Solunum Sistemi Farmakolojisi

$35$ yaşında, hem bronşiyal astım hem de alerjik rinit tanısı ile izlenen bir hastada, inhale kortikosteroid dozunun azaltılması sürecinde ateş, döküntü ve belirgin eozinofili ile seyreden sistemik vaskülit tablosu gelişmiştir. Bu klinik durumun, hastanın tedavisine yakın zamanda eklenen bir lökotrien yolağı modifiye edici ilaç ile ilişkili olabileceği düşünülmüştür. Bu tabloyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bronşiyal astım öyküsü olan ve kistik fibrozis tanısıyla takip edilen bir hastada, solunum yollarında biriken yoğun sekresyonların temizlenmesini kolaylaştırmak amacıyla uygulanacak tedavi seçenekleri değerlendirilmektedir. Bu gruptaki ilaçların farmakolojik özellikleri ve klinik kullanımları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Vasküler düz kas hücrelerinde bulunan çözünür formdaki guanilat siklaz enzimini nitrik oksitten ($NO$) bağımsız olarak doğrudan aktive edebilen ve aynı zamanda enzimin endojen $NO$’ya olan duyarlılığını artırarak vazodilatasyon sağlayan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Atriyal fibrilasyon nedeniyle varfarin tedavisi alan 58 yaşındaki erkek hasta, egzersizle indüklenen bronkospazm ve aspirin hassasiyeti şikayetleri nedeniyle göğüs hastalıkları polikliniğine başvuruyor. Mevcut tedavisine oral yoldan kullanılan, günde iki kez aç karnına alınan ve peptid yapılı lökotrienlerin reseptörünü bloke eden bir ilaç ekleniyor. Tedavinin 10. gününde hasta burun kanaması ve ciltte yaygın ekimoz şikayetiyle acil servise başvuruyor; yapılan tetkiklerde INR değeri 7.2 olarak ölçülüyor. Bu klinik tabloya neden olan ilacın mekanizması veya farmakokinetik özelliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$42$ yaşında kadın hasta, nazal polipozis ve kronik bronşiyal astım öyküsü ile takip edilmektedir. Hasta, diş ağrısı için aspirin kullandığında astım semptomlarının şiddetlendiğini ve nefes darlığının arttığını belirtmektedir. Bu hastanın tedavisinde kullanılan ve hem nötrofil kemotaksisinden sorumlu olan $LTB_4$ sentezini hem de bronkokonstriktör etkili sisteinil lökotrienlerin ($LTC_4$, $LTD_4$, $LTE_4$) sentezini baskılayan bir ilacın kullanımı sırasında, rutin kontrollerde karaciğer transaminaz enzimlerinde ($ALT$ ve $AST$) belirgin yükselme saptanmıştır. Bu hastada saptanan yan etkiden sorumlu olan ve etki mekanizması belirtilen ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Pulmoner arteriyel hipertansiyon ($PAH$) farmakoterapisinde kullanılan ve çözünür guanilat siklaz ($sGC$) enzimini hem endojen nitrik okside ($NO$) karşı duyarlılaştıran hem de $NO$’dan bağımsız olarak doğrudan stimüle eden ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Öksürük refleksini kontrol eden santral sinir sistemindeki merkezleri doğrudan baskılayarak etki gösteren, ancak solunum yolu salgılarının viskozitesi veya hacmi üzerinde belirgin bir değişiklik yapmayan antitussif ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

20 yaşında, hafif intermitan astım tanısı olan bir hasta; tozlu ortamlara girdiğinde gelişen hırıltılı solunum ve öksürük şikayetlerini hızla dindirmek amacıyla bir inhaler ilaç kullanmaktadır. Bu hastanın akut semptomlarını gidermede ilk tercih edilen "kısa etkili" $\beta_2$ reseptör agonisti (SABA) aşağıdakilerden hangisidir?

Pulmoner arteriyel hipertansiyon ($PAH$) tedavisinde kullanılan ilaçlar ve bu ilaçların farmakolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Aşağıdaki antitussif ilaçlardan hangisi, medullar öksürük merkezini doğrudan baskılamasına karşın opioid reseptörleri ile etkileşime girmeyen, bağımlılık yapma potansiyeli bulunmayan ve ek olarak bronkospazmolitik etkileri de mevcut olan bir ajandır?

Pulmoner arteriyel hipertansiyon ($PAH$) tedavisinde kullanılan çözünür guanilat siklaz ($sGC$) stimülatörü olan riociguat'ın farmakolojik özellikleri ve klinik kullanımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Beta-2 adrenerjik reseptör agonistlerinin bronkodilatör etkilerinin başlangıç hızı ve süresi, moleküllerin lipofilitesi ve reseptörle etkileşim kinetiğine bağlıdır. Bu gruptaki ilaçlardan biri, yüksek lipofilik özelliğe sahip olup hücre zarında bir depo oluşturmasına rağmen, etki başlangıcı kısa etkili agonistler (SABA) kadar hızlıdır (1-3 dakika). Ayrıca reseptör üzerinde tam agonist (full agonist) aktivite göstermesiyle, parsiyel agonist olan diğer uzun etkili ajanlardan ayrılır. Aşağıdakilerden hangisi, tanımlanan bu farmakolojik özelliklere sahip olan ilaçtır?

$28$ yaşında kadın hasta, son birkaç aydır haftada üç günden fazla gündüz semptomları ve ayda dört kez gece uyanmasına neden olan öksürük şikayeti ile başvuruyor. Yapılan solunum fonksiyon testinde $FEV_1$ değeri beklenenin $\%75$'i olarak ölçülüyor. Orta şiddetli persistan astım tanısı alan hastaya düşük doz inhale flutikazon ve salmeterol kombinasyonu başlanıyor. Bu tedavide yer alan kortikosteroid bileşeninin (flutikazon) moleküler etki mekanizması ve hücresel etkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı ($KOAH$) nedeniyle uzun süredir oral teofilin tedavisi alan ve günde $2$ paket sigara içen $55$ yaşında erkek hasta, sigarayı bırakmaya karar vermiş ve bu karardan $1$ hafta sonra üriner sistem enfeksiyonu nedeniyle siprofloksasin tedavisine başlanmıştır. Tedavisinin $3$. gününde jeneralize tonik-klonik nöbet geçiren hastanın kan gazı analizinde ciddi respiratuvar alkaloz ve plazma teofilin düzeyinin $35 \mu g/mL$ (Terapötik aralık: $10-20 \mu g/mL$) olduğu saptanmıştır.

Bu hastada gözlenen nöbet aktivitesinden sorumlu olan temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bronşiyal astım ve KOAH tedavisinde kullanılan beta-2 adrenerjik reseptör agonistlerinin, hava yolu düz kaslarında bronkodilatasyona (gevşeme) yol açan temel hücresel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Antitussif ilaçların etki mekanizmaları, metabolik süreçleri ve yan etki profilleri değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$62$ yaşında, kronik obstrüktif akciğer hastalığı ($KOAH$) tanısıyla takip edilen bir hastanın tedavi rejimine inhale kortikosteroid ($İKS$) eklenmesi planlanmaktadır. Hastanın geçmişte $İKS$ kullanımına bağlı gelişen orofaringeal kandidiyazis (pamukçuk) nedeniyle tedavi uyumunun düşük olduğu bilinmektedir. Bu hastada; ağız içi ve yutakta inaktif bir 'ön ilaç' formunda kalan, ancak alt solunum yollarına ulaştığında buradaki epitel hücrelerinde bulunan esteraz enzimleri tarafından aktif formuna dönüştürülen, aynı zamanda yüksek plazma protein bağlama oranı sayesinde sistemik dolaşımdaki serbest ilaç konsantrasyonu oldukça düşük seyreden bir ilaç tercih edilmek istenmektedir. Bu farmakolojik profile sahip olan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

72 yaşında erkek hasta, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) idame tedavisi için inhale bir antimuskarinik ajan kullanmaya başladıktan kısa bir süre sonra tek taraflı şiddetli göz ağrısı, kızarıklık ve görme bulanıklığı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede göz içi basıncının arttığı saptanıyor ve dar açılı glokom alevlenmesi tanısı konuluyor. Bu hastada gelişen oküler yan etkiden sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Pulmoner arteriyel hipertansiyon ($PAH$) tedavisinde kullanılan aşağıdaki ilaçlardan hangisi, prostasiklin ($PGI_2$) reseptörlerini ($IP$ reseptörü) selektif olarak aktive eden ancak kimyasal yapısı bakımından bir prostanoid olmayan ve oral yolla kullanılan bir ajandır?

34 yaşında kadın hastaya Pulmoner Arteriyel Hipertansiyon ($PAH$) tanısı konulmuş ve tedavisine endotelin reseptör antagonisti olan bosentan eklenmesi planlanmıştır. Hastanın özgeçmişinde eş zamanlı olarak oral kontraseptif kullandığı bilinmektedir.

Bosentanın farmakolojik özellikleri ve bu hastadaki klinik kullanımıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?