Plevra Hastalıkları

48 soru

Soru 41Soru →

4545 yaşında erkek hasta, 33 gündür devam eden ateş, öksürük ve plevritik yan ağrısı şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Yapılan fizik muayene ve radyolojik incelemeler sonucunda hastaya sağ akciğerde pnömoni ve buna eşlik eden parapnömonik efüzyon tanısı konuluyor. Yapılan torasentez sonrasında plevra sıvısı analizinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması, antibiyotik tedavisine ek olarak tüp torakostomi ile drenaj yapılmasının kesin endikasyonudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Plevra sıvısı pH değerinin 7.17.1 olması

Cevap

Plevra sıvısı pH değerinin 7.17.1 olması (pH < 7.27.2 kriterine uyduğu için)
Parapnömonik efüzyonlarda sıvının 'komplike' olarak kabul edilmesi ve drenaj (tüp torakostomi) gerektirmesi için en duyarlı kriterlerden biri pH değeridir. Plevra sıvısı pH değerinin 7.207.20 altında saptanması (bu soruda 7.17.1), sıvının antibiyotik tedavisine yanıt vermeyeceğini ve kapalı boşlukta apseleşme riskinin yüksek olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu tanımla
Hasta pnömoni ve parapnömonik efüzyon (sıvı birikimi) tablosundadır.
Tedavi planını belirlemek için sıvının basit veya komplike olduğunu ayırt etmek gerekir.
2
Drenaj (tüp torakostomi) kriterlerini hatırla
Komplike parapnömonik efüzyon ve ampiyem kriterleri: Püy görünümü, Gram/Kültür pozitifliği, pH < 7.27.2, Glukoz < 6060 mg/dLmg/dL, LDH > 10001000 U/LU/L.
Bu kriterlerden herhangi birinin varlığı sıvının antibiyotikle tek başına iyileşmeyeceğini ve boşaltılması gerektiğini gösterir.
3
Verilen laboratuvar değerlerini karşılaştır
pH değerinin 7.17.1 olması, 7.27.2 eşiğinin altındadır ve drenaj gerektirir.
Düşük pH, plevral boşluktaki yoğun bakteriyel aktivite ve asidozu yansıtır.

Anahtar Kavram

Komplike parapnömonik efüzyonlarda drenaj endikasyonları (özellikle pH < 7.27.2)
Tahmini Süre:45s
Soru 42Soru →

68 yaşında, bilinen iskemik kardiyomiyopati ve kalp yetersizliği tanısı olan kadın hasta, son bir haftadır giderek artan nefes darlığı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede her iki akciğer bazalinde plevral effüzyonla uyumlu matite ve ses frotmanı kaybı saptanıyor. Hastanın son 5 gündür yoğun diüretik tedavisi aldığı öğreniliyor. Yapılan torasentez incelemesinde plevral sıvı/serum protein oranı 0,540,54, plevral sıvı/serum LDH oranı 0,620,62 olarak bulunuyor. Serum albümin değeri 3,53,5 g/dL, plevral sıvı albümin değeri 2,12,1 g/dL olarak ölçülüyor.

Bu hastadaki plevral effüzyonun klinik değerlendirmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sıvı Light kriterlerine göre eksüda gibi görünse de, serum-plevra albümin gradyenti 1,21,2 g/dL'den büyük olduğu için aslında transüdadır.

Cevap

Sıvı Light kriterlerine göre eksüda gibi görünse de, serum-plevra albümin gradyenti 1,21,2 g/dL'den büyük olduğu için aslında transüdadır.
Plevral effüzyonlarda ayırıcı tanı için Light kriterleri yaygın olarak kullanılır. Ancak konjestif kalp yetersizliği olan hastalarda diüretik tedavisi, plevral sıvıdaki suyun proteinlere göre daha hızlı geri emilmesine neden olarak protein ve LDH konsantrasyonlarını yükseltir. Bu durum sıvının aslında transüda olmasına rağmen Light kriterlerine göre 'eksüda' çıkmasına (yalancı eksüda) yol açar. Bu tür durumlarda 'Serum-Plevral Sıvı Albümin Gradyenti' kullanılır. Gradyent 1,21,2 g/dL'den büyükse, sıvı Light kriterlerine göre eksüda çıksa bile transüda kabul edilir. Bu vakada gradyent 1,41,4 g/dL (3,5−2,13,5 - 2,1) olduğu için sıvı transüdadır.

Adım Adım Çözüm

1
Light Kriterlerini Değerlendirme
Protein oranı (0,54>0,50,54 > 0,5) ve LDH oranı (0,62>0,60,62 > 0,6) sıvıyı eksüda sınıfına sokmaktadır.
Light kriterleri plevral sıvının karakterini belirlemede ilk adımdır.
2
Klinik Modifikasyonu Analiz Etme
Hastanın yoğun diüretik alması Light kriterlerinin güvenilirliğini azaltır (Yalancı Eksüda).
Diüretikler serbest suyun plevral boşluktan emilimini artırırken proteinleri içeride yoğunlaştırır.
3
Albümin Gradyentini Hesaplama
Gradyent = Serum Albümin (3,53,5) - Plevra Albümin (2,12,1) = 1,41,4 g/dL.
Yalancı eksüda şüphesinde ayrıcı tanı için albümin gradyenti kullanılır.
4
Sonucu Yorumlama
1,4>1,21,4 > 1,2 olduğu için sıvı klinik olarak transüda kabul edilmelidir.
1,21,2 g/dL üzerindeki değerler kalp yetersizliği kaynaklı transüdayı doğrular.

Anahtar Kavram

Diüretik tedavisi alan kalp yetersizliği hastalarında Light kriterlerinin 'yalancı eksüda' (pseudoexudate) sonuç vermesi ve albümin gradyenti ile düzeltme yapılması.

Daha Fazla Pratik

Diüretik sonrası protein gradyentinin (SerumProtein−PlevraProteinSerum Protein - Plevra Protein) 3,13,1 g/dL üzerinde olmasının da benzer bir anlam taşıdığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 43Soru →

5252 yaşında erkek hasta, sağ böbrek taşları nedeniyle yapılan perkütan nefrolitotomi (PCNL) işleminden 2424 saat sonra ani başlayan sağ yan ağrısı ve nefes darlığı şikayetiyle değerlendiriliyor. Fizik muayenede sağ akciğer bazalinde solunum sesleri azalmış ve perküsyonda matite saptanıyor. Torasentez ile alınan plevral sıvının biyokimyasal analizinde; plevral sıvı/serum protein oranı 0.350.35, plevral sıvı/serum LDH oranı 0.450.45, pH değeri 7.127.12 ve glukoz düzeyi 8888 mg/dL olarak ölçülüyor. Bu klinik ve laboratuvar bulguları ışığında, tanıyı kesinleştirmek için bakılması gereken en özgül parametre aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Plevral sıvı / Serum kreatinin oranının >1.0> 1.0 olması

Cevap

Plevral sıvı / Serum kreatinin oranının >1.0> 1.0 olması urinotoraks tanısını kesinleştirir.
Bu vakada Light kriterlerine göre transüda (0.350.35 ve 0.420.42 oranları) saptanmıştır. Transüda niteliğinde olup pH değeri 7.207.20'nin altında olan tek klinik durum urinotorakstır. Özellikle böbrek veya retroperitoneal cerrahi (PCNL gibi) sonrası gelişen efüzyonlarda plevral sıvı / serum kreatinin oranının >1.0> 1.0 bulunması urinotoraks tanısı için altın standarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Light kriterlerini analiz et.
Sıvı/Serum Protein (0.35<0.50.35 < 0.5) ve Sıvı/Serum LDH (0.45<0.60.45 < 0.6) değerleri sıvının transüda olduğunu göstermektedir.
Efüzyonun mekanizmasını (eksüda vs. transüda) belirlemek ilk adımdır.
2
Plevral sıvı pH değerini yorumla.
pH 7.127.12 (asidik) olarak saptanmıştır.
Transüda niteliğindeki sıvılarda asidik pH saptanması çok nadirdir.
3
Klinik bağlamı ve ayırıcı tanıyı birleştir.
PCNL cerrahisi sonrası gelişen, düşük pH'lı transüda plevral efüzyonunun en olası nedeni urinotorakstır.
Urinotoraks, asidik pH değerine sahip olan tek transüda nedenidir.
4
Spesifik tanısal testi belirle.
Plevral sıvı / Serum kreatinin oranının >1.0> 1.0 olması tanı koydurucudur.
Plevral aralığa sızan idrardaki kreatinin konsantrasyonu serumdan yüksek olacaktır.

Anahtar Kavram

Urinotoraks: Düşük pH'lı Tek Transüda
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 44Soru →

6464 yaşında kadın hasta, son 33 haftadır giderek artan nefes darlığı, halsizlik ve yaklaşık 44 kg kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ hemitoraks alt zonlarda matite ve solunum seslerinde azalma saptanıyor. Hastadan alınan plevral sıvının biyokimyasal analizi ve eş zamanlı serum değerleri şu şekildedir:

- Plevra sıvısı protein: 4,24,2 g/dL (Serum protein: 6,86,8 g/dL)
- Plevra sıvısı LDHLDH: 280280 U/LU/L (Serum LDHLDH: 320320 U/LU/L)
- Serum LDHLDH laboratuvar üst sınırı: 210210 U/LU/L
- Plevra sıvısı görünümü: Seröanjiöz

Bu verilere dayanarak, hastadaki plevral efüzyonun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bronkojenik karsinom

Cevap

Bu hastadaki plevral efüzyonun en olası nedeni bronkojenik karsinomdur (malignite).
Plevral sıvının eksuda veya transuda ayrımında Light kriterleri altın standarttır. Bu hastada plevra/serum protein oranı 0,610,61 (>0,5>0,5), plevra/serum LDHLDH oranı 0,870,87 (>0,6>0,6) ve plevra LDHLDH düzeyi serum üst sınırının 2/32/3'ünden büyüktür (280>140280 > 140). Bu kriterlerden herhangi birinin varlığı sıvının eksuda olduğunu kanıtlar. Kilo kaybı, halsizlik ve seröanjiöz sıvı bulguları eşliğinde bu eksüdatif tablo en çok bronkojenik karsinomu destekler.

Adım Adım Çözüm

1
Plevral sıvının Light kriterlerine göre sınıflandırılması
Plevra/Serum protein oranı: 4,2/6,8=0,614,2 / 6,8 = 0,61 (Eşik: >0,5>0,5). Plevra/Serum LDHLDH oranı: 280/320=0,87280 / 320 = 0,87 (Eşik: >0,6>0,6). Plevra LDHLDH düzeyi: 280280 U/LU/L (Serum üst sınırının 2/32/3'ü olan 140140'ın üzerinde).
Sıvının eksuda mı yoksa transuda mı olduğunu belirlemek ayırıcı tanıdaki ilk adımdır.
2
Sınıflandırma sonucunun yorumlanması
Sıvı, her üç Light kriterini de karşıladığı için kesinlikle bir 'eksuda'dır.
Light kriterlerinden herhangi birinin varlığı sıvının eksuda olarak tanımlanması için yeterlidir.
3
Klinik korelasyonun kurulması
Yaşlı hasta, kilo kaybı, progresif seyir ve seröanjiöz (kanlı) eksuda tablosu öncelikle malign süreci işaret eder.
Eksuda nedenleri arasında en sık görülenlerden biri malignitedir ve hastanın klinik tablosuyla tam uyumludur.

Anahtar Kavram

Light Kriterleri ve Eksuda-Transuda Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Eğer sıvı kriterleri eksuda sınırında kalsaydı ve hasta yoğun diüretik kullanıyor olsaydı, albumin gradyentine (Serum-Plevra albumin farkı > 1,21,2 g/dL) bakılması gerektiğini unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 45Soru →

7474 yaşında erkek hasta, kronik kalp yetersizliği (KKYKKY) tanısıyla takip edilmekte olup uzun süredir yüksek doz furosemid ve ACEACE inhibitörü kullanmaktadır. Son 11 haftadır eforla artan nefes darlığı şikayetiyle başvuran hastanın fizik muayenesinde bilateral bazallerde matite ve solunum seslerinde azalma saptanıyor. Çekilen akciğer grafisinde bilateral plevral efüzyon izleniyor. Yapılan torasentezde elde edilen biyokimyasal analiz sonuçları şöyledir:

ParametreSerumPlevra Sıvısı
Protein (g/dLg/dL)7,07,03,73,7
Albümin (g/dLg/dL)3,43,42,12,1
LDHLDH (U/LU/L)180180120120

(Laboratuvar üst sınır LDHLDH: 240 U/L240\text{ U/L})

Bu hastada plevral sıvının Light kriterlerine göre eksüda olarak sınıflandırılmasına rağmen, klinik olarak transüda olduğunu doğrulamak için yapılması gereken en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Serum-plevra albümin farkının hesaplanması

Cevap

Kalp yetersizliği olan ve diüretik kullanan hastalarda plevral sıvının gerçek karakterini belirlemek için serum-plevra albümin farkı hesaplanmalıdır.
Kronik kalp yetersizliği olan hastalarda diüretik kullanımı, plevral sıvıdaki suyun proteinlere göre daha hızlı geri emilmesine yol açarak sıvıdaki protein ve LDH konsantrasyonlarını yapay olarak yükseltir. Bu durum Light kriterlerine göre sıvının hatalı bir şekilde eksüda olarak sınıflandırılmasına neden olur. Bu yanılgıyı gidermek için 'Serum-Plevra Albümin Gradiyenti' (veya farkı) kullanılır. Eğer bu fark 1,2 g/dL1,2\text{ g/dL}'den büyükse, sıvı klinik olarak transüda kabul edilir. Soruda hesaplanan 1,3 g/dL1,3\text{ g/dL} değeri bu durumu kanıtlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın biyokimyasal verilerini Light kriterlerine göre analiz et.
Plevra/Serum Protein oranı (3,7/7,0≈0,53>0,53,7/7,0 \approx 0,53 > 0,5) ve Plevra/Serum LDH oranı (120/180≈0,66>0,6120/180 \approx 0,66 > 0,6) olduğu için sıvı 'eksüda' olarak sınıflandırılır.
Light kriterlerinden herhangi birinin karşılanması sıvıyı eksüda olarak tanımlar.
2
Klinik bağlamı (KKY ve yüksek doz diüretik kullanımı) göz önünde bulundur.
Diüretik tedavisi plevral boşluktaki sıvının geri emilimini hızlandırırken protein ve LDH gibi büyük moleküllerin içeride yoğunlaşmasına neden olur.
Bu fenomen 'psödo-eksüda' (yalancı eksüda) tablosuna yol açar.
3
Düzeltici parametreyi uygula.
Serum albümin (3,43,4) - Plevra albümin (2,12,1) = 1,3 g/dL1,3\text{ g/dL} olarak hesaplanır.
Bu farkın 1,2 g/dL1,2\text{ g/dL} üzerinde olması, Light kriterleri aksini söylese de sıvının aslında bir transüda olduğunu doğrular.

Anahtar Kavram

Diüretik tedavisi alan kalp yetersizliği hastalarında Light kriterlerinin yanlış pozitif (eksüda) sonuç vermesi durumunda Serum-Plevra Albümin Gradiyenti kullanılır.
Tahmini Süre:1m 50s
Soru 46Soru →

5252 yaşında erkek hasta, son 22 haftadır giderek artan nefes darlığı şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde 33 yıl önce evre III foliküler lenfoma tanısı aldığı ve kemoterapi gördüğü öğreniliyor. Fizik muayenede sol hemitoraksta vibrasyon torasikte azalma ve perküsyonda matite saptanıyor. Yapılan torasentezde süt görünümünde sıvı aspire ediliyor ve sıvı santrifüj edildiğinde görünümün değişmediği gözleniyor. Bu hastada plevral efüzyonun etiyolojisini belirlemek için plevral sıvıda saptanması beklenen en anlamlı laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Trigliserid düzeyinin 110110 mg/dL'nin üzerinde olması

Cevap

Plevral sıvı trigliserid düzeyinin 110110 mg/dL'nin üzerinde olması şilotoraks tanısı için en anlamlı laboratuvar bulgusudur.
Doğru seçenek olan trigliserid yüksekliği, duktus torasikustaki lenf sıvısının (şilus) plevral boşluğa sızdığını kanıtlayan en önemli biyokimyasal parametredir. 110110 mg/dL eşik değeri TUS ve klinik pratikte şilotoraks tanısı için standart kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bağlamı analiz et.
Lenfoma öyküsü olan bir hastada süt görünümünde (şilöz) sıvı saptanması şilotoraksı düşündürür.
Lenfomalar duktus torasikusa bası yaparak veya invazyonla şilotoraksa en sık neden olan malignitelerdir.
2
Sıvının fiziksel özelliklerini yorumla.
Santrifüjle berraklaşmayan sütümsü görünüm şilomikronların varlığına işaret eder.
Ampiyemde sıvı santrifüj edilince hücresel elemanlar çöker ve üstte kalan sıvı berraklaşır; şilotoraksta ise lipid içeriği nedeniyle bulanıklık devam eder.
3
Biyokimyasal kriteri uygula.
Trigliserid > 110110 mg/dL ise tanı şilotorakstır.
Bu değer şilotoraks tanısında yüksek duyarlılık ve özgüllüğe sahiptir; 5050-110110 arasındaysa lipoprotein elektroforezi ile şilomikron bakılmalıdır.

Anahtar Kavram

Şilotoraks ile psödoşilotoraksın ayırıcı tanısında trigliserid ve kolesterol düzeylerinin kullanımı.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 47Soru →

Ani gelişen nefes darlığı ve sağ taraflı göğüs ağrısı ile acil servise getirilen 2828 yaşındaki bir hastada yapılan fizik muayenede; ajitasyon, siyanoz, sağ hemitoraksta solunum seslerinde kayıp ve perküsyonda hipersonorite saptanıyor. Trakeanın sola deviye olduğu gözlenen hastanın kan basıncı 85/55mmHg85/55 mmHg, kalp hızı 128/dk128/dk ve oda havasındaki SpO2SpO_2 değeri 88%88\% olarak ölçülüyor. Bu hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hemen sağ 2. interkostal aralık midklaviküler hattan iğne dekompresyonu uygulanmasıdır

Cevap

Hemodinamik instabilite bulguları (hipotansiyon, taşikardi) ve trakeal deviasyonu olan bu hastada tansiyonel pnömotoraks düşünülerek hemen iğne dekompresyonu uygulanması en uygun yaklaşımdır.
Hastada saptanan ani başlangıçlı semptomlar, sağda solunum seslerinin kaybı, perküsyonda hipersonorite ve en önemlisi mediastinal şifti (trakeal deviasyon) ile hemodinamik instabilite (hipotansiyon, taşikardi) bulguları tansiyonel pnömotoraks tanısını koydurur. Bu durumda yapılacak ilk ve hayat kurtarıcı işlem, plevral boşluktaki basıncı düşürmek amacıyla yapılan acil iğne dekompresyonudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Ani nefes darlığı, hipersonorite, solunum seslerinde azalma ve trakeal deviasyon tansiyonel pnömotoraksı işaret eder.
Tansiyonel pnömotoraks, plevral boşlukta tek yönlü kapak mekanizmasıyla hava birikmesi sonucu oluşur.
2
Hemodinamik durumun kontrolü
Hipotansiyon (85/55mmHg85/55 mmHg) ve taşikardi (128/dk128/dk) şok tablosunun geliştiğini gösterir.
Biriken hava mediasteni karşıya iterek venöz dönüşü engeller ve kardiyak debiyi düşürür.
3
Acil müdahale kararı
Radyolojik doğrulama beklenmeden iğne dekompresyonu uygulanır.
Tansiyonel pnömotoraks klinik bir acildir ve tedavi gecikmesi mortalite ile sonuçlanabilir.

Anahtar Kavram

Tansiyonel pnömotoraks tanısı klinik muayene ile konur ve hemodinamik bozukluk varlığında acil dekompresyon gerektirir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 48Soru →

5252 yaşında, 1515 yıldır Romatoid Artrit (RARA) tanısı ile takip edilen kadın hasta, son birkaç aydır giderek artan nefes darlığı şikayeti ile başvuruyor. Yapılan fizik muayenede sol hemitoraks orta ve alt zonlarda matite ve solunum seslerinde azalma saptanıyor. Çekilen akciğer grafisinde sol plevral efüzyon izleniyor. Yapılan torasentezde "süt görünümünde" plevral sıvı aspire ediliyor.

Sıvı analizinde şu bulgular saptanıyor:
- Plevral sıvı / Serum protein oranı: 0.650.65
- Plevral sıvı LDHLDH: 420420 U/L (Serum LDHLDH normal üst sınırı: 240240 U/L)
- Trigliserid: 3535 mg/dL
- Kolesterol: 260260 mg/dL

Bu bulgular ışığında, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Psödoşilotoraks (Kolesterol plörizisi)

Cevap

Psödoşilotoraks (Kolesterol plörizisi)
Plevral sıvının 'süt görünümünde' olması, plevral boşlukta lipid birikimini gösterir. Light kriterlerine göre eksüda niteliğinde olan bu sıvıda trigliserid düzeyinin 5050 mg/dL'nin altında, kolesterol düzeyinin ise 200200 mg/dL'nin üzerinde olması psödoşilotoraks (kolesterol plörizisi) için tanısaldır. Romatoid artrit, plevrada kronik enflamasyona ve kolesterol kristallerinin birikimine yol açarak bu tabloya neden olan en tipik hastalıklardan biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Light kriterlerini uygula
Plevral sıvı/Serum protein oranı 0.650.65 (>0.5>0.5) ve plevral sıvı LDHLDH düzeyi 420420 U/L (normal üst sınırın 2/32/3'ü olan 160160'dan büyük) olduğu için sıvı eksüdadır.
Sıvının karakterini belirlemek ayırıcı tanıda ilk adımdır.
2
Görünüm ve lipid profilini değerlendir
Süt görünümündeki sıvıda trigliserid <50<50 mg/dL ve kolesterol >200>200 mg/dL saptanmıştır.
Süt görünümü şilotoraks veya psödoşilotoraksı düşündürür; ayırım lipid analizi ile yapılır.
3
Klinik bağlamla birleştir
Romatoid Artrit gibi kronik enflamatuar durumlar psödoşilotoraks için tipik risk faktörleridir.
Tanının klinik uyumluluğu doğrulanır.

Anahtar Kavram

Psödoşilotoraks (kolesterol plörizisi), kronik plevral enflamasyon (RA, TB) sonucu gelişen, süt görünümünde olmasına rağmen düşük trigliserid ve yüksek kolesterol ile karakterize eksüdatif bir efüzyondur.

Daha Fazla Pratik

Şilotoraks ve psödoşilotoraks ayırımında şilomikron varlığını ve kolesterol kristallerinin mikroskobik görünümünü inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 3 / 3
Plevra Hastalıkları Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 3 | Examkin