Viroloji

Virüslerin yapısal özellikleri ve replikasyon stratejileri Baltimore sınıflamasına göre değerlendirildiğinde; genomu mRNA ile aynı polaritede (pozitif polariteli tek iplikli RNA) olmasına rağmen, konak hücreye giriş yaptıktan sonra genomu doğrudan ribozomlara bağlanarak translasyonu başlatamayan ve replikasyon döngüsü için virion içerisinde RNA-bağımlı DNA polimeraz enzimi taşımak zorunda olan virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

Viral aşıların immünobiyolojik özellikleri; kullanılan virüsün genetik yapısı, aşının üretim teknolojisi ve konak hücredeki replikasyon kapasitesi ile doğrudan ilişkilidir. Buna göre; genomu çift iplikli bir $DNA$ yapısında olan ve canlı atenüe formda hazırlanması sayesinde konak hücre sitoplazmasında viral protein sentezi yaparak $MHC$ Sınıf I molekülleri aracılığıyla sitotoksik $T$ hücresi yanıtını güçlü bir şekilde tetikleyen aşı aşağıdakilerden hangisidir?

Özellikle kış aylarında bebek ve çocuklarda görülen infantil gastroenterit vakalarının en önemli etkeni olan, elektron mikroskobunda tekerlek benzeri (wheel-like) bir morfoloji sergileyen virüsün genomik ve yapısal özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sitomegalovirüs (CMV) enfeksiyonlarının tedavisinde ve profilaksisinde ilk seçenek olarak kullanılan ganciclovir'in en önemli ve doz kısıtlayıcı yan etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Zarfsız, çift iplikli doğrusal $DNA$ genomuna sahip; farenjit, konjonktivit ve hemorajik sistit gibi farklı klinik tablolara yol açabilen bir virüsün patogenezi incelenmektedir. Bu virüsün kapsid köşelerinde (vertis) yer alan ve konak hücredeki integrin reseptörlerine ($αvβ3$ ve $αvβ5$) bağlanarak virüsün hücre içine girişini (endositoz) sağlayan, aynı zamanda doku kültürlerinde hücrelerin yuvarlaklaşarak dökülmesine neden olan "toksik" aktiviteye sahip yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik Hepatit $B$ ($HBV$) enfeksiyonu tedavisinde kullanılan bir guanozin nükleozid analoğunun; viral $DNA$ polimerazın 'priming' (başlatma) aktivitesini, pre-genomik $mRNA$'dan negatif iplikli $DNA$ sentezini (ters transkripsiyon) ve pozitif iplikli $DNA$ sentezini inhibe ettiği bilinmektedir.

Bu üçlü etki mekanizmasına sahip antiviral ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Negatif polariteli, tek iplikli, segmentsiz bir RNA genomuna sahip olan; transkripsiyon ve replikasyon döngüsünü konak hücre çekirdeğinde tamamlayan ve bu süreçte konak hücrenin uç uca ekleme (splicing) mekanizmasını kullanan virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

Viral replikasyon döngüsünde, viral genomun kapsidden ayrılmasıyla ($uncoating$) başlayan ve konak hücre içerisinde ilk yeni infeksiyöz virüs partiküllerinin sentezlenip saptanabilir hale gelmesine kadar geçen evre aşağıdakilerden hangisidir?

Bir araştırma projesinde, yeni izole edilen bir RNA virüsünden elde edilen saflaştırılmış genomik RNA'nın duyarlı hücrelere doğrudan verildiğinde (transfeksiyon) viral replikasyonu başlatmadığı ve yeni virüs partikülleri üretmediği gözlenmiştir. Bu virüsün biyolojik özelliklerine dair yapılabilecek en uygun çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik Hepatit B ($CHB$) tanısı ile takibe alınan ve antiviral tedavi planlanan bir hastada, kullanılacak ilacın $HBV$ $DNA$ polimeraz enzimini; terminal protein aracılı baz hazırlama (priming), pre-genomik $RNA$'dan negatif iplikli $DNA$ sentezi (revers transkripsiyon) ve pozitif iplikli $DNA$ sentezi aşamalarının tamamında inhibe ettiği bilinmektedir. Bu hastada tercih edilen guanozin nükleozid analoğu aşağıdakilerden hangisidir?

Viral aşıların biyolojik yapıları, konakçı immün sistemiyle olan etkileşimleri ve klinik uygulama prensipleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir açıklamadır?

Prionlar, konak hücrelerinde doğal olarak bulunan bir proteinin yapısal değişikliğe uğraması sonucu gelişen Creutzfeldt-Jakob Hastalığı (CJD) gibi ölümcül nörodejeneratif tablolardan sorumlu ajanlardır. Bu ajanların biyolojik özellikleri ve konakçıda oluşturdukları patogenez dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sarı humma (Yellow Fever) endemik bölgesine yapılacak bir seyahat öncesinde uygulanan 17D suşu canlı atenüe viral aşı, bazı hastalarda ölümcül seyredebilen aşıyla ilişkili visserotropik hastalık ($YEL-AVD$) riskini artırmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sarı humma aşısı için aşıyla ilişkili visserotropik hastalık riskindeki dramatik artış nedeniyle mutlak kontrendikasyon kabul edilen durumlardan biridir?

Yeni izole edilen bir hayvan virüsünün replikasyon stratejisini ve yapısal özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülen çalışmalarda şu bulgular saptanmıştır:

I. Virüsten saflaştırılan genomik nükleik asidin duyarlı konak hücrelere tek başına aktarılması (transfeksiyon) sonucunda yeni virionların üretilmediği görülmüştür.
II. Replikasyon döngüsünün en erken evresinde, viral bir enzim tarafından gerçekleştirilen ve hücresel transkripsiyon inhibitörlerinden etkilenmeyen bir RNA sentezinin gerçekleştiği izlenmiştir.
III. Virüs partiküllerinin eter ve kloroform gibi lipid çözücü maddelerle muamele edildikten sonra infektivitelerini tamamen kaybettiği belirlenmiştir.

Bu verilere dayanarak, söz konusu virüsün yapısal organizasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Modern aşı teknolojileri ve immünoloji prensipleri ışığında, viral aşılarda antijen sunumu ve indüklenen bağışık yanıt ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Viral aşıların üretim teknolojileri, konak hücredeki antijen işleme (processing) süreçleri ve vücutta oluşturdukları immünolojik yanıtın niteliği dikkate alındığında, bu aşı türleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Nörodejeneratif bir hastalık tablosundan izole edilen ve nükleik asit içermediği belirlenen bir enfeksiyöz ajanın; nükleazlara, ultraviyole ışınlarına ve klasik dezenfeksiyon yöntemlerine oldukça dirençli olduğu saptanmıştır. Bu ajanın patojenik formunu ($PrP^{sc}$), normal hücresel formdan ($PrP^c$) ayıran temel yapısal değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Genital siğil (kondiloma aküminata) ve serviks kanseri patogenezi ile yakından ilişkili olan, nükleokapsid yapısı ikozahedral simetri gösteren ve zarfsız bir çift iplikli DNA ($dsDNA$) genomuna sahip olan virüs aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında HIV pozitif erkek hastada, $CD4+$ T hücre sayısı $45$ hücre/$mm^3$ olarak saptanmıştır. Görme kaybı şikayetiyle yapılan oftalmolojik muayenede sitomegalovirüs (CMV) retiniti tanısı alan hastaya gansiklovir başlanmış; ancak $4$ hafta sonra klinik iyileşme gözlenmemiştir. Yapılan moleküler analizlerde viral $UL97$ geninde mutasyon saptanmıştır. Bunun üzerine tedaviye eklenen ve viral DNA polimerazın pirofosfat bağlanma bölgesini kompetitif olarak inhibe eden ajanın kullanımı sırasında, divalent katyonlarla (kalsiyum, magnezyum) şelasyon yapma özelliğine bağlı olarak gelişebilecek en önemli komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir?

İnfluenza A virüs replikasyon döngüsünde, viral nükleokapsidin soyulmasını (uncoating) sağlayan M2 iyon kanalını bloke ederek etki gösteren antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?