephalon'un basis pedunculi kısmında yer alır ve buradan geçen kranial sinir lifleri ile inen motor yolları etkiler.

Adım Adım Çözüm

1
Kranial sinir bulgularını lokalize et.
Pitozis, pupilla dilatasyonu ve göz hareket kısıtlılığı sağ nervus oculomotorius (CN III) felcini gösterir.
CN III lifleri mesencephalon seviyesinde beyin sapını terk eder.
2
Motor bulguları analiz et.
Sol vücut yarısındaki hemiparezi, henüz çapraz yapmamış kortikospinal liflerin (tractus corticospinalis) tutulumuna işaret eder.
Tractus corticospinalis lifleri mesencephalon'da basis pedunculi (crus cerebri) içinden geçer.
3
Klinik tabloyu sendromik olarak adlandır.
İpsilateral CN III felci ve kontralateral hemiparezi 'Weber Sendromu' olarak tanımlanır.
Bu sendromun anatomik odağı mesencephalon'un ventral (basis) kısmıdır.

Anahtar Kavram

Weber Sendromu ve Mesencephalon'un Fonksiyonel Anatomisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 150Soru →

Telencephalon’un derin yerleşimli gri cevher kitlelerinden biri olan; lateral tarafında capsula extrema, medial tarafında ise capsula externa ile komşuluk yapan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Claustrum

Cevap

Claustrum, lateralde capsula extrema ve medialde capsula externa arasında yer alan gri cevher yapısıdır.
Doğru yanıt olan claustrum (yan geçit), putamen ile insula korteksi arasında dikey bir levha şeklinde uzanan ince gri cevher tabakasıdır. Anatomik olarak lateralinde capsula extrema (en dış kapsül) bulunur ve bu kapsül onu insula korteksinden ayırır. Medialinde ise capsula externa (dış kapsül) bulunur ve bu kapsül onu putamen'den ayırır.

Adım Adım Çözüm

1
Telencephalon’un derin yapılarının (bazal çekirdekler ve çevresi) lateralden mediale doğru horizontal kesitteki dizilimini analiz edin.
Sıralama şöyledir: İnsula korteksi → Capsula extrema → Claustrum → Capsula externa → Putamen → Globus pallidus → Capsula interna → Thalamus.
Kapsüllerin (beyaz cevher) ve gri cevher tabakalarının birbirine göre konumlarını bilmek anatomik ilişkileri anlamak için temeldir.
2
Soruda belirtilen 'lateralinde capsula extrema, medialinde capsula externa' kısıtlamasına uyan yapıyı seçin.
Bu iki beyaz cevher tabakası arasında kalan tek gri cevher yapısı claustrum'dur.
Diğer yapılar (putamen, caudatus vb.) daha medialde veya farklı loblarda yer almaktadır.

Anahtar Kavram

Telencephalon'un bazal çekirdekleri ve çevresindeki kapsüllerin topografik dizilimi.
Soru 151Soru →

Talamusun lateral tarafını ince bir kılıf şeklinde saran, talamokortikal ve kortikotalamik liflerden kollateraller almasına rağmen diğer tüm talamus çekirdeklerinin aksine serebral kortekse akson göndermeyen tek talamus çekirdeği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nucleus reticularis thalami

Cevap

Nucleus reticularis thalami
Nucleus reticularis thalami, talamusun lateral yüzeyinde lamina medullaris externa ile kapsula interna arasında yer alan ince bir nöron tabakasıdır. Bu çekirdek, talamokortikal ve kortikotalamik liflerden kollateraller alır ancak kendi aksonlarını kortekse göndermez; bunun yerine diğer talamus çekirdeklerine göndererek onları inhibe eder. Bu özelliğiyle talamusun kortekse gönderdiği bilgileri düzenleyen bir filtre görevi görür.

Adım Adım Çözüm

1
Talamusun anatomik sınırlarını ve kılıf yapılarını incele.
Talamusun lateralinde, lamina medullaris externa ile kapsula interna arasında Nucleus reticularis thalami (NRT) bulunur.
Soruda tanımlanan 'kılıf şeklinde sarma' özelliği bu çekirdeğin lokasyonunu belirler.
2
Talamik çekirdeklerin projeksiyon paternlerini karşılaştır.
Diğer çekirdekler (relay ve assosiasyon) kortekse lif gönderirken, NRT liflerini sadece diğer talamus çekirdeklerine gönderir.
Bu çekirdek talamusun 'kapı bekçisi' (gatekeeper) olarak görev yapar ve kortikal projeksiyonu yoktur.
3
Nörotransmitter ve fonksiyonel özellikleri değerlendir.
NRT çekirdeği GABAGABA erjik nöronlardan oluşur ve talamokortikal iletimi inhibe ederek duyusal filtreleme sağlar.
İnhibitör kontrol mekanizması diencephalon'un fonksiyonel organizasyonu için kritiktir.

Anahtar Kavram

Nucleus reticularis thalami, talamusun serebral kortekse projeksiyon göndermeyen tek çekirdeğidir.

İpuçları

1
Bu çekirdek talamusun 'kapı bekçisi' (gatekeeper) olarak bilinir.
2
Talamustaki diğer çekirdeklerin aksine nöronları GABAGABA erjiktir.
3
Aksonlarını talamus dışına (kortekse) değil, talamusun içine doğru gönderir.

Daha Fazla Pratik

Talamusun duyusal (VPL, VPM, LGN, MGN) ve motor (VA, VL) relay çekirdeklerinin kortikal hedef bölgelerini tekrar gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Talamus çekirdekleri arasında 'tek' olan özellikleri (projeksiyon yapmama, inhibitör olma) ezberlemek, bu tarz eleyici soruları çözmeyi kolaylaştırır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 152Soru →

Abdominal aort anevrizması cerrahisi sonrasında gelişen 'Arteria spinalis anterior' sendromu (Beck sendromu) tablosunda; medulla spinalis'in etkilenen segmentlerindeki anatomik organizasyon ve vasküler beslenme alanları değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisinin kanlanmasının korunması beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fasciculus gracilis

Cevap

Arteria spinalis anterior sendromunda, arka kordon yapıları (Fasciculus gracilis ve Fasciculus cuneatus) arteriae spinales posteriores tarafından beslendiği için korunur.
Doğru yanıt olan seçenek, medulla spinalis'in arka kordonunda yer alan bir yapıdır. Medulla spinalis'in kanlanmasında arteria spinalis anterior ön 2/32/3'lük kısmı (motor ve ağrı-ısı yolları), arteriae spinales posteriores ise arka 1/31/3'lük kısmı (vibrasyon ve pozisyon duyusunu taşıyan arka kordon) besler. Bu nedenle ASA tıkanıklığında arka kordon yapıları olan fasciculus gracilis ve cuneatus korunur.

Adım Adım Çözüm

1
Arteria spinalis anterior'un (ASA) besleme alanını belirle.
ASA, medulla spinalis'in anterior 2/32/3 kısmını besler; buna ön boynuzlar, lateral boynuzlar, ön ve yan kordonlar (spinotalamik ve kortikospinal yollar dahil) dahildir.
Vasküler lezyonun sınırlarını anlamak için temel anatomik bilgi gereklidir.
2
Arteriae spinales posteriores'in (ASP) besleme alanını belirle.
ASP, medulla spinalis'in posterior 1/31/3 kısmını besler; bu alan esas olarak arka boynuzları ve arka kordonu (funiculus posterior) kapsar.
Hangi duyuların (vibrasyon, pozisyon) neden korunduğunu açıklamak için gereklidir.
3
Klinik bulgularla anatomik yapıları eşleştir.
Vibrasyon ve propriyosepsiyonun korunması, arka kordonun (Fasciculus gracilis) iskemiden etkilenmediğini gösterir.
Tanısal çıkarım yapmak ve doğru seçeneği doğrulamak için son adımdır.

Anahtar Kavram

Medulla spinalis'in vasküler beslenme alanları ve traktus lokalizasyonları arasındaki ilişki.

Alternatif Yöntem

Klinik ipucu: Eğer soruda 'vibrasyon duyusu korunmuş' diyorsa, doğrudan 'funiculus posterior' (arka kordon) elemanlarını aramalısınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 153Soru →

Bir hastanın radyolojik incelemesinde her iki laterallateral ventriku¨lventrikül ve u¨c\cu¨ncu¨üçüncü ventriku¨lu¨nventrikülün (ventriculusventriculus tertiustertius) genişlediği, ancak do¨rdu¨ncu¨dördüncü ventriku¨lu¨nventrikülün (ventriculusventriculus quartusquartus) normal boyutlarda olduğu izlenmiştir. Bu bulgulara göre, beyin omurilik sıvısı (BOSBOS) dolaşımındaki obstrüksiyonun en olası seviyesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: AqueductusAqueductus cerebricerebri (SylviusSylvius kanalı)

Cevap

Obstrüksiyonun en olası seviyesi AqueductusAqueductus cerebricerebri (SylviusSylvius kanalı) olarak saptanır.
Üçüncü ventrikül ile dördüncü ventrikül arasındaki bağlantıyı aqueductusaqueductus cerebricerebri (Sylvius kanalı) sağlar. Bu kanalda meydana gelen bir tıkanıklık, proksimaldeki üçüncü ventrikül ve her iki lateral ventrikülün genişlemesine neden olurken, distaldeki dördüncü ventrikülün normal kalmasına yol açar. Bu tablo tipik bir non-komünike (obstrüktif) hidrosefali örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Ventriküler sistemdeki BOSBOS akış sırasını belirle.
LateralLateral ventriku¨llerventriküller →\rightarrow MonroMonro →\rightarrow 3.3. ventriku¨lventrikül →\rightarrow SylviusSylvius (AqueductusAqueductus) →\rightarrow 4.4. ventriku¨lventrikül →\rightarrow Magendie/LuschkaMagendie/Luschka.
Tıkanıklığın yerini belirlemek için normal akış yolunun bilinmesi gerekir.
2
Genişleyen ve normal kalan ventrikülleri karşılaştır.
3.3. ventriku¨lventrikül genişlemiş, 4.4. ventriku¨lventrikül normal.
Tıkanıklık, genişlemiş olan en distal ventrikül ile normal kalan ventrikül arasındadır.
3
3.3. ve 4.4. ventrikül arasındaki anatomik bağlantıyı tanımla.
Bu iki ventrikül arasındaki geçiş yolu aqueductusaqueductus cerebricerebri'dir.
Bulgular bu seviyede bir obstrüksiyona (non-komünike hidrosefali) işaret eder.

Anahtar Kavram

Beyin omurilik sıvısı dolaşım yolları ve obstrüktif (non-komünike) hidrosefali lokalizasyonu.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 154Soru →

Hipotalamus, homeostazın sürdürülmesinde kritik rol oynayan birçok çekirdek içerir. Bu çekirdeklerden birinin bilateral harabiyeti sonucunda hastada tokluk hissi oluşmaz; buna bağlı olarak aşırı yeme (hiperfaji) ve obezite gelişir. Bu klinik tabloya neden olan 'doyma merkezi' aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nucleus ventromedialis

Cevap

Nucleus ventromedialis, hipotalamusun doyma merkezidir ve harabiyetinde hiperfaji ile obezite görülür.
Nucleus ventromedialis, hipotalamusun 'tokluk merkezi' (satiety center) olarak işlev görür. Bu bölgenin uyarılması iştahı baskılarken, bilateral lezyonları tokluk hissinin kaybolmasına, sonuç olarak kontrolsüz yemek yemeye (hiperfaji) ve morbid obeziteye yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Hipotalamusun beslenme üzerindeki kontrol merkezlerini hatırla.
Hipotalamusta iki ana merkez bulunur: Nucleus lateralis (açlık) ve Nucleus ventromedialis (tokluk).
Bu iki merkez birbirine zıt çalışarak vücut ağırlığını dengeler.
2
Lezyonun etkisini analiz et.
Tokluk merkezi (ventromedial çekirdek) hasar gördüğünde beyin 'doydum' sinyali alamaz.
Doyma hissi oluşmadığı için birey sürekli yemek yer (hiperfaji) ve kilo alır.

Anahtar Kavram

Hipotalamusun ventromedial çekirdeği doyma merkezi, lateral çekirdeği ise açlık merkezidir.
Tahmini Süre:45s
Soru 155Soru →

Alt ekstremitelerden gelen şuursuz propriyoseptif duyuyu cerebellum'a ulaştıran yollar incelendiğinde; birinci nöronların aksonlarının medulla spinalis'in Rexed lamina VII bölgesinde yer alan Nucleus dorsalis'te (Clarke çekirdeği) sinaps yaptığı görülür. Bu çekirdekten çıkan ikinci nöron aksonlarının oluşturduğu ve ipsilateral funiculus lateralis'te seyreden traktus, cerebellum'a aşağıdaki yapıların hangisinden geçerek ulaşır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pedunculus cerebellaris inferior

Cevap

Nucleus dorsalis'ten (Clarke çekirdeği) çıkan aksonların oluşturduğu tractus spinocerebellaris posterior, cerebellum'a pedunculus cerebellaris inferior üzerinden ulaşır.
Tractus spinocerebellaris posterior (Flechsig yolu), vücudun alt yarısı ve alt ekstremitelerinden gelen şuursuz propriyoseptif duyuyu taşır. Bu yolun ikinci nöronları C8−L3C_8 - L_3 segmentleri arasındaki Nucleus dorsalis'te (Clarke çekirdeği) bulunur. Buradan çıkan aksonlar medulla spinalis'in aynı taraf (ipsilateral) funiculus lateralis'inde yükselir ve bulbus seviyesinde pedunculus cerebellaris inferior aracılığıyla cerebellum'a ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Tanımlanan yolu belirle.
Nucleus dorsalis'ten (Clarke) başlayan ve funiculus lateralis'te çapraz yapmadan yükselen yol Tractus spinocerebellaris posterior'dur (Flechsig yolu).
Şuursuz propriyosepsiyonun alt ekstremiteden gelen ve ipsilateral seyreden ana yolu budur.
2
Traktusun sonlanma stratejisini analiz et.
Bu yol bulbus seviyesine ulaştığında dışa doğru yönelerek cerebellum'a giriş yapar.
Traktusların cerebellum'a hangi 'sap' (pedunculus) üzerinden girdiği anatomik bir ayırıcı bilgidir.
3
Doğru anatomik geçidi seç.
Tractus spinocerebellaris posterior, pedunculus cerebellaris inferior'u (alt beyincik sapı) kullanır.
Anatomi literatüründe bu giriş yolu sabittir; anterior yol ise pedunculus cerebellaris superior'u kullanır.

Anahtar Kavram

Tractus spinocerebellaris posterior'un (Flechsig) seyri ve cerebellum'a giriş yolu.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 156Soru →

Medulla spinalis'te ağrı ve ısı duyusunu taşıyan ikincil nöron aksonlarının, funiculus lateralis'e ulaşmak amacıyla karşı vücut yarısına geçmek için kullandıkları anatomik yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Commissura alba anterior

Cevap

Ağrı ve ısı duyusunu taşıyan liflerin karşı tarafa geçişi commissura alba anterior aracılığıyla gerçekleşir.
Tractus spinothalamicus lateralis'e ait ikinci nöron aksonları, santral kanalın önünde yer alan commissura alba anterior üzerinden karşı tarafa (kontralateral) geçerek funiculus lateralis'e yerleşir ve thalamus'a doğru yükselir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci nöronun girişini belirle
Deri ve derin dokulardan gelen ağrı-ısı uyarıları, ganglion spinale'deki birinci nöronlar aracılığıyla cornu posterius'a girer.
Duyusal yolların başlangıcı periferik reseptörler ve dorsal kök ganglionlarıdır.
2
İkinci nöronun sinaps ve başlangıç noktasını saptas
Cornu posterius'ta (Laminas I-IV-V) bulunan ikinci nöronlarla sinaps yapılır.
Spinotalamik yolun ikinci nöronları medulla spinalis'in gri cevherinde yer alır.
3
Çaprazlaşma noktasını tanımla
İkinci nöron aksonları, 1-2 segment yukarı çıkarak commissura alba anterior'dan karşı tarafa geçer.
Medulla spinalis seviyesinde çapraz yapan yollar bu beyaz cevher köprüsünü kullanır.

Anahtar Kavram

Tractus spinothalamicus lateralis'in medulla spinalis içindeki seyri ve commissura alba anterior'un fonksiyonel önemi.

İpuçları

1
Ağrı ve ısı duyusu medulla spinalis seviyesinde çapraz yapar.
2
Çapraz yapan lifler santral kanalın hemen önündeki yolu kullanır.
3
Bu yapı, syringomyelia gibi durumlarda ilk etkilenen ve pelerin tarzı duyu kaybına yol açan bölgedir.

Daha Fazla Pratik

Brown-Sequard sendromunda neden karşı tarafta ağrı-ısı kaybı olduğunu bu çapraz üzerinden analiz ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 157Soru →

Serebellumun histolojik tabakaları ve afferent bağlantı sistemleri incelendiğinde; granül hücrelerinin dendritleri ve Golgi hücrelerinin akson terminalleri ile bir araya gelerek 'glomerulus cerebellaris' (serebellar glomerulus) adı verilen karmaşık sinaptik kompleksleri oluşturan lif yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yosunsu lifler (Mossy fibers)

Cevap

Serebellar glomerulus yapısını oluşturan afferent lifler yosunsu liflerdir (mossy fibers).
Doğru cevap olan yosunsu lifler, serebellar korteksin en iç tabakası olan granüler tabakada 'glomerulus cerebellaris' adı verilen yapıların merkezini oluşturur. Bu lifler granül hücrelerini uyararak bilginin paralel lifler aracılığıyla üst tabakalara taşınmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Serebellumun afferent lif sistemlerini sınıflandır.
Serebelluma gelen iki ana afferent sistemi vardır: Tırmanıcı lifler (Nucleus olivaris inferior'dan gelir) ve Yosunsu lifler (diğer tüm kaynaklardan gelir).
Afferentlerin korteksteki sonlanma noktalarını belirlemek için temel ayrımı yapmak gerekir.
2
Glomerulus cerebellaris'in anatomik bileşenlerini analiz et.
Glomerulus; bir yosunsu lif terminali (rozet), granül hücresi dendritleri ve Golgi hücresi akson uçlarından oluşur.
Glomerulusun merkezindeki uyarıcı girişin kaynağını saptamak için bileşenleri bilmek şarttır.
3
Tırmanıcı liflerin sonlanma noktasını kontrol et.
Tırmanıcı lifler granül tabakasını geçerek moleküler tabakaya ulaşır ve doğrudan Purkinje hücresi dendritlerine sarılır.
Tırmanıcı liflerin glomerulus yapısına dahil olmadığını teyit etmek için bu adım gereklidir.

Anahtar Kavram

Glomerulus cerebellaris, serebellar korteksin granüler tabakasında yer alan ve yosunsu liflerin (mossy fibers) bilgiyi granül hücrelerine aktardığı temel sinaptik birimdir.
Soru 158Soru →

Ventriculus lateralis’in pars centralis (cella media) bölümünün taban yapısı, telencephalon ve diencephalon’a ait anatomik oluşumların birleşiminden meydana gelir. Buna göre, bu bölümün tabanını medialden laterale doğru oluşturan yapıların dizilimi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fornix – Plexus choroideus – Thalamus – Stria terminalis – Nucleus caudatus

Cevap

Fornix – Plexus choroideus – Thalamus – Stria terminalis – Nucleus caudatus
Ventriculus lateralis'in pars centralis (cella media) bölümünün tabanını medialden laterale doğru oluşturan yapılar sırasıyla fornix, plexus choroideus, thalamus'un üst yüzü (lamina affixa), stria terminalis (vena thalamostriata superior ile birlikte sulcus terminalis içinde) ve nucleus caudatus'un gövdesidir (corpus).

Adım Adım Çözüm

1
Ventriculus lateralis'in pars centralis (cella media) bölgesinin anatomik sınırlarını belirle.
Pars centralis; corpus callosum'un altında, thalamus ve nucleus caudatus'un üzerinde yer alan bölümdür.
Taban yapılarını doğru tanımlamak için ilgili ventrikül parçasının komşuluklarını bilmek gerekir.
2
Tabanda yer alan oluşumları medialden laterale doğru analiz et.
En medialde fornix (corpus) bulunur, hemen lateralinde plexus choroideus ventrikül içine uzanır, ardından thalamus'un üst yüzü gelir, thalamus-caudatus sınırında stria terminalis ve vena thalamostriata superior bulunur, en dışta ise nucleus caudatus'un corpusu yer alır.
Telencephalon (caudate, fornix) ve diencephalon (thalamus) yapıları arasındaki topoğrafik ilişkiyi kurmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Ventriculus lateralis pars centralis'in taban topografisi

Daha Fazla Pratik

Ventriculus lateralis'in cornu inferius (alt boynuz) tavan ve taban yapılarını bu soruyla karşılaştırarak çalışmanız konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 159Soru →

6565 yaşında bir hasta, ani gelişen denge kaybı, yutma güçlüğü ve ses kısıklığı şikayetleri ile acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde sağda kornea refleksi kaybı, sağda ptozis ve miyozis (Horner sendromu) ile uvulanın sola deviasyonu saptanıyor. Kraniyal MR görüntülemede bulbusun sağ posterolateral bölümünde enfarkt alanı izleniyor.

Bu hastada yutma güçlüğü ve yumuşak damak felcine neden olan hasar, aşağıdaki fonksiyonel komponentlerden hangisini taşıyan nöronların bulunduğu çekirdektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: SVE (Özel Visseral Efferent)

Cevap

Yutma güçlüğü ve yumuşak damak felci, Nucleus ambiguus'ta bulunan SVE (Özel Visseral Efferent) liflerin hasarı sonucu gelişir.
Vakada tanımlanan Wallenberg sendromunda bulbusun posterolateral bölgesi etkilenir. Nucleus ambiguus bu bölgede yer alır ve IXIX, XX ve XIXI (kranial kök) sinirlerine giden Özel Visseral Efferent (SVE) karakterli motor lifleri içerir. Bu lifler m. levator veli palatini, m. constrictor pharyngis ve larenks kaslarını inerve eder. Dolayısıyla bu çekirdeğin hasarı yumuşak damak felcine, ses kısıklığına ve yutma güçlüğüne (disfaji) neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et.
Hastada Horner sendromu, kornea refleksi kaybı, yutma güçlüğü ve ses kısıklığı var. Bu bulgular lateral medüller sendromu (Wallenberg sendromu) ile uyumludur.
Bulbusun posterolateralindeki lezyonlar bu semptom kompleksine yol açar.
2
Disfaji ve palatal paralizinin anatomik kaynağını belirle.
Yumuşak damak felci (uvula deviasyonu) ve yutma güçlüğü, farenks ve larenks kaslarının motor innervasyon kaybını gösterir.
Bu kaslar nervus glossopharyngeus (IXIX) ve nervus vagus (XX) tarafından innerve edilir.
3
İlgili çekirdeği ve fonksiyonel komponentini tanımla.
IXIX ve X.X. kranial sinirlerin motor nöronları Nucleus ambiguus'ta yer alır; bu çekirdek branchial ark türevli kasları innerve ettiği için SVE (Özel Visseral Efferent) karakterindedir.
SVE lifleri branchiomotor olarak da bilinir ve çizgili yutak/gırtlak kaslarını kontrol eder.

Anahtar Kavram

Nucleus ambiguus ve SVE (Özel Visseral Efferent) Komponenti
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 160Soru →

Serebellumun spinoserebellar (paravermal) zonu ve bu bölgenin motor kontrol yolları üzerindeki etkisi dikkate alındığında, nukleus interpositus'tan (nukleus globosus ve emboliformis) kaynaklanan efferent organizasyon hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nukleus interpositus'tan çıkan lifler pedunculus cerebellaris superior içerisinde çapraz yapar, karşı taraf nukleus ruber'in magnosellüler kısmında sonlanır ve buradan çıkan traktus rubrospinalis tekrar çapraz yaparak ipsilateral ekstremite kas tonusunu düzenler.

Cevap

Nukleus interpositus'tan (globosus ve emboliformis) çıkan liflerin pedunculus cerebellaris superior'da çapraz yaparak karşı taraf nukleus ruber'in magnosellüler kısmına gitmesi ve traktus rubrospinalis'in tekrar çapraz yaparak ipsilateral etki oluşturması doğrudur.
Serebellumun paravermal zonu, nukleus interpositus aracılığıyla ekstremitelerin proksimal kas tonusunu ve koordinasyonunu düzenler. Bu çekirdekten çıkan lifler pedunculus cerebellaris superior içerisinde mezensefalona yükselir ve burada çapraz (decussatio pedunculorum cerebellarium superiorum) yaparak karşı taraf nukleus ruber'in magnosellüler (büyük hücreli) kısmına ulaşır. Nukleus ruber'den çıkan traktus rubrospinalis lifleri de ventral tegmental çaprazı yaparak tekrar karşı tarafa geçer. Bu 'çift çapraz' sonucunda serebellumun sol yarısı vücudun sol tarafındaki motor nöronları etkilemiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Spinoserebellar (paravermal) zonun derin çekirdeğini belirle.
Nukleus interpositus (nukleus globosus ve nukleus emboliformis).
Serebellumun fonksiyonel zonları (vermal, paravermal, lateral) belirli derin çekirdeklerle ilişkilidir.
2
Bu çekirdekten çıkan efferent liflerin izlediği pedinkülü ve çapraz seviyesini saptan.
Pedunculus cerebellaris superior (PCS) ve mezensefalon seviyesindeki Wernekinck çaprazı.
Serebellumun ana efferent yolu PCS üzerinden geçer.
3
Liflerin beyin sapındaki hedef çekirdeğini ve sonraki traktusun seyrini analiz et.
Karşı taraf nukleus ruber (magnosellüler kısım) ve oradan çıkan traktus rubrospinalis'in tekrar çapraz yapması.
Çift çapraz (double decussation) mekanizması serebellumun neden vücudun aynı tarafını kontrol ettiğini açıklar.

Anahtar Kavram

Serebellar Efferentlerin Çift Çapraz (Double Decussation) Mekanizması
ÖncekiSayfa 8 / 14Sonraki
Nöroanatomi — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 8 | Examkin