Trematodlar (Yaprak Solucanlar)

Mısır seyahati sonrası terminal hematüri (idrarın sonunda kan gelmesi) ve dizüri şikayetleri ile üroloji polikliniğine başvuran 35 yaşındaki erkek hastanın idrar tetkikinde bol eritrosit görülmüştür. Yapılan sistoskopide mesane mukozasında kalsifikasyonlar saptanmış ve alınan biyopsi örneğinin mikroskobik incelemesinde terminal dikeni (apikal çıkıntısı) bulunan karakteristik yumurtalar gözlenmiştir. Bu klinik tabloya neden olan parazit ve insanın enfeksiyonu kaptığı form aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Trematodların (yaprak solucanları) yaşam döngüsü oldukça karmaşıktır ve doğada devam edebilmesi için belirli ara konaklara gereksinim duyarlar. Yumurtadan çıkan mirasidyum formunun gelişerek çoğalması için girmesi gereken ilk zorunlu ara konak aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta; son bir haftadır devam eden ateş, halsizlik, sağ üst kadran ağrısı ve öksürük şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar tetkiklerinde lökositoz ($16.000/\mu L$) ve belirgin eozinofili ($\%38$) saptanıyor. Ultrasonografide karaciğer parankiminde göç yollarını düşündüren lineer hipoekoik traseleşmeler izleniyor. Hastanın öyküsünde kırsal bölgede temizlenmemiş yabani su teresi tükettiği öğreniliyor. Bu klinik tabloya neden olan parazit ve yaşam döngüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İnsanlarda enfeksiyon oluşturan trematodların (yaprak solucanları) yaşam döngülerinde, yumurtaların suya ulaşmasıyla başlayan süreçte türler arası belirgin farklılıklar gözlenir. Çoğu türde yumurtadan çıkan silli mirasidyum ($miracidium$) uygun ara konak olan yumuşakçayı (salyangoz) bularak aktif şekilde dokusuna girerken, bazı türlerde yumurtalar su ortamında açılmayıp doğrudan salyangoz tarafından yutulur. Aşağıdaki parazitlerden hangisi, yumurtasının ara konak olan salyangoz tarafından doğrudan yutulması yoluyla yaşam döngüsüne devam eden bir trematoddur?

Helmintlerin taksonomik sınıflandırılmasında morfolojik özellikler, üreme sistemleri ve yaşam döngüsündeki evreler belirleyici kriterlerdir. Trematodlar (yaprak solucanları) genel olarak hermafrodit bir yapı sergilemelerine rağmen, bir grup parazit bu kuralın dışındadır. Bu gruptaki parazitler ayrı eşeyli (dişi ve erkek ayrı) olarak bulunurlar ve yaşam döngülerinde 'metaserkarya' evresi izlenmez. Bu özelliklere sahip olan ve insanlara doğrudan sağlam deriden serkarya penetrasyonu ile bulaşan trematod türü aşağıdakilerden hangisidir?

Karaciğer ve safra yolları tutulumu gösteren trematodlar incelendiğinde; portal ven dallarında yerleşerek periportal fibrozise ve portal hipertansiyona neden olan $Schistosoma$ türleri ile safra yollarında yerleşerek obstrüktif sarılığa veya kolanjiyokarsinomaya yol açan $Clonorchis$ $sinensis$ klinik olarak birbirinden ayrılır. Bu iki parazitin biyolojik özellikleri ve yaşam döngüleri karşılaştırıldığında, $Schistosoma$ türlerini diğer trematodlardan (örn. $Clonorchis$ $sinensis$, $Fasciola$ $hepatica$) ayıran temel gelişimsel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Karaciğer distomatozu (fascioliasis) tanısı alan bir hastanın öyküsünde, dere kenarlarından toplanan su teresi ($Nasturtium$ $officinale$) bitkisini yıkamadan tükettiği öğrenilmiştir. Bu parazitin yaşam döngüsü göz önüne alındığında, bitkiler üzerinde bulunan ve ağız yoluyla alındığında enfeksiyona neden olan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Trematodların (yaprak solucanları) yaşam döngüleri ve ara konak enfeksiyon mekanizmaları türler arasında farklılıklar gösterir. Bazı türlerde yumurtalar dış ortama bırakıldıktan sonra suda açılır ve serbest yüzen mirasiyumlar ara konak olan salyangozlara penetre olur. Bazı türlerde ise mirasiyum yumurta içerisinde gelişir ve enfeksiyonun ara konakta başlayabilmesi için yumurtanın salyangoz tarafından yutulması gerekir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yaşam döngüsünde mirasiyumun açığa çıkması için yumurtanın ara konak salyangoz tarafından yutulmasına ihtiyaç duyan bir trematod türüdür?

Afrika'da bir baraj inşaatında çalışan 32 yaşındaki erkek hasta; halsizlik, karın ağrısı ve splenomegali şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerde portal hipertansiyon saptanan hastanın dışkı incelemesinde lateral (yan) dikeni olan büyük yumurtalar görülüyor. Bu parazitin insanlara bulaşından sorumlu olan enfektif formu aşağıdakilerden hangisidir?

Bir patoloji preparatında safra yolu epitelinde adenokarsinomatöz değişiklikler ve çevre lümende küçük, operkulumlu (kapaklı) parazit yumurtaları saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan parazitin yaşam döngüsü ve biyolojik özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi *doğrudur*?

Fasciola hepatica (karaciğer kelebeği) enfeksiyonunda, insanlar için enfektif olan ve genellikle su bitkileri (su teresi vb.) üzerinde kistleşmiş halde bulunan yaşam formu aşağıdakilerden hangisidir?

Nil Deltası çevresinde uzun yıllar tarım işçisi olarak çalışan $35$ yaşındaki erkek hasta, karın şişliği ve kanlı kusma şikayetleriyle hastaneye başvuruyor. Yapılan fizik muayenede masif splenomegali ve asit saptanıyor. Karaciğer biyopsisinde portal ven dalları çevresinde belirgin fibrozis (Symmers'ın "pipo sapı" fibrozisi) izleniyor. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan parazit ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Trematodlar (yaprak solucanları) genellikle hermafrodit yapıda olmalarına ve metaserkarya formunun oral yolla alınmasıyla bulaşmalarına rağmen, Schistosomatidae ailesi bu özellikler bakımından istisnadır. Yaşam döngüsünde ara konak olarak belirli tatlı su salyangozlarını kullanan, enfektif serkarya formunun deriden direkt penetrasyonu ile bulaşan ve erişkinleri venöz pleksuslarda yerleşen parazit aşağıdakilerden hangisidir?

Trematodların (yaprak solucanları) çoğu hermafrodittir ve yaşam döngülerinde metaserkarya formu insana bulaşta anahtar rol oynar. Özellikle kontamine su bitkilerinin (su teresi gibi) çiğ tüketilmesiyle metaserkarya formunun ağız yoluyla alınması sonucu karaciğer yerleşimli enfeksiyon oluşturan parazit aşağıdakilerden hangisidir?

Doğu Karadeniz bölgesinde yaşayan ve dere kenarlarından topladığı yabani su teresini çiğ olarak tüketen 45 yaşındaki erkek hasta; sağ üst kadran ağrısı, ateş ve sarılık şikayetleriyle hastaneye başvuruyor. Fizik muayenesinde hepatomegali, laboratuvar incelemesinde ise belirgin eozinofili saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan parazit ile ilgili olarak insana bulaş şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Trematodlar (yaprak solucanları) ve bu parazitlerin klinik seyirleri sırasında gelişebilecek tipik komplikasyonlar/bulgular ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

İnsanlarda enfeksiyon oluşturan trematodlar (yaprak solucanları) biyolojik özellikleri ve doku yerleşimlerine göre farklı klinik tablolar oluştururlar. Bazı trematodlar karaciğer içi safra yollarında yerleşirken, diğerleri venöz sistemde yaşayarak dokularda kronik enflamasyona ve buna bağlı komplikasyonlara yol açarlar.

Buna göre; erişkin formları mezenterik venlerde yerleşen, yumurtaları dokularda granülom oluşumuna ve portal hipertansiyona neden olan, yaşam döngüsünde ise metaserkarya evresi bulunmayan trematod türü aşağıdakilerden hangisidir?

Endemik bir bölgede tatlı su göletlerinde yüzme öyküsü bulunan bir bireyde, maruziyetten yaklaşık $4-6$ hafta sonra ortaya çıkan; yüksek ateş, titreme, yaygın ürtiker, lenfadenopati ve belirgin eozinofili ile karakterize sistemik aşırı duyarlılık reaksiyonu (Katayama ateşi) aşağıdaki parazitlerden hangisinin akut infeksiyonu sırasında görülür?

Şistozomiyazis (bilharziyozis) ön tanısıyla takip edilen bir hastada portal hipertansiyon ve hepatosplenomegali bulguları mevcuttur. Dışkı incelemesinde, yaklaşık $150$ $\mu m$ boyutunda, belirgin bir lateral (yan) dikeni bulunan yumurtalar saptanmıştır. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan etken aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan patojeni trematodlardan (yaprak solucanları) biri olan *Clonorchis sinensis* (Çin karaciğer kelebeği) enfeksiyonu, insanların aşağıdaki gıdalardan hangisini çiğ veya az pişmiş olarak tüketmesi sonucu bulaşır?