Mikoloji

596 soru

Soru 581Soru

Hodgkin lenfoma tanısı ile izlenen 5454 yaşındaki erkek hasta, son 1010 gündür giderek şiddetlenen baş ağrısı, bulantı ve hafif ateş şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenede ense sertliği saptanan hastanın beyin omurilik sıvısı (BOS) incelemesinde açılış basıncı 320320 mmH2OmmH_2O, lenfositik pleositoz ve düşük glukoz seviyeleri belirleniyor. BOS örneğinin çini mürekkebi (India ink) ile yapılan direkt mikroskobik incelemesinde geniş kapsüllü maya hücreleri gözleniyor. Bu hastada menenjit etkeni olan mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mısır unu (corn meal) agarda tipik psödomisel ve klamidospor yapıları oluşturması en önemli tanımlayıcı özelliğidir.

Cevap

Mısır unu (corn meal) agarda tipik psödomisel ve klamidospor yapıları oluşturması en önemli tanımlayıcı özelliğidir.
Doğru yanıt olan seçenek, mikroorganizmanın mısır unu agarda psödomisel ve klamidospor oluşturduğunu belirtmektedir. Ancak bu özellik Cryptococcus neoformans için değil, Candida albicans için tipiktir. Cryptococcus türleri monomorfik maya formundadır ve mısır unu agarda sadece maya hücreleri (tomurcuklanan hücreler) şeklinde görülürler.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
İmmünsüpresif (Hodgkin lenfoma) hastada subakut menenjit tablosu ve BOS'ta yüksek basınç, lenfositik pleositoz saptandı.
Etkenin yayılım riskini ve başlangıç laboratuvar bulgularını değerlendirmek için gereklidir.
2
Mikroskobik bulguları değerlendir
Çini mürekkebi ile kapsüllü maya hücrelerinin görülmesi etkenin Cryptococcus neoformans olduğunu kanıtlar.
Kapsül varlığı bu grup mantarlar için patognomoniktir.
3
Etkenin mikrobiyolojik özelliklerini seçeneklerle karşılaştır
Kriptokoklar üreaz pozitif, fenol oksidaz pozitif (melanin sentezi), CGB negatif ve monomorfik (sadece maya formu) mantarlardır.
Yanlış olan seçeneği bulmak için ayırıcı tanı özelliklerini bilmek gerekir.

Anahtar Kavram

Cryptococcus neoformans'ın biyokimyasal ve morfolojik özellikleri (Üreaz, Melanin, Kapsül ve Psödomisel yokluğu)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 582Soru

Yoğun bakım ünitesinde geniş spektrumlu antibiyotik tedavisi altındayken fungemi tablosu gelişen 7575 yaşındaki bir hastanın kan kültüründen izole edilen maya mantarının laboratuvar incelemesinde; mısır unlu Tween 80 besiyerinde (Dalmau yöntemi) psödohif ve gerçek hif yapısı oluşturmadığı, sadece küçük tomurcuklanan blastokonidyumlar meydana getirdiği saptanmıştır. Hızlı trehaloz asimilasyon testi 33 saat içinde pozitif sonuçlanan ve flukonazol duyarlılığı azalmış olarak bulunan bu etkenle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genomik yapısı haploid karakterdedir.

Cevap

Etken olan Candida glabrata, genomu haploid yapıda olan ve psödohif oluşturmayan bir maya mantarıdır.
Soruda tanımlanan etken Candida glabrata'dır. Mısır unlu besiyerinde psödohif yapmaması ve trehalozu hızla asimile etmesi tanı koydurucudur. Genomik olarak haploid olması, bu türün en karakteristik biyolojik özelliklerinden biridir ve diploid olan diğer yaygın Kandida türlerinden (C. albicans, C. tropicalis vb.) ayrılmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Morfolojik bulguları değerlendir.
Psödohif ve hif yokluğu, sadece blastokonidyum görülmesi Candida glabrata (veya nadiren C. famata) lehinedir.
Candida türlerinin çoğu psödohif oluştururken, C. glabrata'nın psödohif oluşturmaması en önemli ayırıcı morfolojik özelliğidir.
2
Biyokimyasal testi yorumla.
Hızlı trehaloz asimilasyon testi (RAT) pozitifliği.
C. glabrata, trehalozu hızla asimile eden tek yaygın patojen Candida türüdür; bu test tür düzeyinde tanımlama için kullanılır.
3
Genetik ve direnç profilini eşleştir.
Haploid genom ve flukonazol direnci eğilimi.
C. glabrata haploid olduğu için mutasyonlar fenotipte hızla yansır, bu da antifungal baskısı altında (örneğin yoğun bakımda) dirençli suşların seçilmesini kolaylaştırır.

Anahtar Kavram

Candida glabrata tanımlanmasında 'psödohif yokluğu' ve 'hızlı trehaloz pozitifliği' altın standart klinik ipuçlarıdır; genomik olarak haploid olması ise biyolojik bir ayırt edicidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 583Soru

Klinik mikrobiyoloji laboratuvarında mantar izolasyonu için en sık tercih edilen besiyeri olan Sabouraud Dextrose Agar (SDA) ve mantarların genel biyolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: SDA besiyeri, mantarların üremesini desteklemek için yüksek glukoz konsantrasyonuna ve bakteriyel kontaminasyonu baskılamak için asidik bir pHpH (pH5.6pH \approx 5.6) değerine sahiptir.

Cevap

Sabouraud Dextrose Agar besiyeri, yüksek glukoz ve asidik pH özelliği sayesinde mantarların selektif izolasyonunda kullanılır.
SDA besiyeri, mantarların izolasyonu için altın standarttır. Yüksek glukoz konsantrasyonu mantarların enerji ihtiyacını karşılarken, asidik pH değeri çoğu bakterinin üremesini zorlaştırarak selektif bir ortam sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
SDA besiyerinin içeriğini değerlendir.
SDA, 4%4\% glukoz ve peptone içerir; pHpH değeri yaklaşık 5.65.6'dır.
Mantarların biyokimyasal tercihlerini ve selektif üreme koşullarını anlamak için gereklidir.
2
Mantarların membran yapısını incele.
Fungal membranlarda ana sterol ergosteroldür.
Antifungal ilaçların etki mekanizmasını ve konak hücresinden farkını belirlemek için kritiktir.
3
Termal dimorfizm kurallarını gözden geçir.
Doğada (25C25^{\circ}C) küf, vücutta (37C37^{\circ}C) maya formuna dönüşüm olur.
Sistemik mikozların patogenezini ve laboratuvar tanısını anlamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Mantarların laboratuvar tanısında kullanılan SDA besiyerinin seçiciliği, asidik pH ve yüksek karbonhidrat yüküne dayanır.
Soru 584Soru

Kuzey Amerika'nın Büyük Göller (Great Lakes) bölgesinde yaşayan ve açık havada kerestecilikle uğraşan 48 yaşındaki erkek hasta; üç aydır devam eden ateş, kilo kaybı ve balgamlı öksürük şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde gövdesinde ve yüzünde verrüköz kenarlı, yer yer krutlu deri lezyonları dikkati çekiyor. Deri lezyonundan alınan örneğin potasyum hidroksit (KOHKOH) ile hazırlanan direkt preparatında; kalın duvarlı, ana hücreye geniş bir tabanla tutunan tek tomurcuklu maya hücreleri saptanıyor.

Bu hastada saptanan etkene yönelik yapılacak 25C25^{\circ}C inkübasyonlu kültür incelemesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Septalı hiflerden dik açıyla çıkan kısa konidyoforların ucunda, tek dairesel veya armut biçimli mikrokonidyumlar (lolipop görünümü) izlenir.

Cevap

Septalı hiflerden dik açıyla çıkan kısa konidyoforların ucunda, tek dairesel veya armut biçimli mikrokonidyumlar (lolipop görünümü) izlenmesi bu etkenin karakteristik küf fazı özelliğidir.
Vakadaki epidemiyolojik bilgiler (Büyük Göller bölgesi) ve karakteristik mikroskobik bulgu (geniş tabanlı tomurcuklanan maya) etkenin Blastomyces dermatitidis olduğunu kesinleştirir. Bu mantar, 25C25^{\circ}C inkübasyonda (küf fazı) hiflerden kısa konidyoforlarla çıkan ve 'lolipop' olarak adlandırılan tekli konidyumlar oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve epidemiyolojik verilerin değerlendirilmesi.
Büyük Göller bölgesi maruziyeti, akciğer tutulumu ve verrüköz deri lezyonları sistemik bir mikoz olan Blastomycosis (Blastomyces dermatitidis) lehinedir.
Blastomyces dermatitidis Kuzey Amerika'da (Büyük Göller, Ohio ve Mississippi nehir vadileri) endemiktir ve deri tutulumu (verrüköz plaklar) oldukça karakteristiktir.
2
37C37^{\circ}C (veya doku) fazı morfolojisinin analizi.
Kalın duvarlı ve ana hücreye geniş bir tabanla bağlanan tek tomurcuk ('broad-based budding') Blastomyces dermatitidis için patognomoniktir.
Bu yapı, etkeni diğer dimorfik mantarlardan (örneğin dar tabanlı tomurcuklanan Histoplasma veya çoklu tomurcuklanan Paracoccidioides) ayırır.
3
25C25^{\circ}C (safrofitik/küf) fazı özelliklerinin eşleştirilmesi.
Blastomyces dermatitidis küf fazında 'lolipop' görünümü veren terminal mikrokonidyumlar oluşturur.
Dimorfik mantarların laboratuvar tanısında her iki fazın da morfolojik özelliklerinin bilinmesi kritik bir sınav bilgisidir.

Anahtar Kavram

Blastomyces dermatitidis termal dimorfizmi ve laboratuvar tanısı.

Daha Fazla Pratik

Blastomyces dermatitidis'in prostat tutulumu yapabilen nadir mantarlardan biri olduğunu ve diğer sistemik mikozlarla deri lezyonları üzerinden ayırıcı tanısını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 585Soru

Amerika Birleşik Devletleri’nin Büyük Göller (Great Lakes) bölgesinde yaşayan ve nehir kenarlarında kamp yapma hobisi olan 42 yaşındaki erkek hasta; üç aydır devam eden öksürük, kilo kaybı ve bacağında iyileşmeyen verrüköz karakterde bir yara ile başvuruyor. Lezyondan alınan örneğin potasyum hidroksit (KOHKOH) ile incelenmesinde; anne hücreye geniş bir tabanla tutunmuş, kalın duvarlı tek bir tomurcuk içeren maya hücreleri saptanıyor. Bu etkenin laboratuvarda 25C25^\circ C’de inkübe edilen kültüründe aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Septat hiflerin ucunda yerleşen, armut biçimli mikrokonidyumlar

Cevap

Septat hiflerin ucunda yerleşen, armut biçimli mikrokonidyumlar
Vakada tanımlanan klinik tablo (Great Lakes bölgesi, verrüköz deri lezyonu) ve mikroskobik bulgu (geniş tabanlı tomurcuklanan kalın duvarlı maya), Blastomyces dermatitidis enfeksiyonunu işaret eder. Bu mantar termal dimorfik bir etken olup 25C25^\circ C’de (küf fazı) septat hifler ve bu hiflerin üzerinde armut biçimli mikrokonidyumlar oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve mikroskobik verileri analiz etme
Büyük Göller bölgesi maruziyeti ve 'geniş tabanlı tomurcuklanma' gösteren kalın duvarlı mayalar, Blastomyces dermatitidis tanısını koydurur.
Blastomyces dermatitidis, Kuzey Amerika'da endemik olan ve dokuda tipik 'broad-based budding' gösteren bir sistemik mikoz etkenidir.
2
Termal dimorfizm özelliğini değerlendirme
Sistemik mikoz etkenleri dimorfik mantarlardır; 25C25^\circ C’de küf (hif), 37C37^\circ C’de maya formunda bulunurlar.
Soruda laboratuvar ortamında 25C25^\circ C’de (oda ısısında) oluşacak morfoloji sorulmaktadır.
3
Blastomyces dermatitidis'in küf fazı morfolojisini belirleme
Bu etkenin küf fazında septat hifler ve kısa konidiyoforların ucunda 'lolipop' benzeri armut biçimli mikrokonidyumlar görülür.
Ayırıcı tanıda tüberküllü makrokonidyumlar Histoplasma'ya, artrokonidyumlar ise Coccidioides'e aittir.

Anahtar Kavram

Blastomyces dermatitidis, Great Lakes bölgesinde endemiktir; dokuda geniş tabanlı tomurcuklanan maya, 25C25^\circ C kültüründe ise mikrokonidyumlu hif yapısı gösterir.
Soru 586Soru

Mantarların genel biyolojik özellikleri, hücresel yapı bileşenleri ve laboratuvar tanısında kullanılan temel yöntemler dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sabouraud Dextrose Agar (SDA); düşük pH ve yüksek glukoz içeriği sayesinde çoğu bakterinin üremesini baskılarken mantarların selektif olarak üretilmesine olanak sağlar.

Cevap

Sabouraud Dextrose Agar (SDA); düşük pH ve yüksek glukoz içeriği ile bakterileri baskılarken mantarların üremesini destekler.
Sabouraud Dextrose Agar (SDA), mantarların izolasyonu için kullanılan standart besiyeridir. Düşük pH değeri (yaklaşık 5.6) çoğu bakterinin üremesi için inhibitör bir etki yaratırken, yüksek glukoz konsantrasyonu mantarların ozmotik toleransına ve enerji ihtiyacına uygun bir ortam sağlar. Bu özellikler SDA'yı mantarlar için selektif hale getirir.

Adım Adım Çözüm

1
Mantarların besiyeri gereksinimlerini değerlendir.
Mantarların asidik pH (5.0-5.6) ve yüksek karbonhidratlı ortamlarda bakterilere göre daha iyi ürediği saptandı.
SDA'nın seçicilik mekanizmasını anlamak için gereklidir.
2
Mantar hücre duvarı ve membran bileşenlerini incele.
Hücre duvarında kitin/glukan, membranda ergosterol olduğu doğrulandı.
Bakteriyel yapılardan (peptidoglikan) ve hayvansal hücrelerden (kolesterol) farkını belirlemek için kritiktir.
3
Tanı yöntemlerini ve termal dimorfizm kurallarını gözden geçir.
KOH'ın eritici etkisi ve dimorfizmdeki 'sıcak-maya/soğuk-küf' kuralı hatırlandı.
Çeldiricileri elemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Mantarların Bakterilerden Ayrımı ve Tanısal Prensipler
Soru 587Soru

Doğada özellikle güvercin dışkıları ile kirlenmiş toprakta bulunan, inhalasyon yoluyla bulaşarak akciğerlerde primer enfeksiyon oluşturan ve sonrasında merkezi sinir sistemine yayılarak menenjit tablosuna neden olan kapsüllü maya aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cryptococcus neoformansCryptococcus\ neoformans

Cevap

Doğru cevap Cryptococcus neoformansCryptococcus\ neoformans'dır. Bu mantar doğada kuş (özellikle güvercin) dışkıları ile zenginleşmiş toprakta bulunur, belirgin bir polisakkarit kapsüle sahiptir ve fırsatçı menenjitlerin en sık nedenidir.
Doğru seçenek olan mikroorganizma, doğada özellikle güvercin dışkılarıyla kirlenmiş toprakta yaşar. İnsanlara solunum yoluyla bulaşır ve akciğerlerden hematojen yolla beyne yayılarak menenjit yapar. En önemli virulans faktörü fagositozu önleyen kalın polisakkarit kapsülüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Ekolojik niş ve bulaş yolunu belirle.
Güvercin dışkısı ile kirlenmiş toprak ve inhalasyon yolu.
Kriptokoklar doğada özellikle kuş dışkılarında bolca bulunur.
2
Mikroorganizmanın morfolojik tipini saptama.
Kapsüllü maya.
Menenjit etkeni olan mayalar arasında belirgin polisakkarit kapsüle sahip olan tek etken Kriptokoktur.
3
Klinik tablo ile etkeni eşleştirme.
Cryptococcus neoformansCryptococcus\ neoformans.
Tanımlanan habitat, morfoloji ve menenjit tablosu bu etkene özgüdür.

Anahtar Kavram

Cryptococcus neoformansCryptococcus\ neoformans'ın ekolojik habitatı (güvercin dışkısı) ve kapsüllü maya yapısı.
Soru 588Soru

6262 yaşında, uzun yıllardır KOAH tanısı olan ve 1010 yıl önce kavitasyonel akciğer tüberkülozu tedavisi görmüş bir erkek hasta; son aylarda tekrarlayan, bazen şiddetli olabilen hemoptizi şikayetiyle başvuruyor. Çekilen toraks bilgisayarlı tomografisinde (BT); sağ akciğer üst lobda yer alan eski tüberküloz sekeline bağlı kavite içerisinde, hastanın pozisyonuna göre hareket eden, çevresinde 'hava hilali' (Monod belirtisi) izlenen solid bir kitle saptanıyor. Bu hastanın klinik tablosu ve etken mantar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Serumda Aspergillus'a özgü presipitan antikorların (IgG) saptanması tanıyı güçlü bir şekilde destekler.

Cevap

Aspergillus'a özgü presipitan antikorların (IgG) saptanması aspergilloma tanısını destekleyen en önemli laboratuvar bulgusudur.
Vakadaki klinik bulgular (eski kavite, hareketli kitle, Monod belirtisi ve hemoptizi) tipik bir aspergilloma olgusudur. Aspergilloma, akciğer parankimine veya damarlara invazyon yapmaz; bu nedenle galaktomannan gibi invazyon belirteçleri genellikle negatiftir. Ancak, kavite içindeki mantar yükü yüksek olduğundan vücut buna karşı yoğun bir antikor yanıtı oluşturur. Serumda Aspergillus'a özgü presipitan IgG antikorlarının saptanması, bu tablonun tanısında kullanılan en duyarlı ve özgül yöntemdir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir
Eski bir tüberküloz kavitesi içinde hareketli kitle ve Monod belirtisi saptandı.
Bu bulgular klasik bir 'aspergilloma' (mantar topu) tablosuna işaret eder.
2
Tanısal markerları karşılaştır
İnvaziv olmayan bu formda serum galaktomannan testi genellikle negatiftir.
Mantar damar invazyonu yapmadığı için hücre duvarı komponentleri kana yeterince geçmez.
3
Serolojik testi belirle
Hastaların büyük çoğunluğunda Aspergillus IgG (presipitan) antikorları pozitiftir.
Kavite içindeki mantar varlığı kronik bir antijenik uyarı oluşturarak antikor sentezine yol açar.

Anahtar Kavram

Aspergilloma (mantar topu), önceden var olan akciğer kavitelerinde (tüberküloz, sarkoidoz vb.) gelişen invaziv olmayan bir kolonizasyon formudur ve tanısında serum presipitan antikorları (IgG) kullanılır.

Alternatif Yöntem

Radyolojik olarak hastanın BT çekimi sırasında supin (sırt üstü) ve pron (yüz üstü) pozisyonlarda kitlenin yer değiştirdiğinin gösterilmesi, kitlenin aspergilloma olduğunu maligniteden ayıran önemli bir fiziksel yöntemdir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 589Soru

45 yaşında, orman ürünleri sektöründe çalışan ve önceden bilinen bir immünsüpresyon öyküsü bulunmayan erkek hasta; iki haftadır devam eden progresif baş ağrısı, bulantı ve kişilik değişiklikleri ile acil servise getiriliyor. Fizik muayenede papil ödemi saptanıyor. Beyin omurilik sıvısı (BOS) incelemesinde açılış basıncı 3535 cmH2OcmH_2O, lenfosit baskın pleositoz ve düşük glukoz düzeyi saptanıyor. BOS'un çini mürekkebi preparatında geniş kapsüllü maya hücreleri izleniyor. Kültürde üreaz pozitif, fenol oksidaz aktivitesi gösteren, mısır unu agarda hif yapısı oluşturmayan koloniler ürüyor. Bu etkenin tür düzeyinde tanımlanmasında kullanılan Kanavanin-Glisin-Bromtimol Mavisi (CGB) agarındaki üremesi ve reaksiyonu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: C. gattii glisini tek karbon ve azot kaynağı olarak kullanabilir, ortamın pH'ını artırarak rengi maviye dönüştürür.

Cevap

Cryptococcus gattii, Kanavanin-Glisin-Bromtimol Mavisi (CGB) agarında kanavanin varlığına direnç gösterir ve glisini karbon/azot kaynağı olarak kullanarak ortamın pH'ını yükseltip rengi maviye çevirir.
Vakada tanımlanan etken, çini mürekkebi ile gösterilen kapsülü, üreaz ve fenol oksidaz pozitifliği ile Cryptococcus cinsidir. Hastanın immünokompetan olması ve orman çalışanı olması, tropikal/subtropikal bölgelerde eukaliptus ağaçlarıyla ilişkili olan Cryptococcus gattii'yi işaret eder. C. gattii'yi C. neoformans'tan ayırmada altın standart CGB (Canavanine-Glycine-Bromothymol Blue) agardır. Bu besiyerinde C. gattii, kanavanine direnç gösterir ve glisini tek karbon ve azot kaynağı olarak kullanabilir. Glisin metabolizması sonucunda ortamın pH'ı yükselir ve bromtimol mavisi indikatörü sarıdan maviye döner.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve mikrobiyolojik verileri analiz et
İmmünokompetan konak, kapsüllü maya, üreaz (+) ve fenol oksidaz (+).
Etkenin Cryptococcus cinsi olduğu saptanır.
2
Tür ayrımı için risk faktörlerini değerlendir
Orman işçisi olması ve bağışıklığın normal olması C. gattii'yi (eukaliptus ağaçları ile ilişkili) ön plana çıkarır.
C. neoformans genellikle fırsatçı iken, C. gattii immünokompetanlarda daha sıktır.
3
CGB agar mekanizmasını hatırla
L-kanavanine direnç ve glisin asimilasyonu.
C. gattii bu iki özelliği sayesinde CGB agarda mavi renk değişikliği yapar.

Anahtar Kavram

Cryptococcus gattii'nin C. neoformans'tan biyokimyasal ayrımı (CGB testi).

Daha Fazla Pratik

Cryptococcus türlerinin virülans faktörlerini (melanin, kapsül, yüksek sıcaklıkta üreme) ve C. gattii'nin epidemiyolojik özelliklerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 590Soru

3434 yaşında bir kadın hasta, el tırnaklarında belirgin kalınlaşma, ufalanma ve renk değişikliği şikayetiyle dermatoloji polikliniğine başvurmuştur. Fizik muayenede hastanın gövdesinde de eritemli, kenarları hafif kabarık, kaşıntılı dairesel lezyonlar saptanmıştır. Alınan deri ve tırnak örneklerinin %15\%15’lik KOHKOH ile hazırlanan preparatlarında septalı hiyalin hifler ve çok sayıda mikrokonidiyum gözlenirken; nadir rastlanan makrokonidiyumların ince duvarlı, düz yüzeyli ve kalem (puro) şeklinde olduğu saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Trichophyton rubrumTrichophyton\ rubrum

Cevap

Trichophyton rubrum
Doğru yanıt olan etken, Trichophyton cinsinin özelliklerini taşımaktadır. Trichophyton türleri deri, saç ve tırnak olmak üzere her üç keratinize dokuyu da enfekte edebilir. Mikroskobik incelemede karakteristik olarak çok sayıda mikrokonidiyum görülürken, makrokonidiyumlar oldukça nadirdir ve morfolojik olarak ince duvarlı, düz yüzeyli, kalem veya puro şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Doku tropizmini analiz et
Deri ve tırnak tutulumu saptandı (Dermatofit enfeksiyonu lehine).
Dermatofitler (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton) keratinize dokuları enfekte eder.
2
Makrokonidiyum morfolojisini değerlendir
Kalem (puro) şeklinde, ince ve düz duvarlı yapı gözlendi.
Bu morfoloji Trichophyton cinsine özgüdür.
3
Mikrokonidiyum yoğunluğunu ve sıklığını kontrol et
Çok sayıda mikrokonidiyum ve nadir makrokonidiyum saptandı.
Trichophyton rubrum'da makrokonidiyumlar oldukça nadirdir, bu da tanıyı kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Dermatofitlerin cins ayrımında makrokonidiyum morfolojisi ve doku tropizmi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 591Soru

1010 yaşında bir erkek çocuk, sağ uyluk bölgesinde yaklaşık 33 aydır giderek büyüyen, ağrısız, oldukça sert, "tahta kıvamında" ve deri altında mobilize edilebilen subkutan bir kitle şikayetiyle getiriliyor. Üzerindeki deri hiperpigmente görünümde olup ülserleşme saptanmıyor. Alınan biyopsi örneğinin histopatolojik incelemesinde; yoğun eozinofilik infiltrasyon ve geniş, ince duvarlı, nadir septalı hif yapıları etrafında eozinofilik amorf materyal birikimi (SplendoreHoeppliSplendore-Hoeppli fenomeni) gözleniyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Basidiobolus ranarum\textit{Basidiobolus ranarum}

Cevap

Çocukluk çağında ekstremitelerde sert, mobilize subkutan kitle ve dokuda geniş hifler etrafında SplendoreHoeppliSplendore-Hoeppli fenomeni ile karakterize olan etken Basidiobolus ranarum\textit{Basidiobolus ranarum}'dur.
Doğru seçenek olan Basidiobolus ranarum\textit{Basidiobolus ranarum}, subkutan entomoftoromikozun bir formuna neden olur. Tipik olarak çocuklarda görülür; uyluk, kalça ve omuz gibi bölgelerde ağrısız, çok sert (tahta kıvamında), mobilize subkutan kitlelerle karakterizedir. Histopatolojik incelemede geniş, ince duvarlı zigomiçet hiflerinin etrafında yoğun eozinofilik infiltrasyon ve SplendoreHoeppliSplendore-Hoeppli fenomeni (eozinofilik manşonlaşma) görülmesi tanıyı kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yaş ve klinik özelliklerini değerlendir
1010 yaşında çocuk, uylukta sert (tahta kıvamında) kitle.
Basidiobolus ranarum\textit{Basidiobolus ranarum} tipik olarak çocuklarda ekstremite ve gövde tutulumu yapar.
2
Histopatolojik bulguları analiz et
Geniş hifler etrafında eozinofilik amorf materyal (SplendoreHoeppliSplendore-Hoeppli fenomeni).
Bu bulgu subkutan zigomikoz (entomoftoromikoz) grubu için karakteristiktir.
3
Ayırıcı tanı yap
Yüz tutulumu yapan Conidiobolus\textit{Conidiobolus} ve maya içeren Sporothrix\textit{Sporothrix} dışlanır.
Anatomik lokasyon ve dokudaki morfoloji tanıyı Basidiobolus\textit{Basidiobolus}'a yönlendirir.

Anahtar Kavram

Subkutan entomoftoromikozlarda (Basidiobolus\textit{Basidiobolus} ve Conidiobolus\textit{Conidiobolus}) dokuda geniş hifler etrafında yoğun eozinofilik reaksiyon (SplendoreHoeppliSplendore-Hoeppli fenomeni) görülür.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 592Soru

Vajinal akıntı şikayeti olan bir hastadan alınan klinik örnek mısır unu agara (cornmeal agar) ekilmiş ve 25C25^{\circ}C'de yapılan mikroskobik incelemede yalancı hiflerin (pseudohyphae) uç kısımlarında kalın duvarlı, büyük ve yuvarlak terminal klamidosporlar gözlenmiştir. Bu morfolojik bulgular aşağıdaki mikroorganizmalardan hangisi için karakteristiktir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Candida albicans

Cevap

Terminal klamidospor oluşumu Candida albicans türü için karakteristiktir.
Candida albicans, mısır unu agarda 25C25^{\circ}C'de (oda ısısında) yalancı hiflerin uçlarında karakteristik kalın duvarlı 'terminal klamidosporlar' oluşturur. Bu özellik, laboratuvarda tür ayrımında kullanılan en temel yöntemlerden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik örnekteki morfolojik yapıları analiz et.
Yalancı hiflerin ucunda kalın duvarlı klamidosporlar olduğu belirlendi.
Mısır unu agar, Candida türlerinin spesifik morfolojik yapılarını (hif, yalancı hif, klamidospor) ortaya çıkarmak için kullanılan bir besiyeridir.
2
Bu morfolojiyi bilinen Candida türleriyle eşleştir.
Terminal klamidosporların Candida albicans (ve nadiren Candida dubliniensis) için tanısal olduğu sonucuna varıldı.
TUS düzeyinde terminal klamidospor dendiğinde akla ilk gelmesi gereken etken Candida albicans'tır.

Anahtar Kavram

Candida albicans'ın mısır unu agardaki tanısal morfolojisi: Terminal klamidospor oluşumu.

Daha Fazla Pratik

Candida albicans'ın serumda 37°C'de germ tüp (çimlenme borusu) oluşturma özelliğini de tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 593Soru

Akut miyeloid lösemi tanısıyla kemoterapi alan ve 3838 yaşındaki nötropenik bir hastada, ampirik geniş spektrumlu antibiyotik tedavisine yanıt vermeyen ateş nedeniyle tedaviye lipozomal amfoterisin B eklenmiştir. Tedavinin 77. gününde ateşin düştüğü gözlenmiş, ancak 1212. günde hastanın ateşi tekrar yükselmiş ve klinik tablosu kötüleşmiştir. Kan kültürlerinden alınan örneklerin mikroskopisinde tomurcuklanan maya hücreleri ve bol miktarda yalancı (psödo) hif yapıları saptanmıştır. Yapılan laboratuvar incelemelerinde germ tüp testi negatif, üreaz testi negatif bulunmuş; mısır unu agarda ise terminal klamidospor görülmemiştir. Etkenin amfoterisin B tedavisi sırasında hızlı bir şekilde ikincil direnç geliştirme (breakthrough enfeksiyon) potansiyeli olduğu bilindiğine göre, bu hastada en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Candida lusitaniae

Cevap

Candida lusitaniae, Candida türleri arasında amfoterisin B'ye karşı hem primer hem de tedavi sırasında hızlı gelişen (sekonder) direnç potansiyeli ile karakterize olan ve 'breakthrough' enfeksiyonlara yol açabilen spesifik etkendir.
Doğru seçenek olan Candida lusitaniae, özellikle nötropenik hastalarda amfoterisin B tedavisi altında direnç geliştirerek enfeksiyonun devam etmesine (breakthrough) neden olan bir maya mantarıdır. Mikroskobik olarak psödo hif oluşturması, üreaz negatif olması ve germ tüp testi negatifliği ile karakterizedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik seyrin analizi
Amfoterisin B tedavisi altında başlangıçta yanıt alınmış ancak sonradan ateşin tekrar yükselmesi (breakthrough) ve direnç gelişimi gözlenmiştir.
Kandida türleri arasında amfoterisin B direnci denilince akla ilk gelmesi gereken türün belirlenmesi gerekir.
2
Morfolojik bulguların değerlendirilmesi
Yalancı hif varlığı C. glabrata'yı ve Cryptococcus türlerini dışlar.
C. glabrata sadece tomurcuklanan maya (blastokonid) formundadır, psödo hif oluşturmaz.
3
Fenotipik testlerin yorumlanması
Germ tüp ve klamidospor negatifliği C. albicans ve C. dubliniensis'i dışlar.
Bu iki tür germ tüp pozitifliği ile diğerlerinden ayrılır.
4
Direnç profilinin eşleştirilmesi
Amfoterisin B'ye tedavi sırasında direnç geliştirme özelliği Candida lusitaniae için ayırt edicidir.
TUS sınavlarında C. lusitaniae, amfoterisin B direnci üzerinden sorgulanan klasik bir 'yüksek zorluk' sorusudur.

Anahtar Kavram

Candida lusitaniae'nin Amfoterisin B direnci ve breakthrough enfeksiyon potansiyeli.
Soru 594Soru

Bir fidanlıkta çalışan 2828 yaşındaki erkek hasta, sağ elinde bir dikene bağlı yaralanma sonrası gelişen ve yaklaşık 33 haftadır devam eden, ağrısız, ülsere nodüler bir lezyon nedeniyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede, primer lezyondan proksimale doğru lenfajitik yayılım gösteren, tespih tanesi diziliminde subkutan nodüller palpe ediliyor. Alınan biyopsi örneğinin histopatolojik incelemesinde maya hücrelerinin etrafında eosinofilik radyasyonlar (asteroidasteroid cisimcig˘icisimciği) izleniyor.

Bu hastadaki klinik tabloya neden olan etkenle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Enfeksiyonun kutanöz formlarının tedavisinde günümüzde ilk tercih edilen ajan itrakonazoldür.

Cevap

Sporotrikozun kutanöz formlarının tedavisinde ilk tercih edilen ajan itrakonazoldür.
Klinik senaryo klasik bir lenfokutanöz sporotrikoz tablosudur. Bu tablonun tedavisinde sistemik kutanöz tutulumlar için itrakonazol, etkinliği ve hasta uyumu nedeniyle ilk seçenek tedavi ajanıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları değerlendir
Bahçıvanlık/fidanlık öyküsü, travma sonrası lenfajitik nodüler yayılım (sporotrikoz benzeri yayılım) ve asteroid cisimciği varlığı tanı olarak Sporotrichosis'i işaret eder.
Bu kombinasyon Sporothrix schenckii enfeksiyonu için patognomoniktir.
2
Etkenin mikrobiyolojik özelliklerini gözden geçir
Sporothrix schenckii termal dimorfik bir mantardır; oda sıcaklığında (25 derece) rozet/papatya benzeri küf, vücut sıcaklığında (37 derece) puro şeklinde maya oluşturur.
Tanı ve laboratuvar ayrımı için bu özellikler kritiktir.
3
Ayırıcı tanı ve tedaviyi belirle
Lenfokutanöz sporotrikozun tedavisinde güncel kılavuzlar itrakonazolü ilk seçenek olarak önermektedir.
Kromoblastomikoz (Medlar bodies), Nocardia (asidorezistans) ve Mycetoma (granüller) klinik benzerlikler gösterse de spesifik bulgularla ayrılırlar.

Anahtar Kavram

Sporothrix schenckii Tanı ve Tedavisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 595Soru

Edinsel İmmün Yetmezlik Sendromu (AIDS) tanılı bir hastanın dil ve damak bölgesindeki beyaz plaklardan alınan örneklerin direkt mikroskobik incelemesinde çok sayıda yalancı hif ve blastospor saptanmıştır. %10 serum içerisinde 37C37^{\circ}C'de 22 saatlik inkübasyon sonunda gerçek hif (germ tüp) oluşumu gözlenen izolatın, mısır unu-Tween 80 agarda terminal klamidosporları çok sayıda ve kümeler halinde oluşturduğu görülmüştür. Kromojenik agarda (CHROMAgar) koyu yeşil koloniler oluşturan bu izolatın ayrımında kullanılan fenotipik testlerde 45C45^{\circ}C'de üremediği, α\alpha-metil-D-glukozit asimilasyonunun negatif olduğu ve β\beta-glukozidaz aktivitesinin saptanmadığı belirlenmiştir.

Bu hastadan izole edilen maya mantarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Candida dubliniensis

Cevap

Candida dubliniensis
Soruda tanımlanan etken, germ tüp testi pozitif olan ve mısır unu agarda klamidospor oluşturan iki ana türden biridir. Ancak Candida albicans'tan farklı olarak 45C45^{\circ}C'de üreyemez, α\alpha-metil-D-glukozit asimilasyonu yapamaz ve β\beta-glukozidaz aktivitesi (metilumbelliferil-beta-glukozit testi) negatiftir. Bu özellikler ve kromojenik agardaki koyu yeşil koloniler Candida dubliniensis için tanısaldır.

Adım Adım Çözüm

1
Germ tüp testinin yorumlanması
İzolat germ tüp pozitiftir. Bu durum akla öncelikle Candida albicans ve Candida dubliniensis türlerini getirir.
Germ tüp testi, Candida albicans ve Candida dubliniensis ayrımı için ilk basamaktır.
2
Kromojenik agar ve morfolojik inceleme
CHROMAgar'da koyu yeşil renk ve mısır unu agarda klamidosporların kümeler halinde görülmesi Candida dubliniensis lehinedir.
Candida albicans genellikle açık yeşil koloniler ve tekli klamidosporlar oluşturur.
3
Ayırıcı biyokimyasal ve fizyolojik testlerin analizi
45C45^{\circ}C'de ürememe, α\alpha-metil-D-glukozit ve β\beta-glukozidaz negatifliği Candida dubliniensis tanısını doğrular.
Candida albicans bu testlerin tamamında (45 derecede üreme ve enzim aktiviteleri) pozitiftir.

Anahtar Kavram

Candida albicans ve Candida dubliniensis ayrımı

Daha Fazla Pratik

Candida dubliniensis'in fluconazole direncine yatkınlığını ve Staib agar (bird seed agar) üzerindeki morfolojisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 596Soru

Diyaliz bağımlı kronik böbrek yetmezliği olan ve son bir aydır geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı öyküsü bulunan hastanın kan kültüründen maya mantarı izole edilmiştir. Etkenin mısır unu agardaki (Dalmau yöntemi) mikroskobik incelemesinde; uzun ve silindirik blastokonidilerin yalancı hiflerin uç kısımlarında bir araya gelerek 'kibrit çöpü' (matchstick) benzeri bir dizilim oluşturduğu saptanmıştır. Kromojenik agarda (CHROMAgar Candida) ise büyük, yayılıcı, mat ve gül pembesi renkli koloniler gözlenmiştir.

Bu mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Flukonazole karşı doğal (intrinsik) direnç göstermektedir.

Cevap

Tarif edilen etken Candida krusei olup, bu tür flukonazole karşı doğal (intrinsik) dirençlidir.
Soruda tarif edilen mikroskobik morfoloji (uzun silindirik blastokonidilerin yalancı hifler üzerinde kibrit çöpü gibi dizilmesi) ve makroskobik görünüm (CHROMAgar'da mat pembe büyük koloniler) Candida krusei'yi tanımlamaktadır. Candida krusei'nin en önemli klinik özelliği flukonazole karşı doğal (intrinsik) dirençli olmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Morfolojik verileri değerlendir.
Uzun silindirik blastokonidilerin 'kibrit çöpü' şeklinde dizilmesi Candida krusei için tipiktir.
Tür düzeyinde ayrım yapmak için mısır unu agardaki mikroskobik görünüm temel bir kriterdir.
2
Kromojenik agar bulgularını analiz et.
Mat, büyük ve pembe/gül rengi koloniler C. krusei tanımlamasını destekler.
Kromojenik besiyerleri, farklı Kandida türlerini kolonilerin renk ve doku özelliklerine göre ayırmayı sağlar.
3
Etkenin direnç profilini belirle.
C. krusei flukonazole intrinsik dirençlidir.
Tıbbi önemi olan maya mantarlarının antifungal duyarlılık paternleri TUS mikrobiyoloji sorularının temel odak noktalarından biridir.

Anahtar Kavram

Candida krusei'nin laboratuvar tanımlanması ve flukonazol direnci.

Daha Fazla Pratik

Diğer fırsatçı mayalardan Cryptococcus neoformans'ın üreaz pozitifliği ve çini mürekkebi ile gösterilen kapsül yapısını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 30 / 30
Mikoloji — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 30 | Examkin